B8. Provincie Gelderland - Financieel toezicht 2021.pdf

Besluit

Datum

9 februari 2021 Zaaknummer

2020-004022 Onderwerp

Begroting 2021

De raad van de gemeente Duiven Postbus 6 6920 AA DUIVEN

Inlichtingen bij

Provincieloket 026 359 99 99 post@gelderland.nl Blad

1 van 5

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren wij u over ons oordeel over de begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024 en over de vorm van financieel toezicht die in 2021 voor uw gemeente van toepassing is en de gevolgen hiervan. Ook geven wij naar aanleiding van onze beoordeling van uw begroting een of meerdere aandachtspunten aan u mee. In de bijlage bij deze brief lichten wij deze aandachtspunten nader toe en vindt u daarnaast onze jaarlijkse risicobeoordeling van de financiële positie van uw gemeente. Wij adviseren u om de opmerkingen uit de toelichting op ons besluit en ook de door ons genoemde aandachtspunten mee te nemen in uw financiële cyclus. Beoordeling begroting en toezichtvorm

De begroting 2021 is naar ons oordeel niet structureel en reëel in evenwicht, maar het is naar ons oordeel wel aannemelijk dat dit evenwicht in de eerstvolgende jaren tot stand wordt gebracht. Dit betekent dat uw begroting 2021 en de daarop betrekking hebbende begrotingswijzigingen geen goedkeuring van ons college behoeven en uw gemeente in 2021 onder repressief toezicht van de provincie staat. Dit is de reguliere vorm van toezicht. Toelichting

In de onderstaande grafiek ziet u het verloop van uw begroting. De blauwe kolommen geven de saldi weer, zoals die door u zijn vastgesteld. Vanaf 2022 worden sluitende jaarschijven gepresenteerd. De groene kolommen bevatten de door ons becijferde reële en structurele uitkomsten. De saldi uit uw begroting zijn daarbij voor incidentele en naar ons oordeel niet-reële posten gecorrigeerd.

Datum

9 februari 2021

Zaaknummer

2020-004022 Blad

2 van 5

In de grafiek ziet u dat de door u vastgestelde begrotingsresultaten positiever zijn dan de door ons berekende resultaten. Het verschil tussen het vastgestelde en het structurele en reële saldo wordt mede veroorzaakt doordat in 2021 de incidentele baten volgens uw specificatie van incidentele baten en lasten hoger zijn dan de incidentele lasten. Deze worden dan negatief gecorrigeerd op het vastgestelde saldo. Voor de jaren daarna is het juist andersom en volgt een positieve correctie. Echter voor alle jaarschijven zijn veel hogere negatieve correcties opgenomen voor de bezuinigingsmaatregelen die naar ons oordeel op dit moment onvoldoende concreet of (nog) niet reëel zijn. Dit betreft onder andere de maatregelen voor kostenbeheersing jeugdzorg € 500.000,- en de stelpost voor compensatie van het Rijk voor hulp in de huishouding en duurzaamheid € 285.000,-. Uiteindelijk resulteert dit in een structureel en reëel tekort voor 2021 en 2022 en een herstel van dit evenwicht vanaf 2023. Wij wijzen u erop dat, naast de reeds door u vastgestelde maatregelen, het realiseren van uw begroting mede afhankelijk is van zaken die buiten uw invloedsfeer liggen zoals de effecten van de herverdeling van het Gemeentefonds, de uitkomsten van de landelijke onderzoeken naar de middelen voor het sociaal domein en de financiële effecten van Covid-19 en de compensatie hiervan door het Rijk.

Wij verwachten dat in het komende jaar over deze zaken meer duidelijkheid komt, maar raden u aan hierbij rekening te houden met voor uw gemeente mogelijk ongunstige effecten. Aandachtspunt(en) en motivering

Naar aanleiding van onze analyse van uw begroting geven wij de volgende aandachtspunten aan u mee: • Covid-19 • Weerstandsvermogen • Realisatie bezuinigingen • Richtlijn ramen extra middelen jeugdzorg In de bijlage bij deze brief vindt u een nadere toelichting. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te informeren. Meer informatie?

Heeft u vragen over de inhoud van deze brief of over ons financieel toezicht? Graag geven wij op uw uitnodiging een nadere toelichting of presentatie.

Datum

9 februari 2021

Zaaknummer

2020-004022 Blad

3 van 5

Neem hiervoor contact op met uw adviseur gemeentefinanciën via het provincieloket, telefoonnummer 026 359 99 99. Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Gelderland

John Berends Commissaris van de Koning

Pieter Hilhorst Secretaris

Voor deze beoordeling geldt:

•

Gemeentewet, artikel 189 en artikel 203

Afschrift: Het college van B&W van de gemeente Duiven, Postbus 6, 6920 AA DUIVEN

Belanghebbenden kunnen binnen zes weken na dagtekening van dit besluit bezwaar maken. Richt uw bezwaarschrift aan: Gedeputeerde Staten, secretariaat Commissie rechtsbescherming, Postbus 9090, 6800 GX Arnhem. Graag ‘bezwaarschrift’ vermelden op de envelop en op de brief. U kunt uw bezwaarschrift ook elektronisch indienen op het portaal Rechtsbescherming. Hiervoor gebruikt u DigiD, eHerkenning of eIDAS. Meer informatie vindt u op www.gelderland.nl/bezwaren en bij het Provincieloket 026 359 99 99. Als u een bezwaarschrift indient, kunt u bij de rechter een verzoek indienen voor een voorlopige voorziening. Zie www.rechtspraak.nl.

Datum

9 februari 2021

Zaaknummer

2020-004022 Blad

4 van 5

Bijlage Aandachtspunten naar aanleiding van uw begroting 2021 Covid-19 De Covid-19 pandemie heeft in 2020 tot grote maatschappelijke gevolgen geleid en zal ook in 2021 nog impact hebben, ook op uw gemeente. Wij hebben veel waardering voor de wijze waarop uw gemeente en de andere Gelderse gemeenten de uitdagingen waar onze samenleving en wij als overheid samen voor staan het hoofd biedt. Wij begrijpen dat het lastig is om een adequate inschatting te maken van de financiële consequenties van de lange(re) termijneffecten van de Covid-19 pandemie en deze op te nemen in de begroting en meerjarenraming. U heeft bij het opstellen van de begroting 2021 nog geen rekening heeft gehouden met de financiële gevolgen van de coronacrisis. Wij raden u aan om dat bij de voorjaarsnota en de begrotingsopstelling voor komend jaar wel te doen. Weerstandsvermogen

Een belangrijk onderdeel in de beoordeling van de financiële stabiliteit van een gemeente is de omvang van het weerstandsvermogen. Dit is de mate waarin gemeente in staat is gekwantificeerde risico’s af te dekken. In de paragraaf weerstandsvermogen is deze weerstandsratio op basis van een gemiddeld risico berekend op 1,37. In uw optiek worden de risico’s afgedekt. Echter hierbij is het uitgangspunt de stand van de algemene reserve op 1-1-2020. Voor een actuele berekening zou de stand van de algemene reserve per 1-1-2021 uitgangspunt moeten zijn, waarop voorzichtigheidshalve de verwachte verliezen voor 2020 en 2021 in mindering worden gebracht. Hiermee komt de weerstandsratio op 0,6 en dit betekent dat de risico’s niet meer kunnen worden afgedekt. Wij adviseren u dan ook om de algemene reserve aan te vullen tot het door u zelf in de begroting 2021 vastgestelde minimumniveau van € 7 miljoen. Het is belangrijk dat u zorgdraagt voor een ruim voldoende weerstandsvermogen. De gemeentelijke begrotingen zullen namelijk de komende jaren worden beïnvloed door bijvoorbeeld de invoering van de Omgevingswet, de herverdeling van het Gemeentefonds en de gevolgen van de Covid-19 pandemie. Realisatie bezuinigingen

De financiële uitkomsten van de begroting en meerjarenraming worden mede bepaald door het inboeken van een aantal bezuinigingen en taakstellingen met een totale omvang oplopend tot ruim € 1,7 miljoen in 2024. Daarnaast worden belastingen en heffingen verhoogd oplopend tot € 1,8 miljoen in 2024. Bezuinigingsmaatregelen moeten haalbaar en hard zijn om door ons als een reëel dekkingsmiddel te kunnen worden aangemerkt. Daarmee bedoelen wij dat u aannemelijk maakt dat er voldoende zekerheid bestaat dat de maatregelen tijdig en volledig gerealiseerd zullen worden. Hiervoor is het van belang dat deze transparant en reëel zijn onderbouwd. Vanwege dat belang adviseren wij u de voortgang van de opgenomen bezuinigingen nader toe te lichten en op te nemen in een aparte

Datum

9 februari 2021

Zaaknummer

2020-004022 Blad

5 van 5

paragraaf in de programmabegroting. Daarmee krijgt u in één oogopslag een duidelijk beeld van alle bezuinigingsmaatregelen. Ook ziet u direct welke taakstellingen nog open staan in uw begroting en meerjarenraming. Dit geeft u, maar ook ons, beter inzicht in uw financiële positie. Wij gaan ervan uit dat u conform uw besluitvorming ook daadwerkelijk invulling zult geven aan het totale pakket bezuinigingen om de door u gepresenteerde begrotingsuitkomsten te realiseren. Ingeval de bezuinigingen niet haalbaar blijken verwachten we dat u alternatieve dekkingsmiddelen aanwijst. Richtlijn ramen extra middelen jeugdzorg

De minister van Volksgezondheid, welzijn en sport (VWS) heeft voor de periode 2019 t/m 2022, via het gemeentefonds, eenmalig een bedrag beschikbaar gesteld voor de jeugdzorg. Voor de periode na 2022 zijn geen toezeggingen op verlenging van de bijdrage gedaan. In overleg met de ministeries van VWS, Binnenlandse Zaken en Financiën en de VNG is een richtlijn opgesteld die gemeenten, bij wijze van uitzondering, toestaat ook voor 2023 en 2024 rekening te houden met een inkomst gelijk aan die voor 2021 en 2022. Wij hebben vorig jaar nadrukkelijk aangegeven dat dit een richtlijn betreft en zeker geen advies is om er gebruik van te maken. Bovendien hebben wij dringend geadviseerd dat, als u ervoor kiest wel van de richtlijn gebruik te maken, u eenzelfde bedrag binnen uw weerstandsvermogen hiervoor zou moeten reserveren. In uw meerjarenraming heeft u, in lijn met vorig jaar, er voor gekozen gebruik te maken van deze richtlijn. Daarmee heeft u er ook voor gekozen de risico’s die hiermee gepaard gaan voort te zetten in uw begroting. Mocht de Rijksoverheid deze tijdelijke verhoging van het Gemeentefonds niet verlengen, dan heeft u met de opname van een risico in uw paragraaf Weerstandsvermogen enkel tijdelijk de risico’s afgedekt. U zult in komende begrotingen alsnog een structurele oplossing moeten vinden voor het wegvallen van deze fictieve inkomsten in 2023, 2024 en verder.

Risicobeoordeling van uw financiële positie

Wij hebben een risicobeoordeling gemaakt van de financiële positie van uw gemeente op basis van de financiële kengetallen. Deze sluiten aan bij de zogeheten ‘signaleringswaarden’ die afkomstig zijn uit onder meer de stresstest voor 100.000+ gemeenten. In onderstaande tabel ziet u de kengetallen voor uw gemeente. De waarden zijn ingedeeld in de categorieën A, B en C. Categorie A is het minst risicovol en categorie C het meest risicovol. De corresponderende categorieën van uw gemeente zijn gekleurd weergegeven. Kengetal

1. 2. 3. 4. 5a. 5b. 6. 7.

Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Begr Structurele exploitatieruimte MJR Belastingcapaciteit Weerstandsvermogen

Gelders gemiddelde

67% 59% 30% 9% 0,20% 0,11% 104% 1,73

Waarde Duiven

61% 46% 25% 50% -1,70% 3,00% 106% 0,56

Categorie A

Categorie B

Categorie C

<90% 90-135% >135% <90% 90-135% >135% >50% 20-50% <20% <20% 20-35% >35% Begr en MJR Begr of MJR Begr en MJR > 0% > 0% < 0% <95% 95-105% >105% > 1,0 0,8 - 1,0 < 0,8