1e bestuursrapportage
Tekst van het document
In Echt-Susteren vieren we het goede leven. We zijn met trots een Cittaslow gemeente. Meer informatie op www.echt-susteren.nl/cittaslow.
1e bestuursrapportage 2024
1e bestuursrapportage 2024
1
1e bestuursrapportage 2024
2
Inhoudsopgave 1.
Inleiding
5
2.
Samenvatting
7
3. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10
Bestuursrapportage per programma Bevolking en bestuur Openbare orde en veiligheid Beheer openbare ruimte Onderwijs Cultuur en sport Sociaal domein Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Omgevingsrecht Economische zaken en grondexploitaties Algemene dekkingsmiddelen
9 9 10 11 16 18 22 29 30 31 34
4.
Overhead
37
5.
Bedragen kleiner dan € 50.000
41
6.
Reserves en voorzieningen
44
7.
Voorbereidingskredieten
46
8. 8.1 8.2 8.3
Begrotingswijzigingen Begrotingswijziging restantbudgetten uit reserves Budgettair neutrale begrotingswijziging Begrotingswijziging per programma
48 48 53 55
1e bestuursrapportage 2024
3
1e bestuursrapportage 2024
4
1. Inleiding Met deze 1e bestuursrapportage 2024 wordt een jaarschijf 2024 gepresenteerd met een positief saldo van € 463.506. Deze 1e bestuursrapportage 2024 is een rapportage over de eerste vier maanden van het jaar. In deze bestuursrapportage worden recente mee- en tegenvallers gemeld ten opzichte van de begroting 2024. Dat geeft inzicht in het financiële kader voor de begroting 2025, die mede wordt bepaald door de meicirculaire. Bij het opstellen van deze bestuursrapportage was de meicirculaire 2024 nog niet bekend. Alleen de doorrekening van de Voorjaarsnota rijk is al in deze bestuursrapportage verwerkt. Structurele doorwerking De 1e bestuursrapportage is in principe gericht op bijstelling van het jaar 2024. Voorstellen in 2024 met een meerjarige werking worden cijfermatig al vertaald in deze bestuursrapportage. In de raadsvergadering van 9 november 2023 is de verordening ex artikel 212 vastgesteld. In artikel 6, tussentijdse rapportage, lid 1 is bepaald dat: “Het college informeert de raad door middel van twee bestuursrapportages over de realisatie van de begroting van de gemeente van het lopende boekjaar en de hieruit voortvloeiende meerjarige effecten. In de tabel op bladzijde 7 zijn de structurele effecten wel weergegeven. Deze tabel maakt ook deel uit van de kadernota 2025. Uit deze bestuursrapportage vloeien slechts begrotingswijzigingen voort voor het jaar 2024.
Het meerjarenperspectief wordt niet bijgesteld aan de hand van deze bestuursrapportage. Deze bijstelling moet nog plaatsvinden bij de programmabegroting 2025. Rapporteren In de raadsvergadering van 9 november 2023 is de verordening ex artikel 212 vastgesteld. In artikel 6, tussentijdse rapportage, is in lid 3 bepaald dat: “In de bestuursrapportages worden afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van taakvelden in de begroting groter dan € 50.000 toegelicht. Bedragen beneden € 50.000 worden enkel in de begrotingswijziging verwerkt zonder verdere toelichting”. Wel is een overzicht opgenomen van mutaties kleiner dan € 50.000.
Peildatum De 1e bestuursrapportage 2024 kent als peildatum 1 mei 2024.
1e bestuursrapportage 2024
5
1e bestuursrapportage 2024
6
2. Samenvatting
De bestuursrapportage betreft de bijstelling van de jaarschijf 2024. Echter omdat een aantal voorstellen een meerjarig effect hebben, worden deze eveneens in deze bestuursrapportage meegenomen. 2024
2025
2026
2027
2028
81.045 841.409 50.000 113.100 1.460.438 50.000 620.659 80.000 -7.501.419 3.286.400 -918.368
220.522 557.800 74.503 3.098.586 453.380 -7.515.460 1.110.760 -1.999.909
184.778 557.232 94.503 4.326.154 425.929 -5.900.670 1.119.172 807.098
184.778 556.664 75.003 3.798.907 448.929 -5.839.145 1.095.614 320.750
184.778 556.096 95.003 3.853.644 448.929 -5.700.063 1.092.556 530.943
Mutaties onder de € 50.000
454.862
186.462
185.962
178.900
178.900
Totaal programma's
-463.506
-1.813.447
993.060
499.650
709.843
01. Bevolking en bestuur 02. Openbare orde en veiligheid 03. Beheer openbare ruimte 04. Onderwijs 05. Cultuur en sport 06. Sociaal domein 07. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 08. Omgevingsrecht 09. Economische zaken en grond-exploitaties 10. Algemene dekkingsmiddelen Overhead Subtotaal
1e bestuursrapportage 2024
7
1e bestuursrapportage 2024
8
3. Bestuursrapportage per programma 3.1 Bevolking en Bestuur Wat gaan we doen? Begrotingswijziging 2024-1 en begroting 2025 SC MER De begrotingswijziging 2024-1 en de begroting 2025 - 2028 van het SC MER zijn in de vergadering van 30 mei 2024 aan de raad voor zienswijze voorgelegd. Tevens is inhoudelijk op de mutaties ingegaan, waarbij de belangrijkste zijn: de cao 2025, de formatieplannen, de uitvoeringsprogramma's en de bedrijfsvoeringskosten met name op het gebied van I en A. De financiële gevolgen worden in deze bestuursrapportage weergegeven en verwerkt in de gemeentelijke begroting. De mutaties zijn het verschil tussen het geraamde bedrag uit de begroting van het SC MER en het reeds geraamde bedrag in de gemeentelijke begroting. In totaliteit wordt voor de onderdelen SC MER bestuur en organisatie, bedrijfsvoering, sociaal domein en omgevingsdienst in 2024 bijgeraamd € 1.187.241, voor 2025 € 1.147.546, voor 2026 € 1.075.732, voor 2027 en 2028 € 1.099.732. (De cijfers voor de onderdelen sociaal domein en omgevingsdienst zijn opgenomen in de tabellen "Wat mag het kosten" in respectievelijk programma 6 en 8. Het is enkel alleen in dit programma tekstueel toegelicht om dubbele teksten te voorkomen.) Wat mag het kosten? Omschrijving 3.1.1 SC MER Bestuur en organisatie 3.1.1 SC MER bedrijfsvoering
2024 165.169 -84.124
2025 53.732 166.790
2026 53.732 131.046
2027 53.732 131.046
2028 53.732 131.046
TOTAAL
81.045
220.522
184.778
184.778
184.778
1e bestuursrapportage 2024
9
3.2 Openbare orde en veiligheid Geen mutaties.
1e bestuursrapportage 2024
10
3.3 Beheer openbare ruimte Wat gaan we doen? 3.3.1 Beheerpakket Om efficiënt en datagericht te kunnen werken, maakt team BOR gebruik van een nieuw softwarepakket. Datagericht werken draagt bij aan een verdere professionalisering van zowel team BOR als de gemeente Echt-Susteren. Een gefaseerde introductie en training bij medewerkers is noodzakelijk om het gebruik te optimaliseren. In het 1e kwartaal 2024 wordt een plan van aanpak opgesteld en uitvoering start vanaf het 2e kwartaal 2024. Het plan van aanpak en uitvoering is gebaseerd op de volgende aandachtspunten: voorzien van de benodigde basis instructies en begeleiding; inpassen van werkprocessen en gebruikerswensen binnen de mogelijkheden van het nieuwe softwarepakket; het aanpassen, uniformeren en doorontwikkelen van processen en data binnen het nieuwe softwarepakket; het doorontwikkelen van de huidige (gemeentelijke) standaarden naar landelijke standaarden zoals o.a. IMBOR (Informatiemodel Beheer Openbare Ruimte) en GWSW (GegevensWoordenboek Stedelijk Water). Het is belangrijk om medewerkers gefaseerd te trainen om uiteindelijk het dagelijks en noodzakelijk gebruik te borgen. Bovenstaande aanpak vereist de nodige externe ondersteuning en extra expertise binnen het werkveld waarin nu niet is voorzien. De advies- en ondersteuningskosten worden geraamd op € 50.000 en zijn eenmalig van aard.
3.3.2 Onderhoud groen Na het aflopen van het huidige onderhoudscontract groen zijn twee nieuwe aanbestedingen in de markt gezet, onkruidbeheersing op verhardingen en onderhoud groen (schoffelen, snoeien en maaien gazons). Tijdens de aanbestedingsprocedure voor het groenonderhoud is gebleken dat de markt enerzijds de grootte van het werk niet aan kan en anderzijds de huidige marktprijzen fors zijn gestegen. Dit heeft geleid tot géén inschrijving voor een van de twee onderhoudspercelen. Een nieuwe aanbestedingsprocedure wordt voor dit perceel opgestart. Door het starten van een nieuwe aanbestedingsprocedure moeten werkzaamheden in de overbruggingsperiode april, mei en juni door andere marktpartijen uitgevoerd worden. Deze overbrugging brengt extra kosten met zich mee. Daarnaast is uit marktconsultatie gebleken dat de marktprijzen met 25% zijn gestegen. Het beschikbare onderhoudsbudget voor onderhoud groen (€ 1.493.800) is niet toereikend en moet éénmalig worden verhoogd met € 594.000 in 2024 en structureel vanaf 2025 met € 252.000. Tijdelijke dekking is voor 2024, 2025 en 2026 gevonden onder de stelpost toekomstige verplichtingen algemene uitkering. jaarbegroting groenonderhoud Beschikbare budget Overheveling werk en budget naar beheer buiten 1. resterend bedrag groencontract Henssen 2. uitvoering contract P2 - april t/m december 2024 3.
overbrugging perceel P1&P3 - april t/m juni 2024 4. nieuw contract P1&P3 - juli t/m december 2024 * 5. contract onkruidbeheersing verhardingen - april t/m december 2024 Beschikbare dekking uit budget groen 2023
2024
2025
2026
€ 1.493.800,00 € 1.493.800,00 € 1.493.800,00 € -100.000,00 € -100.000,00 € 1.393.800,00 € 1.393.800,00 € 335.000,00 € 410.000,00 € 470.000,00 € 470.000,00 € 340.000,00 € 825.000,00 € 915.000,00 € 915.000,00 € 222.800,00 € 261.000,00 € 261.000,00 -€ 45.000,00 -€ 594.000,00
-€ 252.200,00
-€ 252.200,00
* eerste jaar mogelijk eenmalige kosten zwaarte van de werkzaamheden liggen in Q2,3 & 4 Toelichting P: P1: perceel Echt P2: percelen Susteren, Nieuwstadt en Roosteren P3: percelen Maria Hoop, Koningsbosch, Slek, Peij en Schilberg
1e bestuursrapportage 2024
11
3.3.3 Onderhoud bermen en watergangen De wegbeheerder heeft een inspanningsverplichting om de veiligheid van weggebruikers te garanderen. Dit betekent dat de gemeente verplicht is bermonderhoud uit te voeren. De uitvoeringskosten voor het onderhouden van gemeentelijke bermen en watergangen gaan in 2024 aanzienlijk stijgen door verhoging van stortkosten, prijsstijgingen van machines en personeel derden. De ontwikkelingen in de markt geven aan dat onderhoudskosten fors zijn gestegen ten opzichte van het huidig contract (inschrijving). De verwachte verhoging is geschat op € 115.000. Dekking is gedeeltelijk te verkrijgen uit een overheveling van budget (€ 25.000) vanuit het budget groen bestrijding processierups. Voor het overige wordt voorgesteld het beschikbare onderhoudsbudget voor bermen en watergangen structureel te verhogen.
3.3.4 Werkplan bos- en natuurterreinen Gezien het negatieve saldo van het werkplan in 2023 en de doorkijk naar het werkplan 2024 en verder, is de verwachting dat de komende jaren het negatieve saldo stijgt. Dit is te wijten aan: 1. Hogere kosten voor de schapenbegrazing bij Marissen als gevolg van inflatie en de kosten van de begrazing van Haeselaarsbroek die niet gedekt zijn door de afgesproken beheergelden (ca. € 33.000 voor 2023 en 2024 bij elkaar). Alternatieven hiervoor zijn vanwege het nat veenachtig gebied veel duurder. Om in aanmerking te blijven komen voor de SNLsubsidies (c.a. € 25.000 per jaar) zijn we genoodzaakt om in deze kwetsbare gebieden de grasvlaktes open te houden ter behoud van diverse zeldzame flora en fauna soorten. 2. Inflatie in zijn algemeenheid. 3. Aanschaf van bosplantsoen (plantgoed bossen) dat fors duurder is geworden mede als gevolg van schaarste. 4. Nabehandeling ongewenste soorten (niet voorzien in het budget). 5. Lagere houtopbrengsten dan voorzien (ruim € 18.000). 6. Meer uren werken derden nodig voor communicatie en afstemming met de burgers (Beheerovereenkomst Bosgroep). Voorgesteld wordt vanaf 2024 structureel € 50.000 bij te ramen.
3.3.5 Gladheidsbestrijding RWM Door sterk verouderd eigen gladheidsbestrijdingmaterieel en een aflopend contract met onze externe partner is onderzocht in 2022 of de gladheidsbestrijding in Echt-Susteren anders vorm gegeven kon worden. Door het samenwerkingsverband met RWM, die tevens gladheidsbestrijding bij andere gemeentes uitvoeren, is de optie onderzocht de gehele gladheidsbestrijding bij hun onder te brengen. In november 2023 is RWM na opdrachtverstrekking (als gevolg van een gunstige vergelijking tussen zelf of uitbesteed gladheidsbestrijding uitvoeren) gestart met de gladheidbestrijding in de gemeente Echt-Susteren. Vanaf 2024 is een structurele verhoging nodig van € 140.000 voor het budget Sneeuw- en ijsbestrijding. Mede veroorzaakt door de aanschaf van alle materieel door RWM, waardoor in de voorschotten ook kapitaallasten zitten.
3.3.6 Verbindingsweg Louerstraat/Maaseikerweg Susteren Ten behoeve van de ontsluiting van de tennisvelden, de beoogde ontwikkeling van een sport- en activiteitenpark voor Susteren en het verminderen van de verkeersbelasting van de kern Dieteren, wordt een nieuwe ontsluitingsweg gerealiseerd. In de 1e bestuursrapportage 2023 is voor deze weg € 400.000 krediet vastgesteld. De werkelijke kosten zonder onvoorziene en/of extra werkzaamheden zijn geraamd op € 550.000. Oorzaak is enerzijds prijsstijgingen in de markt, anderzijds het gegeven dat momenteel meer zicht is op de werkelijke werkzaamheden dan ten tijde van de aanvraag van het oorspronkelijke krediet. Het extra bedrag dat gevraagd wordt bedraagt € 150.000, hierbij is al rekening gehouden met onvoorziene omstandigheden. De aanleg van een verbindingsweg is onderdeel van de afspraken die zijn voortgekomen uit de bewonersdialoog voor de aanleg van de padelbanen. Om bewoners te laten zien dat de gemeente de afspraken nakomt, zijn de werkzaamheden die binnen het krediet kunnen worden afgerond (ontsluiting uitbreiding sportvelden) al opgestart. Er wordt in 50 jaar afgeschreven en de rente wordt bepaald op 2%. Afschrijving bedraagt € 3.000 per jaar en de rente is vanaf 2025 € 3.000 en daarna aflopend.
1e bestuursrapportage 2024
12
3.3.7 Aanleg pad Hommelweg Susteren De motie “Voetgangersvoorziening langs de Hommelweg” is aangenomen. Dit betekent de kosten inzichtelijk maken en bij de 1e Bestuursrapportage 2024 een voorstel aan de raad voorleggen betreffende het realiseren van een voetgangersvoorziening rekening houdend met de verkeersveiligheid voor voetgangers en rolstoelgebruikers. Deze uitwerking heeft inmiddels plaatsgevonden waarbij op basis van integrale afweging en vigerend beleid de keuze is gevallen om in eerste instantie het tracé entree Europarcs Hommelheide richting kruising Weg naar Assendonk te gaan verharden met een vrij liggend pad. Deze ontsluiting bestaat uit een sobere halfverharding (referentie wandelpad Gebroekerstraat Echt) welke past in de omgeving. Aanvullend wordt de noodzakelijke bebording en/of wegmarkeringen aangepast op basis van de nieuwe situatie. Het gebruik van het pad wordt vervolgens in overleg met Europarcs Hommelheide gemonitord. Indien door gewijzigde (ruimtelijke) omstandigheden of anderzins een noodzaak bestaat tot het ontsluiten van tracé entree Europarcs Hommelheide - Heidestraat dan wordt op basis van integrale afweging een nieuw voorstel aan de raad voorgelegd. Voorgesteld wordt een nieuw krediet ter waarde van € 70.000 goed te keuren voor de “Voetgangersvoorziening langs de Hommelweg”. Er wordt in 50 jaar afgeschreven en de rente wordt bepaald op 2%.
Afschrijving bedraagt € 1.400 per jaar en de rente is vanaf 2025 € 1.400 en daarna aflopend.
3.3.8 Programma Centrum Echt Conform de laatst vastgestelde nota 'Reserves en voorzieningen 2023' wordt de reserve majeure projecten ingezet voor onder meer het Programma Centrum Echt. Ten behoeve van de (lopende) infrastructurele werkzaamheden binnen dit programma wordt voorgesteld voor de jaarschijf 2024 een aanvullend krediet ter hoogte van € 500.000 op te voeren met als dekkingsmiddel bovengenoemde reserve. Ter dekking van de betreffende afschrijvingslasten wordt ten laste van de reserve majeure projecten een aanvullende storting gedaan in de dekkingsreserve afschrijvingslasten investeringen ter hoogte van die € 500.000. De afnemende rentelasten (met € 200 per jaar) ter hoogte van € 10.000 (in 2025) komen ten laste van de exploitatie.
3.3.9 Afval herverdeling Als gevolg van diverse indexeringen wordt de afvalbegroting structureel bijgesteld. De totale kostenstijging bedraagt structureel € 321.437, als gevolg van verhoging bijdrages milieuparken en RWM. Daarnaast worden de opbrengstramingen van oud papier met € 14.000 afgeraamd en de opbrengsten RWM met € 18.964. Ten gevolge van de eindafrekening van het afvalfondsverpakkingen 2021 wordt een bedrag ontvangen van € 40.000. Het uitgangspunt is dat de lasten van afvalinzameling doorberekend worden via de afvalstoffenheffingen. Als gevolg van een verhoging van het tarief van de heffingen worden de baten afvalstoffenheffing opgehoogd met € 32.980 In 2024 kan éénmalig ter dekking van de hogere uitgaven voor € 235.453 gebruik worden gemaakt van de voorziening afvalverwijdering en verwerking. Doordat de primaire begroting 2024 op afval te laag was (niet alle gegevens waren bekend) resteert een tekort van € 45.968 in de 1e bestuursrapportage 2024.
3.3.10 Riool herverdeling Als gevolg van een verhoging van het tarief van de heffingen worden de baten rioolheffing opgehoogd met € 228.559. In 2024 worden aan de lastenkant hogere administratieve rentelasten toegekend ad € 128.559. Het voordelige saldo in 2024 van € 100.000 wordt toegevoegd aan de voorziening riolering. Structureel kan € 228.559 worden toegevoegd aan de voorziening.
3.3.11 Advies grondstoffenverwerking In het kader van duurzaamheid en de continu veranderende afvalverwerkingstromen, groeien we van traditioneel afvalbeleid naar circulair grondstofbeleid. Het doel van circulair grondstoffenbeleid is een verdere verduurzaming van de diverse verwerkingsstromen door het winnen van grondstoffen uit afval die leiden naar minder uitputting van natuurlijke bronnen en bijdragen een verbetering van onze leefomgeving. Deze aanpak vereist een extra expertise binnen het werkgebied dat nu niet voorzien is. De advieskosten zijn geraamd op € 50.000 voor de jaren 2024 t/m 2026. De kosten worden gedekt uit de reserve vermindering kapitaallasten.
1e bestuursrapportage 2024
13
3.3.12 Parkeervoorziening Limbrichterstraat Nieuwstadt Vanwege de problematiek van een hoge parkeerdruk en onvoldoende verkeersdoorstroming op de Limbrichterstraat worden de percelen Nieuwstadt, E 2110 en 338 (oppervlakte totaal 3.560 m2), gelegen aan de Limbrichterstraat, aangekocht. In januari 2024 is de raad hierover door middel van een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Het is de bedoeling deze locatie ten behoeve van parkeren en groen in te richten. De totale kosten voor verwerving en herinrichting worden geraamd op € 500.000. De aankoop van de grond (€ 110.000) en de kosten van de infrastructuur (geraamd op € 240.000) worden als investering geboekt. De kosten van het groen (geraamd op € 150.000) komen ten laste van het bestaande budget "Projectenkaart Swentibold". Er wordt in 25 jaar afgeschreven en de rente wordt bepaald op 2%. Afschrijving bedraagt € 14.000 per jaar en de rente is vanaf 2025 € 7.000 en daarna aflopend. De afschrijvingslasten worden gedekt uit de reserve afschrijvingslasten investeringen die gevormd is ten laste van de reserve vermindering kapitaallasten.
Wat mag het kosten? Omschrijving 3.3.1 Advieskosten beheerpakket 3.3.2 Nieuw groenonderhoud contract 3.3.3 Onderhoud bermen en watergangen 3.3.3 Eikenprocessierups 3.3.4 Onderhoud bossen 3.3.5 Gladheidsbestrijding 3.3.6 Rente aanvullend krediet infra project Dieteren 3.3.6 Afschrijvingen aanvullend krediet infra project Dieteren 3.3.7 Rente aanleg pad Hommelweg Susteren 3.3.7 Afschrijvingen aanleg pad Hommelweg Susteren 3.3.8 Rente aanv. Krediet Programma Centrum Echt 3.3.8 Afschrijvingen aanv. Krediet Programma Centrum Echt 3.3.8 Jrl. Onttrekking reserve dekking afschrijvingslasten 3.3.8 Reserve majeure projecten 3.3.8 Reserve afschrijvingslasten investeringen 3.3.9 Afval verhoging kosten inzamelen 3.3.9 Afval verhoging bijdrage milieustraat RDM 3.3.9 Afval verhoging bijdrage milieustraat SG 3.3.9 Afval lagere opbrengsten 3.3.9 Afval lagere bijdrage oud papier 3.3.9 Afval eindafrekening 2021 afvalfondsverpakkingen 3.3.9 Heffingen 3.3.9 Onttrekking voorziening afval 3.3.10 Heffingen niet woningen riool 3.3.10 Heffingen woningen riool 3.3.10 Storting voorziening riool 3.3.11 Advieskosten duurzaamheid grondstoffenverwerking 3.3.11 Reserve vermindering kapitaallasten
1e bestuursrapportage 2024
2024 50.000 594.000 115.000 -25.000 50.000 140.000
2025
2026
2027
2028
252.000 115.000 -25.000 50.000 140.000
252.000 115.000 -25.000 50.000 140.000
252.000 115.000 -25.000 50.000 140.000
252.000 115.000 -25.000 50.000 140.000
3.000
2.940
2.880
2.820
3.000
3.000
3.000
3.000
1.400
1.372
1.344
1.316
1.400
1.400
1.400
1.400
10.000
9.800
9.600
9.400
10.000
10.000
10.000
10.000
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
500.000 273.370
273.370
273.370
273.370
273.370
13.067
13.067
13.067
13.067
13.067
35.000 18.964 14.000
35.000 18.964 14.000
35.000 18.964 14.000
35.000 18.964 14.000
35.000 18.964 14.000
-354.401
-354.401
-354.401
-354.401
-10.474 -218.085 228.559
-10.474 -218.085 228.559
-10.474 -218.085 228.559
-10.474 -218.085 228.559
50.000 -50.000
50.000 -50.000
-500.000
-40.000 -32.980 -235.453 -10.474 -218.085 100.000 50.000 -50.000
14
3.3.12 Rente parkeerinrichting Nieuwstadt 3.3.12 Afschrijvingen parkeerinrichting Nieuwstadt 3.3.12 Reserve afschrijvingslasten investeringen 3.3.12 Reserve afschrijvingslasten investeringen 3.3.12 Onttrekking reserve vermindering kapitaallasten
7.000
6.720
6.440
6.160
14.000
14.000
14.000
14.000
-14.000
-14.000
-14.000
-14.000
-350.000
Totaal
841.409
557.800
557.232
556.664
556.096
2024
2025
2026
2027
2028
350.000
Investeringen Investeringen 3.3.6 Verbindingsweg Louerstraat/Maaseikerweg Susteren 3.3.7 Aanleg pad Hommelweg Susteren 3.3.8 Programma centrum Echt 3.3.12 Parkeervoorziening Limbrichterstraat Nieuwstadt Totaal
1e bestuursrapportage 2024
150.000 70.000 500.000 350.000 1.070.000
-
-
-
-
15
3.4 Onderwijs Wat gaan we doen? 3.4.1 Onderwijshuisvesting Huisvesting basisonderwijs leerlingen AZC Per 1 januari 2021 is de bestuursovereenkomst met COA (AZC) met 10 jaar verlengd. In verband hiermee heeft de gemeente van het COA een zogenaamde OHBA-vergoeding ontvangen van € 942.659. Dit bedrag is bestemd voor de vergoeding van kosten van onderwijshuisvesting t.b.v. de kinderen van het asielzoekerscentrum. In 2024 wordt een plan uitgewerkt tot het aanpassen/uitbreiden van het schoolgebouw (hoofdlocatie) aan de Mispelstraat voor de huisvesting van de Taalschool. Het huidige schoolgebouw (dislocatie) op het terrein van het AZC verkeert in een slechte bouwkundige staat. De school geeft er de voorkeur aan om deze leerlingen te verhuizen naar het schoolgebouw aan de Mispelstraat. Hiervoor zijn een aantal bouwkundige aanpassingen nodig. De aanpassing van het schoolgebouw vindt plaats in overleg en in samenhang met de aanpassing van het naast het schoolgebouw gelegen Buurthuis St. Joris. De voorbereidingen verkeren in een eindfase, zodat naar verwachting medio 2024 hierover een beslissing genomen kan worden. Voorgesteld wordt het OHBA-budget beschikbaar te stellen. Projectkosten onderwijshuisvesting In december 2020 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) gepresenteerd, waarin de huisvestingsopgave voor het onderwijs in de gemeente Echt-Susteren is uitgewerkt.
Gestart is met het Connect College en OBS de Driepas. Bij het Connect College vindt renovatie plaats, in combinatie met verduurzaming en verbetering van het binnenklimaat. Bij OBS de Driepas zal een inpandige verbouwing plaatsvinden in combinatie met het buurthuis St. Joris. De voorbereiding van beide trajecten is in gang gezet. In 2024 wordt gekeken naar overige onderwijshuisvestingsopgaven zoals beschreven in het IHP. Dit betekent dat het IHP geactualiseerd wordt op basis van de huidige stand van zaken in 2024, dit in combinatie met onderzoek naar mogelijke verduurzamingsmaatregelen voor de schoolgebouwen in Echt-Susteren. Er komt een wetswijziging per 1 januari 2025 waarin gemeenten verplicht worden een IHP vast te stellen. Daarnaast heeft de Stichting Wijzers in Onderwijs verzocht om een gesprek over de toekomst van het schoolgebouw van basisschool Patricius. Dit gebouw dateert uit 1953/1988. Ook dit vergt nader onderzoek. Om bovengenoemde onderzoeken te verrichten wordt verzocht de projectkosten onderwijshuisvesting met € 50.000 op te hogen voor het jaar 2024.
3.4.2 Onderwijsachterstandenbeleid Voor de uitvoering van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid is in de gemeentebegroting voor 2024 een bedrag van € 704.000 beschikbaar. Hiervoor wordt voorschoolse educatie georganiseerd in de peuteropvang, met extra aanbod voor peuters met een geïndexeerde taal- en ontwikkelingsachterstand en wordt een subsidie verleend aan basisschool De Driepas voor de inzet van een NT2 Flexteam, eveneens t.b.v. leerlingen met een taalachterstand. Een deel van de kosten wordt bekostigd met de van het rijk ontvangen specifieke uitkering ‘Onderwijsachterstandenbeleid’ (SPUK), voor 2024 begroot op € 605.616. De in 2024 te maken kosten worden geraamd op € 755.000, ten opzichte van het begrote bedrag een overschrijding van € 51.000. De hogere kosten houden voornamelijk verband met loon- en prijsstijging in het onderwijs en de kinderopvang. Vooral de kosten van de kinderopvang zijn in 2023 en 2024 fors toegenomen. De subsidie aan de peuteropvang wordt namelijk gebaseerd op het uurtarief dat de Belastingdienst hanteert bij de berekening van de kinderopvangtoeslag. In 2022 bedroeg het uurtarief € 8,50. In 2023 was het uurtarief aanvankelijk berekend op € 8,97, maar in verband met inflatie door het Kabinet, verhoogd naar € 9,12 (ten opzichte van 2022 een verhoging van het uurtarief met 7,29%).
Ook in 2024 is het tarief verhoogd naar aanvankelijk € 9,65, maar vervolgens weer – in verband met inflatie - extra opgehoogd naar € 10,25. Ten opzichte van 2023 een verhoging van het uurtarief met maar liefst 12,39%. Helaas houdt de toename van de rijksvergoeding (SPUK) voor onderwijsachterstandenbeleid geen gelijke tred met de kostenstijging. Het rijksbudget dat landelijk voor onderwijsachterstandenbeleid
1e bestuursrapportage 2024
16
beschikbaar is, is in de afgelopen 3 jaar met gemiddeld 3,61% toegenomen. De rijksvergoeding blijft dus achter op de kostentoename. Van de kostenstijging van € 51.000 kan € 11.000 ten laste worden gebracht van de ‘vooruit ontvangen SPUK Onderwijsachterstandenbeleid’. Voor het resterende bedrag wordt dekking gezocht uit de reserve onderwijsachterstanden beleid. Hiertoe wordt in 2024 een eenmalige dotatie aan de reserve gedaan van € 200.000 ten laste van de reserve vermindering kapitaallasten. Wat mag het kosten? Omschrijving 3.4.1 Projektkosten onderwijshuisvesting leerlingen AZC 3.4.1 Projektkosten onderwijshuisvesting 3.4.1 Rijksbijdrage onderwijshuisvestingen leerlingen AZC 3.4.2 Onderwijsachterstandenbeleid 3.4.2 Onttrekking uit de reserve OAB 3.4.2 Storting in de reserve OAB 3.4.2 Onttrekking uit de reserve vermindering kapitaallasten Totaal
2024
2025
2026
2027
2028
40.000 -40.000
40.000 -40.000
40.000 -40.000
40.000 -40.000
-
-
-
-
942.659 50.000 -942.659 40.000 -40.000 -200.000 200.000 50.000
1e bestuursrapportage 2024
17
3.5 Cultuur en Sport Wat gaan we doen? 3.5.1 Subsidie privatisering onderhoud voetbalvelden Het beheer en onderhoud van een aantal voetbalvelden is in het verleden overgedragen c.q. geprivatiseerd naar de voetbalclubs Conventus 03, EVV en SC Susteren. Deze clubs ontvangen hiervoor een jaarlijkse vergoeding. Sportclub Susteren SC Susteren maakt gebruik van 4 velden: 1 kunstgrasveld, 1 natuurgras wedstrijdveld, 1 natuurgras wedstrijd-trainingsveld, 1 natuurgras trainingsveld. De privatiseringsvergoeding voor deze velden bedraagt € 56.366. Voetbalvereniging EVV De vereniging heeft de beschikking over 3 velden: 1 natuurgras wedstrijd-trainingsveld, 1 trainingsveld, 1 kunstgrasveld. De privatiseringsvergoeding voor deze velden bedraagt € 43.644. Voetbalvereniging Conventus ‘03 Bij voetbalvereniging Conventus ‘03 zijn de navolgende velden in gebruik: 1 trainingsveld, 1 wedstrijd-trainingsveld en 1 wedstrijdveld. De privatiseringsvergoeding voor deze velden bedraagt € 36.227. Voorgesteld wordt de privatiseringsvergoeding (totaal € 136.237) met ingang 2024 in de vorm van een begrotingssubsidie aan voornoemde clubs beschikbaar te stellen. Hiertoe moet de raming budgettair neutraal overgeheveld worden naar een andere begrotingspost.
3.5.2 Bibliotheek Wettelijke zorgplicht gemeenten voor genoeg volwaardige bibliotheken Gemeenten en provincies moeten vanaf 2025 voor voldoende en volwaardige bibliotheken zorgen. Het kabinet wil deze zorgplicht in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) zetten. Vanaf 2025 krijgen gemeenten jaarlijks € 58,7 miljoen van de Rijksoverheid voor bibliotheken. Het gaat daarbij om een bedrag van circa € 3 per inwoner. Voor Echt-Susteren gaat het om een bedrag van circa € 96.000. Dit bedrag wordt uitgekeerd via het gemeentefonds en ramen we zodra de bedragen via de circulaires worden gecommuniceerd. Specifieke uitkering (SPUK) oprichten of verbeteren bibliotheekvestiging Om te zorgen dat gemeenten per 1 januari 2025 kunnen voldoen aan deze wettelijke zorgplicht heeft het rijk een regeling vastgesteld waarbij een specifieke uitkering kan worden aangevraagd voor het oprichten van een bibliotheekvestiging of het verbeteren/doorontwikkelen van een bibliotheekvoorziening naar een bibliotheekvestiging. Omdat de huidige bibliotheekvoorziening aan de Bovenstestraat (te) klein is voor een doorontwikkeling naar een volwaardige bibliotheekvestiging heeft het rijk een SPUK toegekend van 80% van de kosten tot een maximum van € 440.000 voor het oprichten van een nieuwe bibliotheekvestiging.
Nu de subsidie is toegekend kunnen de mogelijkheden voor een nieuwe vestiging verder worden verkend. Het budget wordt neutraal opgenomen in de begroting.
1e bestuursrapportage 2024
18
3.5.3 Subsidie zelfwerkzaamheid buitensport De voetbal- en tennisverenigingen ontvangen jaarlijks een bijdrage voor het verrichten van kleine onderhoudswerkzaamheden. De compensatie voor deze zelfwerkzaamheid bedraagt 20% van de betaalde bruto huurkosten over het voorafgaande kalenderjaar. De onderhoudswerkzaamheden voor de voetbal- en tennisaccommodaties zijn omschreven in het 'convenant zelfwerkzaamheid buitensportvoorzieningen', behorende bij de huurovereenkomst. De bijdrage zelfwerkzaamheid wordt in de toekomst opgenomen in de 'Subsidieregeling sportverenigingen Echt-Susteren 2015'. Tot die tijd wordt de vergoeding in de vorm van een incidentele subsidie beschikbaar gesteld. Tevens is qua budgettering rekening gehouden met de bijdrage zelfwerkzaamheid voor 6 nieuwe padelbanen. Voorgesteld wordt het budget 'zelfwerkzaamheid voetbal en tennis' ad € 16.300 over te hevelen van de begrotingspost 'sportterreinen' naar de begrotingspost 'subsidieprogramma vrijwilligersorganisaties' en laatstgenoemde begrotingspost tevens met een bedrag van € 12.700 te verhogen. Deze verhoging is noodzakelijk als gevolg van mutaties in het accommodatievolume (aanleg nieuwe padelbanen) en een hogere zelfwerkzaamheidsvergoeding vanwege stijging huurtarieven. Vanaf 2027 is de raming met € 500 verhoogd in verband met indexering.
3.5.4 Subsidie facilitering aanleg schaatsbaan Vanuit het jeugdwerk De Wienhoaf is het verzoek gekomen om de aanleg van een tijdelijke schaatsbaan te faciliteren. Vooralsnog is het de bedoeling de schaatsbaan te realiseren op het evenemententerrein De Bandert. Voorgesteld wordt voor 2024 een financiële bijdrage van € 28.000 beschikbaar te stellen.
3.5.5 Subsidie Stichting Culturele Kring Echt De Stichting Culturele Kring Echt heeft enkele jaren geleden wegens bestuurswisselingen een doorstart moeten maken. Destijds is met de Stichting afgesproken om het oorspronkelijk subsidie van € 13.200 voorlopig (afhankelijk van de resultaten van deze doorstart) te verlagen naar € 8.800. Inmiddels heeft de Stichting met nieuw elan en frisse ideeën tal van uiteenlopende activiteiten en projecten op touw gezet, waarbij nadrukkelijk samenwerking is gezocht met verenigingen en organisaties. Voorts is succesvol voortzetting gegeven aan de Theater Fietstocht. De Stichting heeft genoegzaam aangetoond dat de activiteiten levensvatbaar en toekomstbestendig zijn. Voorgesteld wordt het jaarlijks subsidie met een bedrag van € 4.400 op te hogen naar het oorspronkelijke subsidieniveau (€ 13.200).
3.5.6 Subsidie diverse sociaal culturele evenementen In verband met de viering van 80 jaar bevrijding en de viering van het 750-jarig bestaan van zowel de stad Susteren als Nieuwstadt zijn een aantal festiviteiten in voorbereiding. Tevens wordt in dit kader invulling gegeven aan de voorgenomen samenwerking op cultureel gebied met de gemeenten Maaseik en Selfkant. Het is de bedoeling om gezamenlijke activiteiten te stimuleren en (mede) te organiseren. Teneinde financiële ondersteuning mogelijk te maken wordt voorgesteld hiertoe een jaarlijks budget van € 25.000 beschikbaar te stellen.
3.5.7 Subsidies evenementen Om een bijdrage te leveren aan een bruisende gemeente op het gebied van culturele activiteiten en diverse soorten (kleinere) evenementen zijn de regelingen Subsidieregeling evenementen EchtSusteren 2015 en Subsidieregeling incidentele activiteiten Echt-Susteren 2015 in het leven geroepen. Deze regelingen bieden de mogelijkheid om verenigingen en instellingen met een vaak klein stimulerend subsidie te helpen bij het van de grond krijgen van activiteiten en evenementen. De noodzaak voor het stimuleren van deze activiteiten op velerlei gebied wordt steeds belangrijker gelet op de financiële en organisatorische druk die organisatoren ondervinden. Voorgesteld wordt het budget voor deze regelingen met € 23.000 te verhogen.
3.5.8 Subsidies diverse lokale evenementen In de gemeente worden diverse evenementen georganiseerd. De gemeente faciliteert diverse evenementen met een gemeentelijke subsidie. Door de stijgende kosten en de grote weersafhankelijkheid is het risico voor de initiatiefnemers disproportioneel. Om de continuïteit van deze voor de ge-
1e bestuursrapportage 2024
19
meente belangrijke evenementen te ondersteunen wordt voorgesteld de subsidie van Sjmaal in 2024, 2026, 2028 met € 10.000 te verhogen, Echt Zomerfeesten (jaarlijks) met € 10.000 te verhogen en het Echter Vastelaoves Spektakel (voorheen Platsspektakel) vanaf 2025 met € 7.250 te verhogen. In de 1e begrotingswijziging 2024 is een bedrag van € 10.000 geraamd voor zowel Echt zomerfeesten als evenement Sjmaal. In deze begrotingswijziging is dit op een verkeerd budget geraamd. Daarnaast was het uitgangspunt dat Sjmaal ieder jaar zou plaatsvinden, dit is echter 1 keer per 2 jaar. Dit wordt nu gecorrigeerd.
3.5.9 Grondaankoop In de Bandert De ondernemer van de buitenspeeltuin Valdeludo op activiteitenpark In de Bandert huurt ten behoeve van de activiteiten grond van derden. De ondernemer heeft aangegeven ten behoeve van de doorontwikkeling van de activiteiten behoefte te hebben aan zekerheid betreffende de beschikbaarheid van de ruimte. De huidige grondeigenaar biedt deze zekerheid niet. De ondernemer heeft gevraagd of we hier als gemeente iets in kunnen betekenen. Eerdere onderhandelingen hebben niet het gewenste resultaat opgeleverd. Met de ontwikkeling van bedrijventerrein Berk III is de situatie veranderd. De grond heeft voor ons als gemeente een meer strategisch karakter gekregen en met de aankoop van gronden ten behoeve van deze ontwikkeling is er een koppelkans ontstaan. De grond ligt op een strategische positie voor ons als gemeente. Voorgesteld wordt om deze strategische grond te verwerven en hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van € 107.627. De rentekosten voor deze aankoop bedragen vanaf 2025 € 2.153. In dit kader is er nog een restantbudget van € 57.627 beschikbaar voor de aankoop van deze grond met als dekking de reserve Regiofonds. Aangezien de aankoop van gronden normaal gesproken geactiveerd wordt ramen we het bestaande exploitatiebudget en de hieraan gekoppelde dekking uit de reserve Regiofonds af.
3.5.10 Aanpassing subsidie muziekverenigingen en schutterijen Enkel tekstueel toegelicht De Stichting Kunst- en Cultuurraad Echt-Susteren ontvangt met ingang van 2019 een jaarlijks begrotingssubsidie voor de organisatie van culturele activiteiten. Abusievelijk is de Stichting niet met naam en bedrag vermeld in de Programmabegroting 2024. Met subsidieverlening ad € 10.995 is wel budgettair rekening gehouden. Voor subsidieverlening is opname in de Programmabegroting een vereiste. Voorgesteld wordt de Stichting Kunst- en Cultuurraad Echt-Susteren alsnog met naam en bedrag in de begroting 2024 op te nemen.
Wat mag het kosten? Omschrijving 3.5.1 Bijraming privatiseringssubsidie onderhoud voetbalvelden 3.5.1 Aframing privatiseringsvergoeding onderhoud voetbalvelden 3.5.2 Uitgaven SPUK BIEB doorontwikkeling bibliotheek 3.5.2 Inkomsten Rijksbijdrage SPUK BIEB 3.5.3 Bijraming subsidie zelfwerkzaamheid sportterreinen en tennisbanen 3.5.3 Aframing bijdrage zelfwerkzaamheid sportterreinen 3.5.3 Aframing bijdrage zelfwerkzaamheid tennisbanen 3.5.4 Subsidie facilitering aanleg schaatsbaan 3.5.5 Subsidie Stichting Culturele Kring Echt 3.5.6 Subsidie diverse sociaal culturele evenementen 3.5.7 Subsidies evenementen
1e bestuursrapportage 2024
2024
2025
2026
2027
2028
136.237
136.237
136.237
136.237
136.237
-136.237
-136.237
-136.237
-136.237
-136.237
29.000
29.000
29.000
29.500
29.500
-11.200
-11.200
-11.200
-11.200
-11.200
-5.100
-5.100
-5.100
-5.100
-5.100
28.000 4.400
4.400
4.400
4.400
4.400
25.000 23.000
25.000 23.000
25.000 23.000
25.000 23.000
25.000 23.000
440.000 -440.000
20
3.5.8 Verhoging subsidie Echt zomerfeesten 3.5.8 Verhoging subsidie Sjmaal festival Susteren 3.5.8 Verhoging subsidie Echter Vasteloaves Spektakel 3.5.8 Adm. Wijziging Subsidie Sjmaal festival Susteren 3.5.8 Adm. Wijziging Subsidie Sjmaal festival Susteren 3.5.8 Adm. Wijziging Subsidie Echt zomerfeesten 3.5.8 Adm. Wijziging Subsidie Echt zomerfeesten 3.5.9 Afaming budget grondverwerving Bandert Noordwesthoek 3.5.9 Aframing dekking reserve regiofonds 3.5.9 Rente krediet grondverwerving Bandert Noordwesthoek
10.000
10.000
10.000
-10.000
10.000
10.000
10.000
10.000 10.000
7.250
7.250
7.250
7.250
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
10.000
10.000
10.000
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
-10.000
10.000
10.000
10.000
10.000
10.000
2.153
2.153
2.153
2.153
113.100
74.503
94.503
75.003
95.003
Investeringen 3.5.9 Krediet grondverwerving Bandert Noordwesthoek
2024
2025
2026
Totaal
107.627
Totaal
-57.627 57.627
Investeringen
1e bestuursrapportage 2024
2027
2028
107.627 -
-
-
-
21
3.6 Sociaal domein Wat gaan we doen? 3.6.1 Jongeren InformatiePunt Op 19 december 2023 heeft het college een positief besluit genomen over de voortzetting van het Jongeren InformatiePunt (JIP) voor het jaar 2024. Scholen zijn de vindplaats voor tijdige signalering van jongerenproblematiek. Daarmee ook de plek om deze problemen tijdig en nabij te normaliseren. Het project JIP is eerder uitgevoerd vanuit de middelen Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in verband met Corona-achterstanden. De aanpak vanuit het JIP sluit nauw aan bij de landelijke ontwikkelingen zoals beschreven in de Hervormingsagenda Jeugd en de regiovisie Jeugd en Gezin. Vanuit het JIP wordt jongerenwerk ingezet in het middelbaar onderwijs en er zijn korte lijnen met het onderwijs in Maaseik, Sittard-Geleen (Trevianum) en het MBO onderwijs. Het jongerenwerk is laagdrempelig te benaderen en kan, wanneer nodig, systeemtherapie inzetten of een aantal contacten met een psycholoog leggen. Zo wordt verwijzing naar (duurdere) zorgtrajecten voorkomen. De totale kosten voor 2024 bedragen € 76.200 en worden gefinancierd vanuit de SPUK middelen NPO. Het doel is het JIP toegankelijk te laten zijn voor alle leerlingen (12-27 jaar) uit Echt - Susteren waarvoor in 2024 een onderzoek plaatsvindt waarin verbinding gezocht wordt met de afdelingen WMO en Participatie.
Voortgang van de pilot JIP in 2025 is van belang om aan te sluiten bij de opgaven vanuit de Hervormingsagenda Jeugd en de regiovisie Jeugd en Gezin, waar vanuit ingezet dient te worden op nabij en in de leefwereld werken van de jongeren. Het zoveel als mogelijk normaliseren van de jeugdproblematiek om daarmee tijdig in te kunnen zetten en dure zorg te voorkomen. Voorgesteld wordt om het JIP in 2025 voort te zetten en incidenteel een bedrag van € 80.000 over te hevelen vanuit het budget Versterken Sociale Basis.
3.6.2 Opvang Ontheemden Oekraïne Vanaf maart 2022 zijn gemeente en overheid druk bezig met de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De gemeente Echt-Susteren heeft voor de opvang twee locaties ingezet. In totaal zijn 122 opvangplekken beschikbaar voor de opvang. Daarnaast komen in 2024 een drietal kleinere (gemeentelijke) opvangplekken beschikbaar (totaal 48 opvangplekken). De verwachting is dat ook in 2024 gedurende het hele jaar nog gebruik wordt gemaakt van deze opvangplekken. Net als in 2022 en 2023 is het voor de gemeente mogelijk om een voorschot aan te vragen voor kosten die gemoeid zijn met de opvang van de vluchtelingen. Dit voorschot is een vast bedrag van € 61 per beschikbare opvangplek per dag. De gemeente heeft een voorschot aangevraagd voor heel 2024. Het totale aangevraagde voorschot bedraagt € 3.349.510. Voorgesteld wordt om dit bedrag neutraal in de begroting op te nemen. Hierbij wordt een bedrag van € 2.300.000 als uitgaven opgenomen als dekking voor de huur van de opvanglocaties, een bedrag van € 50.000 als onvoorziene/overige kosten. Een bedrag van € 100.000 wordt opgenomen als dekking voor de uitvoeringskosten van het Servicecentrum MER en een bedrag van € 152.140 wordt opgenomen als dekking voor alle overige kosten die samen gaan met de uitvoering van deze taak.
Daarnaast wordt voorgesteld een bedrag van € 75.000 op te nemen voor coördinatiekosten/kosten projectleiding. Voor het resterende bedrag van € 672.370 wordt een stelpost gevormd. Voor de drie locaties die in 2024 nieuw in gebruik worden genomen is vanuit het rijk een transitievergoeding ontvangen. Deze transitievergoeding bedraagt in totaal € 472.234. De uitgaven worden na afloop van 2024 verantwoord. Niet uitgegeven transitiemiddelen gaan terug naar het rijk. Voorgesteld wordt om ook deze middelen neutraal in de begroting op te nemen.
3.6.3 Energiearmoede Gemeenten ontvingen in 2022 en 2023 een SPUK voor de aanpak energiearmoede. Hiervan is in totaal nog een bedrag ad € 604.788 beschikbaar. Een deel van deze SPUK is uitgegeven aan de groene bon. Voorgesteld wordt om de overgebleven middelen voor 2024 budgettair neutraal te ramen in de begroting. In 2024 wordt gemeente-breed een ontzorgingstraject opgestart op het gebied van duurzaamheid, waarbij ook een focus ligt op energiearmoede.
1e bestuursrapportage 2024
22
3.6.4 Maatwerk Sociaal Domein Binnen de (maatwerk)voorzieningen Sociaal Domein is de impact van de hoge indexatie op de tarieven enerzijds en de zwaardere problematiek op onderdelen (Jeugdwet, participatie/re-integratie) anderzijds zichtbaar in de toenemende kosten. Op basis van de realisatiecijfers 2023 is een prognose gemaakt op het totaal van de (maatwerk)voorzieningen. Op basis van deze prognose is een herverdeling gemaakt van de begrote bedragen voor 2024 en deels voor 2025 en volgende jaren. Tekorten en overschotten worden hieronder benoemd. Op totaalniveau is vooralsnog geen sprake van een tekort. Inkoop trajecten / participatie Participatietrajecten worden als gevolg van een zwaarder wordende doelgroep meer en intensiever ingezet. Daarnaast worden de trajecten duurder als gevolg van de toegepaste indexatie. In 2024 wordt voorgesteld het budget bij te ramen met € 84.273. Dekking in 2024 wordt grotendeels gevonden binnen het totale budget participatie waarbij een aantal kleinere posten worden herverdeeld. Algemeen Maatschappelijk Werk De subsidie voor 2024 is hoger beschikt dan begroot. Het budget 2024 is berekend op basis van een indexatie van 15% ten opzichte van 2023 door cao-verhogingen. Voorgesteld wordt om voor 2024 € 41.724 bij te ramen. Vanaf 2025 en volgende jaren wordt rekening gehouden met een indexatie van 3,75%.
Voorgesteld wordt om voor 2025 en volgende jaren € 61.779 bij te ramen. Dekking in 2024 wordt gevonden binnen het totale budget Wmo. Wmo Met name in de materiele maatwerkvoorzieningen was in 2023 sprake van een stijging als gevolg van een aantal dure woningaanpassingen. Ook de kosten voor huishoudelijke hulp zijn in 2023 flink toegenomen. Voorgesteld wordt deze budgetten bij te ramen vanuit een herverdeling van het totale Wmo budget.
3.6.5 Huiskamerprojecten De gemeente kent een drietal verschillende huiskamerprojecten (Huiskamer Algemeen, Plus en Extra). Voor de Huiskamer projecten (Algemeen) is structureel een bedrag van € 25.000 begroot, voor de Huiskamer Plus projecten een bedrag van € 445.500 en voor het Huiskamer Extra project is een structureel bedrag van ca. € 80.000 begroot. Gelet op de uitbreiding van het aantal dagdelen bij de huiskamers, de inflatie van de afgelopen jaren en het niet indexeren van diverse kosten is er binnen de budgetten inmiddels (structureel) een tekort ontstaan. Voorgesteld wordt om diverse begrotingsposten structureel met in totaal € 67.800 bij te ramen om de begroting weer op peil te brengen en zo ook de continuïteit van de Huiskamer (Plus) projecten en het Huiskamer Extra project te kunnen waarborgen.
3.6.6 Integrale gebiedsaanpak Susteren In het gebied rondom de Amelbergabasiliek zijn verschillende partijen actief, ieder met hun eigen wens, vraag of uitdaging. Als gemeente willen we naast het uitvoeren van onderhoud en herstel aan riool een kwalitatieve ruimtelijke opwaardering van het gebied. De stichting 't Stift, verantwoordelijk voor de exploitatie van het museum, wil graag haar museum concept meer toegankelijk maken voor groter publiek. Zij willen hierin samenwerken met musea binnen en buiten de gemeentegrenzen. De parochie heeft meerdere uitdagingen. Namelijk de instandhouding en klimaatbeheersing van de Amelbergabasiliek en de exploitatie van het parochiehuis. Het huurcontract voor de Huiskamer, momenteel gehuisvest in het parochiehuis, eindigt in 2026. Gemeentelijk beleid is om de huiskamerfunctie in een maatschappelijke voorziening te huisvesten. In dat kader lijkt het voor de hand liggend dat de huiskamerfunctie verplaatst wordt naar het nieuw te realiseren MFC. De exploitatie van het parochiehuis komt hierdoor onder druk te staan. Om koppelkansen te kunnen benutten, ontwikkelingen elkaar te laten versterken en werkzaamheden goed op elkaar af te stemmen is een integrale aanpak van dit gebied noodzakelijk. Om onderzoeken naar mogelijke koppelkansen of elkaar versterkende ontwikkelingen mogelijk te maken is werkkapitaal nodig.
Voorgesteld wordt om een budget van € 65.000 beschikbaar te stellen voor het onderzoeken naar de mogelijkheid om de Amelbergabasiliek geschikt te maken voor een nevenbe-
1e bestuursrapportage 2024
23
stemming als museum en parochiehuis. Onderdeel van de onderzoeken is het ontwikkelen van een nieuw museumconcept, energetisch onderzoek van de Amelbergabasiliek en een behoefte onderzoek voor huisvesten van parochiale werking. Binnen de kern Susteren staan voor de komende jaren veel projecten op de planning. Naast diverse infra-projecten, waaronder het Salvatorplein, wordt uitvoering gegeven aan initiatieven die bijdragen aan behoud en versterken van de leefbaarheid. Een integrale aanpak van het geheel zorgt dat de verschillende projecten elkaar niet doorkruisen en dat koppelkansen worden benut. Ten behoeve van de integrale aanpak wordt voorgesteld voor 3 jaar een werkbudget van € 25.000 beschikbaar te stellen. Dit werkbudget wordt ingezet voor algemene voorbereidingskosten en de financiering van kleinere initiatieven die ontstaan uit voorgenomen werkzaamheden van projecten maar niet in de projectopdracht zijn meegenomen.
3.6.7 Omnibuzz Doelgroepenvervoer Conform de begrotingswijziging 2024-1 van Omnibuzz zijn de verwachte uitgaven voor 2024 en meerjarig voor Echt-Susteren gedaald ten gevolge van het stabiliseren van de vervoersvraag na COVID-19. Omnibuzz keert derhalve terug naar het oorspronkelijke uitgangspunt, waarin de gerealiseerde vervoerscijfers per gemeente in de periode één jaar voorafgaand aan het jaar waarop de begroting betrekking heeft, als uitgangspunt wordt genomen. De uitgaven worden als volgt aangepast: 2024 -/- € 29.462 2025 -/- € 47.108 2026 -/- € 69.243 2027 -/- € 72.498 2028 + € 63.647 In 2028 zit een stijging in de kosten omdat de begroting voor het jaar 2028 niet bijgesteld is in de 2e bestuursrapportage 2023. Dit bedrag komt ten laste van het budget Sociaal Domein Algemeen. Bovendien wordt naar aanleiding van de jaarrekening 2023 van Omnibuzz in 2024 een incidenteel voordeel ontvangen van € 11.006 als gevolg van lagere indirecte vervoerskosten en overheadkosten. De verwachte eigen bijdragen zijn lager dan op dit moment geraamd. Ook hier wordt voorgesteld deze conform de begroting van Omnibuzz bij te stellen: 2024 -/- € 9.729 2025 -/- € 15.026 2026 -/- € 17.753 2027 -/- € 17.761 2028 -/- € 3.959 Leerlingenvervoer In 2023 hebben de Midden-Limburgse gemeenten besloten om het leerlingenvervoer toe te voegen aan de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz.
Dit betekent dat Omnibuzz vanaf 1 augustus 2024 zorg draagt voor de organisatie en het beheer van het leerlingenvervoer. De beheerskosten van het leerlingenvervoer zullen hierdoor toenemen met € 34.326 in 2024 en van 2025 structureel met € 6.515. Ook is er meerjarig een forse stijging van de directe vervoerskosten te zien in 2024 is de stijging € 147.300 en van 2025 structureel € 357.800. Dit heeft er mee te maken dat er met het aflopen van de huidige contracten opnieuw is aanbesteed en dat er sprake is geweest van veel ontwikkelingen en prijsstijgingen in de vervoerssector de afgelopen jaren. Deze stijgende kosten zien we met name vanaf 2025. Voorgesteld wordt de structurele storting in de reserve Wmo ongedaan te maken (€ 151.901 in 2024 en € 143.872 vanaf 2025) als dekking van een deel van het totale tekort.
3.6.8 Preventieve dyslexie schooljaren 2024-2025 en 2025-2026 Het onderwijs signaleert een toename van leerlingen met complexe problematiek, ook op het gebied van taalontwikkeling. Het project Preventieve Dyslexie heeft een sterke preventieve werking door vroegtijdig achterstanden te signaleren, handvaten te bieden aan docenten en ouders, maar ook laagdrempelig jeugdigen te ondersteunen. Hiertoe worden in het basisonderwijs logopedisten
1e bestuursrapportage 2024
24
ingezet. Het project legt de focus op de onderbouw (groepen 2 en 3) en een daadwerkelijke afname van het aantal dyslexie diagnoses en behandelingen is op langere termijn te verwachten (deze zijn doorgaans te verwachten in groep 4 en hoger). Sinds de start van het project in 2022 is al een afname te zien van het aantal verwijzingen voor dyslexieonderzoeken en behandelingen in EchtSusteren. Het is in het belang van de gelijke ontwikkelingskansen van alle leerlingen (zie verderop) dat de preventie van dyslexie op deze wijze wordt voorgezet. Voorgesteld wordt om voor de looptijd van 2 schooljaren een projectbudget beschikbaar te stellen in 2024 van € 118.000. Hierbij is rekening gehouden met de besparingen ten aanzien van dyslexiezorg afgelopen jaren. Met de incidentele toevoeging van dit projectbudget is binnen het budget Uitvoeringskosten Jeugd voldoende dekking aanwezig voor de verstrekking van de subsidie. Hierbij geldt het uitgangspunt dat de uiteindelijke besparingen sinds de start van het project de uiteindelijke projectkosten overstijgen. Over dit uitgangspunt wordt gecommuniceerd met scholen en dit wordt meegewogen bij het al dan niet structureel inbedden van deze voorziening binnen het onderwijs.
3.6.9 Begroting Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) De 14 Noord- en Midden-Limburgse (NML) gemeenten werken samen in de MGR sociaal domein Limburg-Noord om jeugdigen en gezinnen opname vervangende behandeling, behandeling met verblijf en integrale crisishulp jeugd te bieden en inwoners met complexe problematiek lokaal te ondersteunen en waar nodig van een passende beschikking Wmo te voorzien. Per gemeente is een budget beschikbaar om de basisvoorzieningen te versterken om te voorkomen dat inwoners beschermd wonen of maatschappelijke opvang nodig hebben, alsmede er voor zorg te dragen dat maximaal wordt gestreefd naar inclusie van elke inwoner met complexe problematiek. Dit budget komt voort uit een tegoed op de begroting beschermd wonen. De MGR dient jaarlijks hiervoor een regionale begroting, meerjarenbegroting en daarna eventueel begrotingswijziging in bij de gemeenten in de regio NML. Op basis hiervan worden middels een raadsvoorstel en de bestuursrapportages de effecten op de gemeentelijke begroting doorgevoerd. Voorgesteld wordt de wijzigingen afkomstig van de begrotingswijziging 2024-1 en de meerjarenbegroting 2025-2028 ad € 94.368 budgettair neutraal te verwerken in de begroting.
3.6.10 Jeugd Per 2019 is de integratie-uitkering sociaal domein overgeheveld naar de algemene uitkering van het gemeentefonds. Binnen onze gemeente is er voor gekozen om de ‘oude’ integratie-uitkeringen in de gemeentelijke begroting inzichtelijk te houden. Dit betekent dat de inkomsten vanuit het rijk voor de jeugdhulp zijn vastgezet op de hoogte van de integratie-uitkering voor 2019. Afgelopen jaren hebben gemeenten incidenteel (via de meicirculairen) middelen ontvangen om stijgende jeugdzorgkosten te compenseren. Deze zijn de afgelopen jaren aan de budgetten jeugd toegevoegd. Daarbij is aangegeven dat er voor structurele aanpassing in de begroting werd gewacht op structurele middelen vanuit het rijk. In 2025 is tot heden slechts deels compensatie ontvangen. Voor de jaren vanaf 2026 hebben wij nog geen zicht op de (extra) middelen die gemeenten van het Rijk ontvangen via de circulaires. Om toch alvast voor te sorteren op een zo compleet mogelijke en realistische meerjarenbegroting, wordt voorgesteld de jeugdzorgbudgetten meerjarig bij te ramen op basis van de meest recente prognoses. De ontstane tekorten worden dus enerzijds veroorzaakt door het ontbreken van compensatie vanuit het rijk en anderzijds door een toename van de uitgaven. Dit laatste aspect is onder te verdelen in: Zwaardere jeugdhulp (jeugdigen zitten langer in zorg en de zorg wordt intensiever).
Dit leidt tot hogere kosten; De coronacrisis die aan voorgaand punt in negatieve zin heeft bijgedragen. Zorg is deels uitgesteld of heeft niet plaats kunnen vinden, waardoor de problematiek is verergerd en de zorg zwaarder en duurder is; We zien de aantallen Jeugdzorg+ (gesloten plaatsingen) toenemen. Hoge kosten per jeugdige (vaak) op basis van rechtelijke uitspraak (dus geen invloed); Ontwikkelingen Segment 1 (stijging 2023). Het betreft dure specialistische zorg (verblijf met behandeling en opname vervangende behandeling), waarbij gemeenten in Noord- en Midden-Limburg samen met zorgaanbieders nieuwe contracten hebben afgesloten, met een
1e bestuursrapportage 2024
25
nieuwe financieringssystematiek. Hierbij wordt rekening gehouden met een noodzakelijke transformatie, en bijbehorende kosten, die komende jaren gerealiseerd moet worden ten aanzien van deze zeer specialistische hulp; - Hoge prijsindexaties als gevolg van de hoge inflatie: met name door de cao’s van 2023 en 2024 en de stijging van energielasten. Voorgesteld wordt de budgetten in totaliteit bij te ramen met € 2.015.321 (2025); € 3.344.376 (2026) en € 2.844.376 (2027 en 2028).
3.6.11 Meerjaren-Herstelplan Mutsaersstichting Net als gemeenten kampen ook zorgaanbieders met o.a. toenemende zorgkosten, hogere uitvoeringslasten en personeelstekorten. Hoewel het in de meeste gevallen lukt om de nodige hulp voor jeugdigen te borgen, zorgen dergelijke ontwikkelingen in sommige gevallen voor druk op financiële resultaten van organisaties en daarmee ook op de zorgcontinuïteit. Voor gemeenten staat de continuïteit van zorg aan kwetsbare jeugdigen centraal. Om die reden bestaat het risico dat gemeenten en zorgaanbieders in gesprek moeten treden over noodzakelijke investeringen om deze zorgcontinuïteit te waarborgen. Het is lastig om hierbij vooraf al een concrete inschatting te maken van de financiële impact, aangezien dit per situatie anders is. Inmiddels is bekend dat door de Mutsaersstichting een bijdrage wordt gevraagd van onze gemeente ter hoogte van € 367.755 voor de uitvoering van het herstelplan en het borgen van zorgcontinuïteit. Dit bedrag wordt in 3 termijnen betaald waarvan € 314.295 in 2024 verdeeld over 2 termijnen. De laatste termijn van € 53.460 wordt in 2025 betaald.
3.6.12 Buurt- en speelplekken In de raadsvergadering van mei 2024 is de kaderstellende raadsnota Buurt- en speelplekken van de toekomst 2024-2034 besproken. Om de daarin beschreven ambities mogelijk te maken zijn de volgende aanvullende budgetten gewenst. Op basis van het nieuwe beleid wordt de bestaande subsidieregeling vervangen door een nieuwe. Kader voor deze nieuwe regeling is het beter aan laten sluiten op de werkelijke kosten per organisatie. Ook moet de subsidieregeling een betere financiële startpositie bieden voor nieuwe initiatieven en innovatieve projecten. Om dit laatste mogelijk te maken wordt voorgesteld om het door de raad beschikbaar gestelde budget voor subsidies, dat niet direct wordt uitgekeerd als subsidie aan de stichtingen, in te zetten voor nieuwe initiatieven en innovatieve projecten van de bestaande stichtingen. De bestaande speeltuinorganisaties in Susteren en Roosteren hebben aangegeven 2 bestaande gemeentelijke speelplekken over te willen nemen. Daarmee kunnen de bestaande speelplekken beter beheerd worden en wordt toezicht, beheer en eigenaarschap in goede handen bij de lokale partners gebracht.
Om dit mogelijk te maken moeten de kosten van afschrijving aan de speeltuinorganisaties over gemaakt worden, zodat zij te zijner tijd over kunnen gaan tot de noodzakelijke investering in nieuwe toestellen op het moment dat de huidige toestellen niet meer volstaan. Omdat de bestaande gemeentelijke speelplekken vrijwel geheel zijn afgeschreven en een opwaardering noodzakelijk is, wordt voorgesteld om hiervoor een bedrag van € 36.000 beschikbaar te stellen. Op verschillende locaties in onze gemeenten worden de bestaande speelplekken ook voor andere doelgroepen dan onze jeugd ingericht. Op enkele plekken is de vraag gekomen om een jeu de boulesbaan aan te leggen. Voorgesteld wordt om hiervoor eenmalig een bedrag van € 25.000 beschikbaar te stellen. Echt is een van de kernen waar nog geen speeltuinorganisatie actief is. Omdat hier wel vragen vanuit inwoners liggen om de buurt- en speelplekken uit te breiden of te verbeteren is de gemeente in gesprek met initiatiefnemers om te verkennen of het mogelijk is om hier ook een speeltuinorganisatie van de grond te krijgen. Zoals beschreven in het beleid Buurt- en speelplekken van de toekomst 2024-2034 wil de gemeente dergelijke initiatieven ondersteunen met een initiatiefsubsidie van € 50.000. Een speeltuinorganisatie kan daarna zelf op zoek gaan naar aanvullende subsidies van derden.
Voorgesteld wordt om voor 2025 een bedrag van € 50.000 beschikbaar te stellen voor een dergelijk initiatief in Echt.
1e bestuursrapportage 2024
26
Omdat het vaststellen van het nieuwe beleid leidt tot initiatieven vanuit de gemeenschap wordt voorgesteld om hiervoor in 2024 en 2025 een bedrag van € 20.000 per jaar beschikbaar te stellen.
Wat mag het kosten? Omschrijving 2024 3.6.1 Budget versterken sociale basis 76.200 3.6.1 Jongeren InformatiePunt 3.6.1 Jongeren InformatiePunt (SPUK/NPO) -76.200 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne -3.349.510 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne -472.234 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne 2.300.000 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne 50.000 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne 75.000 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne 100.000 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne 152.140 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne 472.234 3.6.2 Opvang ontheemden Oekraïne 672.370 3.6.3 Energiearmoede 127.005 3.6.3 Energiearmoede 477.783 3.6.3 Energiearmoede -604.788 3.6.4 Inkooptrajecten 84.273 3.6.4 Herverdeling participatie -70.604 3.6.4 AMW 41.724 3.6.4 WMO -55.393 3.6.5 Mutaties huiskamer algemeen/extra/plus 67.800 3.6.6 Onderzoekskosten integrale gebiedsaanpak Salvatorplein Susteren (werkbudget) 65.000 3.6.6 Onderzoekskosten integrale gebiedsaanpak Salvatorplein Susteren (algemeen werkbudget) 25.000 3.6.7 Omnibuzz- Collectief vervoer uitgaven Omnibuzz -29.642 3.6.7 Omnibuzz- Eigen bijdrage Omnibuzz 9.729 3.6.7 Omnibuzz- Leerlingenvervoer Omnibuzz 147.300 3.6.7 Omnibuzz- Bijdrage beheerskosten Omnibuzz 34.326 3.6.7 Omnibuzz- afrekening 2023 -11.006 3.6.7 Omnibuuz- Dekking uit verlaging storting reserve WMO -151.901 3.6.7 Omnibuzz- Dekking uit sociaal domein algemeen 3.6.8 Preventieve dyslexie 118.000 3.6.9 Versterken