b_NL.IMRO.1711.TAMMolenaer-VG01_septoebijlage8.pdf
Tekst van het document
• De organische artefacten dienen in het veld op zodanige wijze te worden verzameld zodat ze na determinatie en uitwerking een antwoord geven op de gestelde onderzoeksvragen. • Bij de vondst van bijzondere organische artefacten of zeer grote hoeveelheden vondsten dient eerst te worden overlegd met de opdrachtgever en de bevoegde overheid voordat de uitwerking en conservering ter hand genomen wordt. 6.9 Archeozoölogische, archeobotanische en fysisch antropologische resten • Uit relevante, kansrijke contexten (bijvoorbeeld sporen of vondststrooiingen met veel verkoold materiaal en andere paleo-ecologische resten) dienen monsters genomen te worden ten behoeve van analyse door specialisten (archeobotanisch onderzoek). • Monstername ten behoeve van absolute dateringsmethoden gebeurt uitsluitend indien de aangetroffen archeologische sporen en materialen niet op andere wijze te dateren zijn. • De monsters worden nog niet gezeefd. In overleg met de bevoegde overheid en de opdrachtgever zal worden bepaald of analyse van de monsters noodzakelijk is. • Analyse dient zich primair te richten op het verkrijgen van antwoorden op de boven verwoorde onderzoeksvragen. • Deze werkzaamheden dienen als verrekenbare post te worden opgenomen. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v.
proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 25 6.10 Overige resten Ter beantwoording van de onderzoeksvragen dienen relevante monsters genomen te worden voor onder meer micromorfologisch, botanisch, diatomeeën, mijten, insecten onderzoek, pollen en nonpalynomorfe pollen (NPP) analyse en geochemisch, onderzoek. Deze monsternames dienen te geschieden op basis van interpretatie door de Senior KNA Archeoloog indien noodzakelijk in samenspraak met de daartoe ter zakekundige specialist. 6.11 Dateringstechnieken Belangrijke sporen, die niet met behulp van vondsten kunnen worden gedateerd, kunnen, indien zij organisch materiaal bevatten, met behulp van een 14C-datering worden gedateerd. Daartoe dienen monsters van kansrijke lagen of materialen te worden genomen. Een andere mogelijkheid om de ouderdom vast te stellen, is door middel van Optical Stimulated Luminescence (OSL-datering). 6.12 Bouwstenen Een bouwsteen is gedefinieerd als een logische of logistieke informatie-eenheid van de documentatie van een gravend onderzoek. Deze bouwstenen definiëren de wijze van documenteren van de basisgegevens van een specifiek (waarnemings)proces of een specifieke activiteit binnen een archeologisch onderzoek, te weten administratieve (bijvoorbeeld: project en OM-nr.) en ruimtelijk-geografische (de positie en ruimtelijke begrenzing).
Een bouwsteen, of een combinatie van bouwstenen, kan bijvoorbeeld de vorm hebben van een analoge (papieren) lijst of veldtekening, maar ook van een digitale databasetabel of een kaartlaag in een CAD- of GIS-toepassing. Van de werkzaamheden in het veld dienen dag- en weekrapporten te worden bijgehouden. Tevens dienen sporen op spoorformulieren, vondsten op vondstformulieren, monsters op monsterformulieren, tekeningen op tekeningformulieren en foto’ s op fotoformulieren te worden geregistreerd. 6.13 Complexiteit De complexiteit van het archeologisch onderzoek is standaard. De mogelijkheid van het voorkomen van meerdere perioden is het enige dat het onderzoek gecompliceerd kan maken. 6.12 Beperkingen Vanwege het inventariserende karakter van het proefsleuvenonderzoek mogen grotere structuren (bijvoorbeeld beschoeiingen, muurresten en putten) niet verwijderd worden. Door deze beperking kan mogelijk niet op alle onderzoeksvragen een duidelijk antwoord ge geven worden. Het nader uitwerken van materiaalgroepen en het conserveren van artefacten gebeurt nadat er een selectie- en waarderingsrapport is geschreven waarin de voorgenomen uitwerkingen worden verwoord en beargumenteerd. Uiteindelijke uitwerking en conservering wordt in overleg met en na goedkeuring van de opdrachtgever en de bevoegde overheid gedaan.
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 26 HOOFDSTUK 7 EVALUATIERAPPORT, UITWERKING EN CONSERVERING 7.1 Evaluatierapport Aanvulling/verduidelijking op specificatie OS12 van de KNA versie 4.2 (d.d. 14-03-2022). • Na het veldwerk en na de technische uitwerking zoals hieronder omschreven, wordt door de projectleider - zo nodig na specialistisch advies - een evaluatierapport opgesteld volgens specificatie OS12, tenzij door de projectleider en de bevoegde overheid bij overleg tijdens of na het veldwerk is vastgesteld dat direct met het eindrapport kan worden begonnen. • Het evaluatierapport wordt uiterlijk binnen zes weken na het veldwerk bij de bevoegde overheid en de depothouder (/eigenaar vondstmateriaal) ingediend. Het (de- )selectierapport die tijdens de evaluatiefase (specificatie OS13/OS16) opgesteld wordt (hetzij als onderdeel van het evaluatierapport, hetzij als losse rapport) word t als bijlage aan het evaluatierapport toegevoegd. De opdrachtgever wordt tezelfdertijd tevens een exemplaar van het evaluatierapport en bijlagen toegestuurd.
• Na indiening, maar voor vaststelling van het evaluatierapport heeft de opdrachtgever de gelegenheid om binnen twee weken zijn visie op de mate van uitwerking en rapportage kenbaar te maken. • Het evaluatierapport wordt getoetst en vastgesteld door de bevoegde overheid en fungeert daarna als aanvulling van dit PvE. • In het evaluatierapport worden de eerste bevindingen van het veldwerk samengevat en eventuele afwijkingen van het PvE beschreven. • In het evaluatierapport wordt een beredeneerd voorstel gedaan voor nadere analyse van sporen, monsters en vondsten (waaronder laboratoriumonderzoek), alsmede de financiële consequenties daarvan. • In het evaluatierapport wordt een voorstel gedaan welke vondsten en monsters niet geselecteerd worden voor verdere uitwerking en niet bewaard (gedeponeerd) hoeven te worden (zie ook hoofdstuk 9). • In het evaluatierapport wordt een voorstel gedaan voor de (uiteindelijke) conservering van kwetsbare objecten, alsmede de financiële consequenties daarvan (zie ook hoofdstuk 9). • In het evaluatierapport wordt een voorstel gedaan voor de opzet van het eindrapport, waaronder de keus van de te tekenen, te fotograferen en af te beelden objecten, alsmede de financiële consequenties daarvan.
• Geëvalueerd wordt in welke mate de onderzoeksvragen beantwoord kunnen worden en of voor de uitwerking gewijzigde of aanvullende onderzoeksvragen gesteld moeten worden. • Geëvalueerd wordt of aanvullende of gewijzigde eisen (bijvoorbeeld aanvullende onderzoeksvragen) gesteld moeten worden aan de hieronder genoemde eisen van uitwerking en conservering. • Na vaststelling van het evaluatierapport door de bevoegde overheid geeft de opdrachtgever opdracht tot uitwerking, rapportage en conservering volgens het vastgestelde evaluatierapport, rekening houdende met de vastgestelde termijn voor oplevering van het concept eindrapport. 7.2 Structuren, grondsporen en vondstspreidingen • De structuren en grondsporen worden zodanig uitgewerkt dat de vraagstelling kan worden beantwoord. • Bij het aantreffen van bijzondere structuren en sporen dient eerst te worden overlegd met de opdrachtgever en de bevoegde overheid voordat de uitwerking ter hand genomen wordt. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v.
proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 27 • De analyse van de sporen is gericht op het herkennen van structuren, het toekennen van een betekenis aan de individuele sporen en/of structuren, het vinden van patronen in de materiële cultuur en het dateren van de betreffende sporen. • Beschrijving structuren en grondsporen: - verspreiding en diepteligging; - beschrijving aard, fysieke kwaliteit en ouderdom (zo mogelijk). • De aangetroffen lagen, grondsporen en structuren dienen per periode te worden beschreven. De mate van uitwerking dient te zijn afgestemd op de beantwoording van de vraagstellingen. Tevens dienen de lagen, grondsporen en structuren te worden meegenomen in de interpretatie en in de conclusie(s). • Alle sporen en structuren worden afgebeeld op een allesporenkaart voorzien van het landelijke coördinatengrid en topografie. Daarnaast wordt per periode een overzichtskaart gemaakt van alle sporen en structuren. 7.3 Analyse aardewetenschappelijke gegevens Aardwetenschappelijke analyse vindt indien mogelijk plaats in het veld op basis van het bestudeerde profiel. Deze analyse zal in de regel worden uitgevoerd door de KNA Archeoloog. De veldgegevens van het vlak en de profielen moeten uitgewerkt worden in tekeningen en kaarten met een overzichtelijke codering conform KNA versie 4.2 (d.d. 14-03- 2022).
De bodemlagen moeten duidelijk worden aangegeven in de profielen met daaraan gekoppeld een (globale) datering. 7.4 Anorganische artefacten • De primaire vondstverwerking bestaat uit het wassen van vondsten, het administreren van de vondsten per vondstnummer en het scheiden in verschillende materiaalcategorieën. • De anorganische artefacten dienen te worden uitgewerkt tot op het niveau dat nodig is voor de beantwoording van de onderzoeksvragen. - Aardewerk: determinatie per periode, eventueel op type. - Natuursteen: determinaties op gesteentesoort en op werktuig/gebruikstype. - Metaal: op metaalsoort, zo mogelijk op artefacttype en periode. • Vondsten uit de bouwvoor en losse vondsten van de stort of het vlak worden oppervlakkig bekeken en slechts bij bijzondere vondsten nader beschreven en geanalyseerd. • Bij bijzondere artefacten of zeer grote hoeveelheden vondsten dient eerst te worden overlegd met de bevoegde overheid voordat de verdere uitwerking ter hand genomen wordt. • Vondsten worden beschreven conform het Archeologisch Basis Register (ABR). De vondsten worden per materiaalcategorie beschreven en gewaardeerd. • Bijzondere vondsten worden door een specialist bekeken. • Niet te determineren metaalklompen of klompen van metaaloxide die in een archeologische context worden gevonden, worden geröntgend ten behoeve van de determinatie, selectie (i.v.m.
mogelijke conservering) en screening van de inhoud. • De vondsten worden tijdelijk dusdanig opgeslagen dat de kwaliteit van het materiaal niet achteruit gaat. 7.5 Organische artefacten • Organische artefacten worden door specialisten geanalyseerd tot op het niveau dat noodzakelijk is om de vraagstelling uit het PvE te beantwoorden. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 28 - Bewerkt hout (artefacten en constructiehout): determinatie op houtsoort, artefacttype, beschrijving van bewerkingssporen, eventueel datering. - Bot: determinatie op diersoort, botelement, artefacttype, eventueel datering. • Bij bijzondere artefacten of zeer grote hoeveelheden vondsten dient eerst te worden overlegd met de opdrachtgever en de bevoegde overheid voordat de verdere uitwerking ter hand genomen wordt. • Vondsten worden beschreven conform het Archeologisch Basis Register (ABR). • Vondsten worden beschreven en gewaardeerd. • De vondsten worden tijdelijk dusdanig opgeslagen dat de kwaliteit van het materiaal niet achteruit gaat.
7.6 Archeozoölogische en -botanische resten • Voor de specifieke eisen die aan de uitwerking archeozoölogische en botanische resten worden gesteld, wordt verwezen naar de KNA versie 4.2 (d.d. 14-03-2022). In aanvulling daarop, wanneer het voor het onderzoek relevant is, worden van dateerbare (grond)sporen met mogelijk goed geconserveerd archeologisch materiaal en van relevante vondstlagen (bijvoorbeeld uit beerputten) monsters genomen voor botanisch, 14C, dendrochronologisch en paleo-ecologisch onderzoek. • Van de kwalitatief goede grondmonsters zal een specialist samen met de (Senior) KNA Archeoloog de monsters scannen op potentie in relatie tot de beantwoording van de vraagstelling. • Na afloop van het veldwerk zal in overleg met de opdrachtgever en de bevoegde overheid worden vastgesteld welke monsters dienen te worden geanalyseerd. Analyse dient zich primair te richten op het verkrijgen van antwoorden op de boven verwoorde onderzoeksvragen. • De materiaalanalyses worden uitgevoerd door specialisten met aantoonbare ervaring op het gebied van botanische resten en/of archeozoölogische resten uit de aangetroffen perioden. • Het specialistenrapport dient (integraal) in de standaardrapportage te worden opgenomen en geïntegreerd te worden in beantwoording van onderzoeksvragen en synthese van het onderzoek.
7.7 Beeldrapportage (objecttekeningen, foto’s, kaarten e.d.) De beeldrapportage van de uitwerking bestaat (minimaal) uit de volgende afbeeldingen: • Uitsnede topografische kaart met het plangebied. • Kaarten met de ligging van het plangebied en de belangrijkste structuren en grondsporen. • Allesporenkaart (ASK), weergegeven per periode. • Eventueel coupe-/profieltekeningen en/of foto’s. • Tekeningen en/of foto’s van de belangrijkste vondsten (na overleg met en goedkeuring van de bevoegde overheid). • Toevoegen indien relevant: een afbeelding van het plangebied met daarop weergegeven de zones die in aanmerking komen voor behoud in situ/vervolgonderzoek en/of vrijgave. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 29 HOOFDSTUK 8 RAPPORTAGE 8.1 Uitvoeringsperiode uitwerking; opleveringstermijn (concept)eindrapport • Direct aansluitend aan het veldwerk dient met de uitwerking van de veldgegevens te worden begonnen. • Indien archeologische waarden zijn aangetroffen dient er een evaluatierapport te worden opgesteld, met kosten van eventueel meerwerk. Dit plan dient voorgelegd te worden aan de opdrachtgever en de bevoegde overheid ter goedkeuring.
• Binnen 12 weken na einde van het veldwerk of de goedkeuring van het uitwerkingsplan dient een conceptrapport te worden opgeleverd aan de opdrachtgever en de bevoegde overheid. In deze de gemeente Echt-Susteren. Van deze planning kan in overleg worden afgeweken, in het bijzonder wanneer analyse van vondstmateriaal meer tijd vraagt. 8.2 Procedure toetsing standaardrapport door de bevoegde overheid Opdrachtgever en de bevoegde overheid ontvangen ieder één exemplaar van het conceptrapport ter beoordeling. De op- en aanmerkingen van beide partijen dienen te worden verwerkt en leiden tot de definitieve versie van het rapport. 8.3 Inhoud standaardrapport Het rapport dient minimaal de volgende onderdelen te bevatten. • Een korte samenvatting van de resultaten van het voorgaand onderzoek. • Een paragraaf waarin staat vermeld wat voor soort plan het betreft, welke ontwikkelingen er gaan plaatsvinden en tot welke diepte verstoring gaat plaatsvinden en in welke fase van de planprocedure het plan zich bevindt. • Een overzichtskaart - met landelijke coördinaten - met de begrenzingen van het plangebied (minimaal 1:25.000). • Een gedetailleerde (overzichts)kaart - met landelijke coördinaten - met de ligging van de proefsleuven, waarop de hoofdstructuren van de archeologische sites herkenbaar staan aangegeven.
• Een kaart van het plangebied waarop: - het areaal van de archeologische sites staat aangegeven (indien van toepassing) ; - het areaal van verstoorde bodemprofielen in het plangebied staat aangegeven (indien van toepassing). • Een paragraaf met (verantwoording) methode en technieken. • Een paragraaf met de vraagstelling en de doelstelling van het archeologisch onderzoek. • Een paragraaf over eerder gedane archeologische vondsten in het plangebied of in de nabijheid van het plangebied. • Een paragraaf over de fysische geografie van het plangebied. • De resultaten van het onderzoek dienen te worden geleverd in de vorm van een standaardrapport inclusief vlaktekeningen (zie hieronder) en indien noodzakelijk profieltekeningen, vondstenlijsten (zie hieronder), sporenlijsten (zie hieronder) en monsterlijsten. • De vlaktekeningen van de proefsleuven - met landelijke coördinaten - waarop de grondsporen (uitgesplitst naar periode) herkenbaar staan afgebeeld inclusief hun nummer. • Relevante coupetekeningen en/of foto’s. • De vondstenlijst waarin per archeologisch artefact (AF) staat aangegeven: 1. het spoor waarin het AF is aangetroffen, 2. de conserveringstoestand van het AF (verbrand, vorst schade, geërodeerd, etc.), Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v.
proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 30 3. de determinatie, 4. de datering van het AF en 5. een beschrijving van het AF (l. x b. x h., baksel/materiaal, versiering, bewerkingssporen, etc.). • De sporenlijst waarin staat aangegeven: 1. het soort spoor, 2. de (conserverings-)toestand van het spoor, 3. de datering van spoor en 4. welke vondstnummers er in aanwezig zijn. • Een paragraaf van vindplaatsbeschrijvingen met daarin in ieder geval de volgende thema’s: de omvang en ligging, de datering, de vondstomstandigheden, de aard van de vondsten, de conservering en de diepteligging. • Tekeningen en/of foto’s van de belangrijkste vondsten. • De eventuele beperkingen van de toegepaste methode. • Een paragraaf met de antwoorden op de onderzoeksvragen • Een waardering van de nieuwe sites volgens de KNA versie 4.2 (d.d. 14-03-2022). • Een paragraaf met conclusies en aanbevelingen ten aanzien van mogelijk vervolgonderzoek. 8.4 Kwaliteit • De auteurs zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van de rapportage. • Het archeologische onderzoek vindt plaats op basis van zorgvuldigheid, betrouwbaarheid, controleerbaarheid en maatschappelijk integer handelen.
• Aanbevelingen en waardeoordelen van de auteurs zijn onafhankelijk ten opzichte van alle partijen en niet onderhevig aan goedkeuring van de opdrachtgever en/of de bevoegde overheid. • De opdrachtgever kan geen eisen stellen of beperkingen opleggen aan de inhoud, de conclusies en de aanbevelingen. • De bevoegde overheid kan alleen verbeteringen eisen bij aantoonbare tekortkomingen in de wetenschappelijke kwaliteit van de verslaglegging. Wanneer toetsende overheid en auteur tot verschillende conclusies komen, worden beide met wetenschappelijke argumentatie in het eindrapport weergegeven. 8.5 Verschijning en oplage standaardrapport en/of specialistisch deelrapport • Het rapport wordt uitgegeven door de uitvoerende instantie en in de huisstijl van deze instantie. • Van het conceptrapport wordt één exemplaar aan de opdrachtgever geleverd en één exemplaar aan de bevoegde overheid. De opdrachtgever wordt in de gelegenheid gesteld commentaar te leveren op de rapportage. De bevoegde overheid zal het rapport toetsen aan het PvE en de KNA versie 4.2 (d.d. 14-03-2022). • Na verwerking van eventuele op- of aanmerkingen wordt het definitieve rapport opgeleverd. • De rapportage wordt uiterlijk binnen acht weken na ontvangst van opmerkingen door de bevoegde overheid definitief opgeleverd. Van deze planning kan in overleg worden afgeweken.
• De resultaten van het onderzoek dienen een brede toegankelijkheid te krijgen. Na het verwerken van opmerkingen zal het standaardrapport digitaal worden verstuurd aan de opdrachtgever, de gemeente Echt-Susteren, de adviseur van de gemeente Echt- Susteren, het Provinciaal Depot Bodemvondsten van Limburg, de Provincie Limburg, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de lokale heemkundekring Echter Landj. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 31 HOOFDSTUK 9 (De)selectie en conservering 9.1 Selectie materiaal voor uitwerking De selectie van vondsten en monsters wordt gedaan in het licht van de vraagstelling, onder verantwoording van de Senior KNA Archeoloog. De gemaakte selectie wordt in het evaluatierapport beschreven. 9.2 Selectie materiaal voor deponering en verwijdering • Alle organische en anorganische artefacten die hiervoor in aanmerking komen, zoals houten en leren objecten en metalen voorwerpen, dienen te worden geconserveerd. Hiervan kan alleen worden afgeweken met instemming van de eigenaar van de vondsten, de provincie.
De senior KNA Archeoloog kan een voorstel tot de selectie maken, waarin hij op onderbouwde wijze aangeeft, waarom bepaalde voorwerpen niet hoeven te worden gedeponeerd. Als het depot daarmee instemt kunnen deze voorwerpen verwijderd worden. Voorwerpen die niet gedeponeerd worden hoeven niet geconserveerd te worden. • Tijdelijke opslag van geselecteerde vondsten dient zo te geschieden dat de kwaliteit ervan niet achteruit gaat. • (Eerste) selectie vindt plaats door de uitvoerende instantie (Senior KNA Archeoloog, dan wel materiaalspecialist). 9.3 Selectie materiaal voor conservering • In overleg met de bevoegde overheid wordt bepaald welke voorwerpen voor conservering in aanmerking komen. • Voor de conservering gelden bovendien de aanleveringseisen van het Archeologisch Depot van de provincie Limburg. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 32 HOOFDSTUK 10 DEPONERING 10.1 Eisen betreffende depot • Alle vondsten zijn vanaf het moment van vinden eigendom van de provincie (Erfgoedwet Artikel 5.7. Eigendom van archeologische vondsten), tenzij zij gedaan zijn in een gemeente met een eigen erkend depot (zie ook Erfgoedwet Artikel 5.7.
Eigendom van archeologische vondsten) dan wel van de Staat indien zij buiten het grondgebied van enige gemeente zijn gevonden. In deze gevallen valt het eigendom toe aan respectievelijk gemeente of Staat. De projectleider kan na de uitwerking het depot voorstellen een deel van de vondsten te selecteren voor definitieve verwijdering uit de collectie, mits wetenschappelijk verantwoord en op advies van een deskundige specialist. De selectie dient representatief te zijn voor het geheel van het verzameld materiaal binnen de aangetroffen materiaalcategorie. Het is wenselijk om van het materiaal dat wordt verwijderd bepaalde basisinformatie te registreren (zoals aantal, gewicht etc.), alvorens het te deselecteren. Deze representatieve selectie maakt deel uit van het evaluatierapport en dient altijd ter goedkeuring voorgelegd te worden aan depothouder (/eigenaar). Het is aan de beheerder van het depot om over de definitieve verwijdering te beslissen. Uitzondering op het bovenstaande vormt de materiaalcategorie ‘bouwmateriaal, onversierd’; dit kan meteen in het veld door de uitvoerend archeologen representatief worden geselecteerd. • Opgegraven vondstcomplexen (onderzoeksdocumentatie en vondsten) worden zo compleet mogelijk aangeleverd.
• De vondsten, monsters en documentatie dienen binnen een periode van 2 jaar na afronding van het veldwerk te worden overgedragen aan het Archeologisch Depot van de provincie Limburg, conform de deponeringseisen van het depot en de desbetreffende specificaties van de KNA versie 4.2 (d.d. 14-03-2022). • De (eind)resultaten van het onderzoek worden verwerkt in ARCHIS. 10.2 Te leveren product Standaard-/conceptrapport is een rapport volgens de KNA versie 4.2-specificatie (d.d. 14- 03-2022) specificatie volgens onderstaande bepalingen in dit hoofdstuk van dit PvE. Bij het eindproduct hoort een bewijs (af te geven door de ontvangende instantie) van overdracht van vondsten en documentatie. 10.3 E-depot Conform KNA versie 4.2 (d.d. 14-03-2022) wordt ook een digitale versie van het rapport aangeleverd aan en opgenomen in het zogenaamde E-depot onder vermelding van het Archis3 onderzoeksmeldingsnummer (OM-nr.). HOOFDSTUK 11 RANDVOORWAARDEN EN AANVULLENDE EISEN 11.1 Personele randvoorwaarden • | Het onderzoek moet worden verricht door een daarvoor gecertificeerd bedrijf conform BRL 4000 en de protocollen 4003 en 4004, onder leiding van personeel dat in het beroepsregister is ingeschreven. • | Het team dat het onderzoek uitvoert staat onder leiding van een Senior KNA Archeoloog als projectleider, met ervaring met onderzoeken in het Limburgs zandgebied, of in vergelijkbare regio’s.
De Senior KNA Archeoloog is aanwezig bij de aanleg van het eerste vlak. In het veld worden de werkzaamheden uitgevoerd door minimaal een KNA Archeoloog, als dagelijks wetenschappelijk leider, met ervaring met onderzoeken in het Limburgs zandgebied, of in vergelijkbare regio’s, en minimaal een veldtechnicus/archeoloog. De metaaldetector dient te worden gehanteerd door een medewerker met ervaring. • | De door de archeologisch uitvoerder in te zetten functionarissen zoals Senior KNA Archeoloog, KNA Archeoloog en specialisten dienen over aantoonbare kennis te beschikken over nederzettingen en vondstmateriaal van de aan te treffen archeologische periode(n). • | De graafwerkzaamheden worden uitgevoerd door een kraanmachinist met aantoonbare ervaring op de Limburgse zandgronden. Indien deze niet voorhanden is, dient de machinist te worden begeleid door een Senior KNA Archeoloog. • | De veldploeg dient qua samenstelling te voldoen aan de KNA versie 4.2 (d.d. 14-03- 2022). Dit is minimaal een KNA Archeoloog Ma en een KNA Archeoloog Ba, Senior veldtechnicus. • | Een fysisch geograaf met een specialisatie in Limburgse zandgronden of een archeoloog met relevante fysisch-geografische ervaring wordt ingezet voor de interpretatie van ingewikkelde bodemprofielen.
• | De materiaalanalyses worden uitgevoerd door specialisten met aantoonbare ervaring op het gebied van materiële cultuur, botanische en archeozoölogische resten uit de te verwachten perioden. • | Zowel voor veldwerk als voor de uitwerking, conservering en rapportage is de aanwezigheid van een Senior KNA Archeoloog en een specialist met periode- /materiaal- of gebiedspecifieke kennis en/of ervaring vereist. • | Uitwerking en rapportage dienen te geschieden door materiaalspecialisten (zoals fysisch-antropoloog, aardewerkdeskundige, archeozoöloog, archeobotanicus) en (indien noodzakelijk) en fysisch-geograaf, met aantoonbare ervaring op het gebied van de door hen te onderzoeken materiaalgroep/categorie. 11.2 Overlegmomenten Indien tijdens het veldwerk sporen, structuren of vondsten worden aangetroffen waarvan de aard, omvang of complexiteit niet voorzien was, wordt direct contact opgenomen met de opdrachtgever en de bevoegde overheid. Er vindt dan op korte termijn een bijeenkomst plaats, waarop de archeologisch uitvoerder, de opdrachtgever en de bevoegde overheid een vervolgstrategie bepalen. 11.3 Kwaliteitsbewaking, toezicht, overleg en evaluatie • | Het onderzoek dient te worden uitgevoerd conform de richtlijnen van de KNA versie 4.2 (d.d. 14-03-2022) en dit PvE.
In alle gevallen waarin dit PvE niet voorziet, zijn de procesbeschrijvingen en specificaties in de KNA versie | 4.2 (d.d. 14-03-2022) van toepassing. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt-Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 | Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 33 Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 34 • Het veldwerk wordt uitgevoerd onder leiding van een KNA Archeoloog. Er is een Senior KNA Archeoloog als eindverantwoordelijke betrokken bij het project. • Ten aanzien van de conditie, kwaliteitsbewaking, toezicht, overleg en evaluatie geldt dat dit in overleg met de bevoegde overheid zal plaatsvinden. De (Senior) KNA Archeoloog neemt het initiatief voor overleg en evaluatie indien dit nodig is. • Indien de resultaten van het veldwerk niet van dien aard zijn dat er reden is voor het opstellen van een evaluatierapport kan dit achterwege blijven. • Bij de evaluatiefase wordt in een evaluatierapport een voorstel gedaan voor de te deponeren en te verwijderen vondsten.
De depothouder van de provincie Limburg wordt het evaluatierapport tijdens de evaluatiefase voorgelegd. Pas na goedkeuring van het evaluatierapport door de depothouder kunnen vondsten en monsters op controleerbare wijze worden verwijderd. Indien na 15 werkdagen geen reactie is gekomen van de depotbeheerder kan het werk zonder goedkeuring voortgezet worden. • Na afloop van het veldwerk wordt een kort (telefonisch) overleg gehouden met de opdrachtgever en de bevoegde overheid over de resultaten. 11.4 Overige randvoorwaarden en aanvullende eisen De externe communicatie rondom het archeologisch onderzoek ligt geheel in handen van de opdrachtgever. Vanuit de archeologische uitvoerder zal alle medewerking worden verwacht voor het verschaffen van inhoudelijke informatie die voor de externe communicati e van belang kan zijn. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 35 HOOFDSTUK 12 WIJZIGINGEN TEN OPZICHTE VAN HET VASTGESTELDE PVE 12.1 Wijzigingen tijdens het veldwerk • Indien tijdens het veldwerk bijzondere vondsten worden gedaan of (complexe) sporen of structuren worden aangetroffen die niet in het onderzoeksvoorstel zijn voorzien, wordt contact opgenomen met de bevoegde overheid.
In overleg zal dan eventueel kunnen worden gekozen voor een andere aanpak. • Indien het gaat om belangrijke wijzigingen, zullen deze te allen tijde aantoonbaar voorgelegd worden aan de opdrachtgever, bevoegde overheid en de depothouder. • Belangrijke wijzigingen zijn: - Significante afwijkingen van verwachte vondstmateriaal/vondsten (hoeveelheid, soorten materialen, soorten voorwerpen, type conservering). - Wijzigingen die (de)selectie en conservering vondsten beïnvloeden. • Wijzigingen op het PvE worden overlegd met de bevoegde overheid. Ook in geval van minderwerk of het eventueel uitvoeren van meerwerk, wordt eerst overlegd met de opdrachtgever en de bevoegde overheid. • Mutaties op het PvE worden altijd schriftelijk vastgelegd, evenals afspraken voortvloeiend uit evaluatievergaderingen en andere bijeenkomsten. • Bij ingrijpende wijzigingen is altijd toestemming van de bevoegde overheid nodig.
12.2 Belangrijke wijzigingen Onderstaande belangrijke wijzigingen worden aantoonbaar voorgelegd aan de bevoegde overheid: • Kwalitatieve afwijkingen van de archeologische verwachting of het complextype; • Significante afwijkingen van verwachte vondsten en monsters (hoeveelheid, soorten materialen, soorten voorwerpen, type conservering); • Wijzigingen van de gehanteerde onderzoeksmethoden; • Wijzigingen fysieke of technische omstandigheden; • Wijzigingen die (de)selectie en/of conservering van vondsten en monsters beïnvloeden; • Vastleggen overleg- en evaluatiemomenten. Overige wijzigingen dienen voorgelegd te worden aan opdrachtgever, bevoegde overheid en eventueel depothouder: • Onvoorziene omstandigheden (bijvoorbeeld m.b.t. omvang vindplaats, complextype, aantallen vlakken et cetera); • Onvoorziene omstandigheden die de voorgang van de werkzaamheden belemmeren of ernstig vertragen; • Bij het aantreffen van bijzondere vondsten. 12.3 Procedure van wijziging na de evaluatiefase van het veldwerk Indien in de periode direct na voltooiing van het evaluatierapport maar nog voor de start van de uitwerking belangrijke wijzigingen geconstateerd worden ten opzichte van hetgeen in het PvE en het evaluatierapport staat vermeld, dient overleg plaats te vinden met alle betrokken partijen.
Hierbij moet met name gedacht worden aan aspecten van selectie/deselectie, planning (doorlooptijd met betrekking tot uitgezette analyses) en kosten, inzet en beschikbaarheid van externe specialisten. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 36 12.4 Procedure van wijziging tijdens uitwerking en conservering • Na afloop van het veldwerk wordt contact opgenomen met de opdrachtgever en de bevoegde overheid om dit te melden en vindt er indien nodig een voorlopige evaluatie plaats van de behaalde resultaten en de mogelijk aangetroffen archeologische waarden. Tijdens dit overleg bepalen de Senior KNA Archeoloog en de bevoegde overheid samen de verdere strategie bij de uitwerking en stellen ze de noodzaak vast van de analyse van eventuele monsters en van mogelijke laboratoriumdateringen. • Alle vondsten en uitgewerkte monsters moeten geconserveerd worden aangeleverd aan het archeologisch depot, tenzij schriftelijk en op grond van een evaluatierapport voor conservering anders is aangegeven door de desbetreffende depothouder. In een conserveringsrapport dient te worden vastgelegd welke vondsten op welke wijze en met welke middelen zijn geconserveerd.
• Ten aanzien van de conditie kwaliteitsbewaking, toezicht, overleg en evaluatie geldt dat dit in overleg met de bevoegde overheid zal plaatsvinden. De (Senior) KNA Archeoloog neemt het initiatief voor overleg en evaluatie indien dit nodig is. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 37 HOOFDSTUK 13 AANVULLENDE EISEN 13.1 Uitvoeringsperiode en opleveringstermijn veldwerk • De uitvoerdatum en uitvoeringstermijn van het veldwerk wordt in overleg met de opdrachtgever vastgesteld. • De archeologisch uitvoerder dient zorg te dragen voor het aanmelden van het onderzoek bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) uiterlijk 10 dagen voorafgaand aan de start van het veldwerk. 13.2 Uitvoeringscondities veldwerk • Toegankelijkheid, vergunningen, betredingstoestemming en bereikbaarheid dienen door de opdrachtgever te worden geregeld. • Tevens draagt de opdrachtgever zorg voor gelegenheid tot het plaatsen van een schaftwagen, een container voor opslag van materiaal en een chemisch toilet. De opdrachtgever verzorgt de contacten met andere belanghebbenden.
Tenzij door de opdrachtgever nadere bepalingen zijn gesteld, worden de proefsleuven tijdens of onmiddellijk na het onderzoek gedicht en aangereden volgens met de opdrachtgever gemaakte afspraken. • Additionele deelname van amateurarcheologen aangesloten bij een lokale of regionale/landelijke vereniging op het gebied van de archeologie is welkom, mits onder begeleiding van de archeologische uitvoerder en tijdens reguliere werkuren. Voorwaarde hieraan is dat ze een positieve bijdrage kunnen leveren aan het veldwerk en/of inhoud van het onderzoek. De aanwezigheid van amateurarcheologen wordt vastgelegd in de dag- en weekrapporten. • Het goedgekeurde PvE dient tijdens het veldwerk op de werklocatie aanwezig te zijn. • De archeologische uitvoerder zorgt dat grote/belangrijke archeologische sporen en resten aan het eind van de dag zijn veilig gesteld voor “schatgravers”. • De opdrachtgever informeert de archeologische uitvoerder over de ligging van kabels en leidingen in het plangebied. • De gravende civieltechnische uitvoerder doet een graafmelding bij het KLIC indien de gegevens van kabels en leidingen niet voorhanden zijn bij de opdrachtgever. • De opdrachtgever verstrekt indien gewenst kopieën van de milieurapporten. • De uitvoerder neemt preventieve maatregelen tegen inbraak en vandalisme.
• Opgravingdocumentatie en waardevolle vondsten mogen niet onbeheerd in de keten achterblijven. 13.3 Ontplofbare Oorlogsresten (OO (voorheen NGE)) en veldgraven • Indien er OO worden aangetroffen worden de veldwerkzaamheden direct gestaakt en de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen genomen. • Het aangetroffen projectiel dient, indien het niet dezelfde dag geruimd wordt, weer afgedekt te worden met grond. • In een straal van minimaal 100 m rond het aangetroffen projectiel dient het terrein te worden ontruimd. • De politie dient te worden ingelicht. Deze zal een proces verbaal opstellen en de vondst bij de explosieven opruimingsdienst defensie (EOD) melden. • Op basis van aangeven van de politie/EOD kunnen mogelijk in delen van het terrein de werkzaamheden hervat worden. • Bij het aantreffen van veldgraven zal het bergings- en identificatieteam van de landmacht worden ingeschakeld. Zij nemen het bergen van het veldgraf over. - | Telefoonnummer (tijdens kantooruren): 033-4662441 - | Telefoonnummer (buiten kantooruren): 06-53415207 - | email: bidkl@mindef.nl - | https://www.defensie.nl/onderwerpen/berging-en-identificatie- oorlogsslachtoffers/de-bergings--en-identificatiedienst • | Veiligheid gaat boven alles. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt-Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v.
proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 | Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 38 Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 39 LITERATUUR EN BRONNEN Literatuur Simons, B. & M.H.P.M. Ruijters, 2025: Plangebied Berkelaarsweg te Echt, gemeente Echt- Susteren. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek). RAAP-RAPPORT 7844. Weesp. Bronnen Archeologisch informatiesysteem Archis3, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Amersfoort, oktober 2025. https://archis.cultureelerfgoed.nl Beleidsplatform Erfgoed Limburg; internetsite, oktober 2025. http://www.erfgoedbeleidlimburg.nl/ Kadaster, Basisregistratie Kadaster (BRK); internetsite, oktober 2025. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/ff9315c8 - f25a-4d01-9245-5cf058314ebf. Kadaster, Basisregistratie Topografie (BRT) (2021) ‘TOP25raster’; internetsite, oktober 2025. https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/api/records/44061dee-c6cf-4a94- 8513-7370867ad32e. Kadaster, Landelijke Voorziening Beeldmateriaal (2025); internetsite, oktober 2025.
https://www.nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/c82a783a -9a58-4761-a809-b4c5d90dcd35. NGR/Wageningen Environmental Research (2024), ‘BRO - Bodemkaart van Nederland 1:50.000’ internetsite, oktober 2025. https://nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search;jsessionid=11F26FB095C 4D0E1D6AC7C8A4B52D94D#/metadata/ed960299-a147-4c1a-bc57-41ff83a2264f. NGR/Wageningen Environmental Research (2024) BRO - Geomorfologische Kaart van Nederland 1:50:000, internetsite, oktober 2025. https://nationaalgeoregister.nl/geonetwork/srv/dut/catalog.search#/metadata/459231d0 - 7379-4f26-a444-7616e1d888f0. Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 40 Figuren Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 41 Figuur 1: Het plangebied op de topografische kaart (1:25.000).
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 42 Figuur 2: Het plangebied op de kadastrale kaart.
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 43 Figuur 3: Het plangebied op een luchtfoto uit 2025.
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 44 Figuur 4: Boorpuntenkaart vooronderzoek.8 8 Simons & Ruijters, 2025.
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 45 Figuur 5: Het plangebied op de Geomorfologische kaart van Nederland.
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 46 Figuur 6: Het plangebied op de bodemkaart van Nederland.
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 47 Figuur 7: Archeologische waarden en onderzoeken in de omgeving van het plangebied.
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 48
Sweco | Programma van Eisen Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt -Susteren. Inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Projectnummer 51032888 Datum 27-10-2025 Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 49 Figuur 8: Proefsleuvenplan
Sweco | Programma van Eisen xxxx Projectnummer xxx Datum xxx Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 50 Bijlagen Sweco | Programma van Eisen xxxx Projectnummer xxx Datum xxx Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 51 Bijlage 1: Lijst met te verwachten aantallen t.b.v. vergelijkbare offertes9 Onderzoek Verwachting Plangebied Berkelaarsweg (ong.) te Echt, gemeente Echt-Susteren Paleolithicum-Nieuwe tijd Omvang Verwachte aantal m2 9.863 m2 960 m2 Vondstcategorie Verwachte aantallen (N) Aardewerk stuk 50 Bouwmateriaal stuk 5 Metaal (ferro) stuk 2 Metaal (non-ferro) stuk 0 Slakmateriaal stuk 0 Vuursteen stuk 25 Overig natuursteen stuk 10 Glas stuk 2 Menselijk botmateriaal onverbrand stuk 0 Menselijk botmateriaal verbrand stuk 0 Dierlijk botmateriaal onverbrand stuk 0 Dierlijk botmateriaal verbrand stuk 0 Visresten (handverzameld) stuk 0 Schelpen stuk 0 Hout stuk 0 Houtskool(monsters) stuk 0 Textiel stuk 0 Leer stuk 0 Submoderne materialen stuk 5 Monstername Verwachte aantallen (N) Algemeen biologisch monster (ABM) stuk 2 Algemeen zeefmonster (AZM) stuk 2 Pollen, diatomeeën en andere microfossielen stuk 0 Monsters voor anorganisch chemisch onderzoek stuk 0 Monsters voor micromorfologisch onderzoek stuk 0 Monsters voor luminescentiedatering (OSL) stuk 0 Monsters voor koolstofdatering (14C) stuk 0 DNA stuk 0 Dendrochronologisch monster stuk 0 9 Er kunnen geen
rechten aan de verwachte aantallen ontleend worden. Deze verwachte aantallen zijn schattingen op basis van beschikbare informatie, in het veld kunnen de aangetroffen aantallen hiervan afwijken. Als de feitelijk aangetroffen aantallen afwijken ten opzichte van de verwachtte aantallen, gelden de punten zoals verwoord in hoofdstuk 12, meer in het bijzonder de bepalingen daarin rond “Afwijkingen in vondsten en monsters (hoeveelheden, soorten, etc) ten aanzien van verwachtingen in het PvE”. Sweco | Programma van Eisen xxxx Projectnummer xxx Datum xxx Versie C Documentreferentie NL25-648800269-152480 52 Bijlage 2: Overzicht te raadplegen specialisten/specialismen Vondstcategorie In PvE voorschrijven “Raadplegen bij PvA” In PvE voorschrijven “Raadplegen bij veldwerk” In PvE voorschrijven “Raadplegen bij uitwerking” Aardewerk nee nee ja Bouwmateriaal nee nee ja Metaal (ferro) nee nee ja Metaal (non-ferro) nee nee ja Slakmateriaal nee nee ja Vuursteen nee nee ja Overig natuursteen nee nee ja Glas nee nee ja Menselijk botmateriaal onverbrand nee ja ja Menselijk botmateriaal verbrand nee nee ja Dierlijk botmateriaal onverbrand nee nee ja Dierlijk botmateriaal verbrand nee nee ja Visresten nee nee ja Schelpen nee nee ja Hout nee nee ja Houtskool(monsters) nee nee ja Textiel nee nee ja Leer nee nee ja Submoderne materialen nee nee ja Monstername Algemeen biologisch monster (ABM) nee nee ja
Algemeen zeefmonster (AZM) nee nee ja Pollen, diatomeeën en andere microfossielen nee nee ja Monsters voor anorganisch chemisch onderzoek nee nee ja Monsters voor micromorfologisch onderzoek nee nee ja Monsters voor luminescentiedatering (OSL) nee nee ja Monsters voor koolstofdatering (14C) nee nee ja DNA nee nee ja Dendrochronologisch monster nee nee ja