BB-Motie vreemd-Innovatieve oplossingen onderzoeken om woningbouw mogelijk te houden tijdens de aansluitstop
Tekst van het document
M O T I E opdracht aan college AI heeft geholpen bij de totstandkoming van deze motie vreemd Innovatieve oplossingen onderzoeken om woningbouw mogelijk te houden tijdens de aansluitstop Deze motie hoort bij Ingediende moties over niet-geagendeerde onderwerpen. De volgende partijen dienen dit voorstel in: We stellen vast dat: • op 2 november 2026 is bekendgemaakt dat in congestiegebied 3 (Achterhoek, Liemers en een deel van de Stedendriehoek), waartoe Duiven behoort, vanaf 1 januari 2027 voor ten minste een half jaar geen transportvermogen wordt vrijgegeven [1][2]; • TenneT dit volgens de provincie de enige manier acht om de netveiligheid te garanderen tot en met 2029 [2]; • de Statenbrief voor congestiegebied 3 een vraag van 153 MW voor netveiligheid laat zien, tegenover 92 MW aan kansen en maatregelen in beeld, een saldo van min 61 MW, terwijl de wachtlijst voor niet-prioritaire aanvragen 155 MW bedraagt [2]; • onder dat aanbod alle kansen en maatregelen vallen die netbeheerders de komende drie jaar verwachten te realiseren, waaronder flexibel vermogen (batterijen) en netbewust laden [2]; • nieuwe aanvragen vanaf 1 januari 2027 op de wachtlijst komen, het verzwaren van bestaande aansluitingen niet meer mogelijk is, en de gevolgen voor woningbouwprojecten die na 1 oktober 2026 zijn aangemeld, waaronder die uit het proces 'eerder aanvragen netcapaciteit', nog onduidelijk zijn
[1]; • projecten met een positieve netcheck van Liander niet door de aansluitstop worden geraakt, en het college twaalf van zulke woningbouwprojecten kent [1][4]; • het nieuwe onderstation in Duiven pas in 2033-2035 in bedrijf wordt genomen, zodat netverzwaring de aansluitstop niet op korte termijn oplost [1]; • het college zelf in de kennisgeving energieopslag, slimmer verdelen van energie en energiehubs noemt als oplossingsrichtingen, die weliswaar niet het hele probleem oplossen, maar de gevolgen mogelijk kunnen beperken [1]. We vinden dat: • het Rijk al in 2024 groepscontracten met een vaste hoeveelheid netcapaciteit, collectieve batterijen en collectieve warmte noemde als onderdeel van netbewuste nieuwbouw, en daarbij aangaf dat energiehubs nog in de pilotfase en maatwerk zijn [5]; • in de Merwedekanaalzone in Utrecht (12.000 woningen) een groepstransportovereenkomst met netbeheerder Stedin is gebruikt, waarbij meerdere partijen samen binnen één capaciteitsplafond blijven, aangevuld met collectieve warmte, buffering, eigen opwek en collectieve laadpleinen [6]; • dezelfde bron meldt dat groepscontracten voor kleinverbruikers formeel nog niet zijn toegestaan, dat de ACM de groepstransportovereenkomst vanaf 1 januari 2027 verplicht stelt voor netbeheerders maar alleen voor grootverbruikers, en dat het G40-stedennetwerk om aanpassing van de Netcode vraagt zodat ook
kleinverbruik hiervan gebruik kan maken [6][7][8]; • uit onderzoek van CE Delft, zoals gemeld op 1 september 2026, blijkt dat netbewuste nieuwbouw per woonwijk 180 tot 430 extra woningen mogelijk maakt ten opzichte van een referentie van 820 woningen [9]; • Duiven zelf ervaring heeft met dit denken: voor bedrijventerrein InnoFase is een intentieovereenkomst voor een smart energy hub gesloten door 17 partijen, en bij
M O T I E opdracht aan college AI heeft geholpen bij de totstandkoming van deze motie vreemd Centerpoort-Noord 2 wordt gestreefd naar een energiesysteem dat zo min mogelijk afhankelijk is van het net van Liander [10][11]; • gemeente Schagen in 2024 een VNG-motie over lokale energiehubs indiende, waarvan het VNG-bestuur adviseerde die over te nemen [12]; • ondernemers, waaronder het in Duiven gevestigde Volta Energy of Kuster Energy uit Babberich, mobiele energiesystemen aanbieden met zonnepanelen, accu's en biobrandstof als back-up die volgens het bedrijf zonder vaste netaansluiting inzetbaar zijn, onder meer voor bouwplaatsen [13], en De Gelderlander berichtte op 6 november 2026 dat een bedrijf uit Babberich daar, met behulp van een aggregaat waterstof wordt omgezet in stroom, oplossing voor heeft [14]; • de netveiligheid altijd voorgaat [2] en niet elke oplossing zonder meer toepasbaar is op woningen, zodat eerst zorgvuldig onderzoek nodig is naar techniek, regelgeving, kosten, beheer en verzekerbaarheid; • de provincie gemeenten ondersteunt met een kader voor energieopslag, een expertpool en een versnelde aanpak voor stikstofvergunningen voor projecten die ruimte op het net creëren [3]. We vragen het college om: 1.
uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027, en dus vóór het volgende weegmoment in april 2027 [1], een verkenning uit te voeren naar innovatieve oplossingen waarmee woningbouw en andere maatschappelijke ontwikkelingen in Duiven toch mogelijk blijven, waaronder in ieder geval: (a) lokale energiehubs die meerdere woningen van energie voorzien binnen een gezamenlijk capaciteitsplafond, (b) collectieve buurtbatterijen en energieopslag, (c) netbewust ontwerpen en bouwen, (d) collectieve warmte, (e) tijdelijke of mobiele energievoorzieningen voor de bouwfase en (f) slim en gespreid laden; 2. daarbij het gesprek aan te gaan met Liander, TenneT, de provincie Gelderland, omliggende gemeenten, ontwikkelaars en marktpartijen, waaronder ondernemers uit de eigen gemeente, met inachtneming van de aanbestedingsregels en het beginsel van gelijke behandeling; 3. per woningbouwproject zonder netcheck, waaronder de projecten uit 'eerder aanvragen netcapaciteit', in beeld te brengen of en onder welke voorwaarden een van deze oplossingen toepasbaar is, en welke juridische, technische en financiële randvoorwaarden daarbij gelden, waaronder de kostenverdeling; 4. te onderzoeken of Duiven, mede op basis van de ervaring met InnoFase en Centerpoort- Noord 2, kan fungeren als pilotlocatie en daarvoor experimenteerruimte kan bepleiten bij netbeheerders en provincie; 5.
in regionaal verband, bij de provincie, de VNG en het Rijk aan te dringen op uitbreiding van de groepstransportovereenkomst naar kleinverbruik en woningbouw, en op erkenning van collectieve oplossingen als bijdrage aan het verlichten van netcongestie; 6. de raad over de uitkomsten te informeren middels een raadsinformatiebrief met een concreet voorstel voor vervolgstappen, BurgerBelangen CDA DOED D66 Lokaal Alternatief Progressief Nederland VVD M O T I E opdracht aan college Bronnenlijst Alle nummers verwijzen naar de bronnen hieronder. Bronnen [1] tot en met [4] zijn de bijlagen bij de kennisgeving van het college van 6 november 2026. Nr. | Bron 1 | College van B&W Duiven, Kennisgeving aan de gemeenteraad 'Aansluitstop electriciteitsnet', documentnr. 201746061, zaaknr. Z/26/155638, 6 november 2026. 2 | Gedeputeerde Staten van Gelderland, Statenbrief 'Netcongestie, besluit capaciteitsvrijgave elektriciteitsnet', zaaknr. 2026-006711, 2 november 2026 (bijlage 2, documentnr. 201746043). 3 | Provincie Gelderland, Q&A aansluitstop congestiegebied 3 (bijlage 3, documentnr. 201746047). 4 | Gemeente Duiven, Lijst woningbouwprojecten met netcheck/capaciteitstoekenning van Liander (bijlage 1, documentnr. 201746042). 5 | Minister voor Klimaat en Energie, Kamerbrief van 25 april 2024, Kamerstuk 29 023, nr. 510.
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29023-510.pdf 6 | ABN AMRO, interview over de energiehub Merwedekanaalzone, 17 februari 2026. https://www.abnamro.nl/nl/zakelijk/insights/sectoren-en-trends/bouw/bouw-woningen-merwedekanaalzone- dankzij-brede-coalitie-van-start.html 7 | ACM, 'Energiehubs kunnen groepstransportovereenkomst aanvragen bij hun netbeheerder' (codebesluit van 19 december 2025). https://www.acm.nl/nl/node/28639 8 | G40-stedennetwerk, Aansluitoffensief kleinverbruik, april 2026. https://omgevingsweb.nl/wp- content/uploads/2026/04/G40-Aansluitoffensief-kleinverbruik.pdf 9 | Solar Magazine, 'Vol stroomnet? Netbewust bouwen lost woningprobleem gewoon op', 1 september 2026 (over onderzoek van CE Delft). https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i44652/vol-stroomnet- netbewust-bouwen-lost-woningprobleem-gewoon-op 10 | Solar Magazine, 'Bedrijventerrein InnoFase wordt eerste smart energy hub van Gelderland', 21 februari 2023. https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i29043/bedrijventerrein-innofase-wordt-eerste-smart- energy-hub-van-gelderland 11 | Gemeente Duiven, presentatie Netcongestie, stand van zaken 28 augustus 2024. https://duiven.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/f21b4659-d374-4bd5-a70e-cbbf9640c1ee 12 | VNG, Samenvatting en preadvies motie Schagen 'Verlichten van netcongestie door inzet op lokale energiehubs', ALV juni 2024.
https://vng.nl/sites/default/files/2024-06/samenvatting-en-preadvies-motie- schagen-netcongestie-alv-juni-2024.pdf 13 | Volta Energy, bedrijfswebsite: https://volta-energy.com/bouwaansluiting-aanvragen/ , https://volta- energy.com/en/industries/construction en https://volta-energy.com/branches/energievoorziening-in-de- bouw/ (vestigingsadres Duiven). 14 | De Gelderlander: (a) 'Geen stroomaansluiting, dus niet kunnen bouwen? Onzin, zegt dit bedrijf' - Pim Gerritzen 6 november 2026, (b) 'Stroomnet in Achterhoek nu echt vol: netbeheerders kunnen aan geen enkele nieuwe aanvraag voldoen' – Albert Heller 2 november 2026, (c) 'Burgemeester en bedrijven eensgezind na stroomstop' – Henny Haggeman en Pim Gerritzen 3 november 2026. AI heeft geholpen bij de totstandkoming van deze motie vreemd M O T I E opdracht aan college Verificatietabel Per feitelijke bewering waar de bron staat. Zo kan elke zin in de motie worden nagelopen.
Bewering in de motie | Bron | Vindplaats Geen vrijgave transportvermogen | [1][2] | Kennisgeving, 'Aansluitstop, Congestiegebied 3'; congestiegebied 3, 1 januari tot 1 juli 2027 | Statenbrief, onderdeel 5 Netveiligheid tot en met 2029 als reden | [2] | Statenbrief, onderdeel 5, tweede alinea 153 MW nodig, 92 MW aanbod, saldo min | [2] | Statenbrief, tabel op blad 3, kolom Gebied 3 61 MW, wachtlijst non-prio 155 MW Aanbod omvat maatregelen van de | [2] | Statenbrief, tekst boven de tabel, blad 3 komende drie jaar, zoals batterijen en netbewust laden Wachtlijst vanaf 1 januari 2027, geen | [1] | Kennisgeving, 'Gevolgen voor Duiven' en 'Gevolgen voor verzwaring bestaande aansluitingen | toekomstige (duurzame) ontwikkelingen' Projecten met positieve netcheck niet | [1][4] | Kennisgeving, 'Gevolgen voor woningbouw'; bijlage 1 geraakt, twaalf projecten op de lijst Onderstation Duiven 2033-2035 | [1] | Kennisgeving, 'Gevolgen voor de Vergert Aardgasvrij' College noemt opslag, slimmer verdelen en | [1] | Kennisgeving, 'Oplossingsrichtingen' energiehubs Rijk 2024: groepscontracten, collectieve | [5] | Kamerstuk 29 023, nr.
510, passages over energiehubs en batterijen en warmte; pilotfase | 'Netbewuste nieuwbouw' Merwedekanaalzone: 12.000 woningen, | [6] | Interview, vragen over opzet energiehub en over de pilot GTO met Stedin, één capaciteitsplafond; kleinverbruik formeel nog niet toegestaan GTO verplicht per 1 januari 2027, alleen | [7] | ACM-bericht, onderdeel 'In het kort' en toelichting grootverbruikers G40 vraagt aanpassing Netcode voor GTO | [8] | G40 Aansluitoffensief, actie voor de Staatssecretaris, bij kleinverbruik | onderdeel over GTO 180 tot 430 extra woningen per wijk, | [9] | Artikel Solar Magazine, scenario's A tot en met E referentie 820 InnoFase: intentieovereenkomst 17 | [10][11] | Artikel Solar Magazine; Duiven-presentatie, onderdeel partijen; Centerpoort-Noord 2 | eigen acties VNG-bestuur adviseert motie Schagen over | [12] | Preadvies VNG-bestuur te nemen Volta Energy in Duiven, systemen zonder | [13] | Websitepagina's Volta Energy vaste netaansluiting Provincie: kader energieopslag, expertpool, | [3] | Q&A, vraag 'Wat heeft provincie Gelderland gedaan' stikstofaanpak AI heeft geholpen bij de totstandkoming van deze motie vreemd