Agendabundel

Bundel van de Thema avond van 8 juli 2021

Voorjaarsnota Voorjaarsnota Duiven 2021 .pdf DVV - Brief inzake (trainings) grasvelden van DVV.docx Hope XXL fact sheets.pdf A13a. College van B&W - Kennisgeving Verdeelwijze incidentele middelen Jeugdzorg 2022 en gevolgen Voorjaarsnota 2021.pdf A13b. Bijlage - Verdeelwijze incidentele middelen jeugdzorg 2022.pdf 1 - Zetel Nooijen - Vragen Voorjaarsnota 8 juli 2021 met antwoorden.docx 2 - D66 - 21.06.29 Vragen Voorjaarsnota 2021 met antwoorden.docx 3 - VVD - Technische vragen Voorjaarsnota met antwoorden.docx 4 -Pro Duiven - Vragen voorjaarsnota 2021 met antwoorden.docx 5 - LA Technische vragen Lokaal Alternatief Voorjaarsnota met antwoorden.docx 5a - financieel plaatje incl correctie provincie.docx 5b - opsplitsing rente-afschrijving onderwijsinvestering.xlsx 6 - GL Technischevragen_VJN21_GroenLinks met antwoorden.docx 7 - CDA Vragen Voorjaarsnota 2021 CDA met antwoorden.docx 8 - DOED - vragen voorjaarsnota 2021 met antwoorden.docx 9 - Zetel Arends - Vragen over Voorjaarsnota 2021 met antwoorden.docx 9a - Zetel Arends - Lijst van afkortingen.docx

Voorjaarsnota 1 Voorjaarsnota Duiven 2021 .pdf

Voorjaarsnota Duiven 2021

Voorjaarsnota Duiven 2021

1

Inhoudsopgave Inleiding Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving Totalen Bijlage: Investeringskredieten

3 5 17 33 55 59

2

Voorjaarsnota Duiven 2021

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Inleiding

3

Inleiding Hierbij biedt het college u de Voorjaarsnota aan. Met deze nota geven we inzicht over de ontwikkelingen in 2021 en schetsen we welke wensen er zijn voor nieuw beleid en welke aanpassingen er nodig zijn in meerjarig perspectief over de jaren 2022, 2023, 2024 en 2025. Deze voorjaarsnota is opgesteld op het moment dat de meest ingrijpende maatregelen die ingesteld waren om het coronavirus terug te dringen, aanzienlijk worden versoepeld. Er lijkt een einde te komen aan de lockdown en er kunnen versneld stappen gezet worden naar een tijdperk na Corona. Het college ziet voor de korte termijn een uitdaging om samen met onze inwoners, bedrijven, en verenigingen te gaan werken aan herstel op drie belangrijke vlakken. Naast gezondheid en economie is dat de sociale component waar de gevolgen van de afgelopen periode aanzienlijk zijn. De uitdagingen die er liggen op deze drie vlakken zijn behoorlijk maar de veerkracht en flexibiliteit die we gezien hebben in de Duivense samenleving geven het college het vertrouwen dat spoedig herstel mogelijk is. Zeker als we dat samen gaan vormgeven in de rest van 2021 en de jaren erna. Flexibliteit en veerkracht maar vooral ook de kracht om door te zetten zien we bij inwoners, vereniginge , onderwijs, maatschappelijke organisaties, bedrijven en onze organisatie.

Ook bij het werken aan herstel kunnen en willen we op deze sterke punten voortbouwen en waar mogelijk deze kracht vergroten. Extra aandacht zullen we daarbij hebben voor die situaties waar de inwoner, de vereniging of het bedrijf specifieke steun nodig heeft om de weer zo normaal mogelijk mee te kunnen doen. Waar sprake lijkt van een vergroting van de tweedeling gaan we ervoor om deze zoveel mogelijk te verkleinen. Geluk (of welbevinden) van onze inwoners is voor ons een belangrijke richtinggever. De inwoners geven het leven in de Liemers een hoog cijfer (bij geluksonderzoek de Liemers geven mannen hun leven een 8,01 en vrouwen een 7,59). De gevolgen van de maatregelen die genomen zijn om Corona te bestrijden zijn hier niet in verwerkt en daar hebben we op dit moment ook nog geen helder en definitief beeld van. Het college beseft dat de invloed van de gemeente op het geluk van onze inwoners soms beperkt is maar wil daar waar dat kan wel het verschil maken. Bij te maken keuzes en oplossingen kijken naar wat het besluit betekent voor de geluksbeleving van onze inwoners. Het behouden of weer bereiken van het eerder gegeven hoge cijfer is van belang maar meer nog; hoe kunnen we die groep inwoners die hun welbevinden een onvoldoende geven gelukkiger maken.

In de drie programma’s in deze voorjaarsnota is opgenomen hoe die programma’s bijdragen aan het streven naar geluk voor onze inwoners. Het college gaat graag met de gemeenteraad het gesprek aan over maximaal geluk voor onze inwoners als belangrijkste doelstelling van ons beleid. In de komende begroting staan we voor de opgave om vanaf 2023 de jaarschijven sluitend te hebben om zodoende niet onder preventief toezicht van de Provincie te komen. Daarom zullen we vooral structureel op de centen moeten letten een duurzaam financieel beleid moeten blijven voeren. Door een aantal tijdelijke ontwikkelingen af te dekken door de vorming van een reserve lossen we dit probleem op. Als de toezegging vanuit het Rijk voor extra middelen voor Jeugdzorg wordt doorgevoerd kunnen we de toekomst ook weer hoopvol tegemoet zien. Al blijft het ook nog de vraag of een nieuw kabinet ook met extra middelen voor het Klimaatbeleid en de Wmo gaat komen. Er zijn belangrijke stappen gezet op het vlak van de omgevingswet. Er zijn keuzes gemaakt over de onderwijshuisvesting. Met de woningbouw zetten we in op de juiste woning voor de juiste doelgroep op de juiste plaats en op het juiste tijdstip. Onze financiële basis is op orde.

We werken verder aan de omgevingsvisie en het transformeren van het sociaal domein en geven de Regionale Sociale Dienst de ruimte om nog beter invulling te geven aan de participatiewet en onze inwoners te helpen aan passend werk als ze dat even niet hebben. De samenwerking in de Liemers gaan we voortzetten onder andere door de Liemerse ambassade. In de Groene Metropool regio pakken we onze rol en werken we samen met de andere gemeentes aan de uitdagingen voor de toekomst.

4

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Inleiding

Circulaire economie zal ook de komende jaren veel aandacht van ons vragen en krijgen. Het is ons gelukt om veel grond te verkopen op onze bedrijventerreinen. Door nieuwe bedrijven aan te trekken of ruimte te bieden aan uitbreiding voor bedrijven op onze bedrijfsterreinen. We blijven streven naar optimale invulling van deze terreinen. Streven naar: Goed wonen, goed werken, goed leven in de Liemers. Met daarbij aandacht voor onze leefomgeving en de biodiversiteit. Dit is de laatste voorjaarsnota van deze collegeperiode. Met ruimte en vertrouwen hebben we samen met u als gemeenteraad gewerkt aan het realiseren van de ambities van onze gemeente. Met trots en enthousiasme constateren we dat veel is gerealiseerd van wat we wilden bereiken. Keuzes tot bijstelling van beleid of voorstellen voor nieuwe ambities treft u in deze voorjaarsnota aan. Vanaf maart 2020 werd er veel gevraagd van ieders veerkracht en flexibiliteit. Dat het gelukt is om door een aangepaste werkwijze, begrip en soms aanpassen van het tempo toch veel te bereiken geeft het college veel vertrouwen. Vertrouwen dat het ook gaat lukken om met kracht en energie te werken aan herstel van onze Duivense samenleving. Ook nu door niet te kijken wat niet kan maar te kijken wat wel kan of welke andere oplossing mogelijk is.

Het uitspreken van onze waardering voor de ambtelijke organisatie 1-stroom en de verbonden partijen die voor onze gemeente werken, is daarbij op zijn plaats. Waardering voor de veerkracht, inzet en flexibliteit van de medewerkers. De aanpassingen in de organisatie die nu voor ons liggen zullen ervoor zorgen dat we ook de komende jaren kunnen blijven vertrouwen op onze organisatie om de samenleving en de leefomgeving in onze gemeente te onderhouden of te verbeteren. Een samenleving waarin we elkaar weer echt spreken en ontmoeten waar we “gewoon” naar school of werk kunnen gaan of naar toneel, muziekvereniging of sporten. Extra aandacht zal er daarbij zijn voor herstel van iedereen zodat al onze inwoners daadwerkelijk deel kunnen nemen aan die samenleving.

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

5

Programma 1 Bestuur 1.1 Wat willen we bereiken? Hoger doel: bijdragen aan het geluk van de inwoners De gemeente is er voor de inwoners. Ons hogere doel is dan ook dat wij bewust en doelgericht een bijdrage willen leveren aan het geluk van de inwoners van gemeente Duiven. Daar dragen we graag aan bij met dit programma en programmadoel. Het hebben van vertrouwen in de overheid draagt bij aan het geluk van de inwoners. Wij willen bijdragen aan het vergroten van dat vertrouwen door focus en aandacht te hebben voor laagdrempelige en vlotte dienstverlening, laagdrempelige en vlotte contacten, laagdrempelige en vlotte communicatie en aandacht te hebben voor het nakomen van afspraken. Door inwoners actief te betrekken bij het vormgeven van hun eigen (veilige) leefomgeving, versterken we de onderlinge verbinding en leefbaarheid in wijk en dorp. En ook deze betrokkenheid en verbinding draagt in belangrijke mate bij aan het geluk van onze inwoners. Programmadoel Wij zijn een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief.

Externe ontwikkelingen • Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet Open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente hierbij aan moet haken. We zorgen ervoor dat we zoveel mogelijk aanhaken bij landelijke ontwikkelingen en mogelijkheden. • Het experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie is een ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid en de provincie gestimuleerd wordt. Er worden ondersteuningsprogramma's aan gemeenten aangeboden. Zo zijn steeds meer gemeenten met de burgerbegroting aan het experimenteren. Ook het Right to Challenge is een ontwikkeling die je steeds meer ziet bij gemeenten. Het experimenteren komt voort uit de wens om te komen tot een grotere burgerbetrokkenheid bij de lokale politiek. 1.2 Autonome financiële ontwikkelingen De autonome kostenontwikkelingen voor 2021 en volgende jaren worden hier aangegeven. Dat zijn naast incidentele zaken voor 2021, ook de structurele kostenontwikkelingen. Het gaat dus om bestaand beleid waar structurele of incidentele wijzigingen op ontstaan. In feite is dit het gedeelte dat eerder in de Duivense tussenrapportage werd genoemd.

Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg In de begroting van het streekarchivariaat is een aantal ontwikkelingen opgenomen die meer geld gaan kosten. De bijdragen van de deelnemende gemeenten stijgen hierdoor. De bijdrage van Duiven stijgt in 2021 structureel met € 7.000 (van € 48.000 naar € 55.000). Naar verwachting zullen de kosten in verband met de wettelijk verplichte aansluiting op een e-depot (digitale archiefbewaarplaats) nog verder stijgen en zal er vanuit de gemeente ook een personele inzet zijn. Op dit moment is het onderzoek in een verkennende fase en is het nog onduidelijk wat de omvang van het bedrag zal zijn. Basisregistratie persoonsgegevens Er is een terugloop van de aanvraag van Verklaringen Omtrent goed Gedrag. Structureel worden er 200 verklaringen minder aangevraagd. Dit levert een voordeel op van € 6.770 voor de aanschaf bij het rijk van 200 VOG's. Een nadeel voor de leges opbrengst van € 9.126. Voor beide gaan we uit van een structureel patroon. Bijdrage VGGM De bijdrage aan de Veiligheids- en Gezondsheidsregio Gelderland Midden (VGGM) voor het onderdeel Brandweer/Bevolkingszorg over 2021 komt uit op € 881.768. Geraamd was een bedrag

6

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

van € 866.000. Er mag over 2021 een bedrag van € 15.768 worden bijgeraamd. Vanaf het begrotingsjaar 2022 gaat de nieuwe verdeelsleutel in voor de verdeling van de regionale brandweerkosten. Voor de gemeente Duiven betekent dat een verhoging van de brandweerbijdrage in de komende jaren. In 2022 is de bijdrage voorzien op € 970.000 voor de brandweer en € 24.000 voor bevolkingszorg. Samen € 994.000. Over 2022 dient een bijraming te gebeuren van € 128.000. Voor de jaren erna zijn de bijramingen als volgt: 2023: € 304.000 (naar € 1.160.000, incl Bevolkingszorg) 2024: € 346.000 (naar € 1.202.000, incl Bevolkingszorg) 2025 en verder: € 473.000 (naar € 1.329.000, incl Bevolkingszorg) Bijdrage 1stroom In de begroting van 1stroom 2022-2025 zijn reeds de volgende kosten verwerkt. Voor 2022 is een gedragsdeskundige geraamd voor € 68.850, een kostenstijging van de RID voor een bedrag van € 83.970, het juist ramen van de kosten voor de gemeentevoertuigen voor € 106.000 en het bijramen van de kosten onderhoud software voor een bedrag van € 68.030. Daarnaast zijn er allerlei besparingen verwerkt in de begroting 1Stroom. Voor 2024 en 2025 zijn de gevolgen van inflatiecorrectie meegenomen voor de salarissen.

Per saldo resulteert dit in een nadeel van: 2022 € 179.462 2023 € 202.511 2024 € 296.730 2025 € 494.730 Dividend Alliander Alliander NV heeft in haar aandeelhoudersvergadering aangegeven dat er minder dividend uitgekeerd gaat worden. Voor 2021 is er een bedrag ontvangen van € 104.000. Voor 2021 betekent dit een nadeel van € 21.000 vanwege de verhoogde tarieven van TenneT en de effecten van Corona. Op de lange termijn heeft Alliander te maken met fors hogere investeringen in het kader van de energietransitie. Daardoor is het nodig de raming van te ontvangen dividend Alliander bij te stellen. Dat levert vanaf 2022 een structureel nadeel op van € 25.000 omdat er uitgegaan wordt van € 0,66 per aandeel. De gemeente Duiven heeft 151.801 aandelen Alliander. Kapitaallasten Grondexploitatie In de begroting 2021 is rekening gehouden met een boekwaarde van de grondexploitatie van € 30.800.000. In de net vastgestelde jaarrekening blijkt de werkelijke boekwaarde per 1-1-2021 € 26.206.000. Er wordt tegen een percentage van 1,04% rente voorcalculatorisch doorberekend aan de complexen van de grondexploitatie. Voor de kapitaallasten betekent dit een verlies van € 47.628. De boekwaarden van de grondexploitatie worden budgettair neutraal in de begroting verwerkt. Deze mutatie is incidenteel.

Deel opbrengsten snippergroen aanwenden voor herinrichten teruggekregen gronden Nu de aanpak van snippergroen is ingezet zal er naar verwachting jaarlijks meer verkoop van stukjes gemeentegrond plaatsvinden. Hierdoor zal de opbrengst gaan stijgen. De situatie is ook dat er een aantal stukjes grond wordt teruggekregen wat voor de gemeente betekent dat deze opnieuw ingericht moeten worden. De verwachte meeropbrengsten bedragen jaarlijks € 15.000 en dit bedrag zal worden ingezet voor herinrichting van de teruggekregen gronden. Dus per saldo budgettair neutraal. Algemene Uitkering Het is dit jaar gelukt de meicirculaire 2021 door te rekenen voordat de Voorjaarsnota wordt vastgesteld. Aanvankelijk zou de circulaire de vertaling van het nieuwe verdeelstelsel van het Gemeentefonds geven. Dat is echter een jaar doorgeschoven. De accressen in deze circulaire

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

7

worden naar beneden bijgesteld. Dat komt door de lagere loon- en prijsontwikkeling dan eerder aangenomen. Vanaf 2023 is het accres neerwaarts bijgesteld als gevolg van lagere rentelasten en EU-afdrachten. In de circulaire worden de inflatiecijfers voor de komende jaren bijgesteld. Verder worden er nog een aantal Corona gelden andere extra gelden toegekend die we budgettair neutraal in onze ramingen opnemen. Omdat duidelijk is dat we in 2021 geen extra gelden gaan ontvangen voor vergoeding abonnementstarieven en Klimaatgelden corrigeren we hier de daarvoor opgenomen stelpost voor dat jaar. Voor de overige jaren gaan we er nog steeds vanuit dat we hiervoor extra gelden gaan ontvangen. 2021

2022

2023

2024

2025

Saldo meicirculaire 2021

1.862.342

761.164

609.024

534.589

505.272

Claims abonnementsgelden en Klimaatgelden

-285.000

Stelpost prijsstijging

30.000

40.000

10.000

0

-10.000

Budgettair neutraal

-1.299.689

-517.623

-544.217

-547.393

-549.240

Gevolg meicirculaire 2021

307.653

283.541

74.807

-12.804

-53.968

De recente uitspraak in de arbitragezaak van de gemeenten tegen het Rijk over extra gelden voor Jeugdzorg is nog niet verwerkt in deze circulaire. Zodra duidelijk is wat de toezegging van € 1,3 miljard aan extra gelden voor Duiven betekent zullen wij u hierover informeren. We verwachten dat het Rijk voor het zomerreces met duidelijkheid zal komen. 1.3 Investeringskredieten Live streamen gemeenteraad na Corona Door de pandemie heeft ook in de gemeente Duiven het digitaal vergaderen noodgedwongen zijn intrede gedaan. Wat begon met de nodige haperingen en technische uitdagingen is er nu sprake van een goed werkend systeem met de nodige technische ondersteuning. Bijkomend voordeel van het digitaal vergaderen is dat de politieke avonden en raadsavonden live uitgezonden worden via internet. Hierdoor zijn deze op een laagdrempelige manier te volgen voor onze inwoners en andere geïnteresseerden. Hiervan wordt dan ook, afhankelijk van de aan de orde zijnde onderwerpen, in meer of mindere mate gebruik van gemaakt. In het kader van het meer betrekken van de inwoners bij de politiek is het gewenst de politieke avonden en raadsavonden ook na de pandemie (als er weer fysiek vergadert gaat worden) uit te blijven zenden. Om dit mogelijk te maken dient een camerasysteem aangeschaft te worden. Het audio systeem van Duiven is al toegepast op en voorbereid op video vergaderen.

De kosten voor het camerasysteem bedragen circa € 35.000 eenmalig (af te schrijven in 10 jaar à € 3.500/jaar). Hierboven op komen € 7.000 jaarlijks/structureel voor het uitzenden en beschikbaar stellen van de videobestanden. Het Seniorenconvent heeft unaniem ingestemd met deze uitvoering. Mogelijk wordt tot de zomer nog digitaal vergaderd via Microsoft Teams en kan na de zomer worden overgestapt op fysiek vergaderen met een live camera stream. In 2021 totaal levert dit een nadeel op van € 3.500 (de helft van de jaarlijkse kosten. Voor 2022 en verder is het structurele nadeel € 10.500. Devices nieuwe raadsperiode De nieuwe gemeenteraad per 2022 stopt met het gebruik van Ipads en zal overstappen op Windows devices. De redenen hiervoor zijn: 1. De RID ondersteunt raadsleden (nieuwe SLA) en is thuis/specialist in Windows, niet in IOS/ Apple. 2. Raadsleden hebben nu (als gevolg van/dankzij de keuze voor Microsoft Teams) allemaal een Office365 licentie; dit werkt het beste op een Windows device. 3. De toetsenborden van de Ipads hebben we veelvuldig moeten vervangen en zijn een heuse kostenpost.

8

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

4. Ooit werd voor Ipads gekozen omdat IBABS hier goed op ingericht was. Inmiddels is de webbased versie van IBABS perfect. Veel raadsleden hebben die weg nu ook gevonden om tegelijkertijd te kunnen ‘teamen’ en de stukken te kunnen raadplegen. 5. Tijdens de implementatie van Microsoft Teams was 85% van de hulp/tijd nodig voor gebruikers met Ipads. We hebben definitief gekozen voor Teams en op Windows devices werkt dat kennelijk veel meer intuïtief dan binnen IOS (o.a. omdat Apple een Microsoft Teams link probeert te openen met Safari die vervolgens meldt dat het niet werkt). 6. De overstap van Ipads naar Windows laptops is mede ingegeven door de input van diverse raadsleden. 7. Digitaal vergaderen werkt veel prettiger op een groter scherm. De kosten voor de nieuwe devices bedragen ongeveer € 35.000. Dat levert voor de jaren 2022 tot en met 2025 een kapitaallast op van € 8.750. Realiseren van een koeling in de nevenruimten van de Gemeentewerf Het huidige luchtverversingssysteem voldoet zomers (het aantal warme dagen neemt toe) niet om de ruimten gekoeld te krijgen. Voor de collega’s van Beheer Buiten is het in de zomer niet (goed) werkbaar. Het is gewenst om het huidige systeem te vervangen door een airco-systeem voor zowel de kantine als de kantoorruimten in de gemeentewerf. De kosten voor de aanschaf van een airco-systeem bedragen € 15.000.

De jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 750. 1.4 Wat gaan we daar voor doen? A. “Krachtige overheid”: Een (veer)krachtige ambtelijke organisatie die bijdraagt aan een samenleving waar het goed wonen en werken is. Dit zijn de speerpunten: 1.A.1

Experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie: Uitdaagrecht/Right to Challenge

Doel

Het experimenteren met en invoeren van nieuwe vormen van lokale democratie heeft onder andere als doel om de energie en de participatiekracht die er is in de samenleving positief te benutten en in te zetten voor het verbeteren van de leefbaarheid in Duiven en de dorpen en het vergroten van het vertrouwen tussen burgers en het bestuur.

Toelichting

In 2020 is besloten het onderwerp Burgerbegroting niet langer als speerpunt in de meerjarenbegroting op te nemen en geen nieuwe experimenten met de Burgerbegroting op te starten. In 2020 is eveneens besloten om in 2021 te gaan experimenteren met het nieuwe Uitdaagrecht en dit op te nemen als speerpunt in de begroting. Het landelijke besluit tot de invoering van de Wet versterking participatie op decentraal niveau wordt vooralsnog eind 2021 / begin 2022 verwacht. Om in onze gemeente aan het 'uitdaagrecht' handen en voeten te kunnen geven zullen de kaders hiervoor in een bij deze wet behorende Participatieverordening opgenomen moeten worden. Het jaar 2021 wordt benut als jaar om te experimenteren met het uitdaagrecht. De ervaringen die we hiermee op doen geven input voor de eind 2021 op te stellen Participatieverordening en de mogelijke invoering van het Uitdaagrecht in 2022.

Risico’s

Het instrument Right to Challenge is complex. Een deel van de complexiteit zit in het feit dat bij vrijwel iedere challenge meerdere afdelingen betrokken zijn. Vanaf het begin moeten de juiste afdelingen en personen erbij betrokken worden om geen verkeerde verwachtingen tussen de gemeente en de challengers te wekken. Ook bestaat het risico dat challengers afhaken omdat er meer bij komt kijken dan zij op het eerste gezicht hadden verwacht. Het is van belang dat er voldoende ondersteuning en begeleiding wordt aangeboden in de aanloopfase.

Planning

Uitvoeren experiment in 2021/opstellen Participatieverordening 2e helft 2021.

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

1.A.1

Experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie: Uitdaagrecht/Right to Challenge

Financiën

Voor het invoeren van het Uitdaagrecht vragen wij een uitvoeringsbudget van € 15.000 in 2022. Dit bedrag is vooral bedoeld om de aanloopfase goed te faciliteren en waar nodig nog deskundigheid en expertise te kunnen inkopen. We stellen voor dit bedrag te dekken uit de Bestemmingsreserve Democratische Vernieuwingen.

Participatie

Dit speerpunt is bij uitstek gericht op participatieve trajecten en het verder brengen van ideeën en initiatieven vanuit de samenleving. De gemeente geeft meer verantwoordelijkheid aan de samenleving en de samenleving pakt deze verantwoordelijkheid actief op. De thema's duurzaamheid, omgevingswet en woningbouw bieden volop kansen voor experimenten met het uitdaagrecht.

1.A.2

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Doel

Verbeteren van het vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven in de regio ArnhemNijmegen, in zowel nationaal als internationaal perspectief.

Toelichting

Overleg te voeren gericht op afstemming van beleid op de terreinen wonen, mobiliteit, economie en duurzaamheid. Daarnaast wordt het Bureau Brussel (EU-lobby) op strategisch-inhoudelijk niveau aangestuurd. In het voorjaar van 2021 is de Opgave-agenda 2022 van de Groene Metropoolregio gepresenteerd. Een ambitieuze agenda die is opgebouwd uit een 5-tal opgaven, onderling met elkaar verbonden. Een analyse op de agenda leert ons dat het hierbij onder andere gaat om kennisdeling en het verzamelen van data welke verspreid bij de deelnemende gemeenten aanwezig is. Maar ook het gezamenlijk regionaal oppakken van gemeentegrens overschrijdende onderwerpen, zoals de RES en Woondeal. Onderwerpen waarbij de regionale samenwerking nu al haar vruchten afwerpt en een bewezen nut heeft. Met de agenda komt ook de vraag om financiering kijken. Geen opgave kan zonder geld en het meedoen aan de agenda, maar eigenlijk; regionale samenwerking, kost nu eenmaal geld. Er wordt hierbij een forse input gevraagd van de deelnemende gemeenten. De totale investeringsagenda betreft € 3.405.000 voor 2022.

Risico’s

Beperkt. Het orgaan is een afstemmingsplatform dat geen beslissingen kan nemen voor de afzonderlijke gemeenten. Beleid wordt afgestemd, maar het blijft een zelfstandige gemeentelijke bevoegdheid om het resultaat van de afstemming over te nemen.

Planning

Op 8 december 2020 heeft de besluitvorming plaats gevonden voor de versterkte Gemeenschappelijke regeling ‘Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen’. Tevens is besloten het Gemeenschappelijke orgaan ‘Regio Arnhem-Nijmegen’ op te heffen. Het proces om de komen tot de nieuwe Gemeenschappelijke regeling heeft een groot deel van 2020 in beslag genomen met betrekking tot dit onderwerp. In 2021 zal deze Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen verder worden vormgegeven met onder andere een opgavegerichte agenda.

9

10

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

1.A.2

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Financiën

Bij de financiering van de regionale samenwerking wordt onderscheid gemaakt tussen de bijdrage voor de bestuurlijke en organisatorische basis van de samenwerking, die door alle deelnemende gemeenten wordt betaald naar rato van inwonertal (de basisfinanciering), de financiering per opgave door de gemeenten die aan een opgave deelnemen (de opgavenfinanciering) en de bijdrage aan The Economic Board. Gedeputeerden van de Provincie Gelderland zijn voornemens om Provinciale Staten te vragen financieel bij te dragen met een bedrag van € 1.200.000, gelijk verdeeld over 2021 en 2022, wanneer de regiogemeenten langjarig instemmen met de nieuwe samenwerking (en de inwonerbijdrage opnemen in de meerjarenprogrammabegroting). Duiven heeft met het voorstel ingestemd. Wat betekent dit? In de meerjarenbegroting is tot op heden rekening gehouden met € 0,88 voor de regio Arnhem-Nijmegen en € 1 voor Stichting The Economic Board. In onderstaand schema is opgenomen wat de kosten de aankomende jaren zijn: Regio ArnhemNijmegen

Gemeente

Provincie Totaal

Inwoners (1-1-’20)

Meerkosten t.o.v. huidig

25.067 2020

0,88

2021

1,73 (0,88 + 0,85*)

2022 2023-en verder Economic Board

0,88

€ 22.059

0,77

2,50

€ 43.366

€ 22.732

1,73

0,77

2,50

€ 43.366

€ 22.732

2,50

0,00

2,50

€ 62.810

€ 42.176

Gemeente Inwoners (1-1-‘20)

Minder/minderkosten t.o.v. huidig

25.067 2021

1,00

€ 25.067

€ 67 (meerkosten)

2022

1,00

€ 25.067

€ 67 (meerkosten)

2023-en verder

0,50

€ 12.534

€ 12.467 (minderkosten)

Bovenstaande houdt in dat in de Voorjaarsnota een bedrag van € 1,73 voor de jaren 2021 en 2022 zal worden opgenomen en voor 2023 en verder € 2,50 per inwoner. Het huidige bedrag welke is opgenomen in de reguliere begroting, van € 0,88 komt te vervallen. Daarnaast zal voor Stichting The Economic Board een bedrag van € 1 voor de jaren 2021 en 2022 worden opgenomen en € 0,50 voor 2023 en verder. Een ruime meerderheid van de gemeenten in de regio heeft besloten om ook na 2022 een bedrag van € 1 per inwoner beschikbaar te stellen aan de Stichting The Economic Board. Opgave agenda Voor de gemeente Duiven betekent het deelnemen aan alle onderdelen in de Opgaveagenda 2022 een bijdrage van € 104.028. Als alle, voor de regio ArnhemNijmegen opgenomen bijdragen in de begroting, hierop in mindering worden gebracht dan resteert een bedrag van € 62.166 voor deelname aan de opgaven. In de tweede helft van 2021 zal definitieve besluitvorming plaats vinden op de deelname aan de regionale opgave agenda 2022, alsmede de bijdrage hieraan. Vervolgens zal ieder jaar een nieuwe opgaveagenda worden vastgesteld met een daarbij behorende investeringsagenda. Deze zal in 2022 dan ook opnieuw worden voorgelegd. Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming zoals hierboven omschreven nemen we hiervoor in 2022 een bedrag van € 63.000 op.

We nemen voor de agenda in de daaropvolgende jaren structureel € 50.000 op.

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

1.A.2

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Participatie

De Gemeenschappelijke Regeling Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is een samenwerkingsverband tussen 18 gemeenten en kent als zodanig geen participatie.

11

B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor inwoners en ondernemers. Dit zijn de speerpunten: 1.B.1

Aanpak Ondermijning

Doel

Het voorkomen en terugdringen van ondermijnende criminaliteit.

Toelichting

De aanpak van ondermijning is een speerpunt in ons integraal veiligheidsbeleid. Ondermijning is een nog steeds groeiend probleem en de bestuurlijke aandacht is hoog. Belangrijke onderdelen in onze aanpak zijn het vergroten van de bewustwording en meldingsbereidheid onder inwoners, ondernemers en personeel van de gemeente en haar veiligheidspartners, het uitvoeren van integrale controles en het gericht onderzoeken van signalen. De belangrijkste aandachtsgebieden zijn hennep/drugs, mensenhandel, zorgfraude en witwassen.

Risico’s

Ondermijning heeft impact op de maatschappij. Als we als gemeente (samen met de veiligheidspartners) ondermijning onvoldoende aanpakken, bestaat het risico dat het zich als een olievlek door onze gemeente verspreid. Zeker omdat andere gemeenten hun aanpak ook steeds meer verstevigen.

Planning

Uitvoering conform het vastgestelde beleid en plan van aanpak.

Financiën

Er zijn geen nieuwe financiële consequenties aan dit speerpunt verbonden.

Participatie

Wij stimuleren inwoners en ondernemers om alert te zijn op signalen van ondermijnende criminaliteit en eventuele signalen te melden. Met verschillende doelgroepen gaan we actief in gesprek. Op die manier pakken we samen ondermijning aan.

1.B.2

Verbinding tussen zorg en veiligheid

Doel

Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur.

Toelichting

Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid wordt steeds belangrijker, nu de gemeente sinds de decentralisatie in het sociaal domein verantwoordelijk is voor de zorg. Er spelen diverse onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid. Voorbeelden zijn: de aanpak van personen met verward gedrag, personen die ernstige woonoverlast veroorzaken in hun buurt of jongeren die vanwege een instabiele thuissituatie afglijden naar criminaliteit of radicaliseren. In de loop der tijd zullen zich steeds nieuwe knelpunten en doelgroepen manifesteren. Zorg en veiligheid sluiten nu nog niet altijd goed op elkaar aan. Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur is daarom een speerpunt.

Risico’s

Zonder goede verbinding tussen zorg en veiligheid dreigen inwoners uiteindelijk tussen wal en schip te vallen; er komt dan geen sluitende aanpak tot stand. Meestal kan dan alleen de politie nog optreden als deze personen strafrechtelijke overtredingen begaan.

Planning

Doorlopend.

Financiën

Vanwege dit speerpunt is sinds 1 mei 2020 - binnen de bestaande formatie voor openbare orde en veiligheid - een medewerker speciaal vrij gemaakt voor Zorg & Veiligheid thema's en het versterken van de interne en externe samenwerking op deze thema's. Aan het opzetten van de bestendige zorg en veiligheidsstructuur wordt nog hard gewerkt. Het beschikbaar gestelde bedrag van € 18.900 kan daarbij goed van pas komen. Als de structuur eenmaal staat en naar behoren functioneert, verwachten we het bedrag niet meer nodig te hebben. Dat zou in de loop van 2022 het geval moeten zijn. Vanaf 2023 kan het bedrag worden afgeraamd.

12

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

1.B.2

Verbinding tussen zorg en veiligheid

Participatie

We informeren onze inwoners over waar zij met vragen en zorgen terecht kunnen zodat de drempels om deze te uiten verlaagd worden. Dit versterkt de vroegtijdige signalering waardoor zorg en hulpverlening snel(ler) opgestart kunnen worden. Een sluitende aanpak voor personen met verward of overlastgevend gedrag komt bij voorkeur tot stand in overleg met de persoon/personen zelf. Helaas werken ze daar niet altijd vrijwillig aan mee. Dan zijn andere trajecten aan de orde.

C. Het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening, die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners. Dit zijn de speerpunten: 1.C.1

Moderniseren van de dienstverlening

Doel

Zoveel mogelijk uitbreiden van de digitale dienstverlening en optimaliseren van de digitale toegankelijkheid van gemeentelijke producten en diensten. We stellen daarbij de wensen en behoeften, mogelijkheden en beperkingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen centraal.

Toelichting

Bij alle nieuwe keuzes stellen we onszelf de volgende vragen: • Is digitaliseren zinvol: wordt het er makkelijker op? • Hoe waarborgen we de toegankelijkheid: is alles makkelijk te vinden en te gebruiken, en welke oplossingen bieden we voor mensen die niet goed kunnen meekomen? • Kunnen we samenwerken met anderen: hoe zorgen we dat we integrale oplossingen bedenken die aanvullend zijn aan elkaar en waarbij we kunnen aansluiten op landelijke of regionale ontwikkelingen? • Hoe waarborgen we de flexibiliteit: sluit de oplossing voldoende aan op de leefwereld van onze inwoners en op veranderingen in de samenleving? • Hoe zorgen we dat informatie transparant en betrouwbaar is en waarborgen we daarnaast de privacy van onze inwoners? Er zijn veel verschillende ict-oplossingen beschikbaar. Dat vraagt om strategische keuzes. De Liemerse i-Visie en i-Strategie bieden handvatten om daarin robuuste en toekomstbestendige keuzes te kunnen maken. We werken daarbij zoveel mogelijk samen in de Liemers. Zoals gezegd, blijven we aandacht houden voor de groep inwoners die niet of minder zelfredzaam is, mensen met een beperking en de groep digibeten en laaggeletterden. We zorgen dat ook voor deze doelgroepen de gemeentelijke producten en diensten toegankelijk zijn, zowel digitaal als analoog. Dat betekent dat we ook blijven investeren in de kwaliteit van het persoonlijk klantcontact.

Risico’s

Als we uitgaan van de behoefte van de klant en de inzet van meer e-diensten, dan vraagt dat om een andere inrichting van gemeentelijke processen en werkwijzen. Ook vraagt dit iets anders in houding en gedrag en in kennis en vaardigheden van medewerkers. De maatschappelijke ontwikkelingen en ict-ontwikkelingen gaan vaak sneller dan dat de organisatie bij kan houden. Daarnaast zijn we zuinig met het geld. Vandaar dat het niet altijd lukt om onze plannen waar te maken.

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

1.C.1

13

Moderniseren van de dienstverlening In 2020 heeft het AB van 1Stroom de keuze gemaakt om de fysieke openingstijden van het gemeentehuis per 2021 in te perken. Concreet betekent dit dat het gemeentehuis op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag alleen de ochtenden van 8.00-12.00 uur geopend is. Hiermee realiseren we binnen 1Stroom een structurele besparing op personeelskosten van € 35.000. De woensdagmiddag houden we beschikbaar om ouders met kinderen tegemoet te komen op de schoolvrije middag. Deze woensdagmiddagopenstelling zal weer gaan gelden zodra de strenge beperkende maatregelen rondom het Coronavirus opgeheven worden. Deze maatregel was onderdeel van een heel pakket aan maatregelen om de begroting van 1Stroom rond te kunnen maken.

Planning

Het moderniseren van de dienstverlening is een continu proces. Er is geen moment waarop we “klaar” zijn. Ontwikkelingen gaan soms zo snel dat stilstand achteruitgang betekent. We blijven dus steeds op zoek naar oplossingen om onze dienstverlening op peil te houden. Eind 2021/begin 2022 wordt de gemeentelijke website overgezet naar een nieuw platform. Daarbij krijgt de website een nieuwe look & feel en komen er ook nieuwe technische mogelijkheden om de website nog flexibeler te kunnen inrichten en dus beter te kunnen laten aansluiten op steeds veranderende eisen en wensen.

Financiën

De meeste investeringen in de technologie die nodig is om een goede dienstverlening te kunnen bieden, worden betaald vanuit RID-budgetten. Vooralsnog lijkt de beschikbaarheid van die budgetten voldoende. Als er aanvullende investeringen nodig zijn, dan zal dit in een apart voorstel worden voorgelegd.

Participatie

We hebben een dienstverleningsconcept met als motto “aandacht voor wat nodig is”. Dat wat nodig is, bepalen we in afstemming met onze inwoners, bedrijven en instellingen. Bijvoorbeeld via klantonderzoeken. Daarnaast werken we sinds 2021 met een klantpanel bestaande uit vertegenwoordigers vanuit de gemeente. We vragen dit klantpanel regelmatig om met ons mee te kijken en hun wensen en behoeften in het contact met de gemeente aan te geven. Ook monitoren we klantgedrag via web-statistieken en de data die we vanuit de verschillende backofficeapplicaties verkrijgen. Zo zorgen we dat we de goede dingen doen en dat we deze ook goed doen.

D. Een organisatie die waarmaakt dat de gemeente een transparante en betrouwbare partner is middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief, die invulling geeft aan de randvoorwaarden die de gemeenteraden hebben gesteld met betrekking tot kwaliteit en kosten en die de opdrachten van beide besturen uitvoert. 1.D.1

Organisatie 1Stroom

Doel

Doorontwikkeling van 1Stroom

14

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

1.D.1

Organisatie 1Stroom

Toelichting

In 2018 is 1Stroom, de ambtelijke werkorganisatie van de gemeenten Duiven en Westervoort, gestart. Op basis van de missie, visie en de besturingsfilosofie is er binnen 1Stroom de afgelopen jaren hard gewerkt aan een goed functionerende organisatie. Nu de organisatie meer dan drie jaar draait, is echter duidelijk geworden dat een aantal punten verbetering behoeft om de stip op de horizon ‘een veerkrachtige organisatie middenin een vitale samenleving’ te bereiken. Daarom is in 2020-2021 besloten een volgende stap te doen in de ontwikkeling van 1Stroom en is een veranderstrategie gekozen. De kern van deze strategie is de doorontwikkeling van de structuur van de organisatie, waardoor deze beter in staat is de bestaande en waardevolle uitgangspunten in de besturingsfilosofie te versterken. In 2021 is de nieuwe structuur ingericht: een directiestructuur bestaande uit een algemeen directeur en twee adjunct-directeuren/ gemeentesecretarissen en tien afdelingen, elk aangestuurd door een afdelingsmanager. Op basis hiervan wordt de komende periode verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de cultuur en de ontwikkeling van medewerkers. De leidraad voor deze ontwikkeling is de strategische agenda en het strategische HR-beleid.

De belangrijkste lijnen hierin zijn: • We werken vanuit onze missie/visie en kernwaarden • We zetten de juiste mens op de juiste plek • We geven invulling aan onze veranderende rol in de samenleving We zijn de partner van de gemeentebesturen bij het realiseren van hun doelen.

Risico’s

Uit evaluaties van ambtelijke fusies elders, blijkt dat risico’s, die ervoor zorgen dat we het doel niet bereiken zijn: • Onvoldoende harmonisatie van beleid; als beide besturen niet openstaan voor harmonisatie van beleid, komt er van efficiencyvoordelen en kwaliteitsverhoging weinig terecht • Te snel resultaten willen zien; een te grote bezuiniging die snel gehaald moet worden leidt tot problemen; de organisatie heeft tijd nodig om de voordelen van de fusie tot uiting te laten komen • Onvoldoende aansluiting van de organisatie bij een of beide colleges • In het bestuurlijk-ambtelijk samenspel in het algemeen en in het dagelijks bestuur van 1Stroom in het bijzonder, zullen de hieruit voortkomende aandachtspunten regelmatig aan de orde komen. • Het niet tijdig realiseren van de vijf k's. (Kosten, Kwaliteit, Kracht, Kwetsbaar en Kansen) Daar komt bij een risico als gevolg van een besluit van het AB van 1Stroom, om gelet op de moeilijke financiële situatie waarin beide gemeenten zitten, een pakket aan besparingsmaatregelen door te voeren in de begroting 1Stroom 2021-2024. In totaal lopen de besparingsmaatregelen op tot ruim € 700.000 in 2024.

Planning

Zowel de uitvoering van de strategische agenda, als het omgaan met de factoren zoals genoemd onder de risico’s is een continu proces. En een proces waarin een ieder telkens weer open moet staan voor interne en externe ontwikkelingen zodat impulsen aan de ontwikkeling van de organisatie gegeven kunnen worden.

Financiën

De bij de fusie door de gemeenteraden vastgestelde taakstelling voor 1Stroom is verwerkt in de begroting 2022. Voor 2022 is dat een netto besparing van € 600.000. In de meerjarenbegroting 1Stroom 2021-2024 is daar bovenop een besparingspakket doorgevoerd dat oploopt tot € 732.000 in 2024. Aandeel Duiven is € 461.160.

1.5 Wat gaat het ons kosten? Saldi 2021-2025 programma Bestuur Nieuwe activiteiten Saldo voor de Voorjaarsnota

2021

2022

2023

2024

2025

32.842.072 32.270.959 32.112.232 31.992.663 31.832.969

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

Nieuwe activiteiten

15

2021

2022

2023

2024

2025

Streekarchivariaat

7.000

7.000

7.000

7.000

7.000

Basisregistratie persoonsgegevens

2.356

2.356

2.356

2.356

2.356

VGGM

15.768

128.000

304.000

346.000

473.000

Bijdrage 1Stroom

0

179.462

202.511

296.730

494.730

Dividend Alliander

21.000

25.000

25.000

25.000

25.000

Kapitaallasten grondexploitatie

47.628

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Live streamen gemeenteraad

3.500

10.500

10.500

10.500

10.500

Devices nieuwe raadsperiode

0

8.750

8.750

8.750

8.750

Koeling nevenruimten gemeentewerf

0

750

750

750

750

-307.653

-283.541

-74.807

12.804

53.968

Snippergroen

Algemene Uitkering Saldo na voorjaarsnota

33.052.473 32.192.682 31.626.172 31.282.773 30.756.915

Gevolgen speerpunten: Invoering Uitdaagrecht

0

0

0

0

0

Groene Metropoolregio

22.799

22.799

29.642

29.642

29.642

Opgaveagenda regio Arnhem-Nijmegen 2022

0

63.000

50.000

50.000

50.000

Verbinding zorg en veiligheid

0

0

-18.900

-18.900

-18.900

0

12.000

0

0

0

Aanvullende wens: Screening wethouderskandidaten Saldo bij honoreren alle wensen Bedragen in €

33.029.674 32.094.883 31.565.430 31.222.031 30.696.173

Aanvullende wensen Verkiezingen 2022 Vanuit de Provincie wordt er op aangedrongen om na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 een screening te laten plaatsvinden naar de integriteit van voorgedragen wethouderskandidaten. Hiermee is een incidenteel bedrag van € 12.000 gemoeid.

16

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 1 Bestuur

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 2 Maatschappij

17

Programma 2 Maatschappij 2.1 Wat willen we bereiken? Programmadoel Wij leveren een bijdrage aan een vitale samenleving en een leefbare omgeving waardoor onze inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. Dit doen wij vanuit de overtuiging dat inwoners van de gemeente Duiven een betekenisvol en veerkrachtig leven kunnen leiden. Die we, waar nodig, handvatten aanreiken gericht op zelfredzaamheid, elkaar ondersteunen en participatie. De leefwereld en omgeving van inwoners staat hierbij centraal, zodat we - waar nodig - de juiste en passende ondersteuning bieden. Toelichting Samen zetten we ons in voor een inclusieve samenleving. Iedereen draagt bij en iedereen kan deelnemen. Jong, oud, man, vrouw, met of zonder beperking en met verschillende culturen en achtergronden. Je draagt bij naar eigen kunnen en krijgt hulp waar nodig. Zo hoort iedereen erbij, ben je nuttig en krijg je waardering. Dit vergroot het welzijn en de gezondheid van mensen. De kracht van de samenleving en de mogelijkheden van inwoners zijn het uitgangspunt. Wanneer nodig helpen wij door deze mogelijkheden te vergroten met de inzet van passende zorg en ondersteuning. Voor kwetsbare inwoners die niet zelf de regie over hun leven kunnen voeren en ook niet volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen, zoeken wij samen met hen naar op maat gemaakte oplossingen.

Deze bestaan uit voorliggende voorzieningen en uit zo nodig specialistische zorg. De inzet is om juist deze voorliggende voorzieningen te versterken en optimaal te benutten. De kwetsbare inwoner kan hierdoor zo prettig en zinvol mogelijk leven. Via het stimuleringsbeleid en de inzet van het basisteam werken we samen met maatschappelijke instellingen, verenigingen en inwoners. Zij kennen hun verantwoordelijkheden en zij vormen de sterke “fundering” van de samenleving in Duiven die door ons nog beter benut en versterkt wordt. Dit doen wij door de samenwerking en dialoog tussen deze partijen te stimuleren, te faciliteren en initiatieven te ondersteunen. De ingeslagen weg naar versterking van samenwerking met en tussen inwoners, maatschappelijke instellingen, culturele instellingen, onderwijs en verenigingen, Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen (BOSS) en cultuureducatie, en de inzet van het basisteam wordt vervolgd. Dit vraagt een doorlopende dialoog en afstemming omdat niet alle partners met hetzelfde “vervoermiddel” en dezelfde ”snelheid” de ingeslagen weg volgen. Het resultaat is, dat alle partners op gelijkwaardige wijze deelnemen aan het vormgeven van een nog sterkere fundering van de samenleving in Duiven. Dit alles kan (eenvoudige en) duurzame oplossingen mogelijk maken voor maatschappelijke vraagstukken en kan leiden tot betere resultaten.

Hoofddoelen Daarom zetten we in op: A. De basis op orde B. Meedoen naar vermogen C. Zelfredzaamheid naar vermogen 2.1 Externe ontwikkelingen Toekomstvisie en transformatie agenda Samen Sterk In 2021 is de toekomstvisie en transformatie agenda vastgesteld. In het document Samen Sterk zijn acties opgenomen die handen en voeten geven aan de activiteiten die worden ondernomen om een bijdrage te leveren aan de inclusieve samenleving. Door de decentralisaties is meer lokaal maatwerk mogelijk. Samen met de lokale samenleving zoeken we naar andere, betaalbare oplossingen om binnen de gestelde financiële kaders diensten te bieden. Tegelijkertijd zijn we door de sturing vanuit het landelijke beleid als overheid soms gebonden aan regels en budgetten die tegengesteld werken aan de uitdaging die voor ons ligt. Het abonnementstarief binnen de WMO

18

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 2 Maatschappij

bijvoorbeeld, helpt niet in het stimuleren van de zelfredzaamheid en de vele verwijzers binnen de Jeugdwet maken grip op de toegekende zorg lastig. In 2021 wordt volop gewerkt aan de acties die zijn beschreven. De verwachting is dat deze acties in 2022 zullen worden voortgezet. Corona Ondanks alle onzekerheden die Corona met zich mee bracht bleken de maatschappelijke instellingen en verenigingen een sterke “fundering” van de samenleving tijdens de lockdown. Hier kunnen we trots op zijn. Door de coronamaatregelen werd de fysieke hulpverlening tot een minimum beperkt. De lichamelijke verzorging en huishoudelijke ondersteuning gingen zoveel mogelijk door, maar voor de andere vormen van begeleiding, coaching en ondersteuning werden andere oplossingen gevonden, zoals: telefonisch contact, beeldbellen, inzetten en gebruikmaken van bestaande hulpverleningssites, whatsappen, wandel coaching, dagbesteding op afstand, in plaats van dagbesteding op locatie, huisbezoeken afleggen en het inzetten van vrijwilligers via www.wehelpen.nl. Deze creatieve manieren van ondersteuning zullen in de toekomst verder worden uit genut. Daarnaast zal de eerder genoemde fundering nog beter benut en versterkt worden. Dit doen we door in overleg de samenwerking en dialoog tussen deze partijen te stimuleren, te faciliteren en initiatieven te ondersteunen.

Wij verleggen steeds meer de focus van professionele zorg naar voorliggende algemene voorzieningen. Hiermee wordt bereikt dat zwaardere zorg en maatwerkvoorzieningen voorkomen en/of uitgesteld kunnen worden. Indien zwaardere zorg nodig is wordt deze natuurlijk verstrekt. Op dit moment is nog niet aan te geven welke gevolgen de lockdown voor de inzet van zorg en ondersteuning zal hebben. De verwachting is dat zich veel problemen gaan voordoen als de samenleving weer open gaat. Het kan dus zo zijn dat we een beroep gaan doen op de compensatie gelden die wij hiervoor als gemeente ontvangen. Ook op de arbeidsmarkt zien we de invloed van Corona terug. Beroepen waar het eind 2020 lastig was om werk in te vinden zijn onder andere administratief-financiële beroepen (zoals administratief medewerkers), beroepen in de cultuursector (zoals bibliotheekmedewerkers) en beroepen in de dienstverlening, evenementen en reizen (zoals horecamedewerkers). Het aantal jongeren was hierin naar verhouding oververtegenwoordigd. Zij verloren aan het begin van de coronacrisis vaker hun baan dan de oudere leeftijdsgroepen. Het aantal nieuwe WW-uitkeringen van jongeren in de periode maart tot en met augustus is in Midden-Gelderland 2,5 keer hoger in 2020 dan in 2019. Dit komt door twee factoren die elkaar versterkten: Corona en de in verhouding oververtegenwoordiging in de genoemde sectoren.

Halverwege 2021 is er juist weer een groot tekort aan horecamedewerkers. Tegelijkertijd zijn er ook nog kansrijke beroepen waar meer vraag dan aanbod is, zoals hogere ICT-beroepen (zoals softwareontwikkelaars en netwerkspecialisten), zorgberoepen (zoals verpleegkundigen en verzorgenden Individuele Gezondheidszorg), veel technische beroepen (zoals elektriciens, machinemonteurs en elektrotechnisch ingenieurs), maar bijvoorbeeld ook vrachtwagenchauffeurs. Wat voor de langere termijn belangrijk is, is dat de coronacrisis bestaande ontwikkelingen op de arbeidsmarkt een impuls geeft. Bedrijven reorganiseren om productiever te worden en voeren robotisering en automatisering versneld in. Ook thuiswerken zal veel vaker voorkomen om kosten van reizen en kantoorhuur te besparen. Het werk in bijvoorbeeld bedrijfscatering en administratief werk neemt daardoor af, terwijl veel werk in de techniek toeneemt en technische vaardigheden in veel beroepen steeds belangrijker worden. Beschermd wonen Er zijn afspraken gemaakt tussen VNG en Ministerie van VWS over de decentralisatie van het beschermd wonen van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. De ontwikkeling van het objectieve verdeelmodel zal in 10 jaar tijd verlopen van historisch verdeeld over de centrumgemeenten naar objectief verdeeld over alle gemeenten. De invoeringsdatum is verschoven van 1 januari 2022 naar 1 januari 2023.

Gemeenten zijn verplicht om gedurende het ingroeipad van 10 jaar regionaal samen te werken. Het is nog niet duidelijk of de Maatschappelijke

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 2 Maatschappij

19

opvang op termijn ook wordt gedecentraliseerd naar alle gemeenten. Voorlopig blijft gemeente Arnhem de centrumgemeente voor dit onderdeel. Geluk Vanuit de gedachte dat elk mens er toe wil doen, willen we in Duiven specifiek aandacht besteden aan geluk. Inwoners van Duiven scoren hoger dan gemiddeld op geluk. Duiven heeft het streven naar een 8 als doel gesteld. Streven naar een 9 of 10 levert vooral frustratie/struikelen op. Als gemeente willen wij zorg dragen voor het “fundament/de basisvoorzieningen”. Voor het overige willen we het toch vooral aan de samenleving overlaten en de mensen laten doen wat bij hen past. Uit onderzoek van de Vrije Universiteit (0-meting Liemers Hope XXL, vooral ingevuld door jongeren) blijkt dat de mensen gemiddeld bijna een 8 scoren, maar er is ook een redelijke groep die lager scoort. We willen graag leren van wat elders effect heeft: spreek vooral in positieve termen spreken en niet in negatieve termen. Onderdeel van gemeenschap zijn en kwaliteit van leven in buurt/gemeente en veiligheid dragen bij aan geluk. Wat minder bijdraagt is buurtvoorzieningen, inzet voor duurzaamheid en mogelijkheden voor recreatie/buitenactiviteiten. Inwoners vinden dat dit wel moet gebeuren, maar dit draagt niet direct bij aan hun eigen geluk.

Door met deze resultaten terug te gaan naar de inwoners en te vragen wat de gemeente nu vooral zou moeten doen, willen we een plan ontwikkelen, samen met de inwoner. Zo willen we ervoor zorgen dat het iets wordt van ons allemaal. Dan creëer je eigenaarschap in de samenleving. Taskforce Jeugdhulp in de hand Als gevolg van de gestegen kosten van jeugdhulp is in 2019 een Taskforce Jeugdhulp in de hand ingericht met als opdracht: ‘Vind besparings- en efficiency maatregelen”. De opdracht is gericht op 2 doelen. 1. Jeugdhulp in de hand op het gebied van inhoud, proces, financiën en procedures. 2. Invulling geven aan de taakstelling van € 500.000 voor de komende jaren binnen Jeugdhulp. Om deze reden is in 2019 minder extra bijgeraamd. Sommige acties zijn direct ingevoerd, andere zaken hebben een meer structureel karakter en hebben langere uitwerkingstijd nodig om tot de gewenste besparing te komen. Het doel om door middel van concrete acties invulling te geven aan de taakstelling van € 500.000 is voor 2020 behaald. Wijziging woonplaatsbeginsel Jeugdwet 2022 Per 1 januari 2022 wordt het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugdwet van kracht. De wetswijziging moet de uitvoering van het woonplaatsbeginsel makkelijker en eenduidiger maken. Ook moeten de administratieve lasten erdoor verminderen.

Tot 2022 was het niet altijd snel duidelijk welke gemeente verantwoordelijk is tijdens een lopend hulpverleningstraject. Tijdens een hulpverleningstraject zijn er soms meerdere mutaties in de woonplaats van een kind. De aanpassing van het woonplaatsbeginsel houdt in dat wordt aangesloten bij de inschrijving van de jeugdige zelf in de Basisregistratie Personen (BRP). Hierbij worden de volgende 2 situaties onderscheiden: • •

Jeugdhulp zonder verblijf: de gemeente waar de jeugdige volgens het BRP staat ingeschreven is verantwoordelijk Jeugdhulp met verblijf: de gemeente waar de jeugdige volgens het BRP stond ingeschreven voorafgaand aan de verhuizing naar de verblijfsplek is en blijft verantwoordelijk.

Dit moet leiden tot meer duidelijkheid en lagere uitvoeringslasten. Daarnaast sluit het nieuwe woonplaatsbeginsel beter aan bij de uitgangspunten van de Jeugdwet. De oorspronkelijke gemeente blijft verantwoordelijk voor een jeugdige waardoor die gemeente gestimuleerd wordt om te investeren in preventie. Deze wijziging van het woonplaatsbeginsel betekent dat, vanaf datum inwerkingtreding van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel de nieuwe instroom beoordeeld dient te worden aan de hand van bovenstaand nieuwe woonplaatsbeginsel. Ook de migratiegroep, de zittende populatie van jeugdigen die nu en op datum inwerkingtreding van de wet jeugdhulp ontvangen uit hoofde van de Jeugdwet, valt onder de Wet wijziging woonplaatsbeginsel. Deze

20

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 2 Maatschappij

groep moet dus herbeoordeeld worden. In de loop van 2021 zal duidelijk worden of en op welke wijze dit in financiële zin gevolgen heeft voor onze gemeente. Maatschappelijke Diensttijd Sinds september 2020 kunnen leerlingen van het Candea College (en het Liemers College) vrijwillig een maatschappelijke diensttijd volgen (deels onder schooltijd). Ondanks de corona-periode zijn veel leerlingen hier actief in. De leerlingen zetten zich minimaal 80 uur maatschappelijk actief in gedurende max een half jaar. Dit wordt gefinancierd met een subsidie van ZonMw die HOPEXXL heeft aangevraagd en ontvangen. Mogelijk dat dit nog een keer met 2 jaar wordt verlengd als de aanvraag hiervoor wordt gehonoreerd. Uiteindelijk is het de bedoeling van de rijksoverheid dat op termijn alle jongeren in Nederland de mogelijkheid krijgen om een maatschappelijke diensttijd te vervullen. 2.2 Autonome financiële ontwikkelingen De autonome kostenontwikkelingen voor 2021 en volgende jaren worden hier aangegeven. Dat zijn naast incidentele zaken voor 2021, ook de structurele kostenontwikkelingen. Het gaat dus om bestaand beleid waar structurele of incidentele wijzigingen op ontstaan. In feite is dit het gedeelte dat eerder in de Duivense tussenrapportage werd genoemd.

Inzet Covid middelen Culturele Infrastructuur 2021 Covid-19 heeft behoorlijk invloed gehad op de culturele sector in Gelderland en nog steeds ligt de sector nagenoeg stil. Aan regio 025 in Gelderland (Cultuurregio Arnhem met 15 gemeenten) is gevraagd om in beeld te brengen wat de gevolgen zijn van covid-19 en hoe kan worden ingezet op duurzaam herstel van de sector: het Transformatievoorstel Cultuurregio 025. In het Transformatievoorstel worden voorstellen gedaan hoe de sector kan herstellen maar ook kan transformeren. Dit voorstel is onderdeel van het uitvoeringsplan van de Groene Metropool opgave: Ontspannen regio via Speerpunt; versterken regionale Cultuuraanbod. De door het rijk beschikbaar gestelde Covid-19 middelen zijn bedoeld ter compensatie en ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur. Het bedrag wordt uitgekeerd in het gemeentefonds maar is niet specifiek geoormerkt. De minister merkt daar wel bij op dat ze er op vertrouwd dat de gemeente deze extra middelen daadwerkelijk voor dit doel zullen inzetten. De door het rijk beschikbaar gestelde Covid-middelen inzetten in lijn met het Transformatievoorstel Cultuurregio 025: • •

een deel van de middelen wordt ingezet om de lokale culturele infrastructuur te ondersteunen; een deel van de middelen wordt ingezet om de sector te helpen transformeren.

Op dit moment is nog niet bekend hoe de provincie gaat besluiten: inhoudelijk en financieel. De verwachting is dat daar voor de zomer meer duidelijkheid over komt. Vooruitlopend hierop grijpen we de mogelijkheid aan om alvast naar de toekomst te kijken en in het licht van het Transformatievoorstel stappen te zetten. Om de lokale culturele infrastructuur te ondersteunen en waar dat kan te helpen transformeren is extra inzet in coördinatie nodig. •

•

•

Het transformeren van de sector betekent inzet op innovatie en op nieuwe manieren van produceren en presenteren (ondersteunen van opzetten streamingsdiensten, digitaliseren en inventariseren grotere oefenruimtes). We bouwen hierbij voort op de ervaringen die we eerder hebben opgedaan bijvoorbeeld in het project Circado. En zetten de combinatiefunctionaris cultuur extra in om de verbindingen te leggen met het regionale steunpunt Amateurkunst. Urenuitbreiding van de combinatiefunctionaris cultuur is daarbij van belang. Samenwerkingsverbanden stimuleren met als doel het bedrijfsmatig en organisatorisch versterken van de lokale infrastructuur. We stimuleren samenwerking tussen bijvoorbeeld het Liemers museum en andere musea in de regio op de regionale thema’s water, romeinse limes en vrijheid. Ondersteuning samenwerking kunstvakonderwijs. Het Liemers Lab is een samenwerking tussen Hogeschool Arnhem Nijmegen, Rijn IJssel College en Graafschap College. Hier werken studenten van sociaal- maatschappelijke culturele studies aan Liemerse projecten waar cultuur als middel wordt ingezet voor sociaal-maatschappelijke vraagstukken. We zetten in

Voorjaarsnota Duiven 2021 - Programma 2 Maatschappij

21

op verbinding tussen het Liemers Lab, basis- en voortgezet cultuuronderwijs en cultuur- en erfgoed initiatieven. De regeling TONK (tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten) In verband met de Coronacrisis hebben een aantal inwoners moeite met het betalen van de vaste lasten vanwege een behoorlijke terugval in hun inkomen. Om deze mensen tegemoet te komen is van overheidswege de regeling TONK bedacht. Deze regeling is van kracht vanaf 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021. De TONK-middelen worden via het gemeentefonds uitgekeerd aan gemeenten. Individuele gemeenten hoeven zich naar het rijk dan ook niet apart te verantwoorden over de TONK-middelen. Er is geen sprake van een (nieuwe) regelgeving, maar van een tijdelijke uitbreiding van de bijzondere bijstand. Gemeenten kunnen betalingen voor TONK op dezelfde wijze registreren als nu het geval is bij bijzondere bijstand. Rijk en gemeenten monitoren door regelmatig overleg en via beschikbaar komende gegevens vanuit het CBS en de Divosa benchmark hoe de implementatie en de uitvoering verloopt. Op basis daarvan kan het beschikbaar gestelde budget voor de TONK worden bijgesteld. Van dit bedrag moeten zowel de uitvoeringskosten als de feitelijke tegemoetkoming aan de betrokken inwoners worden betaald.

Iedere gemeente is dringend verzocht beleidsregels voor de TONK op te stellen, waarbij gemeenten een behoorlijke mate van beleidsvrijheid hebben. Inmiddels zijn op 9 maart 2021 de beleidsregels TONK in de colleges van Duiven en Westervoort vastgesteld. Voorlopig beschikbaar gesteld bedrag voor Duiven: € 189.000 Schuldhulpverlening aan ondernemers: Over de verplichting van gemeenten om schuldhulpverlening te bieden aan ondernemers is lange tijd onduidelijkheid geweest. Vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) bieden gemeenten ondersteuning aan natuurlijke personen die hun schulden niet langer zelf kunnen betalen. Echter zijn ondernemers ook natuurlijke personen en vallen daarmee onder het bereik van de Wgs binnen de gemeente waarin zij woonachtig zijn. In de aangenomen wetswijziging van de Wgs per 2021 is de onduidelijkheid weggenomen door de toelichting op de ‘brede toegang tot schuldhulpverlening, ook voor zelfstandigen’. De coronacrisis heeft de financiële situatie voor veel ondernemers verslechterd, ondanks tijdelijke steunregelingen zoals de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Dit maakt passende ondersteuning voor deze groep van nog groter belang.