CConstaterende datDuiven
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 8b Programmabegroting 2026-2029 Duiven

Politieke Avond 8 september 2026, gemeente DuivenBij agendapunt: 19.30 – 20.55 - Initiatiefvoorstel De Liemers-Coalitie - ronde tafel52.025 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

P r o g r a m m a b e g r o t i n g D u i v e n 2 0 2 6 - 2 0 2 9 2 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding | 3 Begroting in een notendop | 4 Programma 1 Bestuur | 6 Programma 2 Maatschappij | 14 Programma 3 Omgeving | 26 Algemene Dekkingsmiddelen | 46 Beleidsbegroting - Paragrafen | 51 Paragraaf 1 Lokale heffingen | 51 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing | 58 Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen | 70 Paragraaf 4 Financiering | 77 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering | 81 Paragraaf 6 Verbonden partijen | 84 Paragraaf 7 Grondbeleid | 93 Paragraaf 8 Openbaarheid | 97 Paragraaf 9 Duurzaamheid | 98 Financiële begroting - Baten en Lasten | 99 Baten en lasten per programma 2026 | 99 Mutaties reserves per programma | 99 Voorcalculaties in meerjarenperspectief | 99 Financiële begroting - Financiële positie | 101 Begrotingsrichtlijnen | 101 Begrotingsresultaten en maatregelen | 102 Financiële begroting - Conclusie | 109 Bijlagen | 111 Kerngegevens | 111 Berekening tarieven afvalstoffenheffing | 112 Berekening tarieven rioolrecht | 113 Overzicht van reserves en voorzieningen | 114 Vervangingsinvesteringen | 130 EMU-saldo | 134 Baten en Lasten per Taakveld | 135 Overheadkosten | 136 Indicatoren | 137 Model E | 138 Maatregelen Financieel gezond 2026 | 139 Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Inleiding 3 Inleiding Samen aan de slag voor de gemeente

Duiven Voor u ligt de begroting 2026 van de gemeente Duiven. Deze begroting schetst de belangrijkste ontwikkelingen voor Duiven, Loo en Groessen. De gemeente staat voor complexe keuzes, mede door teruglopende rijksinkomsten. Tegelijkertijd wil de gemeente blijven investeren in wat nodig is voor een leefbare, sociale en toekomstgerichte gemeente. Bij de voorjaarsnota is het financieel perspectief in beeld gebracht en zijn er maatregelen voorgelegd. Na besluitvorming van de raad zijn deze maatregelen nu verwerkt in de begroting. Maatregelen die bijdragen aan financieel herstel, met behoud van onze sociale waarden: omzien naar elkaar en samen bouwen aan Duiven. Daarbij is gekozen voor een gebalanceerd pakket van bezuinigingen, inkomstenverhogingen en het inzetten van de Algemene Reserve. We lopen in deze begroting niet vooruit op besluitvorming van de raad. Besluiten rondom de geluidsinstallatie van de raad, het vormen van een nieuwe bestemmingsreserve Hervormingsagenda en het niet invoeren van reclamebelasting met als mogelijk alternatief een verhoging van de OZB niet- woningen zijn niet in dit document verwerkt. De gemeente streeft naar een eerlijke verdeling van lasten. Dat betekent kritisch kijken naar onze dienstverlening en dat betekent dat de gemeente maatregelen heeft moeten nemen die de gemeenschap raken.

De gemeente blijft investeren in het sociaal domein, waar ondersteuning het hardst nodig is, en kiezen ervoor om sommige maatregelen gefaseerd en in samenwerking met partners uit te voeren. Ondanks de financiële druk blijft de gemeente inzetten op woningbouw, duurzaamheid en sociale samenhang. De gemeente ontwikkelt woningbouwlocaties met oog voor bereikbaarheid, leefkwaliteit en klimaat. Onze aanpak op duurzaamheid is pragmatisch: afvalvermindering, energieopwekking en klimaatadaptatie staan centraal. In het sociaal domein zoeken we een nieuwe balans tussen inzet van inwoners, verenigingen, mantelzorgers, professionals en overheid. Als gemeente neemt een faciliterende rol: zij ondersteunt de samenleving om zelf het verschil te maken. De gemeente wil een betrouwbare partner zijn voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Ook werkt de gemeente aan onze bestuurscultuur, met samenwerking op basis van vertrouwen, betrokkenheid en verantwoordelijkheid. Deze begroting vraagt om gezamenlijke inzet. Duiven staat voor financieel uitdagende jaren, maar met een sterke gemeenschap en een duidelijke koers is er vertrouwen in een toekomstbestendige gemeente. Duiven, 23 september 2025. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begroting in een notendop4 Begroting in een notendop Highlights per programma BESTUUR Goed bestuur draagt bij aan vertrouwen in de overheid van inwoners.

De gemeente wil inwoners het gevoel geven welkom te zijn. De gemeente zorgt voor laagdrempelige, vlotte en servicegerichte dienstverlening. Voor laagdrempelige en vlotte contacten en heldere communicatie. En de gemeente komt afspraken na. De gemeente betrekt inwoners actief bij het vormgeven van hun eigen (veilige) leefomgeving. Dit versterkt de onderlinge verbinding en leefbaarheid in wijk en dorp. Deze betrokkenheid en verbinding dragen ook bij aan de positieve gezondheid van inwoners. MAATSCHAPPIJ De gemeente draagt bij aan een vitale samenleving en een leefbare omgeving. Hierdoor kunnen inwoners zo zelfstandig mogelijk een betekenisvol en veerkrachtig leven kunnen leiden. Waar nodig reiken handvatten aan waarmee mensen zichzelf kunnen redden, elkaar ondersteunen en meedoen (participatie). De leefwereld en omgeving van inwoners staan hierbij centraal. Zodat de gemeente (waar nodig) de juiste en passende ondersteuning biedt. De systematiek van positieve gezondheid is daarbij leidend. De gemeente gaat uit van wat iemand wel kan en belangrijk vindt en denken in mogelijkheden. We bedenken oplossingen die meedoen makkelijker maken en aansluiten bij de leefwereld van de inwoner. OMGEVING In Duiven is het goed leven, wonen en werken. De gemeente werkt aan een aantrekkelijke toekomstgerichte en duurzame werk-, woon- en leefomgeving. Met ruimte voor gerichte ontwikkeling, initiatief en innovatie.

Veel zaken in de omgeving hebben uiteindelijk effect op het geluksgevoel van inwoners. Denk aan werkgelegenheid, de kwaliteit van de werk-, woon- en leefomgeving, de mogelijkheid tot ontmoeting, verbondenheid in de buurt en maatschappelijke voorzieningen. De gemeente zet hier steeds meer op in bij de werkwijze en aanpak en de belangrijke keuzes die gemaakt worden. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Begroting in een notendop 5 Speerpunten: Digitale veiligheid Uitvoering geven aan participatie Implementatie Wet Open Overheid Cyberveiligheid eigen organisatie Speerpunten: Realiseren van een sterke lokale toegang Inwoners versterken Werken volgens de bedoeling Asielopvang Speerpunten: Uitvoeren Woonvisie/ versnellen woningbouw Ontwikkeling Biezenkampen Herontwikkeling Centrum Ploen Noord Groot Ontwikkeling Plakse Weide Transitie naar definitief Omgevingsplan Uitbreiding bedrijventerreinen Centerpoort-Noord en Graafstaete Liemerse Ambassade Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Duurzaamheid Natuurinclusieve gebiedsontwikkeling Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 1 Bestuur6 Programma 1 Bestuur 1.1 Wat willen we bereiken? Het programma Bestuur richt zich op de relatie tussen de gemeente en haar inwoners, ondernemers, medewerkers en samenwerkingspartners.

Centraal staan overheidsparticipatie – het ondersteunen van initiatieven vanuit de samenleving en het bedrijfsleven – en het bieden van toegankelijke en kwalitatieve dienstverlening. Ook de samenwerking met andere gemeenten en organisaties, het waarborgen van een veilige leef- en werkomgeving, en een solide financiële huishouding en ambtelijke organisatie maken hier onderdeel van uit. Binnen dit programma vallen ondersteunende taken voor de gemeentelijke programma’s 2 en 3, zoals communicatie, participatie, juridische ondersteuning en dienstverlening. Onder dienstverlening vallen onder andere de publieksbalies/Burgerzaken, het klantcontactcentrum, de gemeentelijke website en sociale media. Daarnaast omvat het programma het financiële beleid, de inkomsten uit het gemeentefonds, lokale heffingen zoals OZB, leges en overige belastingen evenals het beheer van gemeentelijke reserves. Ook de verantwoordelijkheid van de gemeente voor openbare orde en veiligheid is in dit programma opgenomen. Samen met veiligheidspartners – zoals de veiligheidsregio, politie, brandweer en het openbaar ministerie – én met inwoners en bedrijven, wordt gewerkt aan een veilige gemeente. De prioriteiten uit het lokale veiligheidsplan zijn: zorg en veiligheid, aanpak van ondermijning en digitale veiligheid.

De gemeente streeft ernaar een betrouwbare, transparante en financieel stabiele partner te zijn voor inwoners, ondernemers en (overheids)instellingen. De speerpunten binnen dit programma dragen bij aan het versterken van de dienstverlening en samenwerking met onze gemeenschap en partners. Voor 2026 houdt de gemeente vast aan de speerpunten zoals deze ook voor 2025 zijn geformuleerd. Deze speerpunten zien op beleidsdoelen zonder financiële claim. Het gaat daarbij om: • Digitale veiligheid voor inwoners en bedrijven. • Uitvoering geven aan participatie. • Implementatie Wet open overheid. • Cyberveiligheid van de eigen organisatie. Externe ontwikkelingen Winstwaarschuwing stijging energielasten vanwege geopolitieke spanningen. De gemeente ziet dat door geopolitieke spanningen en deels ook de handelsoorlog de energieprijzen weer stijgen. Ook ziet de gemeente dat de netwerkkosten stijgen door forse netwerkinvesteringen vanwege capaciteitstekorten op het stroomnetwerk door de energietransitie. Stijgende kosten raken meteen de exploitatie van bijvoorbeeld maatschappelijk vastgoed, pompgemalen en openbare verlichting. Met de kennis van februari / maart 2025 ziet de gemeente dat er voor 2026 een lichte stijging wordt verwacht, maar er is al 60% van de inkoop van gas en stroom vastgeklikt. De overige 40% moet nog vastgeklikt worden.

Het effect wordt nu nog niet als fors verwacht maar over de langere termijn naar 2027 en 2028 kan dat wel meer effect hebben. De ontwikkelingen worden op de voet gevolgd, maar het is verstandig nu al maatregelen te treffen door middel van verduurzaming en wellicht het risico ook op te nemen in de risicoparagraaf. Informatisering en de digitale samenleving Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 1 Bestuur 7 Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente daarin moet meebewegen. Het beveiligen van informatie is essentieel voor het functioneren en de betrouwbaarheid van de gemeente. In de afgelopen periode zijn met name de risico’s rondom ransomware toegenomen. Om goed in te kunnen blijven spelen op alle ontwikkelingen, uitdagingen en bedreigingen in relatie tot de toenemende afhankelijkheid van ICT-middelen is het te verwachten dat er structureel beduidend meer financiële middelen nodig zijn in de komende periode. In het licht van de financiële mogelijkheden is er gekozen voor het minimale scenario van de I&A-visie. Dit betekent dat met name op het vlak van innovatie geen investeringen mogelijk zijn.

Artificial Intelligence (AI) De komende jaren komt er vanuit de Digital Decade veel nieuwe Europese wet- en regelgeving op gemeenten af. Inmiddels is er een Europese AI-verordening van kracht die voor gemeenten verantwoordelijkheden meebrengt op het gebied van AI-gebruik. De gemeente volgt hierbij de handreikingen vanuit de VNG. Het ontbreken van voldoende aandacht en capaciteit op dit thema lijkt langzamerhand niet meer houdbaar. Voorlopig kiest de gemeente ervoor om de ontwikkelingen zo goed als mogelijk te volgen en nog geen extra inspanning te doen op het gebied van AI. Het is niet uit te sluiten dat de noodzaak voor specialisatie en actieve regulatie en begeleiding van AI-implementatie en -gebruik binnen de organisatie de komende jaren tot een extra capaciteitsvraagstuk zal leiden. Intussen zal AI – als we dit goed weten uit te rollen en in ons voordeel weten in te zetten – ons op termijn ook helpen om onze processen, werkzaamheden en dienstverlening efficiënter in te richten en een bijdrage leveren aan de oplossing ten aanzien van de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. 1.2 Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente is een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief.

Elk contact met de gemeente draagt bij aan het welzijn en de veiligheid van inwoners, het vestigingsklimaat voor bedrijven en het (herstel van) vertrouwen in de overheid. De gemeente is daartoe een transparante organisatie, die zijn informatiehuishouding en informatieveiligheid op orde heeft. De manier waarop de dienstverlening, communicatie, participatie en de aandacht voor veiligheid (digitaal en fysiek) zijn georganiseerd draagt hieraan bij. De gemeente heeft een visie op dienstverlening. In de gemeentelijke organisatie worden de vier uitgangspunten uit de Visie op dienstverlening (‘inwoner centraal’, ‘servicegericht’, ‘duidelijk’ en ‘kennis van zaken’) verankerd. Hierdoor voelen inwoners en ondernemers zich welkom en merken zij in alles dat zij centraal staan in het contact met de gemeente. Om de samenwerking en de verbinding tussen gemeente en samenleving te bevorderen, is in 2023 een beleidskader Participatie vastgesteld. De werkwijze die daarbij hoort, is inmiddels ook ontwikkeld en geborgd in de organisatie. In 2026 zal aanvullend nog een participatieverordening moeten worden opgesteld. Een goede en tijdige communicatie en transparantie van informatie draagt bij aan meer begrip voor elkaar en voor gemaakte keuzes. Zoveel mogelijk stukken en beraadslagingen zijn openbaar en eenvoudig opvraagbaar. Alleen als het absoluut noodzakelijk is, wordt geheimhouding opgelegd.

Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 1 Bestuur8 De gemeente is een veilige plaats om te wonen, te werken en te verblijven. De gemeente probeert ervoor te zorgen dat kwetsbare personen niet afglijden naar risico-, overlastgevend of crimineel gedrag. Inwoners en bedrijven worden bewust gemaakt van de gevaren van digitale criminaliteit, zodat zij dat tijdig herkennen en weten wat ze moeten doen als ze ermee te maken krijgen en zich ertegen kunnen wapenen. De gemeente werkt goed samen met andere overheidsinstanties om de georganiseerde criminaliteit aan te pakken. A. Het bevorderen van de samenwerking tussen gemeente en samenleving Dit zijn de speerpunten: 1.A.1 Digitale veiligheid Doel Inwoners en bedrijven bewust maken van de gevaren van digitale criminaliteit. Zodat zij dat tijdig herkennen en weten wat ze moeten doen als ze ermee te maken krijgen en zich ertegen kunnen wapenen. Toelichting Er vindt een verschuiving plaats van traditionele criminaliteit (woning-/auto-inbraken) naar cybercriminaliteit. Cybercrime is een verzamelterm geworden van alle delicten die met een computer en op internet worden gepleegd. Mensen van alle leeftijden worden het slachtoffer van oplichting via whatsapp of phishingmails. Criminelen kunnen bedrijfssystemen 'gijzelen' en losgeld eisen of belangrijke voorzieningen overnemen.

De digitale wereld draagt ook steeds vaker bij aan radicalisering, het creëren van maatschappelijke onrust en het aanjagen van ordeverstoringen. Verder zijn mensen zich er niet van bewust dat ze onbedoeld dader kunnen worden door bijvoorbeeld een gevoelig filmpje of foto's door te sturen. Gemeenten kunnen een rol spelen om te voorkomen dat inwoners, bedrijven en voorzieningen slachtoffer worden van cyber gerelateerde zaken. Met onder andere voorlichting moet meer bewustwording ontstaan. Risico’s Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie of enorme bedrijfsschade. En zelfs tot ontwrichting van de samenleving bij een hack van bepaalde voorzieningen. Planning In het Integrale veiligheidsplan 2023-2026 is digitale criminaliteit als prioriteit opgenomen. In het plan staat op hoofdlijnen wat we willen gaan doen. De acties spreiden zich uit over meerdere jaren. Financiën Cyberveiligheid is een betrekkelijk nieuw onderwerp voor gemeenten. Langzaam komen er projecten en initiatieven rondom dit thema. Wat voor onze gemeente geschikt is, moet nog worden onderzocht of ontwikkeld. De kosten zijn op voorhand niet aan te geven. Het vraagt vooral om personele inzet. Participatie Het vergroten van de cyberveiligheid kan niet zonder de inwoners en ondernemers. Meer bewustwording over de gevolgen van cybercrime is een belangrijke eerste stap.

Hierbij zoeken we samenwerking met bijvoorbeeld ondernemersverenigingen en het Nationaal Cyber Security Centrum. 1.A.2 Uitvoering geven aan participatie Doel Participatie gaat over actieve inwonersbetrokkenheid. Over hoe inwoners een rol kunnen spelen bij de voorbereiding, besluitvorming, uitvoering en evaluatie van zaken in het publieke domein. Dat kan op initiatief van de gemeente of van inwoners zelf. Participatie is doen. Actief het dorp in (bijvoorbeeld via dorpsgesprekken) en met elkaar in gesprek over verschillende meningen, ervaringen, ideeën en belangen over verschillende onderwerpen. Achterhalen waar mensen zich voor willen inzetten en dit faciliteren. Uitleggen waar de gemeente mee bezig is. En leren van de ervaringen die de gemeente daarbij opdoet. Kortom: participatie is samen aan de slag zijn. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 1 Bestuur 9 1.A.2 Uitvoering geven aan participatie Toelichting In 2023 is het beleidskader participatie vastgesteld en in 2024 het uitvoeringsplan. Daar geeft de gemeente de komende jaren uitvoering aan. Medewerkers krijgen opleiding en advies in het werken volgens het stappenplan participatie en vullen bij elk project de participatiescan in om te bepalen of een participatietraject moet worden gevolgd en een participatieplan moet worden opgemaakt (de nieuwe werkwijze).

Daarnaast zet de gemeente in op begeleiding van burgerinitiatieven (op het gebied van groen en spelen) via een Initiatievenloket. Daar kunnen inwoners een beroep op de gemeente doen voor ondersteuning. Risico’s De participatiescan en het stappenplan worden onvoldoende gevolgd, waardoor onduidelijkheid ontstaat tot hoever de geboden participatie reikt. De ontevredenheid van inwoners neemt daardoor toe. De nieuwe werkwijze maakt dat risico kleiner. Invoering van het Uitdaagrecht vormt een extra uitdaging en risico, omdat de begeleiding van initiatieven op basis van het Uitdaagrecht relatief onbekend terrein zijn. Planning De organisatie werkt inmiddels volgens de nieuwe werkwijze nadat hier organisatie-breed trainingen voor zijn gegeven. Collega's gebruiken inmiddels de participatiescan en het stappenplan. Participatieadviseurs worden daarbij door hen ingeschakeld. Het doel voor 2026 is het doorgaan met deze implementatie. Aandacht voor het opleiden van nieuwe medewerkers en het toepassen van de werkwijze blijven de belangrijkste aandachtspunten voor 2026. Eind 2026 zal worden geëvalueerd of invoering van de nieuwe werkwijze en de implementatie van het beleidskader participatie succesvol is geweest. Eind 2026 wordt de evaluatie aangeboden aan de raad.

Daarna stelt zij dan de participatieverordening vast, hetgeen voor 1-1-2027 ook is voorgeschreven in de Wet Versterking Participatie op decentraal niveau. Financiën Het budget ten behoeve van de bemensing van het initiatievenloket (ad. 75.000) is beschikbaar gesteld voor deze coalitieperiode. In de Voorjaarsnota van 2026 zal een evaluatie worden opgenomen met een voorstel of en zo ja hoe het loket zal worden gecontinueerd vanaf 2027. Participatie Dit speerpunt is gericht op het versterken van de kwaliteit van participatieve trajecten. Op basis van ervaringen scherpt de gemeente werkwijzen en beleid verder aan. 1.A.4 Implementatie Wet Open Overheid (WOO) Doel Een transparante organisatie en gemeente, die zijn informatiehuishouding op orde heeft. Toelichting De Wet open overheid is bedoeld om overheden transparanter te maken. De wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het grote verschil tussen de Woo en de Wob is de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie in 11 informatiecategorieën. Een belangrijk onderdeel van de Woo is het op orde brengen van de informatiehuishouding van de gemeenten en 1Stroom. Dit vindt gefaseerd plaats tot en met 2027.

Risico’s De Gemeenschappelijke Regelingen waarmee onze gemeenten verbonden zijn moeten zich ook houden aan de Wet open overheid. Zij krijgen hiervoor geen budget vanuit het Rijk. Planning De implementatie van de Woo duurt nog tot en met 2027. Financiën De implementatie van de Woo is in de begroting gedekt uit de middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar heeft gesteld. Er worden geen extra middelen gevraagd. Participatie Dit speerpunt is volledig gericht op het verbeteren van de informatievoorziening aan inwoners. Daarnaast gaan we inwoners actief vragen hoe zij de informatievoorziening van de gemeenten ervaren. Bijvoorbeeld via een klankbordgroep. 1.A.5 Cyberveiligheid eigen organisatie Doel Cyberveiligheid in de organisatie van de gemeente vergroten. 10 | Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 1 Bestuur 1.A.5 | Cyberveiligheid eigen organisatie Toelichting | De gemeente en de gemeentelijke organisatie moeten weerbaar zijn tegen cybercriminelen. Het aantal digitale producten en diensten groeit waardoor de digitale kwetsbaarheid toeneemt. Onze dienstverlening is afhankelijk van goed werkende ICT- systemen. Daarnaast werkt de gemeente veel met privacygevoelige informatie. Het gijzelen of stilvallen van onze systemen heeft grote consequenties. Snel signaleren en bestrijden van incidenten is dan ook belangrijk.

Risico’s | Cybercrime kan leiden tot diefstal van informatie of andere middelen en bedrijfsschade en zelfs tot ontwrichting van de samenleving bij een hack van bepaalde voorzieningen. Planning | Regionaal ICT en Inkoop Dienstencentrum (RID) en 1Stroom werken voortdurend aan de veiligheid van de gemeentelijke ICT-systemen. De RID voert de benodigde technische wijzigingen uit. 1Stroom werkt aan het vergroten van het bewustzijn rondom informatieveiligheid en aan de digitale vaardigheden van de organisatie. Dit gebeurt met opleidingen en een cyberveiligheidsoefening. Financiën | De kosten voor de cyberveiligheid van de gemeentelijke systemen zijn meegenomen in de begroting van de RID. Kosten voor het vergroten van het interne bewustzijn en het uitvoeren van een cyberveiligheidsoefening zijn gedekt vanuit de bestaande middelen. Participatie | Participatie is niet van toepassing op het vergroten van de cyberveiligheid van de eigen organisatie. Aanvullende wens Geluidsinstallatie raadszaal De microfoons in de raadszaal geven regelmatig storingen. De huidige installatie is niet meer door te ontwikkelen. Daarom onderzoekt de gemeente wat nodig is om zowel de techniek als de ondersteuning op het gewenste niveau te brengen. Een voorstel hiervoor wordt opgesteld in samenwerking met de raad, griffie en facilitaire zaken.

Om de aanschaf van een nieuw systeem te kunnen bekostigen wordt een krediet van € 55.000 gevraagd. Dat levert een kapitaalslast op van € 12.100. 1.3 Wat gaat het kosten? Kosten bestaand beleid programma Bestuur Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Lasten | 18.590 | 21.042 | 20.596 | 21.282 | 21.942 | 22.011 Baten | 58.227 | 59.667 | 63.114 | 64.773 | 64.969 | 66.399 Saldo voor bestemming | 39.637 | 38.625 | 42.518 | 43.491 | 43.027 | 44.388 Mutaties reserves | -306 | 2.691 | 2.562 | 158 | 45 | 44 Saldo na bestemming | 39.331 | 41.316 | 45.080 | 43.649 | 43.072 | 44.432 Incidentele baten en lasten | 681 | -33 | -33 | -33 | -33 | -33 Structureel saldo | 40.012 | 41.283 | 45.047 | 43.616 | 43.039 | 44.399 Bedragen x € 1.000 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Reeds verwerkt in de cijfers: Wensen/Keuzemogelijkheden Noodstroomvoorziening gemeentehuis | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 Autonome ontwikkelingen: OZB woningen | -15.000 | -15.000 | -15.000 | -15.000 Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 1 Bestuur | 11 OZB niet woningen | 21.000 | 21.000 | 21.000 | 21.000 VGGM bevolkingszorg | 64.000 | 64.000 | 64.000 | 64.000 Decembercirculaire | -436.975 | -700.487 | -613.267 | -613.267 Gevolgen voorjaarsnota Rijk 2025 | -2.664.000 | -2.649.000 | -1.061.000 | -1.184.000 Aanpassing dividendbeleid Alliander | 82.000 | 82.000 | 82.000 |

82.000 Toeristenbelasting | -30.000 | -30.000 | -30.000 | -30.000 Toeristenbelasting arbeidsmigranten | -20.000 | -20.000 | -20.000 | -20.000 1Stroom | 467.577 | 231.729 | 128.893 | 461.990 Groene Metropool Regio | -16.500 | -16.500 | -16.500 | -16.500 Nieuwe CAO | -788.853 | -831.110 | -868.014 | -906.395 Bezuinigingsmaatregelen: Stoppen of doorvoeren | - | 4.000 | 4.000 | 4.000 huurverhoging Eilandplein Verkopen grondposities HAP | 36.000 | 1.153 | 1.153 | 1.153 Groessen (Tempelstraat) Verkoop gehele OG-tent | - | 80.000 | 80.000 | 80.000 Onderzoek verhoging pacht/ huur | - | 2.500 | 2.500 | 2.500 OZB woningen inflatie | 127.200 | 127.200 | 127.200 | 127.200 OZB woningen extra | 230.457 | 230.457 | 230.457 | 230.457 OZB niet woningen inflatie | 95.400 | 95.400 | 95.400 | 95.400 OZB niet woningen extra | 172.843 | 172.843 | 172.843 | 172.843 Reclamebelasting | 125.000 | 125.000 | 125.000 | 125.000 Precariobelasting | 25.000 | 40.000 | 40.000 | 40.000 Inzet 10% surplus van de | 2.162.700 algemene reserve Meicirculaire | 409.854 | -102.297 | -171.500 | -484.963 1.4 Welke verbonden partijen zijn betrokken? De gemeente neemt deel aan diverse gemeenschappelijk regelingen. Een gemeenschappelijke regeling is een vorm van samenwerking tussen verschillende bestuursorganen ter behartiging van een of meerdere belangen van die bestuursorganen.

De Gemeenschappelijke regelingen vragen hun bijdrage via besluiten van hun eigen Algemeen Bestuur van de betreffende gemeente. Gelet op de ambities en ontwikkelingen zullen de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen hoger uitvallen. Om hierop te anticiperen hebben de gezamenlijke wethouders van financiën uit de regio Arnhem aan alle gemeenschappelijke regelingen een brief gestuurd met de oproep om bij te dragen aan de bezuinigingsopgave waar de individuele gemeente voor staan. De gemeente neemt deel aan de volgende regelingen: • Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) • Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) • Euregio Rijn en Waal • Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) • Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen (DRAN) • 1Stroom • Samenwerking de Liemers (SDL (RSD/RID)) • Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg • Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland (MGR) • Gemeenschappelijke regeling Huisvesting Voorgezet Onderwijs in de Liemers (GRHVOL) Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 1 Bestuur12 Behalve deze gemeenschappelijke regelingen zijn er tal van andere vormen van samenwerking waaraan wordt deelgenomen maar die niet vallen onder de Wet gemeenschappelijke regelingen, bijvoorbeeld de Liemerse Ambassade en de Economic Board.

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) Doel Behartigen van de belangen van de deelnemers op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, publieke gezondheid, geneeskundige hulpverlening, crisisbeheersing en gemeenschappelijke meldkamer. Taak • In stand houden van brandweer en geneeskundige hulpverleningsorganisatie bij rampen (GHOR) • Voorzien in de meldkamerfunctie • Aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel • Inventariseren van en adviseren over risico’s • Voorbereiden op de bestrijding van branden • Organiseren van de crisisbeheersing • Bevorderen van medisch milieukundige zorg, technische hygiënezorg en psychosociale hulp bij rampen • Het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders • Taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg en ouderengezondheidszorg en algemene infectieziektenbestrijding. Beleidsrisico’s Om de financiële en beleidsrisico’s in beeld te hebben en te beperken, is er een auditcommissie ingesteld en een regionaal controllersoverleg. Onze inzet in 2026 Samen met VGGM zorgen voor een goede uitvoering van de brandweer- en gezondheidstaken in onze gemeente. En voor een goede voorbereiding op mogelijke crisissituaties. Daarbij is over 2025 en 2026 wel een besparing van 2% op de gemeentelijke bijdrage afgesproken. Eind 2025 zal de discussie over structurele besparingen bij VGGM worden afgerond.

De versterking van de interne bedrijfsvoering bij VGGM wordt in 2026 voortgezet. Dit komt de gehele organisatie ten goede. Bij de GGD worden de Jeugdgezondheidszorg en de Algemene Gezondheidszorg toekomstbestendig gemaakt. Euregio Rijn en Waal Doel Grensoverschrijdende samenwerking tussen territoriale gemeenschappen in Nederland en Duitsland bevorderen. Taak Grensoverschrijdende samenwerking van de deelnemers ondersteunen en coördineren. De Euregio voert hiertoe projecten uit, vraagt aan en ontvangt financiële middelen van derden en adviseert de deelnemers bij grensoverschrijdende activiteiten en problemen. Beleidsrisico’s Beperkt. De Euregio voert nauwelijks eigen beleid. Onze inzet in 2026 De gemeente blijft lid van deze gemeenschappelijke regeling. Waar mogelijk doet de gemeente mee in projecten en worden de subsidiekansen benut.

1Stroom Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 1 Bestuur | 13 Doel | De ambtelijke fusie moet ertoe leiden dat de organisatie: • robuuster wordt (minder kwetsbaar), • voldoende flexibel is om twee zelfstandige gemeenten te bedienen en om mee te bewegen met veranderende taken en rollen van de overheid (kracht), • optimale dienstverlening biedt aan inwoners, organisaties en bedrijven, aan de raden en colleges (kwaliteit), • interessante loopbaanperspectieven biedt aan medewerkers en door zijn robuustheid strategische kansen kan benutten (kansen), • niet duurder en zo mogelijk goedkoper is dan de twee huidige organisaties gezamenlijk (kosten). Taak | Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken voor de gemeenten Duiven en Westervoort. Beleidsrisico’s | Beleidsbepaling – waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten. 1Stroom pakt de uitvoering en ontwikkeling van het beleid op. Via periodieke overleggen op bestuurlijk niveau zoeken de partijen afstemming met elkaar. De personele risico's zijn benoemd in paragraaf Weerstandsvermogen. Onze inzet in 2026 | In 2026 ligt de focus op het verder ontwikkelen van de lange termijn strategie van de organisatie. Een strategie die past bij de ontwikkelingen die op 1Stroom af komen en die aansluit bij de missie, visie en kernwaarden.

Daarbij wordt ook nadrukkelijk aandacht besteed aan het versterken van de interne sturing en beheersing. In 2025 is een driejarige pilot datagedreven werken gestart, welke in 2026 wordt voortgezet. Tot slot wordt ook in 2026 ingezet op het verlenen van goede dienstverlening, een prettige en veilige werkomgeving en aantrekkelijk werkgeverschap. Samenwerking de Liemers Doel | Het vergroten van de gemeentelijke slagkracht, met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid. Dit door bundeling van ambtelijke expertise op strategisch, tactisch en operationeel niveau. Met als resultaat verhoogde kwaliteit, continuïteit en efficiëntie. Taak | Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken voor sociale dienst, ICT en inkoop. Beleidsrisico’s | Beleidsbepaling blijft bij de individuele gemeenten, maar waar mogelijk op elkaar afgestemd. De uitvoering en ontwikkeling van het beleid pakt de samenwerking op. Afstemming gebeurt via periodieke overleggen op verschillende niveaus. Onze inzet in 2026 | In 2026 blijven we ambtelijk en bestuurlijk aangesloten op de doorontwikkeling van de RID en RSD. Streekarchief Doel | Behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers bij het beheer van hun archiefstukken volgens de Archiefwet. Taak | Beheren en toezicht houden op de overgedragen en niet overgedragen archiefstukken van de deelnemers.

Adviseren over de archiefbewaarplaatsen en het verstrekken van informatie uit de archiefstukken. Beleidsrisico’s | Niet van toepassing. Onze inzet in 2026 | Voortzetten van het project aansluiting E-depot. Zo voldoen we aan de wettelijke verplichting om permanent digitale archiefbescheiden duurzaam te bewaren. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij14 Programma 2 Maatschappij 2.1 Inleiding Het programma Maatschappij omvat alle beleidsvelden van het sociale domein. Naast de taken op het vlak van zorg voor kwetsbare inwoners, jeugd en participatie omvat het ook taken met betrekking tot sport, cultuur, onderwijs en ontmoeting. De strategische keuze voor scenario C “versnellen door te investeren is door de Raad genomen op 2 juli 2024. Ultimo 2024 is er een start gemaakt met het herijken van het sociaal domein, om de (nog) in te vullen randvoorwaarden van het “werken volgens de bedoeling” in beeld te krijgen. Het uitwerken van de keuze voor scenario C en het herijken wordt in samenhang uitgevoerd en de in te vullen randvoorwaarden worden onderdeel van de uitvoeringsagenda 2024-2026. Het werken volgens de bedoeling raakt iedereen in het sociaal domein en de realisatie van deze verandering is geen eenvoudige opgave. Het draait om het starten van deze duurzame verandering. Tevens omvat het leren, bijsturen, monitoren en het volharden ervan.

Vooral in de pilot Blijfwijk wordt deze verandering getoetst. De onderstaande leidende principes (in willekeurige volgorde) zijn dan helpend en richting gevend voor de benodigde verandering: 1. De gemeente kan het niet alleen. De gemeente benut de kracht van onze inwoners, verenigingen, organisaties en ondernemers om de ondersteuning en zorgverlening goed en blijvend te kunnen aanbieden; 2. De gemeente zet in op normaliseren. Dat betekent: de gemeente geeft hulp passend bij behoefte (en leefomgeving) van onze inwoner en zorgt dat er in het sociaal domein een balans is tussen elkaar helpen en gemeentelijke ondersteuning. De gemeente maakt keuzes om deze ondersteuning betaalbaar te houden. De gemeente heeft één integrale toegang voor zorg & veiligheid en achterliggend zijn er vangnetten voor zorg & veiligheid; 3. De gemeente zet in op preventie, op ondersteuning en zorgverlening dichtbij, duurzaamheid, divers woningaanbod, een veilige en groene leefomgeving en de gemeente werkt gebiedsgericht; 4. De gemeente geeft ruimte om het anders werken te leren, door pilots in wijken te organiseren. De gemeente accepteert de consequenties van het anders werken en volhardt in deze koers. Uiteindelijk gaat het erom dat in 2040 onze inwoners positieve gezondheid en kwaliteit van leven ervaren en dat het dan passende ondersteuning- en zorgstelsel betaalbaar blijft.

Alle veranderingen (de transformatie) grijpen in op de volle breedte van het sociale domein: de sociale basis, het vangnet en de lokale toegang tot het sociaal vangnet. Onderstaande figuur geeft de structuur van het sociaal domein, het deurtje verbeeldt de lokale toegang. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij 15 De sociale basis omvat alle vormen van ondersteuning die zonder indicatie beschikbaar zijn. Dit kan bijvoorbeeld ondersteuning van buren, mantelzorgers, vrijwilligers of het financieel trefpunt zijn. Het vangnet wordt gevormd door alle zorg en ondersteuning waar een indicatie voor nodig is. Dan gaat het bijvoorbeeld om een bijstandsuitkering of huishoudelijke hulp. De lokale toegang verleent deze indicatie. De uitdaging voor de komende jaren is om het sociaal domein toekomstbestendig te maken. Essentiel is het versterken van de lokale toegang, versterken van de sociale basis en versterken van inwoners. Meer laagdrempelige hulp moet leiden tot snellere, betere en goedkopere ondersteuning en minder maatwerkvoorzieningen. 2.2 Wat willen we bereiken? Uiteindelijk is het doel dat in 2040 al onze inwoners positieve gezondheid en kwaliteit van leven ervaren en dat het dan passende ondersteuning- en zorgstelsel betaalbaar blijft.

Positieve gezondheid houdt vooral in dat inwoners zich goed voelen en dat ze de koers van hun eigen leven kunnen bepalen, ondersteund door de kracht van de samenleving en, indien nodig, door laagdrempelige zorg en kortdurende (welzijns-) voorzieningen. Het model positieve gezondheid dient als uitgangspunt. De gemeente ondersteunt gezinnen, kinderen en jongeren bij het lichamelijk en psychisch gezond opgroeien in een veilig leefmilieu. Met als uitgangspunt: zo licht als kan en zo zwaar als nodig is. Dit doet de gemeente door in samenwerking met professionele partners op preventie in te zetten binnen een dekkend zorgnetwerk. Een voorbeeld in het kader van preventie is het inzetten van de voorziening “ontmoeten”. Mensen met psychische of sociaal-maatschappelijke problemen zijn volwaardig onderdeel van onze samenleving. Dit draagt bij aan voorspoedig herstel en het afnemen van problemen. Voorwaarden hiervoor zijn veilig en betaalbaar wonen, in of dicht bij de eigen woonplek, met passende begeleiding en ondersteuning, zinvol werk, voldoende inkomen, in een veilige en gezonde leefomgeving en een welwillende samenleving. We stimuleren nieuwkomers om mee te doen in de maatschappij. De achterstand op dit punt is onderkend, dus er moet waar mogelijk actie ondernomen worden.

Door het begrijpen en spreken van de Nederlandse taal, door een thuis te hebben, te participeren op werkgebied en Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij16 op sociaal vlak deel te nemen in de maatschappij, vindt snelle juiste integratie plaats. Hierbij creëert de gemeente draagvlak bij de nieuwkomer en zijn omgeving. Uit de inwonerraadpleging over vluchtelingenopvang bleek dat inwoners uit de Liemers en vluchtelingen het vaak eens zijn over wat er nodig is om goed samen te leven. Dit sluit aan bij wat wij als gemeenten (Duiven, Westervoort en Zevenaar) belangrijk vinden. De resultaten van de PWE-raadpleging bevestigen dat. Onze aanpak richt zich op taal, werk, integratie en acceptatie in de samenleving. De jaren 2025 en 2026 gebruiken we de resultaten om onze duurzame visie te ontwikkelen en onze plannen te verbeteren. Zo werken we aan beter beleid voor de opvang van vluchtelingen en de huisvesting van statushouders in de Liemers. Het vergroten van de (financiële) weerbaarheid van onze inwoners, zodat iedereen de kans krijgt actief deel te nemen aan de samenleving. De kracht van het verenigingsleven Voor de komende jaren is het belangrijk om het sociaal domein toekomstbestendig te houden. Het verenigingsleven speelt daarbij een belangrijke rol. Het zorgt voor een breed en hecht netwerk voor inwoners dat bescherming kan bieden tegen veel sociale problematieken.

Verenigingen kunnen, met lokale kennis en toegang, zorgen voor laagdrempelige hulp en daardoor bijdragen aan snellere, betere en goedkopere ondersteuning en minder maatwerkvoorzieningen. Alle veranderingen in het sociale domein geeft de gemeente vorm langs vijf ontwikkellijnen:: Vitaal deelnemen Dit betreft de ondersteuning die geboden wordt aan volwassen inwoners om energiek en volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving. Wettelijke kaders voor deze lijn: Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Wet publieke gezondheid (Wpg), Wet langdurige zorg (Wlz), Woningwet. Gezond en veilig opgroeien Deze lijn omvat de ondersteuning die aan alle gezinnen, kinderen en jongeren geboden wordt om veilig en gezond op te groeien. Wettelijke kaders van deze lijn: Jeugdwet, Wet Passend Onderwijs, Leerplichtwet, Wet publieke gezondheid (Wpg). Beschermd thuis Dit omvat de ondersteuning die geboden wordt aan mensen met een psychische kwetsbaarheid en/of psychosociale problemen. Wettelijk kader van deze lijn: Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), Wmo. Integratie en vluchtelingen Dit betreft de ondersteuning die geboden wordt aan mensen die in onze gemeente integreren. Wettelijk kader van deze lijn: Wmo, Wet Inburgering en Spreidingswet. De dagelijkse basis op orde Ondersteuning die geboden wordt aan inwoners om het dagelijks leven op orde te hebben of te krijgen.

Wettelijk kader van deze lijn: Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Externe ontwikkelingen Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij 17 Hervormingsagenda jeugd In het kader van de landelijke hervormingsagenda jeugd zet de gemeente Duiven in op het zo dichtbij mogelijk organiseren van zorg en ondersteuning. Het doel is jeugdigen zo lang mogelijk in hun eigen omgeving te helpen, zodat zwaardere en duurdere vormen van jeugdhulp worden voorkomen. Vijf basisfuncties zijn richtinggevend: Een veilige leefomgeving, tijdige signalering van ondersteuningsvragen; handelen vanuit een brede blik; toegankelijke en bereikbare hulp, continu leren en ontwikkelen. Deze aanpak vraagt om een integrale benadering, waarbij we voorliggende voorzieningen zoals maatschappelijk werk op school, het consultatiebureau en het sociaal loket verbinden met geïndiceerde jeugdhulp. De hervorming raakt ook andere domeinen zoals volwassenzorg, werk & inkomen en schuldhulpverlening. Het versterken van de lokale toegang sluit aan bij de aanbevelingen uit het inspectierapport Toezicht Sociaal Domein (januari 2025), waarin wordt opgeroepen tot een betere inrichting van deze toegang. Om deze transformatie mogelijk te maken zijn extra investeringen nodig.

Het Rijk stelt via de meicirculaire 2025 aanvullende middelen beschikbaar: • € 600.000 per jaar in 2026 en 2027 • € 400.000 per jaar van 2026 t/m 2029 Vanaf 2028 wordt een besparing van € 650.000 op jeugdzorg verwacht. De middelen worden ingezet op basis van een plan van aanpak, waarin onder meer aandacht is voor: • Inrichting van een sterke lokale toegang (0–100 jaar) • Integraal en methodisch werken bij complexe problematiek • Laagdrempelige beschikbaarheid van lichte hulp • Versterking van voorliggende voorzieningen • Versterken van de verplichte regionale samenwerking • Regionale inkoop van jeugdhulp passend bij de hervormingsagenda • Datagedreven werken binnen het sociaal domein • Werken volgens de bedoeling en uitvoering van inspectieadviezen We brengen de aanvullende middelen voor 2026, 2027 en 2028 onder in een bestemmingsreserve, zodat deze gericht kunnen worden ingezet voor de uitvoering van de hervormingsagenda jeugd. Arbeidsmarktsituatie Er is sprake van een gespannen arbeidsmarkt, waardoor het moeilijk is om goed gekwalificeerd personeel te werven. Dit geldt zowel voor de zorg en welzijnsaanbieders als voor de gemeente zelf. Decentralisatie en extramuralisering zorg De decentralisatie van de jeugdzorg en de extramuralisering van de GGZ en de ouderenzorg wordt verder doorgevoerd. Hierdoor wonen jeugdigen en volwassenen met een zorgvraag steeds langer zelfstandig thuis.

Vanuit inwoners en partners krijgt de gemeente signalen dat de problematiek van de zelfstandig wonende jeugdige en volwassene met zorg- en ondersteuningsvraag, steeds verder toeneemt in aantal. De problematiek wordt ook complexer. Een effect is dat er meer Wmo aanvragen zijn om het langer thuis wonen mogelijk te maken en er ontstaat meer eenzaamheid onder de groep inwoners die langer thuis wonen. Abonnementstarief Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij18 De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo staat momenteel gepland voor 1 januari 2027. Dit is echter onder voorbehoud, want het wetsvoorstel moet nog worden goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. Omdat het wetsvoorstel inmiddels controversieel is verklaard, ligt de behandeling stil totdat er een nieuw kabinet is gevormd en de parlementaire behandeling wordt hervat. Decentralisatie beschermd wonen naar beschermd thuis uitgesteld naar 2027. De decentralisatie van beschermd wonen is wederom uitgesteld van 2026 naar 2027. Maar met de val van het kabinet is de kans groot dat deze nieuwe datum ook niet gehaald gaat worden. Het doel van de decentralisatie is om inwoners met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de eigen omgeving op te vangen en te ondersteunen.

Vanaf 2026 worden alle gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering en financiering van beschermd wonen Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een gezamenlijk programma van de ministeries van J&V en VWS en de VNG, waarin nauw samengewerkt wordt met de partners in het veld. Dit programma loopt tot 2030. De jeugdbescherming dient effectiever en slimmer te worden georganiseerd. De planning hiervoor is vijf tot tien jaar. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de lokale toegang. Vanuit de regionale samenwerking werken we mee aan deze ontwikkeling. De kern is dat gezinnen en kinderen beter en sneller worden geholpen. Daarbij wordt toegewerkt naar één vast gezicht vanuit de lokale uitvoering die hulp biedt aan een gezin. Indien nodig betrekt deze regievoerder een professional vanuit het op te richten regionale veiligheidsteam. In dat veiligheidsteam zijn de functies van de gecertificeerde instellingen (GI), Veilig Thuis (VT) opgenomen. Wet van school naar duurzaam werk Per 1 januari 2026 treedt de Wet van school naar duurzaam werk in werking. De gemeente wordt door middel van deze wet gestimuleerd om vanuit de participatiewet eerder aan te sluiten bij de scholen om jongeren waar nodig eerder te ondersteunen richting een (leer)werkplek. Op dit moment is de wet nog in ontwikkeling.

We volgen we de ontwikkelingen en bereiden ons voor waar mogelijk. Toename mentale problematiek jongeren De Gezondheidsmonitor Jeugd 2024 laat een toename van mentale problemen bij jongeren zien, zoals stress en posttraumatische stressstoornissen. De oorzaak is nog altijd (gedeeltelijk) de nasleep van COVID-19 en de druk door sociale en economische omstandigheden. Dit resulteert voor de gemeente in meer aanvragen voor (ondersteuning en aanbod) Wmo en Jeugdwet en meer langdurige en gespecialiseerde aanvragen. Arbeidsmarktregio Midden Gelderland / Regionale Sociale Dienst RSD Door de schaarste op de arbeidsmarkt ontstaan er mogelijkheden om inwoners met een aanzienlijke afstand tot de arbeidsmarkt toch aan een baan te helpen. Om dit mogelijk te maken, wordt zowel binnen de arbeidsmarktregio als samen met de RSD hard gewerkt aan het aanbieden van passende trajecten voor deze doelgroep. In de huidige arbeidsmarkt stijgt het gevraagde opleidingsniveau voor banen, waardoor de afstand tot werk voor werkzoekende inwoners steeds groter wordt. Om deze afstand te overbruggen, wordt in de regio actief samengewerkt tussen partijen zoals Scalabor, het bedrijfsleven, scholen, sociale diensten en het Werkgeversservicepunt (WSP). Samen zetten zij zich in om trajecten te creëren die aansluiten bij de behoeften van werkzoekenden.

Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij 19 De eerste resultaten zijn al zichtbaar. Dit vraagt echter om een grote inzet van lokale beleidsadviseurs, die vanuit de verschillende regio’s de samenwerking versterken en inspelen op de plaatselijke behoeften. Digitalisering en technologie Steeds meer inwoners wensen een digitale toegang en/of geautomatiseerde aanvraagprocedures en -beoordelingen. Dat is alleen mogelijk bij enkelvoudige aanvragen en nog niet in onze gemeente. De technologische ondersteuning thuis en in de zorg wordt steeds meer ingezet in Nederland. Denk aan E-health: smartphones gebruiken om bijvoorbeeld een time-out nemen (bij huiselijk geweld) en telemonitoring voor ouderen. Het verhoogt de zelfredzaamheid van inwoners en ondersteunt langer thuis wonen en het levert (in vergelijkbare gemeenten) structurele besparingen op. In onze gemeente zijn deze digitale toepassingen nauwelijks toegepast. 2.3 Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente zal (rekening houdend met de externe ontwikkeling en scenario C) alle veranderingen binnen het sociaal domein onder de bekende noemer van Samen Sterk vormgeven. Om alle veranderingen (het herijken van het sociaal domein) voor de komende jaren inhoudelijk richting te geven zijn leidende principes opgesteld (zie paragraaf 2.1).

Het toepassen van deze principes zal leiden tot het gewenste resultaat: onze inwoners ervaren positieve gezondheid en kwaliteit van leven en het bijbehorende ondersteuning- en zorgstelsel is betaalbaar voor de gemeente. In het kader van Samen Sterk is er gekozen voor de onderstaande speerpunten en deze worden opgavegericht, geprioriteerd en in samenhang opgepakt: 1. Realiseren van een sterke lokale toegang Door de toegang te versterken en deze toegankelijker en effectiever te maken voor inwoners van 0 tot 100 jaar, worden mensen sneller geholpen én is er minder doorstroom naar duurdere geïndiceerde zorg. Het betreft hier alle levensdomeinen en dat vereist en versterkt integraal werken. Hier werken we aan door de breed uit te vragen bij inwoners met een hulpvraag en door regionaal afgesproken methodieken in te voeren. We onderzoeken hoe geïndiceerde lichtere vormen van hulpverlening als algemene voorziening mogelijk gemaakt kunnen worden. Daarnaast wordt het model / de structuur voor de sterke lokale toegang vastgesteld, hierin wordt de regionale aansluiting op regionaal werkende teams (het Regionale Expertise Team en het Regionale Veiligheidsteam) meegenomen. Landelijk en regionaal wordt in het kader van het normaliseren onderzocht welke jeugdhulp bij “het leven” hoort. De gemeente houdt dit onderzoek in de gaten en handelt waar nodig.

Er is een besluit genomen over de verdeling en taakstelling per gemeente in de regio over bouwen van woningen voor de doelgroep beschermd wonen. Toegang tot deze producten is onderdeel van de brede vraagverheldering. Meldingen van partners in het kader van vroegsignalering zijn ook onderdeel van de brede vraagverheldering. In het kader van het toezichtonderzoek “Toezicht Sociaal Domein”, 17 januari 2025, zijn aanbevelingen gedaan, waaronder het versterken van onze toegang en de voorliggende voorzieningen. Inmiddels is een eerste werksessie gehouden en is een werkgroep geformeerd, Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij20 bestaande uit inwoners, maatschappelijke partners en de gemeente, om de aanbevelingen te vertalen naar concrete acties die moeten leiden tot resultaten in 2026. Er wordt een tweejarige pilot gedraaid op één kinderopvanglocatie in de gemeente. Een jeugdhulpmedewerker van Youké wordt beschikbaar gesteld om voorliggend (zonder beschikking) en op maat de specialistische expertise te bieden die nodig is om ieder kind van een passend aanbod te voorzien. Hiermee wordt naar verwachting bespaard op zwaardere jeugdhulptrajecten door vroegsignalering en preventie. 2.Inwoners versterken De kracht van de samenleving zit in het “omzien naar elkaar”. Inwoners helpen elkaar in de vorm van burenhulp, mantelzorg en vrijwilligerswerk.

De gemeente wil de inwoners ondersteunen in het “omzien naar elkaar” en toetst hiervoor in de pilot Blijfwijk de geselecteerde methoden. De geschikte methode zal vervolgens gemeentebreed worden toegepast. De zorg staat onder druk. We maken inwoners daar meer van bewust, zij begrijpen dat er daardoor meer beroep op elkaar moet worden gedaan. We werken toe naar gedragsverandering. We zorgen ervoor dat werkzoekenden en arbeidsongeschikten mee kunnen doen in de maatschappij. Onlangs hebben we het Activerend werk opnieuw onder de aandacht gebracht, met als doel het aantal deelnemers te verhogen. In de regio zoeken we naar de mogelijkheden om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt toch kansen te bieden. We zorgen voor meer beschutte werkplekken en hebben extra aandacht voor schoolverlaters. Voor nieuwe inwoners van Nederland is het duidelijk welke instelling welke taak heeft in de inburgering en zijn er duidelijke prestatieafspraken over de ondersteuning van statushouders. Ultimo 2026 worden de eerste resultaten van het MDT verwacht. We verwachten voor de gemeenten Duiven en Westervoort samen ongeveer 100 jongeren geholpen te hebben waarbij de focus op mentale gezondheid ligt. In het kader van de digitalisering is onderzocht of (een deel van) de hulpaanvragen (WMO, Jeugd, W&I) van de inwoners op een digitale wijze afgehandeld kunnen worden.

Er is een keuze gemaakt welke hulpaanvragen als eerste behandeld zullen worden. Verder wordt er gekeken naar de mogelijkheid om technologische voorzieningen (zoals E- health) en digitalisering van aanvragen bij het Sociaal Loket, naast of in plaats van bestaande voorzieningen, effectief en efficiënt in te zetten. De sociale basis (alle vormen van ondersteuning waar geen indicatie voor nodig is, zie de blauwe bol in de illustratie bij de inleiding), kent elkaar en er is een gezamenlijk plan opgesteld en in uitvoering om preventief te kunnen inzetten op de doelgroep ouderen. Het instrument voorzorgcirkels is getoetst op een efficiënt en effectief gebruik. 3. Werken volgens de bedoeling Deze periode van (autonome) opeenvolgende veranderingen in het Sociaal Domein, zoals: de toenemende vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt, de toename van het gebruik van voorzieningen, de veranderende samenstelling van huishoudens en de druk op de woningmarkt gecombineerd met bezuinigingen van rijkswege, maakt dat we ons als gemeente Duiven geconfronteerd weten met de opgave: “Meer doen met minder”. Een herijking is noodzakelijk willen we een houdbare samenleving met elkaar beleven. Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij | 21 Dat houdt in dat de gemeente keuzes moet maken in wat de gemeente moet doen.

Dat betekent ondersteunen waar nodig en laten gaan als de inwoners het prima zelf redden. Integraal werken en maatwerk leveren en ook lef tonen om ook nee te durven zeggen. Het herijken vraagt niet altijd om extra financiele middelen. Inwoners (en raden) worden actief bij het proces betrokken en geïnformeerd over de rol, positie en aanpak van de gemeente in het “werken volgens de bedoeling”. Het versterken van de inwoners in het “omzien naar elkaar” is een vanzelfsprekendheid. Om het bovenstaande te kunnen realiseren vraagt dit van de ambtelijke organisatie 1Stroom anders te werken. Een iafdelingsoverstijgende ntegrale aanpak is nodig op beleids-, project- en uitvoerend niveau. En er moet gericht gewerkt gaan worden om de juiste methoden te kiezen en te gaan gebruiken om het “omzien naar elkaar” te versterken. Asielopvang In het verdeelbesluit van 20 december 2024 van minister Faber-van de Klashorst is vastgesteld dat er in de Liemers 270 duurzame opvangplaatsen voor nareizigers moeten worden gerealiseerd. Tegen dit verdeelbesluit zijn vanuit de regio bezwaren ingediend. Bij het realiseren van nieuwe opvangplaatsen gaat het in de basis om een veilige, sociale en fysieke leefomgeving voor bestaande en nieuwe bewoners. Per 1 juli 2025 moet de Liemers volgens het verdeelbesluit 532 asielopvangplekken leveren.

Zoals bekend wil het kabinet regels om ervoor te zorgen dat er minder vluchtelingen naar ons land komen. Die zijn er voorlopig nog niet. Tot die tijd werken wij in de Regio Arnhem met andere gemeenten, provincie Gelderland en COA aan de realisatie van de opgaven voor opvang en huisvesting. In 2025-2026 wordt nader gekeken naar de mogelijkheden voor andere asielopvang zoals het (gedeeltelijk) verplaatsten van de hotelopvang. 2.4 Wat gaat het ons kosten? Kosten bestaand beleid Programma Maatschappij Rekening | Begroting | Begroting | Meerjarenraming 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Lasten | 49.657 | 46.157 | 50.097 | 47.775 | 47.009 | 46.692 Baten | 13.951 | 8.156 | 9.225 | 8.336 | 8.666 | 8.675 Saldo voor bestemming | - 35.705 | - 38.001 | - 40.872 | - 39.439 | - 38.343 | - 38.016 Mutaties reserves | 207 | 997 | 1.048 | 332 | 263 | 0 Saldo na bestemming | - 35.498 | - 37.004 | - 39.824 | - 39.107 | - 38.080 | - 38.016 Incidentele baten en lasten | 1.709 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Structureel saldo | - 33.789 | - 37.004 | - 39.824 | - 39.107 | - 38.080 | - 38.016 Bedragen x € 1.000 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Reeds verwerkt in de cijfers Wensen/Keuzemogelijkheden Op weg naar een blijvend | 200.000 | 200.000 | 200.000 betaalbaar zorgstelsel Op weg naar een blijvend | -300.000 | -600.000 | -750.000 betaalbaar zorgstelsel Sociaal loket | 55.000 | 55.000 | 55.000 22 | Programmabegroting Duiven

2026-2029 - Programma 2 Maatschappij Ondersteuning | 150.000 | 150.000 voorliggende voorzieningen Dekking BR Beschermd wonen | -205.000 | -205.000 | -55.000 Wijkhuis van Droo | 6.240 | 6.240 | 6.240 | 6.240 Wijkhuis van Droo | -6.240 | -6.240 | -6.240 | -6.240 Wijkhuis van Droo | 6.025 | 6.025 | 6.025 | 6.025 Autonome ontwikkelingen: Wmo hulpmiddelen | 49.000 | 49.000 | 49.000 | 49.000 Wmo vervoersvoorzieningen | 20.000 | 20.000 | 20.000 | 20.000 Maatwerkvoorziening Wmo | 200.000 | 200.000 | 200.000 | 200.000 Subsidies | 85.000 | 85.000 | 85.000 | 85.000 Maatschappelijke ondersteuning Individuele voorzieningen Jeugd | 470.000 | 470.000 | 470.000 | 470.000 Onderwijsachterstanden | 461.263 SPUK Onderwijsachterstanden | -461.263 Bemoeizorg | 35.000 | 35.000 | 35.000 Dekking BR Beschermd wonen | -35.000 | -35.000 | -35.000 VGGM | 256.000 | 256.000 | 256.000 | 256.000 Doelgroepenvervoer | 0 | 92.000 | 173.000 Dekking BR Doelgroepenvervoer | 0 | -92.000 | -173.000 RSD | 540.000 | 134.000 | 130.000 | 223.000 Uitkeringen | 830.000 | 830.000 | 830.000 | 830.000 SPUK uitkeringen | -890.000 | -890.000 | -890.000 | -890.000 Veilig thuis | 90.000 | 90.000 | 90.000 | 90.000 MGR | -158.000 | -177.000 | -215.000 | -245.000 Bibliotheek | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 100.000 Aanbesteding onderhoud groen, vegen | 220.000 | 220.000 | 220.000 | 220.000 en onkruidbestrijding Aanbesteding

sportveldenonderhoud | 35.000 | 35.000 | 35.000 | 35.000 Regionaal Integraal Huisvestingsplan VO | 1.800 | 1.800 | 1.800 | 1.800 Definitiefase Heerenmaten/Zonegge | 8.640 | 8.640 | 8.640 | 8.640 Schoonmaak Triominos | 55.000 | 55.000 | 55.000 | 55.000 Huurovereenkomst DVV | -5.000 | -5.000 | -5.000 | -5.000 Bezuinigingsmaatregelen: Bijstellen | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 budget clientervaringsonderzoek Stopzetten subsidie voor | 10.200 | 10.200 | 10.200 | 10.200 reguliere peuters Subsidie voor leerlingbegeleiding | 25.000 | 25.000 | 25.000 | 25.000 volledig stoppen Dubbele dekking beweegteam | 219.000 | 219.000 | 219.000 | 219.000 Meer commerciële huur toestaan en | -17.500 | 37.500 | 37.500 | 37.500 beheer anders organiseren (Triomonos) Meer commerciële huur toestaan en | -6.500 | 18.500 | 18.500 | 18.500 beheer anders organiseren (Wijkhuis) Uittreden uit de stichting | - | - | 25.000 | 25.000 Liemerse Ambassade Schrappen subsidiebudget voor Kleur | 12.500 | 12.500 | 12.500 | 12.500 Uw Buurt Programmabegroting Duiven 2026-2029 - Programma 2 Maatschappij | 23 Budget groot onderhoud reduceren en | 25.000 | 25.000 | 25.000 | 25.000 uitgaan van minimaal basisniveau.

Afschaffen tolkdiensten | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 Efficiency maatregelen bij alleen | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 maatschappelijke begeleiding 10% korten op Santé Partners | - | 55.500 | 111.000 | 111.000 €10.000 korten op budget eenzaamheid. | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 Plafond mantelzorgwaarderingen en | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 bezuinging €10.000 Extra inkomsten met | -5.000 | 6.000 | 7.000 | 8.000 avondgebruik gymzalen Inzet minimabeleid minimaliseren | 175.000 | 175.000 | 175.000 | 175.000 Verlagen kwaliteitsniveau onderhoud | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.000 bomen van B naar C Gedeeltelijk het kosten van het vegen | 60.000 | 60.000 | 60.000 | 60.000 doorbelasten in de rioolheffing.

Integraal samenbrengen huurders | -20.000 | 8.000 | 8.000 | 8.000 in vastgoed €25.000 bezuinigen op het beschikbare | 25.000 | 25.000 | 25.000 | 25.000 budget voor SMI Clustering sportparken | 53.103 | 53.103 | 53.103 Clustering sportbeleid | 9.114 | 9.114 | 9.114 Clustering onderhoud buitenruimte | 100.000 | 100.000 | 100.000 Clustering cultuur | 23.720 | 23.720 | 23.720 Clustering bibliotheek | 12.500 | 25.000 | 25.000 en laaggeletterdheid Inzet uitvoering participatiebeleid | 24.125 | 87.500 | 138.000 2.6 Welke verbonden partijen zijn betrokken? Gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs in de Liemers (GRHVOL) Doel | Het adequaat en doelmatig inrichten van het voortgezet onderwijs in de Liemers en de kosten beheersbaar te houden. Taak | Zorgdragen voor een gevarieerd aanbod voortgezet onderwijs. Beleidsrisico’s | De GRHVOL heeft geen rechtspersoonlijkheid en kan geen eigen besluiten nemen. Het risico is daarom nihil. Onze inzet in 2026 | Het opstellen van een Regionaal Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs de Liemers die een meerjarig perspectief gaat geven aan gemeenten en het schoolbestuur voor de huisvesting. Het doen van een haalbaarheidsonderzoek voor nieuwbouw van locatie Liemers College Heerenmäten in combinatie met het afstoten van de locatie Zonegge in Zevenaar.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://duiven.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/16706f6d-9103-43fb-8ed5-ea795de81501?agendaItemId=b578d44f-7d37-4ff3-828a-03baa11e5935