Vragen BB Intentiebesluit gemeentelijke herindeling TIP

T = Technisch (moeten voorafgaand aan de politieke avond worden beantwoord) I = Informatief (Worden tijdens de politieke avond beantwoord en moeten daarna schriftelijk bij de griffie worden aangeleverd) P = Politiek (worden tijdens de politieke avond door de portefeuillehouder mondeling beantwoord)

Politieke Avond 12 juni 2025 Vragen Raadsvoorstel Intentiebesluit gemeentelijke herindeling Raadsvoorstel 1. Wat wordt bedoeld met onder de voorwaarde van een zorgvuldig, transparant en inhoudelijk proces? T a. Welke criteria zijn verbonden aan zorgvuldig ? T b. Welke criteria zijn verbonden aan transparant ? T c. Welke criteria zijn verbonden aan een inhoudelijk proces ? T 2. Kan het college uitleggen hoe het mandaat eruit ziet dat zij van de gemeenteraad wil hebben. Wat is het kader van dat mandaat? T Op welk moment komt het college terug naar de gemeenteraad? T 3. Waarom moet het college een mandaat hebben om eventueel met de provincie in gesprek te kunnen? T De provincie is in deze gesprekken naar aanleiding van de uitspraak van intentie om af te tasten of er een herindeling mogelijk is, geen partij. Wat wil het college dan met de provincie bespreken als ze daar een mandaat voor wil? T Wat is het kader van dat mandaat? T Omdat de provincie een hoger liggende overheidsorgaan is, behoeft hier dan niet een ander en apart mandaat bij? T 4.

Is de passage “de stappen te zetten die nodig zijn om achtereenvolgens en zo spoedig mogelijk een raadsvoorstel voor een principebesluit en - na eventueel genomen positieve besluiten van de gemeenteraden - een raadsvoorstel voor een herindelingsontwerp op te stellen.” niet in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel en in strijd met de voorwaarde van een zorgvuldig, transparant en inhoudelijk proces? P Zo spoedig mogelijk betekent dat er haast,

maar welke haast is er? P 5. Hoe wordt ingegaan op lokaal draagvlak en de wijze waarop (vertegenwoordigers van) inwoners, ondernemers en instellingen worden en/of zijn betrokken om aandachtspunten mee te geven? T Hoe gaat u dit polsen of uitzetten, zodat de genoemde groepen zich ook gehoord voelen? T 6. Waarom worden de te verwachten (financiële) effecten voor onze inwoners en ondernemers pas bij een herindelingsscan duidelijk? T Kan dat niet voor dat er een principebesluit genomen wordt? T We weten immers dat Duiven ten opzichte van de andere gemeente meer belastingruimte heeft op bijvoorbeeld OZB. Kan het college hier een reflectie opgeven wat de gevolgen kunnen zijn voor inwoners, ondernemers, verenigingen en stichtingen? I Ook aangaande wat het eventueel voor subsidies zou kunnen beteken voor deze groep? I 7. Hoe gaat het college strijden voor het behoud van de identiteit van de kernen? P Welk plan heeft het college daarvoor en als dat plan er is, kan dat gedeeld worden met de gemeenteraad? T 8. Hoe gaat het college het behoud van de nabijheid van het bestuur realiseren en borgen, zodat na de herindeling een nieuwe gemeenteraad deze afspraken blijft respecteren en uitvoeren? P Welk plan heeft het college daarvoor en als dat plan er is, kan dat gedeeld worden met de gemeenteraad? T 9.

We lezen dat ingegaan wordt om tot (de mogelijkheid van) afspraken met de provincie over een investeringsagenda te komen. Welke investeringsagenda hebben we het dan over en wat gaat daar in staan? T Doet de Groene Metropoolregio (GMR) dit niet voor de regio? T Is er als GMR niet een grotere speler die goede afspraken kan maken over een investeringsagenda, waarbij de hele regio belang heeft bij deze afspraken? T Is dit eigenlijk niet een soort “wassen neus” om te laten lijken dat als heringedeelde regio met de provincie een investeringsagenda kunnen afspreken? P 10. We lezen dat ingegaan wordt of afspraken gemaakt worden om de borging van de uitvoering van de bestaande (ruimtelijke en infrastructurele) plannen, zoals met name woningbouw veilig te stellen. Zijn deze plannen al niet geborgd in de Woondeal en via afspraken met de GMR? T We hebben toch als regio al afspraken gemaakt over woningbouw? T Deze worden toch niet aangepast door een mogelijke herindeling? T

11. Er wordt ingegaan op de financiële positie van de mogelijk nieuw te vormen gemeente, inclusief kansen en risico’s. Wat zijn hier de verwachtingen over? I Wat is de inzet van het college met betrekking tot de “Nuon-gelden”? P Wil het college die terug laten vloeien naar de inwoners of inbrengen in de herindeling? P 12. Welke kansen ziet het college en welke risico’s zijn er? P 13. Gezien de voorjaarnota’s van de vier gemeenten zien we dat Westervoort en Duiven een sluitende begroting heeft voor alle jaren. Zevenaar heeft een flinke bezuinigingsopdracht en Doesburg heeft naast de bezuinigingsopdracht ook een negatieve Algemene Reserve. Is dit wel het moment om een herindeling te starten? I 14. Wat is een gelijkwaardige herindeling, zoals het college van Doesburg voor ogen heeft en is er wel sprake van een gelijkwaardige herindeling gezien de financiële situatie in de andere gemeenten. T Gaat Duiven opdraaien voor tekorten van andere gemeenten? T 15. Er wordt ingegaan op de grenzen van de mogelijke nieuwe gemeenten. Wat wordt hier mee bedoeld? T De grenzen van de gemeenten zijn toch duidelijk? T Graag uitleg wat hier mee bedoeld wordt. T 16. Er wordt ingegaan op de positie in de regio en bij de verbonden partijen. Wat wordt hier mee bedoeld? T 17.

Als er ingegaan wordt over de te vormen ambtelijke organisatie en de personele gevolgen, waar wordt dan naar gekeken? T Wordt hier mee bedoeld dat er ook mogelijk gedwongen ontslagen zullen vallen na een herindeling? T 18. Ook wordt ingegaan op de betrokkenheid van de ondernemingsraden en lokale overleggen. Wat wordt er met de ondernemingsraden overlegd en is wat dat betreft de gemeenschappelijke regeling van 1Stroom niet de zogenaamde vreemde eend in de bijt, omdat de ambtenaren van Zevenaar en Doesburg bij de gemeente indienst zijn en niet bij een gemeenschappelijke regeling? T Op welke lokale overleggen wordt gedoeld en wat zou hun rol bij de herindeling kunnen zijn? T Wordt er ook gesproken met overige gemeenschappelijke regelingen zoals de Samenwerking de Liemers (SdL) (niet uitputtende opsomming, er zijn meer gemeenschappelijke regelingen) of zijn dat de lokale overleggen? T 19. Wat is de gedachte of plan van de raadpleging van inwoners? T Kan de gemeenteraad dit plan ontvangen? T Er is wat BurgerBelangen zonder plan geen

mogelijkheid om het college de opdracht te geven om (een vertegenwoordiging van) inwoners te raadplegen over eventuele aanvullinde aandachtspunten die meegenomen kunnen worden in een eventueel herindelingsontwerp. Waarom ontbreken hier de inwoners, de stichtingen en de verenigingen bij? P 20. Er wordt een budget gevraagd van € 50.000,-. Wat wordt er gedaan voor dit budget en waarvoor worden de kosten gemaakt? T Graag een overzicht van de invulling van dit budget. T 21. We lezen: “Het wordt steeds moeilijker om op veel vlakken ambtelijk en bestuurlijk te presteren, ontwikkelingen bij te houden en mee te blijven sturen.”. Kan het college dit verder uitleggen, zonder in oneliners te antwoorden. Graag een diepe analyse waarom wij niet kunnen presteren, terwijl andere gemeenten van een vergelijkbare omvang dat wel kunnen? P Wat doen wij anders dan die gemeenten? P 22. We lezen: “Ook de gemeente Doesburg ervaart dat het steeds moeilijker wordt om op alle vlakken voldoende te blijven presteren. De conclusie van een recent bestuurskrachtonderzoek in Doesburg is dat de gemeente over de volle breedte sterk onder druk staat, in relatie tot haar kerntaken, opgaven en ambities4. Bestuurlijke zelfstandigheid is niet langer houdbaar en de gemeente verkent dan ook met de nodige urgentie mogelijke samenwerkingsverbanden en fusiecombinaties.

De verwachting is dat zij voor deze zomer een principebesluit nemen om bestuurlijk te fuseren met de gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar.”. Moet het genoemde principebesluit in de laatste zin niet intentiebesluit zijn? T 23. We lezen: “Gedurende dit proces heeft het college een ondersteunende rol vervuld, maar maakte in een brief aan de raad op 14 november 2024 wel duidelijk dat het scenario van een bestuurlijk en ambtelijk zelfstandig Duiven in haar optiek als het minst kansrijk wordt beschouwd7.”. Kunnen we daarmee stellen dat dit voorliggende raadsvoorstel niet meer een ondersteunende rol is van het college, maar dat het college hierbij haar mandaat in dit proces te buiten is gegaan? P 24. In de motie van 27 juni 2023 waarnaar in het raadsvoorstel wordt verwezen staat onder meer: a. De raad is initiatiefnemer. Het college is opdrachtnemer. b. De gemeenteraad wordt een integraal afwegingskader geboden om een finaal besluit te nemen over de gewenste koers (als een denk/werkrichting vooralsnog voldoende is) of vervolgstappen (indien de raad nu al actief wil

toewerken naar een van de scenario’s). Waarom heeft het college zich niet aan deze opdracht gehouden en waarom is er geen integraal afwegingskader aan de gemeenteraad aangeboden? P Kunnen wij die alsnog ontvangen? P 25. Waarom heeft het college haar visie gedeeld, terwijl die niet vanuit de gemeenteraad gevraagd werd. Welk belang werd hiermee gediend? P 26. We lezen: “De gemeenteraad van Zevenaar nam op 21 mei 2025 een motie aan waarin het de intentie uitspreekt om samen met Duiven, Westervoort en Doesburg een herindelingsgesprek aan te gaan.”. Heeft de gemeente Zevenaar niet aan gegeven dat ze de intentie hebben afgegeven om te kijken of er vervolggesprekken kunnen volgen die tot een mogelijke herindeling kunnen leiden? T Is een herindelingsgesprek niet iets anders, dan een intentie uitspraak? T 27. Waarom zien wij niet een procesbeschrijving hoe het proces eruit gat zien nadat de intentie door de gemeenteraad in Duiven is uitgesproken? T 28. Waarom zien we het proces wel dat leidt tot de daadwerkelijk herindeling? T 29. We lezen: “Een bestuurlijke fusie van Duiven met alleen Westervoort geeft wel enige meerwaarde ten opzichte van de huidige situatie, maar het lange termijnperspectief van deze gemeente is onzeker gezien de omvang en de ontwikkelingen in de regio.”.

Kan dit verder geduid worden? I Waarom wordt Wageningen, die een iets kleinere omvang heeft dan Westervoort en Duiven samen, wel als toekomst bestendigd gewaardeerd? I Wat kunnen wij leren van Wageningen, wat doen wij anders en waarom is dit niet verder onderzocht en krijgen we slechts één kant van de medaille, de kant van herindeling, te zien? I 30. We lezen: “Een herindeling biedt de mogelijkheid om gemeentelijke diensten efficiënter en professioneler in te richten, terwijl de persoonlijke benadering en lokale betrokkenheid behouden blijven.”. Kan het college hier een diepere analyse van geven en ook aangeven hoe die diensten efficiënter en professioneler ingericht kunnen worden en waarom we dit nu niet kan? I Hoe garandeert het college dat de lokale betrokkenheid behouden blijft? I 31. We lezen: ”Door krachten te bundelen en middelen effectiever in te zetten, kunnen inwoners en ondernemers profiteren van een betere service, zonder dat de afstand tot het bestuur vergroot wordt.”. Waarom hebben we daar een

herindeling voor nodig en was dat ook niet het adagium van de ambtelijke fusie 1Stroom? P Hoe garandeert het college dat de service beter wordt zonder dat de afstand tot het bestuur vergroot wordt? P Welke ideeën heeft het college daarvoor? P Waarom kan het college dit nu niet bereiken? P 32. We lezen: “Zo ontstaat een toekomstbestendige gemeente die zowel schaalvoordelen benut als dichtbij haar gemeenschap blijft staan.”. Was dit ook niet het doel van de ambtelijke fusie 1Stroom? P Zijn we daar ook niet van terug gekomen? P Waarom zou dit bij een herindeling wel werken? P Kan hier een diepere analyse van gegeven worden, waarom het college van mening is dat een herindeling al deze problemen, waar we nu tegen aanlopen, wel oplost? P 33. We lezen: “Een gemeentelijke herindeling kan een positieve impact hebben op de arbeidsmarkt.”. Waarom “kan” een gemeentelijke herindeling een positieve impact hebben op de arbeidsmarkt? I Wat wordt hiermee bedoeld? I De arbeidsmarkt is een eigen systeem die niet warm of koud wordt van een herindeling van Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar. Graag een diepere analyse hierover zodat wij kunnen begrijpen wat het college met die zin bedoeld. I 34. We lezen: “Door schaalvergroting ontstaan nieuwe functies en doorgroeimogelijkheden binnen de gemeentelijke organisatie, wat de werkgelegenheid versterkt.”.

Als er nieuwe functies ontstaan wil dat niet zeggen dat die, gezien de huidige arbeidsmarkt, ook snel ingevuld worden. Graag een reflectie. Maar waarom ontstaan er nieuwe functies? I Welke functies ontstaan er en zorgt een grotere organisatie juist niet voor een minder snel besluitvormingsproces. Graag een analyse waarom een herindeling werkgelegenheid versterkt. Het zou toch juist moeten zijn dat de huidige ambtenaren voldoende in omvang zijn om de doelstellingen te halen? I Daarnaast worden er ook nog een aantal gemeenschappelijke regelingen opgeheven, omdat die rechtstreeks onder de heringedeelde gemeente gaan vallen, zoals bijvoorbeeld Samenwerking de Liemers. Dat betekent dat er voldoende ambtenaren zouden moeten zijn om het werk te verrichte en het beleid te harmoniseren, waardoor op de lange termijn minder ambtenaren nodig zijn. Graag een reflectie. I 35. We lezen: “Daarnaast kunnen verbeterde arbeidsvoorwaarden en opleidingskansen bijdragen aan een aantrekkelijker werkklimaat..”. Maar het werkklimaat is toch hoe de mensen zich op werkvloer kunnen bewegen en voelen? T Dat heeft toch niet met verbeterde arbeidsvoorwaarden en opleidingskansen te maken? T Die laatste twee factoren zou ook bij 1Stroom

uitgevoerd kunnen worden. Waarom gebeurd dat niet of te weinig? T Waarom moeten we daarvoor herindelen? T Is dat niet heel raar, want eigenlijk wordt hiermee gezegd dat het bestuur van 1Stroom geen goed bestuur is. Dit gelooft BurgerBelangen niet, vandaar graag een reflectie hierop. I 36. We lezen: “Een fusiegemeente biedt een breder scala aan functies en stimuleert innovatie, waardoor de vraag naar gespecialiseerd personeel toeneemt.”. Waarom biedt een fusiegemeente een breder scala aan functies? T Waar is dat voor nodig? T Waarom stimuleert 1Stroom geen innovatie? T Waarom zou je de vraag naar gespecialiseerd personeel laten toenemen? T Wordt een flink gedeelte waarvoor gespecialiseerd personeel voor nodig is, niet door de gemeenschappelijke regelingen geleverd? T Denk aan bijvoorbeeld GMR, VGGM en nu nog ODRA. Hoe kan de gemeente zich op een andere manier gespecialiseerd binden aan de regio? T Is daar over nagedacht? I 37. We lezen: “Door schaalvergroting ontstaat meer capaciteit om complexe vraagstukken aan te pakken en beleid effectief uit te voeren.”. Welke complexe vraagstukken worden bedoeld? T Heen we die niet belegd bij gemeenschappelijke regelingen waarbij de gemeente Duiven is aangesloten of kunnen we dat alsnog doen? T 38.

We lezen: “Efficiëntere besluitvorming en gespecialiseerde expertise dragen bij aan een professionelere en slagvaardigere organisatie, mits er voldoende aandacht is voor bestuurlijke cohesie en samenwerking.”. Een zou de bestuurskracht en het strategisch denkvermogen kunnen versterken, maar dan moet er wel voldoende aandacht zijn voor bestuurlijke cohesie en samenwerking. Hoe zorgt het college ervoor dat de mits wordt ingevuld? T Voor nu, maar ook in de toekomst. Hoe kunnen we er voor zorgen dat de efficiëntere besluitvorming en gespecialiseerde expertise bij 1Stroom al gerealiseerd kunnen worden en waarom is dat niet eerder onderzocht of met de gemeenteraad gedeeld? P 39. We lezen: “Vorming van één Liemerse gemeente biedt mogelijkheden om eventueel een hernieuwde verbinding aan te gaan met (gemeenten in) de Regio Achterhoek.”. Waarom zou dat nu ook niet kunnen? T We lezen juist dat de Achterhoek door een herindeling van Duiven, Doesburg, Westervoort en Zevenaar zich ook gaat oriënteren op een herindeling naar één of twee Achterhoekse gemeente, is het dan niet een beetje lood om oud ijzer, want dan ben je als de Liemers weer een kleinere gemeente en aangezien dat het college stelt dat omvang telt, is het wellicht een utopische gedachte. Graag een reflectie. I

Daarnaast zit de GMR niet voor ons en namens ons aan tafel met de provincie, het Rijk en de Europese Unie? T Is in dat kader een herindeling niet overbodig en zouden we ook de Liemerse Ambassade hier meer voor in kunnen zetten? T 40. Graag ontvangen wij een verdere uitwerking van de stelling dat een herindeling tussen de gemeenten Duiven, Westervoort, Zevenaar en Doesburg de financiële slagkracht verstevigd. I Want in het raadsvoorstel wordt alleen een positief beeld beschreven, maar uitgaan van het Gemeentefonds is na het zogenaamde “Ravijnjaar” niet echt meer een zekerheid. Ook de zin “Dit geldt ook voor de mogelijke gevolgen voor harmonisatiebeleid (bijvoorbeeld subsidies) en woonlasten voor inwoners.” Behoeft meer uitleg. I Het kan ook betekenen dat de lasten voor inwoners gaan stijgen en subsidies verlaagd gaan worden. Graag een reflectie. I 41. We lezen: “Een fusie als deze zal zeker op onderdelen leiden tot efficiencyvoordelen en mogelijkheden tot kostenbesparingen. Er zal ook veel moeten worden geïnvesteerd in robuustheid, strategisch vermogen en kwaliteit om zo’n nieuwe gemeente op alle schaalniveaus die voor inwoners van belang optimaal te kunnen laten presteren.”.

Kan er aangeven worden op welke onderdelen een herindeling tot efficiencyvoordelen en mogelijkheden tot kostenbesparingen zal leiden? T Waarom kan dat niet met een verregaande samenwerking, die geen herindeling is? T Ook horen wij graag de hoogte van de investeringen die nodig zijn om de robuustheid, strategisch vermogen en kwaliteit van de heringedeelde gemeente dusdanig te verhogen op alle schaalniveaus die voor inwoners van belang zijn. Wat moet daarvoor gebeuren? T Waarom kan dat niet met een (verregaande) samenwerking, die geen herindeling is, gerealiseerd worden? T 42. We lezen: “Als college vinden wij het belangrijk om bij de verdere voorbereiding en uitwerking van dit voorname traject een expliciet mandaat van de gemeenteraad te hebben.”. Hoe ziet dat expliciete mandaat er uit en wat wordt bedoeld met expliciet. Waarom is een gewoon mandaat niet voldoende? T 43. We lezen: “Een gemeentelijke herindeling moet ten goede komen aan de inwoners.”. Wanneer komt een gemeentelijke herindeling ten goede aan de inwoners en wanneer niet? T Welke criteria gelden daarvoor? T 44. We lezen: “Uit onderzoek blijkt dat het voorzieningenniveau in de nieuwe gemeenten na fusie eerder toe- dan afgenomen is en dat de participatie en initiatieven van burgers op dorps- en kernenniveau na een fusie zijn toegenomen.”. Welk onderzoek wordt hier bedoeld? T Kunnen wij dat onderzoek

ontvangen? T 45. We lezen: “Het voorbereiden en uitvoeren van een herindeling vraagt van de gemeentelijke organisaties van Duiven, Westervoort, Zevenaar en Doesburg veel extra werk en inzet.”. Welk werk blijft er liggen door dit extra werk? T Hoeveel werkuren worden hier ingestopt? T Hoe zien de werkzaamheden van de betrokken ambtenaren eruit? T Is het wenselijk om dit werk nu te doen, terwijl er ook diverse achterstanden zijn? T Is dit wel het moment om extra onderzoek te doen? T 46. We lezen: “….dat er op voorhand geen showstoppers zijn en het totaalbeeld is dat de betrokken organisaties door samenvoeging aan robuustheid en expertise winnen. Het proces van samenvoegen zal onvermijdelijk impact hebben op het vermogen van de betrokken organisaties om bestuurlijke ambities te realiseren.”. Hoe kan het college dit op voorhand concluderen? P Betekent dit dat er eigen projecten vertraging op gaan lopen en is dat überhaupt wel wenselijk? P Welke ambities gaat het college niet meer uitvoeren of realiseren? P 47. Wat is een stevige projectorganisatie? T Wat wordt er met “stevig” bedoeld? T 48. Waarom worden rapporten over herindelingen en de gevolgen van herindelingen van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) niet betrokken bij dit raadsvoorstel? T 49.

Welke samenwerkingsverbanden of netwerken zijn er nog meer waar Duiven zich bij aan kan sluiten om een ingang te krijgen bij de provincie, het Rijk of de EU? I We doelen hier bijvoorbeeld op K80, dat is een netwerk van krachtige gemeenten in Nederland tot ongeveer 25.000 inwoners? I 50. Welke andere mogelijkheden of gremia, dan een herindeling zijn er nog meer om krachten te bundelen en de problemen van de toekomst in te kunnen beleggen? I 51. Waar ligt het zwaartepunt om over te gaan naar een heringedeelde gemeente? P Ligt dit belang bij wat het beste voor de inwoners, ondernemers, stichtingen en verenigingen is of wat het beste voor de gemeente is? P 52. Hoe wordt de gemeenteraad meegenomen in de gesprekken die het college gaat voeren met de andere colleges? I Hoe vaak krijgen wij een update? I

53. Wie voeren de gesprekken of onderhandelingen namens het college? I 54. In de gepubliceerde rapporten en onderzoeken wordt vaak gesproken over de grote opgave. Wat is die grote opgave? I Waarom hebben de onderzoeksbureaus niet gekeken naar welke oplossing de gemeente voor die grote opgave heeft? T Wat is de impact van de diverse gemeenschappelijke regelingen op het invullen van die grote opgave? T Is daarmee al geen invulling, via de gemeenschappelijke regelingen, gegeven aan de grote opgave? T Bestaat die grote opgave wel of wordt het gebruikt voor een doemscenario, die er eigenlijk niet is? T 55. Kunnen wij een recenter onderzoek ontvangen over Effecten van gemeentelijke herindelingen en ook uit de provincie Gelderland? I Het recent toegevoegde onderzoek is uit 2008 en de wereld is daarna drastisch veranderd. Als voorbeeld, in 2015 werden er allerlei taken naar de gemeenten overgeheveld en de effecten daarvan staan niet in dat rapport. Daarnaast verschillen Zuid Hollandse gemeenten ook van opvattingen in vergelijking met Groningse of Gelderse gemeenten. Daarmee is dit onderzoek eigenlijk geen goede graadmeter om bij een herindeling die mogelijk meer dan twintig jaar later gaat plaatsvinden. Graag een uitgebreide reflectie met daarin waarom juist dit rapport aan de stukken is bijgevoegd. I

Uitwerking argumenten en kanttekeningen intentiebesluit gemeentelijke herindeling 1. We lezen: “Uit de rapportage van Dirk Louter/Rijnconsult komt naar voren dat het opgavenprofiel van Duiven op dit moment al zodanig stevig en complex is (“Duiven moet aan heel veel tafels presteren”) dat versterking van bestuurs- en organisatiekracht nodig is om regie te blijven houden op de ontwikkelingen en om een complete gemeente voor de inwoners te blijven die de taken goed aan kan.”. Is hier een herindeling voor nodig of kan je dit ook op een andere manier regelen? T Kan je dit door samenwerking niet op een voldoende goede manier oplossen? T 2. We lezen: “Als we de ambitie hebben om op diverse gebieden (wonen, economie, duurzaamheid, veiligheid, leefbaarheid, verkeer en vervoer, etc.) voor onze inwoners van betekenis te zijn en te blijven, dan biedt volgens de rapportage van Dirk Louter/Rijnconsult een zelfstandig Duiven aanzienlijk minder mogelijkheden en kansen dan de stap naar één grote Liemerse gemeente.”. Maar hebben we een groot deel van deze ambities niet belegd in gemeenschappelijke regelingen en is bijvoorbeeld de ambities binnen duurzaamheid niet al in plannen

verwerkt? T 3. Waarom wordt als ontvlechting gekeken naar ontvlechten en niet naar andere oplossingen zoals het onderbrengen van de ambtenaren bij de gemeente Duiven, waarbij Westervoort kan inkopen. Is een dergelijke constructie mogelijk en onderzocht? T 4. We lezen: “Voor een gemeente van ca. 25.000 inwoners komt de organisatie daarmee wel richting een kritische ondergrens, zeker in relatie tot het opgavenprofiel en de dynamiek in het gebied.”. Waarom zijn andere gemeenten met circa 25.000 inwoners wel toekomstbestendig en ontvlechten in deze tijd hun ambtelijke organisatie? I Er wordt uitgegaan van negatieve gevolgen, maar wat doen gemeenten van een vergelijkbare omvang die wel toekomstbestendig zijn, anders dan de gemeente Duiven? I 5. We lezen: “De rapportage toont verder aan dat het vermogen van de organisatie om opgaven op de lange termijn te realiseren, in vergelijking met de huidige situatie, afneemt. Het bestuur kan zich wel meer richten op de belangen en ontwikkelingen van Duiven. Tegelijkertijd zal de capaciteit en kwaliteit van het bestuur niet toenemen. Duiven zal in nog grotere mate afhankelijk zijn van samenwerking met andere (grotere) gemeenten en partijen voor het realiseren van opgaven. Dat zal de mogelijkheid tot eigen regie op ontwikkelingen voor het gebied en de gemeenschap verder beperken.”.

Welke oplossingen zijn er om capaciteit en kwaliteit van bestuur toe te laten nemen? I Uiteindelijk is een herindeling ook een vorm van samenwerking, alleen is dat een samenwerking die de controle volledig overneemt, waarbij je veel minder de belangen van de kernen Loo, Groessen en Duiven kan vertegenwoordigen. Hoe ziet het college die ontwikkeling, omdat de toekomstige gemeenten heel veel kernen in zich heeft? P 6. We lezen: “De gemeente Westervoort heeft een duidelijke voorkeur geuit voor één grote Liemerse gemeente. Een zelfstandig Duiven maakt deze optie onmogelijk en betekent voor Westervoort ook een (ongewenste) zelfstandigheid of een (ongewenste) fusie met Arnhem als alternatief.”. Waarom is een fusie met Arnhem ongewenst? P Waarom wordt hier niet gesproken over een lichte samenvoeging van Westervoort met Duiven? P Deze optie is door Westervoort afgedaan als te klein, zonder dat te voorzien van een zeer goede onderbouwing. Sterker nog, zoals eerder in deze vragenserie aangegeven, is Wageningen een gemeente die van gelijke omvang is en als toekomstbestendig wordt gezien. Waarom zou dat voor Duiven samen met Westervoort niet kunnen gelden? P

7. We lezen: “Als het eindperspectief geen Liemerse fusie is, is het een stap met enige meerwaarde dus en - vanuit Duivens perspectief – ook met weinig bezwaar.”. Waarom wordt deze variant niet beter onderzocht, zodat Westervoort overtuigd kan worden dat het wel degelijk een verstandig stap is, met de minste impact en met veel minder investeringen en (frictie)kosten (ten opzichte van een herindeling met vier gemeenten)? T 8. We lezen: “Een verdergaande inhoudelijk-bestuurlijke samenwerking veronderstelt dat de gemeenten veel meer samen gaan beslissen over grote gemeentegrensoverschrijdende opgaven in het gebied (wonen, mobiliteit, regionale voorzieningen, ruimtelijke ordening etc.). Dat betekent dat gemeenten (en gemeenteraden) hierin autonomie moet inleveren.”. Hebben wij deze opgaven niet al belegd in de Groene Metropoolregio en hoeven we verder geen autonomie in te leveren? T 9. Bij de voorbeelden uit de praktijk lezen we een positief verhaal, maar kunnen wij de onderliggende onderzoeken van die voorbeelden ontvangen, alsmede de evaluatie van na de herindeling? I Nu is het tekst die niet gecontroleerd kan worden. 10. We lezen: “Op 1 aspect namelijk de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen scoorden fusiegemeenten slechter. Wat dat betreft volgen fusiegemeenten de trend dat in grotere gemeenten de opkomst kleiner is.

Of dit ook voor Duiven zal gelden is overigens nog de vraag. De opkomst bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen in Duiven was 48,6% en dat is al goed vergelijkbaar met de opkomst in grote steden (vergelijking Arnhem 46,7%).”. Het college stelt dat een lagere opkomst bij verkiezingen wel degelijk een gevolg is van een herindeling. Echter, daarna stelt het college dat wij een goede opkomst hebben. Wat begrijpt het college niet van de opmerking dat fusie gemeenten slechter scoren bij verkiezingen? I Waarom maakt u iedere keer de herindeling mooier dan die in de praktijk is? P 11. We lezen: “Oprechte aandacht, houding en kwaliteit van persoonlijke contacten wordt in de beleving van inwoners belangrijker gevonden dan fysieke aanwezigheid, afstand of een goede back-office. Dat zit veel meer in gedragsaspecten (zoals tijdig terugbellen, initiatief tonen, actieve interne afstemming, oplossingsgericht denken, zich verdiepen in de lokale situatie). Hierin ligt een belangrijke opgave voor organisatie en bestuur in een fusiegemeente.”. Dat dit nu ook van belang is, wordt niet gemeld. Ook Duiven kan dit organiseren als we ander prioriteiten stellen, waarom wordt dit nu niet

geregeld en wordt het als argument voor een herindeling gebruikt? T 12. We lezen: “In grotere organisaties voelen medewerkers zich sneller als een 'radertje in het geheel' door formele relaties en een minder directe verbinding met het management. Dit heeft echter alles te maken met de organisatiecultuur.”. De laatste zin haalt alles onderuit. Als het met organisatiecultuur te maken heeft, waarom zet het Dagelijks Bestuur van 1Stroom niet in op zo’n organisatiecultuur? T Een cultuur heeft weinig van doen met de omvang van een organisatie. Ook hier benadrukt het college het , in hun ogen, positieve, maar veel medewerkers voelen zich juist dat radartje in een kleine organisatie waarin de lijnen kort zijn om elkaar te bereiken. Graag een reflectie. I 13. We lezen: “Een uitgebreider onderzoek naar ervaring van vergelijkbare fusiegemeenten kan veel informatie boven water brengen over hoe met aspecten van identiteit, voorzieningen en gemeenschapsleven is omgegaan en wat succes- en faalfactoren zijn hierbij.”. Moet een dergelijk onderzoek niet voor een intentieverklaring worden uitgevoerd? T Wat is de status van dit onderzoek en kunnen wij dit onderzoek ontvangen? T 14.

Waarom moet je bij fusieprocessen werken vanuit positieve denkbeelden en niet vanuit eerlijke en realistische beelden? T Is dit laatst niet veel beter, zodat iedereen weet waar het over gaat en waar het naar toe gaat? T 15. We lezen: “Benut de integratie-uitkering vanuit het Gemeentefonds zo, dat de fusiekosten en tijdsinspanning geen grote belemmering vormen voor het normaal doorfunctioneren van de activiteiten en werkzaamheden in de voorbereidingsperiode (de winkel blijft open). Stem investeringen en lange termijnuitgaven als fusiegemeenten in de voorbereiding op elkaar af, zodat er na de fusie zo weinig mogelijk desinvesteringen nodig zijn.”. Waarom nu al weer kijken waar geld vandaan kan komen om een herindeling te komen? T Hoe en wanneer worden de investeringen op elkaar afgestemd? T Is dat sowieso geen goed idee om dat regelmatig met buurgemeenten te doen, zodat er wellicht extra voordelen gehaald kunnen worden door een simpele samenwerking? T 16. We lezen: “De complexiteit van lokale besluitvorming wordt als gevolg van een fusieproces op Liemerse schaal minder. Er is ééngekozen gemeenteraad, één college van burgemeester & wethouders en één organisatie in plaats van vier gemeentebesturen en drie organisaties. Ook inliggende gemeenschappelijke regelingen (zoals 1Stroom) worden opgeheven.

De vertegenwoordiging van het gebied in bijvoorbeeld de Groene Metropool wordt een stukslagvaardiger,

duidelijker en eenduidiger.”. Over welke complexiteit hebben we het hier? T Wat is het voordeel van maar één gemeenteraad ten opzichte van de vier die er nu zijn? T Wil het college soms zeggen da het hoogste orgaan, de gemeenteraad, voor complexiteit in de lokale besluitvorming zorg? T Graag een diepgaande analyse en reflectie. T 17. We lezen: “Kijkend naar de lijst van fusiegemeenten sinds 2001 (bijlage 1 hieronder) kan geconstateerd worden dat al deze gemeenten na de fusie – na enige jaren – goed zijn gaan functioneren als ‘normale’ gemeenten op hun schaalniveau. Wel zijn er zeker opstartproblemen geweest in de eerste jaren en zijn niet altijd alle verwachtingen geheel uitgekomen tijdens de eerste jaren.”. Kunnen wij in deze tijd van vele veranderingen, onder meer in het WMO-beleid, een dergelijke stilstand en slecht functioneren ons wel veroorloven? P Wat betekent zo’n stilstand en een, wederom, intern gerichte organisatie voor de afhandeling van onze inwoners en het afgeven van beschikkingen, voor onze inwoners, ondernemers, stichtingen en verenigingen? P 18. Het college geeft voorbeelden van gemeenten waar zo’n fusie, op de schaal van de mogelijke voorliggende herindeling goed zijn ver lopen. Hoe kunnen wij die stelling controleren? I Bij welke gemeenten is zo’n fusie niet goed gegaan en waarom worden de slechte voorbeelden niet benoemd? I