1e Bestuursrapportage
Tekst van het document
sociale basis 89.542 3.6.9 Uitvoeringskosten MGR module 2 4.826 3.6.9 Inkomsten MGR -94.368 3.6.10 Jeugd 3.6.11 Meerjaren-Herstelplan Mutsaersstichting 314.295
1e bestuursrapportage 2024
2025 80.000 -80.000
2026
2027
2028
61.779 -61.779
61.779 -61.779
61.779 -61.779
61.779 -61.779
67.800
67.800
67.800
67.800
25.000
25.000
-47.108 15.026 357.800
-69.243 17.753 357.800
-72.498 17.761 357.800
63.647 3.959 357.800
6.515
6.515
6.515
6.515
-143.872
-143.872
-143.872
-143.872 -67.606
2.401 4.953 -7.354 2.015.321
1.431 4.953 -6.384 3.344.376
1.431 4.953 -6.384 2.844.376
1.431 4.953 -6.384 2.844.376
53.460
27
3.6.12 Speelvoorzieningen, opwaardering speelplekken 3.6.12 Speelvoorzieningen, jeu de boulebanen 3.6.12 Speelvoorzieningen, initiatiefsubsidie 3.6.12 Speelvoorzieningen, initiatieven gemeenschap 3.1.1 SC MER sociaal domein Totaal
1e bestuursrapportage 2024
36.000 25.000 50.000 20.000 740.537
20.000 728.644
720.025
721.025
721.025
1.460.438
3.098.586
4.326.154
3.798.907
3.853.644
28
3.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Wat gaan we doen? 3.7.1 Integrale aanpak woonwagenlocatie Groensebos In het verleden zijn diverse aanzetten gemaakt om de problematiek rond de woonwagenlocatie Groensebos in Sint Joost inzichtelijk te maken en op te pakken. Naast de officiële woonwagenlocatie zijn op grond van de toenmalige gemeente Ambt Montfort een aantal woonwagens en bedrijven gevestigd. In de jaren '70 is de locatie overgegaan naar de gemeente Echt-Susteren. De situatie duurt reeds tientallen jaren, maar is nooit geformaliseerd. In de afgelopen jaren is de situatie inzichtelijk gemaakt en is geconstateerd dat om tot formalisering over te kunnen gaan een aantal zaken geregeld dan wel nader onderzocht dienen te worden. Derhalve wordt thans voor 2024 gevraagd om een budget van € 50.000 voor projectleiding en milieukundige onderzoeken. Voorgesteld wordt om door te pakken op de geconstateerde overtredingen door inschakeling van een deskundig bureau, het inzetten van een onderzoek naar de mogelijkheden tot formalisering en eventueel inzet van handhaving om te komen tot een gereguleerde situatie. Op basis van een nog op te stellen plan van aanpak wordt nader inzichtelijk gemaakt welke financiële implicaties dit project heeft en zal hiervoor budget worden gevraagd aan de raad.
Een bedrag is hiervoor op dit moment nog niet in te schatten, daarom wordt voor de jaren 2025 en 2026 een “p.m.-post” opgenomen. Wat mag het kosten? Omschrijving 3.7.1 Integrale aanpak woonwagenlocatie Groensebos
2024
Totaal
50.000
2025
2026
2027
2028
50.000 -
-
-
-
1e bestuursrapportage 2024
29
3.8 Omgevingsrecht Wat gaan we doen? 3.8.1 Uitbreiding boa capaciteit De gemeente Echt-Susteren schakelt via de omgevingsdienst 3 fte buitengewone opsporingsambtenaar (BOA) in. Er is behoefte aan een flexibele inzet 7 dagen per week. Afhankelijk van activiteiten en ontwikkelingen moet de mogelijkheid bestaan direct te kunnen anticiperen. Door de huidige minimale capaciteit is er nauwelijks ruimte om buiten “kantooruren” BOA’s in te zetten, terwijl er op deze momenten juist behoefte is. Er is nauwelijks ruimte voor preventief toezicht. Preventief toezicht is noodzakelijk om overtredingen te voorkomen, zichtbaar aanwezig te zijn in de gemeente en (ondermijnende) illegale activiteiten te signaleren. In vergelijking met soortgelijke gemeenten blijkt de beschikbare BOA capaciteit in Echt-Susteren aan de lage kant te zijn. De gemeente Landgraaf heeft bijvoorbeeld 10 fte BOA capaciteit beschikbaar. Gelet op het bovenstaande wordt voorgesteld de BOA capaciteit voor Echt-Susteren met 3 fte uit te breiden naar 6 fte. De structurele kosten bedragen € 255.000.
3.8.2 Additionele uitvoeringskosten MER OD De MER Omgevingsdienst (MER OD) heeft toegelicht dat zij zich als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet geconfronteerd ziet met praktische en financiële uitdagingen als gevolg van een forse werkvoorraad, nieuwe regels, nieuwe werkprocessen en nieuwe programma's. In het Uitvoeringsprogramma 2024 MER OD is al extra ruimte opgenomen om dit op te vangen, maar de werkzaamheden blijken omvattender en de geraamde uren daardoor ontoereikend. De organisatie en haar medewerkers staan hierdoor dusdanig onder druk dat additionele middelen nodig zijn om de taken voor de moedergemeenten op een goede wijze uit te kunnen blijven voeren. Daar staat tegenover dat door het grote aantal initiatieven en vergunningaanvragen in het 1e kwartaal van 2024 al ruim 40% van de geraamde legeskosten voor 2024 zijn gerealiseerd. Dit schept ruimte voor de financiering van de extra urenclaim en de daarvoor benodigde middelen. Aangezien de exacte meerkosten nog niet zijn doorgerekend en de reserve MER OD (die gevoed wordt door extra ontvangen legesinkomsten) voldoende omvang heeft wordt een bedrag van € 250.000 onttrokken aan de reserve MER OD en toegevoegd aan het budget MER OD. Onbenutte middelen vloeien aan het einde van het jaar weer terug naar de reserve.
Wat mag het kosten? Omschrijving 3.8.1 Verhoging bijdrage MER OD tbv uitbreiding fromatie BOA's 3.8.2 Budget MER OD 3.8.2 Reserve MER OD 3.1.1 SC MER omgevingsdienst
2024
2025
2026
2027
2028
255.000 250.000 -250.000 365.659
255.000
255.000
255.000
255.000
198.380
170.929
193.929
193.929
Totaal
620.659
453.380
425.929
448.929
448.929
1e bestuursrapportage 2024
30
3.9 Economische zaken en grondexploitaties Wat gaan we doen? 3.9.1 Hoek Marktstraat-Willibrordusplein De gemeente is in 2015 met een partij een exploitatieovereenkomst aangegaan om op de hoek Marktstraat-Willibrordusplein o.a. een supermarktfunctie te realiseren. Dit plan is helaas niet doorgegaan en in 2022 heeft een contractovername door een andere partij plaats gevonden. Het nieuwe plan voorziet in 2 ruimtes voor detailhandel en/of horeca alsmede 4 appartementen aan de Marktstraat en 21 appartementen aan het Willibrordusplein. Om dit plan te kunnen realiseren moesten kabels en leidingen (een hogedrukgas- en een hoofdwaterleiding alsmede datakabels) omgelegd worden. Vanwege de ligging van deze leidingen in het openbaar gebied is gemeente opdrachtgever van deze werkzaamheden. Met de projectontwikkelaar is afgesproken dat de hiermee gemoeide kosten ter hoogte van € 124.111 voor een bedrag van € 60.393 door de ontwikkelaar aan de gemeente worden vergoed. Dit bedrag is ontvangen en verantwoord in boekjaar 2023. Het overblijvende bedrag ter hoogte van € 63.718 blijft voor rekening van de gemeente en voorgesteld wordt om dit bedrag te dekken uit de Algemene reserve Grondbedrijf.
3.9.2 Interreg project stilte- en bezinningsplekken Maasland Echt-Susteren is programmagemeente voor een gezamenlijk Interreg-project met de gemeenten Sittard-Geleen, Maaseik en Selfkant. Het project heeft tot doel om stilte- en bezinningsplekken digitaal te ontsluiten en met elkaar te verbinden via thematische fietsroutes. Met name aan Duitse en Belgische zijde worden nieuwe locaties ontsloten. Deze worden ook toegevoegd aan de bestaande bezinningsfietsroute van Het Smalste Stukje Nederland en de bestaande Route Vol Verwondering van Visit Zuid-Limburg, waardoor deze grensoverschrijdend worden. Het project is ingediend bij Interreg voor een subsidiebijdrage. Begin maart is bericht ontvangen dat een bijdrage van 50% is toegekend in de totale projectkosten van € 50.000. De resterende 50% van de projectkosten worden bekostigd door de deelnemende gemeenten (€ 6.250 per gemeente) waarbij wordt voorgesteld de bijdrage van gemeente Echt-Susteren te dekken uit de reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid.
3.9.3 Uitbreiding activiteiten winkelhart De uitvoering van het Programma Centrum Echt is in volle gang. In 2023 zijn een aantal infrastructurele maatregelen uitgevoerd (turborotonde, rotonde McDonald's inclusief nieuwe verbindingsweg naar het Ursulinenplein) en ook de transformatie van leegstaande panden is goed op gang gekomen. Via een bestuurlijke lus is het bestemmingsplan Centrum Echt op een paar kleine onderdelen gerepareerd en opnieuw door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zal de verbinding tussen het centrum en De Valk via een aantrekkelijke looproute over het Ursulinenplein worden gerealiseerd en ook voor de Plats en omgeving zullen plannen worden ontwikkeld om dit gebied op te waarderen en nog aantrekkelijker te maken. Naast deze (fysieke) maatregelen willen we het centrum van Echt en de directe omgeving (De Valk, Poort van Echt) nadrukkelijker op de kaart gaan zetten met een actieve campagne. Hiervoor willen we gebruik gaan maken van een gespecialiseerd bureau. Voor de jaren 2025 en 2026 is een bedrag van € 100.000 geraamd en voor de jaren 2024 en 2027 € 50.000. De kosten worden gedekt uit de algemene reserve grondbedrijf.
3.9.4 Klooster Koningsbosch Bij het project Klooster Koningsbosch spelen nog steeds een aantal juridische procedures. Zo wacht het exploitatieplan, dat bij het bestemmingsplan hoort, nog steeds op behandeling bij de Raad van State. Daarnaast loopt een procedure rondom de nog te ontvangen leges. Vanwege de complexiteit van de zaken, vragen de procedures om externe juridische bijstand. Voor de jaren 2024 en 2025 worden hiervoor bedragen geraamd van € 50.000 resp. € 25.000. Voorgesteld wordt om dit te dekken vanuit de algemene reserve grondbedrijf.
1e bestuursrapportage 2024
31
3.9.5 Vervanging schuilhutten Bos en Broek en Vugterstraat Echt-Susteren beschikt over 10 schuilhutten, verspreid over het hele grondgebied van de gemeente. Voorgesteld wordt om de 2 resterende houten schuilhutten welke uit 2005 zijn te vervangen vanuit toeristisch-recreatief oogpunt. De schuilhutten doen dienst als pauzeplek en schuilgelegenheid voor wandelaars, fietsers en andere gebruikers van het buitengebied. De aanwezigheid van deze hutten wordt door toeristen en recreanten op prijs gesteld. In de bebouwde kom kan men doorgaans terecht bij plaatselijke horecagelegenheden voor onderdak, maar in het buitengebied zijn deze doorgaans niet aanwezig. Het meest intensief worden de schuilhutten gebruikt op plekken waar ook de bestaande paden van het wandel- en fietsknooppuntensysteem (of beide) aanwezig zijn. Van oudsher zijn deze schuilhutten in hout uitgevoerd, maar een aantal jaren geleden is de gemeente gestart met vernieuwing en verduurzaming. Door gebruik te maken van een staalconstructie met schanskorven wordt deze vandaalbestendig en levensduur verlengend. Voorgesteld wordt het budget Landschapsbescherming en -verzorging eenmalig te verhogen met € 80.000.
3.9.6 Haeselaarsbroek In het kader van het Limburgs Programma Landelijk Gebied heeft de gemeente Echt-Susteren bij de provincie een drietal zogenaamde koplopersprojecten aangemeld. Eén van deze projecten is het herstellen van het gebied het Haeselaarsbroek tot een habitat dat geschikt is voor enkele doelsoorten zoals de gewone bronlibel en de boomkikker. Dit herstelplan is tevens als doelstelling in de beheervisie Bossen, Natuurterreinen en Landschapselementen 2022 - 2032 opgenomen. Coöperatie Bosgroep Zuid Nederland heeft hiervoor een uitvoeringsplan opgesteld. Belangrijke onderdelen in dit plan zijn onder andere het verwijderen van circa 4 hectare bosopstand (dode fijnsparren), het afgraven van de hier aanwezige verzuurde strooisellaag en het verwijderen van dichtgegroeide bosopstand. In dit plan wordt geen landbouwgrond heringericht. De totale kosten van dit project bedragen € 287.000. Bij de provincie is hiervoor een subsidie in het kader van actieve soortenbescherming aangevraagd van € 237.000. Tevens loopt een gesprek met waterschap Limburg over een bijdrage van € 25.000. De bijdrage van de gemeente is dan eveneens € 25.000. Voorgesteld wordt om een budget van € 287.000 beschikbaar te stellen, waarbij € 237.000 gedekt wordt door een bijdrage van de provincie. De resterende € 50.000 kan dan gedekt worden uit de reserve vermindering kapitaallasten.
Deze reserve kan weer aangevuld worden met € 25.000 indien het waterschap ook een bijdrage levert. Het exploitatiebudget wordt niet eerder besteed dan dat de subsidie is beschikt. Uitvoering vindt dan als onderdeel van de bestaande beheerovereenkomst plaats door de coöperatie Bosgroep Zuid Nederland.
3.9.7 Voorbereidingskrediet actieve en faciliterende grondexploitaties De raad geeft het college de ruimte om jaarlijks zonder voorafgaande tussenkomst van de raad tot een totaal bedrag van maximaal € 100.000 bestedingen te doen voor de voorbereiding van actieve en faciliterende grondexploitaties, dit met inachtneming van de voorwaarden die het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) over voorbereidingskosten dwingend voorschrijft. Voor 2024 is een aanvullend krediet benodigd voor de voorbereidingswerkzaamheden van onder andere Louersveld, Oud-Roosteren en het onderzoeken van de mogelijkheden voor een woningbouwontwikkeling nabij het Connect College. Voor Louersveld vallen hieronder de kosten van projectmanagement, onderzoeken, planologische procedure en ondersteuning bij de grondverwerving en eventuele onteigening. Voor Oud-Roosteren zijn dit met name projectmanagement, (milieuhygienische) onderzoeken, planologische procedures en eventuele uitvoeringskosten zoals de sloop van opstallen. Voor een locatie naast het Connect College wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor de realisatie van woningen, hiervoor worden stedenbouwkundige kosten en eventueel onderzoeken en planologische kosten gemaakt. Het geraamde aanvullend benodigde krediet voor 2024 bedraagt € 350.000.
Worden de plannen (waarvoor de voorbereidingskosten worden gemaakt) daadwerkelijk in ontwikkeling genomen, dan worden de geactiveerde voorbereidingskosten overgeheveld naar het actieve of faciliterende grondexploitatiecomplex. Geactiveerde voorbereidingskosten waarvan de 5 jaarstermijn (de maximale activeringstermijn) is verstreken worden afgeboekt ten laste van het jaarresultaat. Als dekking wordt hiervoor de Algemene reserve grondbedrijf gebruikt. Indien er een voorziening is gevormd, hoeven deze kosten niet te worden afgeboekt, maar kunnen ze later alsnog worden ingebracht in de grondexploitatie als de raad daartoe heeft besloten.
1e bestuursrapportage 2024
32
Wat mag het kosten? Omschrijving 3.9.1 Hoek Marktstraat-Willibrordusplein 3.9.1 Algemene reserve Grondbedrijf 3.9.2 Ontsluiten en verbinden stilte- en bezinningsplekken Maasland 3.9.2 Interreg-subsidie inzake ontsluiten en verbinden stilte- en bezinningsplekken Maasland 3.9.2 Bijdrage Maaseik inzake ontsluiten en verbinden stilte- en bezinningsplekken Maasland 3.9.2 Bijdrage Selfkant inzake ontsluiten en verbinden stilte- en bezinningsplekken Maasland 3.9.2 Bijdrage Sittard-Geleen inzake ontsluiten en verbinden stilte- en bezinningsplekken Maasland 3.9.2 Reserve uitv. Recreatief toeristisch beleid inzake ontsluiten en verbinden stilteen bezinningsplekken Maasland 3.9.3 Activiteiten winkelhart programma centrum Echt 3.9.3 Ontrekking algemene reserve grondbedrijf 3.9.4 Klooster Koningsbosch 3.9.4 Algemene reserve Grondbedrijf 3.9.5 Plattelandsvernieuwing, schuilhutten 3.9.6 Landschapsbescherming- en verzorging 3.9.6 Subsidie Provincie 3.9.6 Reserve vermindering kapitaallasten Totaal
2024 63.718 -63.718 50.000
2025
2026
2027
2028
50.000
100.000
100.000
50.000
-50.000
-100.000
-100.000
-50.000
50.000 -50.000 80.000 287.000 -237.000 -50.000
25.000 -25.000
80.000
-
-
-
-25.000
-6.250
-6.250
-6.250
-6.250
-
Investeringen Investeringen 3.9.7 Voorbereidingskrediet grondexploitaties
2024 350.000
Totaal
350.000
1e bestuursrapportage 2024
2025
2026
-
2027
-
2028
-
-
33
3.10 Algemene dekkingsmiddelen Wat gaan we doen? 3.10.1 Voorlopige begrotingssaldi Na de 2e bestuursrapportage 2023 hebben de begroting 2024 en de jaren daarna positieve saldi. Deze saldi kunnen nu ingezet worden voor de gedeeltelijke dekking van de voorstellen uit deze 1e bestuursrapportage 2024 en kadernota 2025. Voor 2024 is beschikbaar € 2.348.310, voor 2025 is het saldo € 3.015.067, voor 2026 € 70.060 en voor 2027 € 108.982.
3.10.2 Rente uitgezette kasgeldleningen De gemeente Echt-Susteren heeft in 2019 en 2020 een drietal geldleningen van elk € 10 miljoen aangetrokken met een negatieve rente. De aangetrokken geldleningen leveren de gemeente een jaarlijks rente bedrag op van ongeveer € 13.500. Dit rentebedrag is reeds in de begroting verwerkt. De middelen die de gemeente niet direct nodig heeft, moet de gemeente verplicht parkeren bij de schatkist. Doordat in 2022 de rente is gaan stijgen betaalt de schatkist een rentevergoeding voor de geparkeerde middelen. Een gemeente mag de overtollige liquide middelen echter ook uitlenen aan andere decentrale overheden. Sinds de rente aan het stijgen is, is de vraag van collega gemeenten groot om overtollige liquide middelen van een collega gemeente te kunnen lenen. Het mes snijdt dan aan twee kanten: De uitlenende gemeente ontvangt een hogere rente dan bij de schatkist, de lenende gemeente betaalt een lager rente dan bij de bank. Onze gemeente leent geld uit, waardoor over het eerste halfjaar 2024 een bedrag geraamd kan worden van € 250.000 aan rente-inkomsten.
3.10.3 Diversen stelposten In de begroting 2024-2028 zijn stelposten opgenomen die ingezet zijn ten behoeve van de 1e bestuursrapportage 2024 en de Kadernota 2025. De stelposten zijn onder andere gevormd om caoontwikkelingen te dekken en ook toekomstige verplichtingen ten gevolge van nieuw beleid en prijsstijgingen op te vangen. Het betreft de stelposten: cao-ontwikkelingen, toekomstige verplichtingen, stelpost SC MER, stelpost accres/BCF en de stelpost verrekeningen algemene uitkering. Al deze stelposten worden afgeraamd tot nihil.
3.10.4 Decembercirculaire 2023 Op 6 december 2023 is de decembercirculaire 2023 uitgebracht met informatie over ontwikkelingen in de algemene uitkering van het Rijk. De decembercirculaire heeft effect op 2024 en latere jaren. Deze bedragen worden in deze 1e bestuursrapportage 2024 verwerkt. De mutatie wordt vooral veroorzaakt door een aanpassing in de maatstaven, met name de maatstaf huishoudens met een laag inkomen met drempel. De algemene uitkering wordt voor de jaren 2024 tot en met 2027 als volgt positief bijgesteld. 2024: € 1.334.000 2025: € 4.700 2026: € 3.900 2027: € 2.100
3.10.5 Voorjaarsnota rijk Op 15 april 2024 heeft het rijk, vooruitlopende op de meicirculaire 2024, enkele maatregelen bekend gemaakt omdat gemeenten doende zijn om de kadernota 2025 respectievelijk de begroting 2025 aan het opstellen zijn. Alhoewel deze voorjaarsnota niet die extra middelen brengt die nodig zijn, wordt de pijn wel al een beetje verzacht. Jeugdzorg Een voorgenomen bezuiniging op de jeugdzorg van ruim 500 miljoen euro in 2025 gaat niet door. Het demissionaire kabinet heeft dat vastgelegd in de voorjaarsnota die maandag, 15 april 2024 is gepresenteerd. Ook in 2024 was de oplopende besparing van toen nog 100 miljoen euro al doorgeschoven. Vanaf 2026 staat er nog wel een bezuiniging van 511 miljoen euro in de boeken, maar het is aan een nieuw kabinet om dit door te zetten of niet. De 511 miljoen euro is een structurele besparing die in het coalitieakkoord van het huidige kabinet Rutte-IV staat vanaf 2026. Die komt bovenop
1e bestuursrapportage 2024
34
een eerdere bezuiniging van 1 miljard euro in de sector, die momenteel wel wordt uitgevoerd. In de Tweede Kamer en ook bij gemeenten in jeugdinstellingen is veel verzet tegen de extra besparing op de jeugdzorg, omdat de sector kampt met veel problemen zoals personeelstekorten en lange wachtlijsten. Daardoor komen veel kinderen die zorg of bescherming nodig hebben in de knel. Eigen bijdrage jeugdzorg Om de besparing vanaf 2026 wel te kunnen halen, kan een eigen bijdrage worden ingevoerd die ouders moeten gaan betalen, stelt het kabinet. De maatregelen hiervoor worden alvast voorbereid zodat een nieuw kabinet ermee aan de slag zou kunnen. Met een eigen bijdrage kan mogelijk de helft van de bezuiniging worden opgevangen. Hoe een eigen bijdrage eruit kan zien, moet nog worden uitgewerkt. Zo kan die inkomensafhankelijk worden gemaakt of een maximum aan worden gekoppeld. Opschalingskorting De opschalingskorting werd in 2015 ingevoerd als prikkel voor gemeenten om te fuseren. Het idee van het toenmalige kabinet was dat grotere gemeenten veel schaalvoordelen hebben, dus dat een korting op het gemeentefonds gerechtvaardigd was. In die tijd wilde het rijk nog toe naar een systeem met alleen maar 100.000-plus gemeenten, maar die beleidsambitie werd al snel losgelaten. De opschalingskorting, oplopende tot bijna een miljard in 2025, bleef wel. Sinds 2020 is de opschalingskorting bevroren.
De gepauzeerde opschalingskorting zou in 2026 terugkeren, maar gemeenten en veel landelijke partijen roepen al langer op tot het volledig afschaffen ervan. In de voorjaarsnota bevestigt het demissionair kabinet dat in overleg met de VNG het IPO en de waterschappen inderdaad zo besloten is. Het rijk geeft daarom vanaf 2026 structureel 715 miljoen extra aan decentrale overheden. In combinatie met het besluit om de opschalingskorting af te schaffen maakt het demissionair kabinet in de voorjaarsnota ook bekend dat de nieuwe financieringssystematiek voor het gemeente- en provinciefonds al dit jaar wordt ingevoerd. Tot op heden was het ingangsjaar 2027, wat zou leiden tot een terugval van middelen in 2026 van 2 miljard ten opzichte van 2025. Compensatie Vervroegde invoering van de nieuwe systematiek is in lijn met het advies van de Raad van State. Omdat het invloed heeft op de lopende begroting van gemeenten en provincies is besloten de impact voor 2024 volledig, en voor 2025 deels te dempen. Ook voor 2026 tot en met 2029 vindt compensatie plaats. Deze is zodanig dat dit per saldo voor de periode 2026 tot en met 2029 resulteert in een plus van 675 miljoen euro voor gemeenten en 44 miljoen euro voor provincies. Reactie VNG In een eerste reactie geeft de VNG bij monde van voorzitter Sharon Dijksma aan dat de voorjaarsnota 'betekenisvolle stappen' laat zien voor gemeenten.
'In het voortdurende geschil over de opschalingskorting voelden we ons soms roependen in de woestijn, maar na 12 jaar kunnen we dit nu eindelijk achter ons laten.' Dijksma concludeert dat de voorjaarsnota, met inachtneming van alle nieuwe maatregelen, een structurele plus van een miljard betekent. Probleem niet opgelost Toch zijn volgens de VNG de financiële problemen hiermee nog niet volledig opgelost. Ook na de compensatie is het gemeentefonds in 2025 eenmalig 675 miljoen lager. 'Dat is een bittere pil voor gemeenten.' Verder zegt Dijksma dat de voorjaarsnota 'een stap in de goede richting en een opstap naar goede afspraken met een nieuw kabinet' is. Financiële gevolgen Doorrekening door bureau PAUW van de Voorjaarsnota rijk laat de volgende ontwikkeling zien: Voor 2024 een voordeel van € 204.000 Voor 2025 een nadeel van € 531.000 1e bestuursrapportage 2024
35
Voor 2026 een voordeel van € 2.039.000 Voor 2027 een voordeel van € 1.971.000 Voor 2028 een voordeel van € 1.943.000
3.10.6 Dividend Enexis Van Enexis wordt jaarlijks dividend ontvangen. Het dividend is afhankelijk van het bedrijfsresultaat. Het dividend over 2023 wordt verantwoord in 2024. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders heeft op 25 april 2024 besloten om 50% van de winst uit gewone bedrijfsuitoefening na belastingen over 2023 ten bedrage van € 72.387.640 in de vorm van een contant dividend uit te keren. Het totale contante dividend bedraagt € 36.193.820 of wel € 0,2418044 per aandeel. Over 2023 bedraagt het dividend voor onze gemeente € 134.500 terwijl een bedrag geraamd is van € 261.600. Voor het jaar 2024 moet onze begrotingspost met € 127.100 negatief worden bijgesteld. De verwachting is dat ook de komende jaren minder dividend wordt uitgekeerd, zodat ook voor de jaren vanaf 2025 het dividend wordt afgeraamd.
Wat mag het kosten? Omschrijving 3.10.1 Voorlopig saldo 3.10.2 Rente uitgeleende leningen 3.10.3 stelpost cao 3.10.3 Stelpost toekomstige verplchtingen 3.10.3 Stelpost SC MER 3.10.3 Stelpost accres / BCF 3.10.3 Stelpost verrekeningen algemene uitkering 3.10.4 Algemene uitkering bijstelling decembercirculaire 2023 3.10.5 Voorjaarsnota rijk 3.10.6 Dividend Enexis
2024 -2.348.310 -250.000 -1.053.887 -477.756 -600.000 -50.000
2025 -3.015.067
2026 -70.060
2027 -108.982
2028
-1.439.298 -1.618.421 -600.000 -50.000
-1.500.000 -861.382 -600.000 -50.000
-1.500.000 -861.382 -600.000 -50.000
-1.500.000 -861.382 -600.000 -50.000
-1.310.566
-1.446.074
-903.428
-872.781
-872.781
-1.334.000 -204.000 127.100
-4.700 531.000 127.100
-3.900 -2.039.000 127.100
-2.100 -1.971.000 127.100
-1.943.000 127.100
Totaal
-7.501.419
-7.515.460
-5.900.670
-5.839.145
-5.700.063
1e bestuursrapportage 2024
36
4. Overhead Wat gaan we doen? 4.1 Noodstroomvoorziening gemeentehuis en gemeenschapshuizen Het gemeentehuis is momenteel niet bestand tegen een noodsituatie waarbij er sprake is van langdurige stroomuitval. Het is van belang dat er gedurende deze noodsituatie(s) een crisiscentrum ingericht wordt en de primaire dienstverlening operationeel blijft. De eenvoudigste ingreep is en de voorkeur geniet om bij een spanningsuitval het gehele gemeentehuis aan te sluiten op een noodstroomaggregaat waarbij voor een autonomie van 36 uur een voorraad van 1.800 liter brandstof benodigd is. Naast het gemeentehuis is het belangrijk om een aantal gemeenschapshuizen te voorzien van een kleinere noodvoorziening omwille van de communicatie en bereikbaarheid in noodsituaties. De geraamde kosten van een noodstroomvoorziening met een volledige overname voor het gehele gemeentehuis zijn € 145.000 plus € 36.000 voorbereidingskosten. De kosten voor gemeenschapshuizen wordt geraamd op € 20.000 per locatie. Uitgaande van 12 locaties gaat het dan om € 240.000. Voorgesteld wordt om 2 investeringskredieten beschikbaar te stellen, waarvan de voorbereidingskosten in 2024 worden geraamd en de overige kosten in 2025. De kapitaallasten bedragen uitgaande van een afschrijvingstermijn van 10 jaar voor het gemeentehuis € 4.320 in 2025 en vanaf 2026 € 21.648 en voor de gemeenschapshuizen vanaf 2026 € 28.800.
Ten behoeve van de dekking van de afschrijvingslasten wordt een bedrag van € 421.000 toegevoegd aan de reserve afschrijvingslasten investeringen. Deze toevoeging wordt gedekt door te beschikken over de reserve vermindering kapitaallasten. De jaarlijks terugkomende kosten inzake onderhoud, testen etc. zijn geraamd op € 11.000 per jaar (€ 7.000 voor gemeentehuis en € 4.000 voor gemeenschapshuizen).
4.2 Evenementenbudget Beheer Openbare Ruimte (BOR) Vorig jaar is reeds geconstateerd dat BOR te maken heeft met aanvullende kosten als gevolg van binnen de gemeente georganiseerde evenementen. Abusievelijk heeft dit toen niet een vertaling gekregen naar een concreet beschikbaar evenementenbudget voor BOR vanaf 2024. Deze kosten worden gemaakt voor de uitvoering van een aantal evenementen en behoren in eerste instantie niet tot kosten waar de organiserende partij verantwoordelijk voor is. Denk hierbij aan het verwijderen van straatmeubilair, de schoonmaak van straten, schoonmaak evenemententerreinen en afzettingen ter bescherming van kunstwerken en gemeentemateriaal. Deze maatregelen zijn noodzakelijk om een evenement veilig, schoon en verantwoord uit te voeren. Conform eerdere afspraken wordt voorgesteld om vanaf 2024 structureel een evenementenbudget van € 50.000 voor BOR in de begroting op te nemen.
4.3 Uitbreiding voertuigen buitendienst Een aantal voertuigen van de buitendienst zijn sterk verouderd, technisch afgeschreven en niet meer veilig inzetbaar. 3 nieuwe voertuigen zijn nodig om zowel de formatie-uitbreiding (1 voertuig) als veiligheid (2 voertuigen) te borgen. De uitbreiding is op basis van operationele lease met een looptijd van 8 jaar. In het kader van verduurzaming zullen de voertuigen elektrisch worden en levering is mogelijk in maart 2025 mits besteld in juli 2024, dekking is reeds geregeld middels de 1ste bestuursrapportage 2023. Als tussentijdse oplossing worden 3 voertuigen gehuurd tot aan levering van de nieuwe voertuigen, gepland in het 2e kwartaal 2025. Voorgesteld wordt het budget tijdelijke huur te verhogen met € 68.000 voor 2024 en met € 17.000 voor het 1e kwartaal 2025. In het 2e kwartaal 2025 wordt het nieuwe materieel ontvangen en vervalt de huur van de 3 bussen.
4.4 Aanbesteding schoonmaakonderhoud en glasbewassing De gemeente Echt-Susteren is verplicht om het schoonmaakonderhoud en glasbewassing opnieuw aan te besteden. Het huidige contract dateert van 2020. In verband met de omvang van de aanbesteding dient er een Europese openbare aanbesteding plaats te vinden. Het streven is om de definitieve gunning te doen op 3 juli 2024 en het nieuwe contract op 2 september 2024 te laten ingaan. De prijs van het schoonmaakonderhoud en de glasbewassing zal in verband met de huidige marktconforme tarieven flink gaan stijgen ten opzichte van de huidige tarieven. In mei 2023 is de CAO Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf opengebroken. De inflatie van het afgelopen jaar en de stij-
1e bestuursrapportage 2024
37
ging van het wettelijk minimum loon (WML) maakten de lopende CAO afspraken onhoudbaar. De laagste loongroepen zouden zelfs onder het WML uitkomen. Dit heeft geresulteerd in een indexatietarief van 12,94% (periode 1 november 2023 t/m 31 december 2024). Het in de huidige begroting structureel voor alle locaties opgenomen bedrag inzake schoonmaakkosten door derden bedraagt in totaal € 134.100. Voor 2024 is er € 36.400 extra nodig om de schoonmaakkosten te dekken. De eerste calculatie op basis van de m2 tegen de huidige marktconforme tarieven gaat voor alle locaties richting € 240.000 per jaar. Dit is inclusief glasbewassing, middelen en eventuele regiewerkzaamheden. Dit betekent dat het budget vanaf 2025 opgehoogd wordt met € 105.900.
4.5 Personele capaciteit paspoortpiek Voor het opvangen van de zogenaamde paspoortpiek is in de meerjarenbegroting rekening gehouden met extra personele inzet in de jaren 2024-2025. Hiervoor zijn extra financiële middelen in de begroting opgenomen. In de praktijk blijkt het lastig om medewerkers aan te trekken met voldoende kennis en kunde. Daarom zijn we genoodzaakt om medewerkers in te huren. De kosten hiervoor zijn hoger dan bij regulier personeel. Om die reden wordt het budget in 2024 met € 50.000 verhoogd. Deze incidentele kosten kunnen gedekt worden uit de reserve personeel en bestuur. Daarnaast is eerder uitgegaan van een paspoortpiek tot het jaar 2026. Echter de jaren 2026 en 2027 is er ook nog sprake van deze piek waardoor ook voor deze jaren nog tijdelijk extra personeel nodig is. Hiervoor is een extra budget nodig van € 270.000 per jaar. Deze incidentele kosten kunnen gedekt worden ten laste van de reserve vermindering kapitaalasten aangezien er door andere claims geen verdere ruimte is binnen de reserve personeel en bestuur en bij de jaarrekening het surplus van de reserve personeel en bestuur is gestort in deze reserve. Door de paspoortpiek worden er meer legeskosten ontvangen en is er dus sprake van meer opbrengst. Dit is reeds in de begroting verwerkt.
4.6 Cao 2024 Herrekening van de personeelsbegroting vindt plaats gelet op de nieuwe cao. De nieuwe cao kent een looptijd van 1 januari 2024 tot en met 31 maart 2025 en bevat een stijging van de salarissen met 4,75% ingaande 1 januari 2024. Per 1 oktober stijgen de salarissen nogmaals met 1,25%. Voor onze begroting betekent dit een toename van € 700.000 loonkosten in 2024 en vanaf 2025 wordt een toename van € 800.000 geraamd.
4.7 Aanpassingen gemeentehuis De afgelopen jaren zijn diverse ruimten in het gemeentehuis vernieuwd en heringericht. Het betreft met name de kantoren in de bestuursvleugel en in de ronding op de begane grond. Als volgend onderdeel zou de raadszaal worden heringericht. Nader onderzoek en ervaringen in het dagelijks gebruik van het gebouw, laten zien dat niet langer kan worden volstaan met (relatief) kleinschalige verbeteringen in het gebouw. Vanuit diverse invalshoeken en met inbreng van externe deskundigheid, is onderzoek gedaan om te kunnen bepalen wat er nodig is. Dit onderzoek betreft in eerste instantie de benodigde bouwkundige - en installatietechnische aanpassingen. De oudbouw dateert van ca. 1980, de cirkel van 1996 en de nieuwbouw van 2006. Het dak, kozijnen, ramen, maar ook technische installaties zoals o.a. luchtbehandeling, E- en W-installaties en verlichting zijn op korte termijn aan vervanging en/of grote renovatie toe. Door deze verbouwing wordt het volledige gemeentehuis toekomstbestendig gemaakt op het gebied van duurzaamheid, arbo en inrichting. Een nieuw werkplekconcept waarbij de wensen en behoeften van de werknemers zijn meegenomen wordt geïntegreerd in deze verbouwing. Op basis van dit onderzoek is de conclusie dat een investering nodig is van afgerond € 11,5 miljoen. Voor de dekking van deze € 11,5 miljoen zijn reeds verschillende budgetten voorhanden.
Beschikbaar is een krediet ad € 1.169.000 voor verduurzaming gemeentehuis. Dit is inclusief een dumava-subsidie van € 297.000. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van investeringsruimte voor basisonderwijs voor de jaren 2022 tot en met 2026 in het meerjareninvesteringsplan (€ 1 miljoen per jaar, (met uitzondering van het jaar 2024 (€ 500.000), totaal € 4,5 miljoen), aangezien de reeds gevoteerde kredieten de eerste jaren niet aangewend worden. Het krediet van €1.000.000 uit het jaar 2026 wordt één jaar naar voren gehaald, dus naar 2025. Een deel van de kosten ad €1.899.000 komt ten laste van de voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen, onderdeel gemeentehuis, zoals opgenomen in het meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen. Voor het investeringsbedrag dat nog niet voorhanden is, wordt de raad voorgesteld krediet ad € 3.932.000 beschikbaar te stellen. Voorgesteld wordt om voor een bedrag van
1e bestuursrapportage 2024
38
€ 2.432.000 een reserve afschrijvingen investeringen te vormen. De overige kapitaallasten behoren bij het investeringsbedrag van € 1.500.000 worden ten laste van de exploitatie gebracht. De raming van de aanpassingen gemeentehuis zijn gebaseerd op de architectenraming. In de komende periode wordt een nadere optimalisatie gedaan om na te gaan op welke onderdelen besparingen mogelijk zijn. De resultaten van deze optimalisatie worden gerapporteerd in de 2e bestuursrapportage 2024. Wat mag het kosten? Omschrijving 4.1 Rente krediet noodstroomvoorziening gemeentehuis 4.1 Afschrijving krediet noodstroomvoorziening gemeentehuis 4.1 Afschrijving krediet noodstroomvoorziening gemeentehuis 4.1 Onderhoudscontracten noodstroomvoorziening gemeentehuis 4.1 Onderhoudscontracten noodstroomvoorziening gemeentehuis 4.1 Reserve afschrijvingslasten investeringen 4.1 Reserve afschrijvingslasten investeringen 4.1 Reserve verminderingkapitaallasten 4.2 Evenementenbudget beheer buiten 4.3 Vervoermiddelen, inhuur transport 4.4 Schoonmaakkosten door derden gemeentehuis 4.4 Schoonmaakkosten door derden museum 4.4 Schoonmaakkosten door derden gemeentewerf Edisonweg 4.4 Schoonmaakkosten door derden gemeentewerf Handelsweg 4.4 Schoonmaakkosten door derden begraafplaats 4.5 Tijdelijk extra formatie personeel paspoortpiek 4.5 Reserve verminderingkapitaallasten 4.5 Inhuur tijdelijk extra personeel
paspoortpiek 4.5 Reserve personeel en bestuur 4.6 Cao 2024 4.7 Dotatie reserve afschrijvingslasten investeringen gemeentehuis 4.7 Verbouw gemeentehuis rente 4.7 Verbouw gemeentehuis afschrijving 4.7 Verbouw gemeentehuis reserve afschrijvingslasten Totaal
2024
2025
2026
2027
2028
720
8.348
7.506
6.664
3.600
42.100
42.100
42.100
4.000
4.000
4.000
4.000
7.000 -3.600
7.000 -42.100
7.000 -42.100
7.000 -42.100
421.000 -421.000 50.000 68.000
50.000 17.000
50.000
50.000
50.000
19.600
79.600
79.600
79.600
79.600
6.000
7.500
7.500
7.500
7.500
8.300
15.300
15.300
15.300
15.300
1.000
2.000
2.000
2.000
2.000
1.500
1.500
1.500
1.500
1.500
270.000 -270.000
270.000 -270.000
800.000
800.000
800.000
800.000
88.640 110.800
106.424 135.800
83.708 110.800
81.492 110.800
-73.300
-98.300
-73.300
-73.300
1.110.760
1.119.172
1.095.614
1.092.556
50.000 -50.000 700.000 2.432.000
3.286.400
Investeringen 1e bestuursrapportage 2024
39
Investeringen 4.7 Renovatie schoolgebouwen BO 2022 4.7 Renovatie schoolgebouwen BO 2023 4.7 Renovatie schoolgebouwen BO 2024 4.7 Renovatie schoolgebouwen BO 2025 4.7 Renovatie schoolgebouwen BO 2026 4.7 Krediet renovatie gemeentehuis 4.7 Krediet renovatie gemeentehuis 4.7 Krediet renovatie gemeentehuis 4.7 Krediet renovatie gemeentehuis 4.7 Krediet renovatie gemeentehuis
2024 -1.000.000 -1.000.000 -500.000
Totaal
3.932.000
2025
2026
2027
2028
-1.000.000 -1.000.000 2.500.000 1.000.000 1.000.000 2.432.000 1.500.000 1.000.000
-1.000.000
-
-
1e bestuursrapportage 2024
40
5. Mutaties onder de € 50.000 Omschrijving Programma 1 5.1.1 Verkiezingen verteer 5.1.1 Verkiezingen kosten 5.1.2 Contributies VNG etc 5.1.3 Bijdrage SML Regio Deal 5.1.3 Reserve regiofonds 5.1.4 Budget beveiliging bestuurders Totaal programma 1 Programma 2 Totaal programma 2 Programma 3 5.3.1 Advieskosten nadeelcompensatie 5.3.1 Algemene reserve 5.3.2 mutatiedetecties in diverse systemen 5.3.3 Onderhoud algemene begraafplaats 5.3.4 Onderzoekskosten verbreding spoorwegovergang Susteren Totaal programma 3 Programma 4 5.4.1 OZB primair onderwijs 5.4.1 OZB voortgezet onderwijs 5.4.1 Onderhoudsbijdrage scholen Totaal programma 4
2024
2025
2026
2027
2028
5.000 31.000 29.000
5.000 31.000 29.000
5.000 31.000 29.000
5.000 31.000 29.000 32.000 -32.000
29.000 32.000 -32.000
7.062 72.062
7.062 36.062
7.062 72.062
65.000
65.000
0
0
0
0
0
21.000
21.000
21.000
21.000
25.000 76.000
21.000
21.000
21.000
21.000
5.000 5.000 -6.000
5.000 5.000 -6.000
5.000 5.000 -6.000
5.000 5.000 -6.000
5.000 5.000 -6.000
4.000
4.000
4.000
4.000
4.000
44.250
15.750
15.750
15.750
15.750
25.000 76.750
25.000 40.750
25.000 40.750
25.000 40.750
25.000 40.750
10.000 -10.000 21.000 30.000
Programma 5 5.5.1 Bestrijding Japanse duizendknoop Reinoudhal 5.5.2 Huurinkomsten Cultuurhuis Edith Stein 5.5.3 Budget evenementencoördinator Totaal programma 5 Programma 6 5.6.1 TOZO 5.6.1 TOZO
1e bestuursrapportage 2024
7.500
24.063 -24.063
41
Omschrijving 5.6.2 Storting voorziening onderhoud gemeenschapshuizen harmoniezaal Susteren 5.6.3 Volwassenenfonds 5.6.3 Volwassenenfonds 5.6.4 Gebundelde Uitkering (BUIG) 5.6.4 Gebundelde Uitkering (BUIG)
2024
2025
2026
2027
2028
30.000 34.334 -34.334
34.334 -34.334
34.334 -34.334
34.334 -34.334
34.334 -34.334
-3.810 3.810
5.6.5 Opdracht jeugd- en jongerenproblematiek
30.000
5.6.5 Opdracht jeugd- en jongerenproblematiek
-18.000
5.6.5 Opdracht jeugd- en jongerenproblematiek Totaal programma 6
-12.000 30.000
0
0
0
0
10.000 -10.000 0
10.000 -10.000 0
10.000 -10.000 0
10.000 -10.000 0
10.000 -10.000 0
0
0
0
0
0
45.000
45.000
45.000
-45.000
-45.000
-45.000
Programma 7 5.7.1 Advieskosten planschade en nadeelcompensatie 5.7.1 Algemene reserve Totaal programma 7 Programma 8 Totaal programma 8 Programma 9 5.9.1 Versterking economische structuur 5.9.1 Algemene reserve grondbedrijf 5.9.2 Onderzoekskosten verkoop Houtstraat 48 5.9.2 Reserve revolverende investeringen
-30.000
5.9.3 Digitalisering en automatisering grondzaken Totaal programma 9
47.500 47.500
18.150 18.150
18.150 18.150
18.150 18.150
18.150 18.150
Programma 10 5.10.1 Dividend BNG Totaal programma 10
-21.650 -21.650
0
0
0
0
Overhead 5.11.1 Extra E-laadpalen 5.11.1 Elektriciteit Edisonweg 5.11.1 Elektriciteit Handelsweg 1e bestuursrapportage 2024
30.000
29.000 12.000 12.000 42
Omschrijving 5.11.1 Vervoermiddelen, belastingen 5.11.2 Aanschaffingen, garage magazijn 5.11.2 Dienstkleding, beheer buiten 5.11.3 Aanschaffing meetstok, beheer buiten 5.11.4 Aanschaffingen hard- en software beheer buiten 5.11.5 Storting voorziening gem gebouwen maatregelen elektrische installaties gemeentehuis 5.11.6 Verbeteren beveiliging kluis KCC 5.11.7 Inclusieagenda 5.11.8 Verzekeringen opnieuw aanbesteden Totaal overhead Totaal
1e bestuursrapportage 2024
2024
2025
2026
2027
2028
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
-5.000
37.000
20.000
20.000
20.000
20.000
12.000
4.000
4.000
4.000
4.000
13.000
1.000
1.000
1.000
1.000
37.000
10.000
10.000
10.000
10.000
10.000 5.700 12.500
12.500
19.000 170.200
66.500
30.000
30.000
30.000
454.862
186.462
185.962
178.900
178.900
43
6. Reserves en voorzieningen Onderstaande mutaties zijn toegelicht in hoofdstukken 3 en 4. Reserves
Storting
Onttrekking
Algemene reserve (nr. 1) 5.3.1 Advieskosten nadeelcompensatie 5.7.1 Advieskosten planschade en nadeelcompensatie
10.000 10.000
Reserve Regiofonds (nr. 95) 3.5.9 Grondaankoop In de Bandert
-57.627
5.1.3 Samenwerking Midden-Limburg (SML)/Regio Deal
32.000
Reserve Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) (nr. 101) 3.6.7 Omnibuuz- Dekking uit verlaging storting reserve WMO
-151.901
Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid (nr. 109) 3.9.2 Interreg project stilte- en bezinningsplekken Maasland
6.250
Reserve personeel en bestuur (nr. 117) 4.5 Personele capaciteit paspoortpiek
50.000
Reserve v ermindering kapitaallasten (nr. 181) 3.4.2 Onderwijsachterstandenbeleid
200.000
3.9.6 Parkeervoorziening Limbrichterstraat Nieuwstadt (dekkingsreserve) 3.3.11 Advieskosten grondstoffenverwerking
350.000 50.000
3.3.13 Haeselaarsbroek 4.1 Noodstroomvoorziening Gemeentehuis en gemeenschapshuizen (dekkingsreserve)
50.000 421.000
Algemene reserve grondbedrijf (nr. 40) 3.9.1 Hoek Marktstraat-Willibrordusplein
63.718
3.9.3 Uitbreiding activiteiten winkelhart 3.9.4 Klooster Koningsbosch
50.000 50.000
5.9.1 Versterking economische structuur
45.000
Reserve onderwijsachterstandenbeleid (nr. 144) 3.4.2 Onderwijsachterstandenbeleid 3.4.2 Onderwijsachterstandenbeleid
200.000 40.000
Reserve revolverende investeringen (nr. 169) 5.9.2 Houtstraat 48
30.000
Reserve SC M ER OD (nr. 226) 3.8.2 Budget MER OD
250.000
Reserve SC M ER SD (nr. 230) 5.6.1 TOZO
24.063
Reserve majeure projecten (nr. 233) 3.3.8 Programma centrum Echt
500.000
1e bestuursrapportage 2024
44
Reserve afschrijvingslasten investeringen (nr. 241) 3.3.8 Programma centrum Echt 3.9.6 Parkeervoorziening Limbrichterstraat Nieuwstadt 4.1 Noodstroomvoorziening gemeentehuis en gemeenschapshuizen
500.000 350.000 421.000
4.7 Renovatie gemeentehuis
2.432.000
Totaal reserves
3.751.099
Reserves: saldo meer onttrokken dan gestort
-1.576.695
Voorzieningen
Storting
Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen (nr. 31) 5.6.2 Verhogen voorziening MFC De Harmoniezaal Susteren 5.11.5 Corrigerende maatregelen NEN 3140 Elektrische installaties
30.000 10.000
Voorziening groot onderhoud riolering (nr. 201) 3.3.10 Riool herverdeling
100.000
Voorziening afvalverwijdering en verwerking (nr. 204) 3.3.9 Afval herverdeling
Vrijval
235.453
Totaal voorzieningen
140.000
Voorzieningen: saldo meer gestort dan onttrokken
95.453
1e bestuursrapportage 2024
2.174.404
235.453
45
7. Voorbereidingskredieten Voorbereidingskrediet faciliterende en actieve grondexploitaties Wanneer de gemeente overweegt om zelf of in samenwerking met een projectontwikkelaar, een (uitleg)gebied te (laten)ontwikkelen, moeten hiervoor, met name in de initiatief- en voorbereidingsfase, kosten worden gemaakt. Vervolgens kan definitief worden besloten om de gronden al dan niet in exploitatie te nemen of de exploitatie daarvan te faciliteren. Bij een actieve grondexploitatie ontwikkelt de gemeente de gronden zelf en bij een faciliterende grondexploitatie faciliteert de gemeente de randvoorwaarden voor een gewenste ontwikkeling van gronden door een derde partij. Het algemeen budgetrecht is een raadsbevoegdheid. Normaal gesproken mag het college geen kosten voor grondexploitaties maken, voordat de raad hiervoor geld ter beschikking heeft gesteld. De raad kan het college echter de ruimte bieden om binnen kaders zelfstandig financiële besluiten hierover te nemen. Vanwege de doorlooptijden van raadsvoorstellen is het niet te doen om met name bij de veelvoud aan kleinere projecten, per project een voorbereidingskrediet door de raad te laten vaststellen voordat voorbereidende kosten kunnen worden gemaakt.
Om toch in de voorbereidingsfase al kosten te kunnen maken, deze op juiste wijze te registreren en dekking daarvoor te regelen, wordt het volgende voorgesteld: Limiet De raad geeft het college de ruimte om jaarlijks zonder voorafgaande tussenkomst van de raad tot een totaal bedrag van maximaal € 100.000 bestedingen te doen voor de voorbereiding van actieve- en faciliterende grondexploitaties , dit met inachtneming van de volgende voorwaarden die het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor voorbereidingskosten dwingend voorschrijft: De kosten moeten passen binnen de kostensoortenlijst van het Besluit ruimtelijke ordening / bijlage IV bij het Omgevingsbesluit; en De kosten mogen maximaal 5 jaar geactiveerd blijven. Na maximaal 5 jaar moeten de kosten hebben geleid tot een actieve of faciliterende grondexploitatie dan wel worden afgeboekt ten laste van het jaarresultaat of er moet een voorziening worden getroffen. De in de beginfasen te maken voorbereidingskosten zijn meestal planontwikkelingskosten, maar kunnen ook bestaan uit o.a. beheerskosten, sloopkosten, (strategische) verwervingskosten en rente.
Afhankelijk van de indeling in een actieve- of faciliterende grondexploitatie, worden kosten die al worden gemaakt voordat het grondexploitatiecomplex mag worden geopend, volgens het nieuwe Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verantwoord onder ‘Immateriële Vaste Activa (ImVA)’ of ‘Overlopende activa’. Overgang naar exploitatie Worden deze plannen daadwerkelijk in ontwikkeling genomen. dan worden de onder ImVA of overlopende activa geactiveerde voorbereidingskosten overgeheveld naar het actieve of faciliterende grondexploitatiecomplex. Afboeking De op ImVA of overlopende activa verantwoorde kosten waarvan de 5 jaars-termijn in het actuele boekjaar verstrijkt, worden in dat actuele boekjaar afgeboekt ten laste van het jaarresultaat. Als dekking wordt hiervoor de algemene reserve grondbedrijf gebruikt. Indien er een voorziening is gevormd, hoeven de kosten niet te worden afgeboekt, maar kunnen ze later alsnog worden ingebracht in de grondexploitatie als de raad daartoe heeft besloten. Risicobeheersing Om te voorkomen dat op enig moment meer voorbereidingskosten worden gemaakt dan de algemene reserve grondbedrijf kan afdekken, wordt met de verantwoording van kosten op het voorbereidingskrediet telkenmale ook een claim opgenomen op de algemene reserve grondbedrijf.
Algemeen voorbereidingskrediet Om de uitvoering van de projecten volgens het meerjareninvesteringsplan (MIP) te kunnen realiseren is het noodzakelijk om de voorbereiding een jaar eerder te starten dan vermeld in het MIP. 1e bestuursrapportage 2024
46
Hiervoor moet jaarlijks een algemeen voorbereidingskrediet van € 250.000 beschikbaar zijn voor alle kredieten die in het MIP zijn opgenomen. In het jaar dat een bepaald project in het MIP is opgenomen, worden gemaakte voorbereidingskosten overgeheveld naar het krediet voor dat project. Op dit voorbereidingskrediet wordt niet afgeschreven. Bovenstaande is al besloten in de 1e bestuursrapportage 2013. Naast bovenstaande investeringen van het MIP kunnen ook in de loop van het jaar nieuwe investeringen worden voorbereid. Deze staan dan nog niet op het MIP vermeld. Ook voor deze investeringen geldt dat voorbereidingskosten worden gemaakt, voordat de vraag om een krediet beschikbaar te stellen aan de raad wordt voorgelegd. De raad geeft het college de ruimte om jaarlijks zonder voorafgaande tussenkomst van de raad binnen het genoemde voorbereidingskrediet bestedingen te doen voor het maken van voorbereidingskosten voor (nieuwe) investeringen. Als de raad afwijzend besluit over het beschikbaar stellen van een krediet, dan moeten de gemaakte voorbereidingskosten ten laste worden gebracht van de reserve vermindering kapitaallasten. Wordt het krediet wel beschikbaar gesteld, dan worden de voorbereidingskosten overgebracht naar het dit krediet.
1e bestuursrapportage 2024
47
8. Begrotingswijzigingen 8.1 Begrotingswijziging restant-budgetten uit reserves Dit betreft budgetten welke in eerdere jaren al beschikbaar werden gesteld, maar in dat jaar niet werden uitgegeven. Hiervoor zijn wel al verplichtingen aangegaan en activiteiten opgestart. Via deze begrotingswijziging worden deze (restant-)budgetten in 2022 opnieuw beschikbaar gesteld. 106 Reserve algemeen jeugdbeleid In de eerste bestuursrapportage 2023 is besloten ten laste van de reserve algemeen jeugdbeleid € 50.000 beschikbaar te stellen voor jongerenparticipatie. In de tweede bestuursrapportage 2023 is een inschatting gemaakt van het restantbudget en is € 39.975 via de reserve algemeen jeugdbeleid overgeheveld naar 2024. Het werkelijke restantbudget is € 1.740 hoger. Voorgesteld wordt dit bedrag aanvullend over te hevelen naar 2024 met dekking uit de reserve algemeen jeugdbeleid. Verder is in de tweede bestuursrapportage 2023 besloten ten laste van de reserve algemeen jeugdbeleid € 50.000 beschikbaar te stellen voor een jongerenvoorziening in het park In de Bandert. In verband met andere prioriteiten is deze jongerenvoorziening doorgeschoven naar 2024. 117 Reserve personeel en bestuur In 2023 hebben een aantal onttrekkingen uit deze reserve niet plaatsgevonden. Hier volgt een korte opsomming van de bedragen die nog niet onttrokken zijn.
De restantbedragen worden overgeheveld naar 2024 met dekking ten laste van de reserve personeel en bestuur. Omschrijving Frictiekosten 2021 Thuiswerkfacilitering
Budget uit 2022 € 61.692 € 429.815
Uitgaven 2023 € 53.678 € 100.705
Restant 2023 € 8.014 € 329.110
132 Reserve regionale woonvisie Om onder andere inzicht te krijgen in de kwantitatieve en kwalitatieve woonbehoefte zou in 2023 een nieuw regionaal woningmarktbehoefte onderzoek uitgevoerd worden. In de 1e bestuursrapportage 2023 is hiervoor € 25.000 budget ter beschikking gesteld, met als dekking de reserve regionale woonvisie. In verband met prioriteringen ten aanzien van volkshuisvestelijke werkzaamheden is dit onderzoek doorgeschoven naar 2024. 144 Reserve onderwijsachterstandbeleid Compensatie kosten corona peuteropvang De gemeente heeft in 2021 van het Rijk een decentralisatie-uitkering ontvangen voor decompensatie van kosten van peuteropvang in verband met de coronacrisis (noodopvang, compensatie ouderbijdrage). In de 2e Bestuursrapportage 2022 heeft de gemeenteraad besloten om de niet in 2021 en 2022 uitgegeven middelen ad. € 29.055 over te hevelen naar 2023 voor de bekostiging van activiteiten in het kader van het inlopen van opgelopen achterstanden in de voorschoolse educatie. In 2023 is een subsidieregeling 'Inhaalprogramma voorschoolse educatie2023' vastgesteld, waarbij peuters met een indicatie tijdens de zomervakantie gedurende tweeweken konden deelnemen aan een inhaalprogramma. Een drietal kinderopvangorganisaties heeft hiervan gebruik gemaakt.
In de tweede bestuursrapportage 2023 is een inschatting gemaakt van het restantbudget en is € 14.000 via de reserve onderwijsachterstandenbeleid overgeheveld naar 2024. Het werkelijke restantbudget is € 6.423 hoger. Voorgesteld wordt dit bedrag aanvullend over te hevelen naar 2024 met dekking uit de reserve onderwijsachterstandenbeleid 169 Reserve revolverende investeringen Windenergie In de tweede bestuursrapportage 2023 is een inschatting gemaakt van het restantbudget voor windenergie. Dit restant van € 619.477 is via de reserve revolverende investeringen overgeheveld naar 2024. Het werkelijke restantbudget is € 43.980 hoger. Voorgesteld wordt dit bedrag aanvullend over te hevelen naar 2024 met dekking uit de reserve revolverende investeringen.In september 2023 is de raad
1e bestuursrapportage 2024
48
geïnformeerd over een pas op de plaats voor wat betreft de onderzoeken naar de haalbaarheid van de realisatie van een windpark. De voornaamste reden ligtin het gegeven dat veel veranderd is op het gebied van de energietransitie. Vanuit de RES (Regionale Energie Strategie) is aangegeven dat de opgave wordt herijkt en dit heeft ook gevolgen voor onze gemeente. De energietransitie moet vanuit een breder perspectief benaderd worden. In de tweede bestuursrapportage 2023 is besloten om het resterende budget voor windenergie hiervoor in te zetten. 181 Reserve vermindering kapitaallasten Projectenkaart LPS In raadsbesluit (9-2-21) is besloten (boven)wettelijke compensatie te verlenen voor de verbreding A2 en de uitbreiding van VDL Nedcar. De uitvoering is vastgelegd in de Projectenkaart LPS. Het ter beschikking gestelde budget wordt gedekt uit: - Reserve vermindering kapitaallasten voor € 272.588 - Reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold voor € 333.412. De € 272.588 is volledig doorgeschoven naar 2024, met als dekking de reserve vermindering kapitaallasten. Van de € 333.412 is in de loop der jaren reeds € 114.936 uitgegeven, vandaar een overheveling naar 2024 van € 218.476, gedekt door reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold. Dit is een verlaging van de geraamde overheveling met € 31.064.
Podium Connect college In de kadernota 2020 is besloten om ten laste van de reserve vermindering kapitaallasten € 145.000 beschikbaar te stellen voor de zaalaanpassing van het Connectcollege. Hiervan resteerde in 2023 € 5.316. In 2023 is € 898 uitgegeven. Het restantbudget van € 4.418 met de bijbehorende dekking uit de reserve vermindering kapitaallasten wordt in 2024 opnieuw opgevoerd ter dekking van de nog uit te voeren werkzaamheden. Herinrichting groen Corneliushof In de eerste bestuursrapportage 2023 is besloten om ten laste van de reserve vermindering kapitaallasten € 150.000 beschikbaar te stellen voor de herinrichting van groen in de Corneliushof in Dieteren. In de 2e bestuursrapportage 2023 is een inschatting gemaakt van het verwachte restantbudget en is € 149.969 overgeheveld naar 2024. In 2023 is echter niet € 31 maar € 1.031 uitgegeven. Het restantbudget van € 148.969 met de bijbehorende dekking uit de reserve vermindering kapitaallasten wordt in 2024 opnieuw opgevoerd ter dekking van de nog uit te voeren werkzaamheden. Dit betekent een bijstelling van de raming in 2024 met een verlaging van € 1.000. Onderhoud MFC Roosteren In de tweede bestuursrapportage 2023 is besloten ten laste van de reserve vermindering kapitaallasten € 55.000 beschikbaar te stellen voor onderhoud van MFC Roosteren.
In de 2e bestuursrapportage 2023 is besloten om een eventueel restantbudget over te hevelen naar 2024. In 2023 is niets uitgegeven. Het restantbudget van € 55.000 met de bijbehorende dekking uit de reserve vermindering kapitaallasten wordt in 2024 opnieuw opgevoerd ter dekking van de nog uit te voeren werkzaamheden. Dit betekent een bijstelling van de raming in 2024 met € 55.000. 203 Reserve kwaliteit verbeterende projecten buitengebied Voor de herinrichting van het spooremplacement Susteren was voor 2023 € 18.183 aan budget beschikbaar gesteld, met als dekking de reserve kwaliteit verbeterende projecten buitengebied. Dit bedrag is in zijn totaliteit doorgeschoven naar 2024. Tevens is In de 2e bestuursrapportage 2023 het beschikbaar gestelde budget van € 25.000 ten behoeve van stimulering plattelandsvernieuwing volledig doorgeschoven naar 2024. In 2023 zijn echter € 4.745 aan kosten gemaakt ten behoeve van dit project. Derhalve wordt het budget 2024 en bijbehorend dekkingsmiddel, de reserve kwaliteit verbeterende projecten buitengebied, verminderd met € 4.745.
1e bestuursrapportage 2024
49
208 Reserve bedrijfsvoering In 2023 hebben een aantal onttrekkingen uit deze reserve niet plaatsgevonden. Hier volgt een korte opsomming van de bedragen die nog niet onttrokken zijn. De restantbedragen worden overgeheveld naar 2024 met dekking ten laste van de reserve bedrijfsvoering. Omschrijving
Budget
Frictiekosten 2022 Organisatieontwikkeling
€ €
100.000 50.000
Budget uit 2022 € 14.822 € 30.279
Totaal budget € 114.822 € 80.279
Uitgaven 2023 € 28.231 € 80.279
Restant 2023 € 86.591 € 0
213 Reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold Gebiedsontwikkeling Schansberg In de 2e bestuursrapportage 2023 is het beschikbaar gestelde budget (€ 22.000) ten behoeve van gebiedsontwikkeling Schansberg volledig doorgeschoven naar 2024. In 2023 zijn er echter € 2.000 aan kosten gemaakt ten behoeve van dit project. Derhalve wordt het budget 2024 en bijbehorend dekkingsmiddel, de reserve samenwerkingsovereenkomst industriepark Swentibold, verminderd met € 2.000. Projectenkaart LPS In raadsbesluit (9-2-21) is besloten (boven)wettelijke compensatie te verlenen voor de verbreding A2 en de uitbreiding van VDL Nedcar. De uitvoering is vastgelegd in de Projectenkaart LPS. Het ter beschikking gestelde budget wordt gedekt uit: - Reserve vermindering kapitaallasten voor € 272.588 - Reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold voor € 333.412. De € 272.588 is volledig doorgeschoven naar 2024, met als dekking de reserve vermindering kapitaallasten. Van de € 333.412 is in de loop der jaren reeds € 114.936 uitgegeven, vandaar een overheveling naar 2024 van € 218.476, gedekt door reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold. Dit is een verlaging van de geraamde overheveling met € 31.064.
220 Reserve restant budgetten Middels de 2e bestuursrapportage 2023 zijn een aantal specifieke budgetten van 2023 (gedeeltelijk) overgeheveld naar 2024 omdat de betreffende werkzaamheden naar verwachting pas in 2024 zouden worden uitgevoerd. De daarbij behorende dekkingsmiddelen worden geparkeerd in de reserve restant budgetten. Deze reserve doet vervolgens dienst als dekkingsmiddel voor de overgehevelde budgetten in 2024. Daarvoor is (per peildatum 15 oktober 2023) een inschatting gemaakt van de bestedingen 2023 en het bedrag van overheveling naar 2024. In de 2e bestuursrapportage 2023 is besloten, dat bij de jaarrekening 2023 aan de hand van de werkelijke uitgaven, de daadwerkelijke stortingen in de reserve restant budgetten zullen plaatsvinden. De daaruit volgende mutaties in de ramingen van de reserves in boekjaar 2023 worden administratief verwerkt in de 1e bestuursrapportage 2024. De ramingen van deze afwijkingen hebben tot gevolg dat ook de overgehevelde budgetten 2024 en bijbehorende dekkingen 2024 wijzigen. Onderstaande tabel geeft de budgetramingen 2024, de ramingen van de inzet van de reserve restant budgetten 2024, de mutaties uit de jaarrekening 2023 als ook de aangepaste ramingen 2024 weer.
1e bestuursrapportage 2024
50
Budgetomschrijving
Budget 2024
Dekking 2024
Mutaties jaarrekening 2023
Budget
Dekking
Wet openbaarheid overheid Voorbereidingsbudget GO en GO Roosteren Verbetering economische structuur Ontw. Marktstr/Willibrordusplein Woonwagenlocatie Groensebos AU handhaving wet goed verhuurderschap Wet goed verhuurderschap (inrichting meldpunt) Gemeentelijke bijdrage fietspad N276 Katsbek Leefbaarheidsfonds Nieuwstadt Nulbeurten onderhoudscontract groen Inrichten parkeervoorziening Visserweert Groenstructuurplan werk derden Aanleg pad Laevesbos Hondenbeleid Nieuwe Markt uitbreiding Nieuwe Markt vergroening Klimaatadaptieve maatregelen Olmstraat Olmstraat klimaatadaptieve mtr groen/werken derden Speelvoorzieningen Verhuizing reinigingsteam naar werf Onderwijshuisvesting Connect College Kerkenvisie Vervanging Jeu de Boulesbaan Nieuwstadt Werkbudget Noordwesthoek Bandert Werkbudget Leisurepark Bandert Kunstwerk De Valk Implementatiebudget omgevingswet Preventieakkoord BUIG voor project participatie Inkooptrajecten Uitvoeringskosten jeugd Subsidie CJG SROI Monitoringssysteem WMO en jeugd samenwerkingsverbanden MLO Maatschappelijke begeleiding Energietoeslag (AU) Totaal
208.813 99.376
208.813 99.376
-55.723 369
153.090 99.745
153.090 99.745
5.000
5.000
685
5.685
5.685
28.200 16.188 22.244
28.200 16.188 22.244
0 0 0
28.200 16.188 22.244
28.200 16.188 22.244
0
0
13.072
13.072
13.072
450.000
450.000
0
450.000
450.000
100.000 50.000
100.000 50.000
0 -1.261
100.000 48.739
100.000 48.739
5.000
5.000
30.000
35.000
35.000
25.000 13.000 10.000 80.000 130.000 20.000
25.000 13.000 10.000 80.000 130.000 20.000
-8.011 -8.507 6.110 0 15.400 0
16.989 4.493 16.110 80.000 145.400 20.000
16.989 4.493 16.110 80.000 145.400 20.000
0
0
43.100
43.100
43.100
50.000 72.000
50.000 72.000
40.967 -491
90.967 71.509
90.967 71.509
10.000
10.000
276.798
286.798
286.798
5.000 25.000
5.000 25.000
0 0
5.000 25.000
5.000 25.000
20.161
20.161
-4.800
15.361
15.361
33.107 20.000 555.684
33.107 20.000 555.684
-1.511 0 16.415
31.596 20.000 572.099
31.596 20.000 572.099
30.000 300.000 68.000 200.000 115.000 16.300 45.000
30.000 300.000 68.000 200.000 115.000 16.300 45.000
20.000 0 -8.166 0 -2.570 -575 -2.261
50.000 300.000 59.834 200.000 112.430 15.725 42.739