Agendabundel
Tekst van het document
Bundel van de Politieke Avond van 2 november 2021
Agenda bijlagen Agenda extra Politieke Avond 2 november 2021.docx A A.1
- RAADZAAL 19.30 - 20.30 - Initiatiefvoorstel Referendum fase IV - ronde en debattafel In dit initiatiefvoorstel van D66 en Zetel Nooijen wordt voorgesteld om een referendum te houden over de invulling van fase IV (bouwperceel naast Remigiusplein). Behandeladvies initiatiefvoorstel referendum VCD fase IV.docx 1. Inititatiefvoorstel D66-ZN - 2021_09_14_ Referendum VCD Fase IV.docx 2. Concept Raadsbesluit - 2021_09_14_Initiatiefvoorstel Referendum VCD Fase IV.docx D1. College van B&W - Zienswijze initiatiefvoorstel Rreferendum VCD Fase IV.pdf
A.2
20.35 - 21.35 - Meer-Jaren-Programma-Begroting - debattafel In de meer-jaren-programma-begroting staan de financiële keuzes voor 2022 met een doorkijk tot 2025. Het is ook de financiële uitwerking van de Voorjaarsnota (tijdens de voorjaarsnota zijn voor de zomer alle bestaande en nieuwe plannen voor 2022 besproken). 0. Behandeladvies Meerjarenbegroting 2022-2025 gemeente Duiven met opbrengst 19-10.docx 1a. Raadsvoorstel Meerjarenprogrammabegroting gemeente Duiven 2022-2025 - getekend.pdf 1b. Raadsvoorstel Meerjarenprogrammabegroting gemeente Duiven 2022-2025 - 201528890_1 .docx 2. Concept Raadsbesluit Meerjarenprogrammabegroting gemeente Duiven 2022-2025 201528905_1_1 .docx Bijlage - Concept-Meerjarenbegroting 2022-2025.pdf Antwoorden MJPB Versie III AM1 - DOED - Amendement regenwater afkoppelen.docx
B B.1
- PUBLIEKSRUIMTE 19.30 - 20.30 - Routekaart Circulariteit voor de gemeente Duiven - debattafel Filmpje met informatie vooraf: https://www.youtube.com/watch?v=lnmIRZS9a3E Duiven wil in 2050 een economie hebben zonder afval waarbij alles draait op herbruikbare grondstoffen (circulaire economie). Kan de gemeenteraad instemmen met de voorgestelde route om dit te bereiken? 0. Behandeladvies Routekaart circulariteit gemeente Duiven incl. opbrengst 19-10.docx 1a. Raadsvoorstel Routekaart Circulariteit voor de gemeente Duiven - getekend.pdf 1b. Raadsvoorstel Routekaart Circulariteit voor de gemeente Duiven - 201529490_1.docx 2. Concept Raadsbesluit Routekaart Circulariteit voor de gemeente Duiven - 201529561_1.docx Bijlage - Routekaart Circulariteit Duiven en Westervoort d.d. 16-9-2021 - 201529471.pdf PPT Presentatie CE routekaart t.b.v raadsvergadering.cleaned.pdf Filmpje met informatie vooraf. Vragen fractie PvdA Duiven - Routekaart Circulariteit gem Duiven - 19 okt 2021 met antwoorden.docx
B.2
20.35 - 21.20 - Verstedelijkingsstrategie regio Arnhem-Nijmegen en Foodvalley - ronde en debattafel Er is regionaal een strategie opgesteld waarin de afwegingen en voorwaarden staan die ten grondslag liggen aan de keuze om wel/niet te kiezen voor verstedelijking in de regio. 0. Behandeladvies Verstedelijkingsstrategie regio’s Arnhem Nijmegen en Foodvalley.docx 1a. Raadsvoorstel Verstedelijkingsstrategie regio’s Arnhem Nijmegen en Foodvalley - getekend.pdf 1b. Raadsvoorstel Verstedelijkingsstrategie regio’s Arnhem Nijmegen en Foodvalley (201530147_1).docx 2. Concept Raadsbesluit Verstedelijkingsstrategie regio’s Arnhem Nijmegen en Foodvalley (201530285_1).docx 3. Bijlage 1 - Verstedelijkingsstrategie ANF verstedelijkingsconcept (DEEL 1) (201529383).pdf 4. Bijlage 2 - Verstedelijkingsstrategie ANF werkwijze en gebiedsuitwerking (DEEL 2) (201529384.pdf
5. Bijlage 3 - Proces verstedelijkingsstrategie (201530547).pdf 6. Bijlage 4 - Brief waterschappen Verstedelijkingsstrategie (201530284).pdf GroenLinks - Vragen Verstedelijkingsstrategie 2 november met antwoorden.docx B.3
Geluidsopnamen publieksruimte 2 november 2021
Agenda bijlagen 1 Agenda extra Politieke Avond 2 november 2021.docx
Agenda Politieke Avond 2 november 2021 Raadzaal
Publieksruimte
Tijdstip: 19.30 – 20.30
Tijdstip: 19.30 – 20.30
Onderwerp: Initiatiefvoorstel Referendum fase IV
Onderwerp: Routekaart Circulariteit voor de gemeente Duiven
Ronde en Debattafel Portefeuillehouder: n.v.t.
Debattafel Portefeuillehouder: Tiedink
Voorzitter: M. Holtus
Voorzitter: R. Looijs
Tijdstip: 20.35 – 21.35
Tijdstip: 20.35 – 21:20
Onderwerp: Meer-Jaren-ProgrammaBegroting
Onderwerp: Verstedelijkingsstrategie regio Arnhem-Nijmegen en Foodvalley
Debattafel Portefeuillehouder: Goossen
Ronde en Debattafel Portefeuillehouder: Spaargaren
Voorzitter: H. Albers
Voorzitter: C. Koning
A.1 19.30 - 20.30 - Initiatiefvoorstel Referendum fase IV - ronde en debattafel 1 Behandeladvies initiatiefvoorstel referendum VCD fase IV.docx
Onderwerp Ondertitel Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Belangrijkste bespreek- en/of beslispunten
Historie
Initiatiefvoorstel referendum Vitaal Centrum Duiven fase IV In dit initiatiefvoorstel van D66 en Zetel Nooijen wordt voorgesteld om een referendum te houden over de invulling van fase IV (bouwperceel naast Remigiusplein). Spaargaren Zaaknummer Z21/085650 Voor wat betreft initiatiefvoorstel: Griffie Duiven. Griffie@duiven.nl Voor wat betreft dossier Vitaal Centrum Duiven: Evelien Haak. E.haak@1stroom.nl 1. Conform de Referendumverordening 2006 van de gemeente Duiven een raadplegend referendum te organiseren over de verschillende voorstellen voor invulling van Fase IV Vitaal Centrum Duiven. 2. De kosten voor het houden van het referendum te onttrekken aan de Algemene reserve, aangezien de bestemmingsreserve "Referenda" is opgeheven en de middelen daaruit in de Algemene reserve zijn gestort. 3. Het referendum niet later dan in januari/februari 2022 te organiseren. Het plan Vitaal Centrum Duiven betreft een breed plan voor heel het centrum. Dat plan is gefaseerd uitgevoerd en bijna afgerond. Fase IV staat nog open: dat betreft het bouwterrein/grasveld midden in het centrum naast het Remigiusplein. Het college was van plan om de gemeenteraad voor te stellen om hier appartementen van organisatie woonzorg neer te laten zetten.
Vanuit de samenleving werden echter alternatieve plannen aangereikt en het college heeft besloten om die plannen ook uit te laten werken waardoor er verschillende opties zijn voor de uitvoering van fase IV. Op 4 oktober zijn deze plannen gepresenteerd aan de inwoners van Duiven. We zitten nu op het moment dat het college een nieuw raadsvoorstel gaat voorleggen waarin de varianten zijn meegenomen.
Termijn
Politieke Avond Voorzitter M. Holtus Behandeladvies
Vooruitlopend op dit raadsvoorstel zijn D66 en Zetel Nooijen met een initiatiefvoorstel gekomen om de varianten voor te leggen aan de inwoners d.m.v. referendum. Het is wenselijk dat de gemeenteraad een besluit neemt over het initiatiefvoorstel voordat de behandeling van Vitaal Centrum Duiven over Fase IV start. Dit betekent besluitvorming op de eerstvolgende normale raadsvergadering op 9 november. 2 november Ronde en debattafel Griffie Zaal Domein Duur W. Bosch Raadzaal Omgeving 60 minuten Tijdens de ronde tafel is er gelegenheid tot het stellen van informatieve vragen over het voorstel. Technische vragen dienen vooraf gesteld te worden, dit kan via griffie@duiven.nl. Het college is in de gelegenheid geweest om een zienswijze te schrijven over het initiatiefvoorstel. Zij staan negatief tegenover een referendum. Voor de argumenten verwijs ik u naar de zienswijze die bij de stukken is gevoegd. De kernvraag is dus: wil de meerderheid van de gemeenteraad een referendum
over de invulling van fase IV? De discussie gaat nu dus nog niet over de invulling van fase IV en welk plan het beste is. Bij technische vragen gaat het vaak om verzoeken tot feitelijke informatie (wie/wat/waar) die een ambtenaar kan beantwoorden. Overige vragen (o.a. waarom-vragen) kunnen op de avond zelf worden gesteld.
Aansluitend kan indien gewenst debat plaatsvinden. Na de debattafel zal de voorzitter vragen of een fractie een amendement of motie bij dit onderwerp wil indienen in de raad, dan wordt het voorstel als bespreekstuk geagendeerd. Of dat het voorstel als hamerstuk (eventueel met een stemverklaring) geagendeerd kan worden in de raadsvergadering. Spreekrecht publiek
Inwoners/derden kunnen meepraten aan de ronde tafel. Debattafels zijn voorbehouden aan de politieke fracties. Aanmelden via griffie@duiven.nl. Voor meer informatie https://www.duiven.nl/meedoen
Opbrengst van de tafel Raadsvergadering 9 november 2021
1 1. Inititatiefvoorstel D66-ZN - 2021_09_14_ Referendum VCD Fase IV.docx
INITIAITIEFVOORSTEL Zaak- & documentnr. :
D66/2021/I-03 (Z/21/085650 / 201529322)
Datum besluitvorming :
7 december 2021
Onderwerp
Initiatiefvoorstel "Referendum VCD Fase IV"
:
Samenvatting Zoals het er nu naar uitziet zijn er vier voorstellen die gaan over de invulling van Fase IV van het Vitaal Centrum Duiven. In 2008 is er een raadplegend referendum gehouden over de brede invulling van het Vitaal Centrum Duiven, maar de uitkomsten daarvan moeten inmiddels vijftien jaar later - met inachtneming van de initiatieven vanuit de samenleving voor de vierde fase nog eens kritisch tegen het licht gehouden worden. Kiesgerechtigde inwoners van de gemeente Duiven moeten de gelegenheid krijgen om de raad, middels een raadgevend referendum, te adviseren over de vier plannen die gepresenteerd worden. Derhalve wordt voorgesteld om, nog voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022, een referendum over dit onderwerp te laten plaatsvinden. Beslispunten Gelezen het initiatiefvoorstel "Referendum VCD Fase IV" besluit de gemeenteraad: 1. Conform de Referendumverordening 2006 van de gemeente Duiven een raadplegend referendum te organiseren over de verschillende voorstellen voor invulling van Fase IV Vitaal Centrum Duiven. 2. De kosten voor het houden van het referendum te onttrekken aan de Algemene reserve, aangezien de bestemmingsreserve "Referenda" is opgeheven en de middelen daaruit in de Algemene reserve zijn gestort. 3. Het referendum niet later dan in januari/februari 2022 te organiseren.
Aanleiding Wettelijk kader Artikel 147 en 149 Gemeentewet geven de gemeenteraad van Duiven een algemeen verordende bevoegdheid. Deze bevoegdheid is in 2006 gebruikt om de Referendumverordening 2006 in het leven te roepen en deze verordening is tot op heden nog steeds van kracht. Binnen de kaders van de Referendumverordening 2006 bestaat derhalve de ruimte om een raadgevend referendum, op voorstel van de raad [art. 7 Referendumverordening 2006], te organiseren. Inhoudelijke aanleiding Op dit moment ligt er een plan van Woonzorg Nederland voor de invulling van Fase IV VCD klaar, dat - zoals nu gepland - in december 2021 in de raad behandeld zou worden. Daarnaast zijn, samen met een groep inwoners, drie alternatieve voorstellen ontwikkeld om op een andere wijze invulling te geven aan Fase IV VCD. Nu de besluitvorming dichterbij
komt kan de gemeenteraad besluiten om, alvorens een definitief besluit te nemen, de verschillende alternatieven als keuzes voor te leggen aan de kiesgerechtigden van de gemeente Duiven. Dat is dan ook hetgeen dit initiatiefvoorstel beoogt te doen: het [doen] organiseren van een raadplegend referendum over de vier alternatieven. Art. 4, lid 1 Referendumverordening 2006 biedt de ruimte om, op initiatief van de gemeenteraad van Duiven, een referendum te houden over een voorgenomen besluit. Het voorgenomen besluit staat - voor zover bekend - geagendeerd voor de vergadering van 7 december 2021. Het voorstel voor een referendum loopt synchroon aan deze besluitvorming, waarbij ex art. 7, lid 1 Referendumverordening 2006 het voorgenomen besluit over Fase IV VCD wordt uitgesteld tot [zo mogelijk] de eerstvolgende raadsvergadering volgend op de datum van het referendum. Door het organiseren van een referendum geeft de gemeenteraad van Duiven de inwoners van de gemeente Duiven de gelegenheid om, op grond van wellicht gewijzigde inzichten en omstandigheden, op een niet onbelangrijk onderdeel van het Vitaal Centrum Duiven haar mening te geven over hoe de afronding van het hart van het VCD vorm en inhoud gegeven moet worden.
Teruggrijpen op een referendum van 2008 om te zeggen dat "inwoners gekozen hebben" voor een bepaald plan - één van de vier - is op z'n minst gezegd twijfelachtig: in 2008 is voor een drietal schetsen gekozen, terwijl het nu gaat om de concrete invulling van een belangrijk onderdeel van het toen gekozen plan. Planning Na goedkeuring van dit referendum zou dit zo spoedig mogelijk, maar bij voorkeur nog voor de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022, gehouden kunnen worden. Daarna kan de raad, met inachtneming van de uitkomsten van het referendum, een besluit nemen over de invulling van Fase IV VCD. Indien het referendum in januari 2022 gehouden zou kunnen worden dan kan in februari 2022 een besluit genomen worden door de raad over het betreffende onderwerp. Beoogd effect Bij de presentatie van het plan van Woonzorg Nederland is nadrukkelijk aan de orde gekomen dat initiatieven en voorstellen van inwoners net zo serieus genomen zouden worden als het eerstgenoemde plan. Nu zijn er drie [groepen van] inwoners die een alternatief ontwikkeld hebben, gemakshalve aangeduid als: -
het plan "Klappers"; het plan "Van Hummel"; het plan "Snaas".
In de afgelopen maanden heeft het college ondersteuning geboden om de genoemde plannen nader uit te werken en de raad een eerlijke vergelijking te laten maken tussen de vier nu bestaande plannen, zodat er geen "appels met peren vergeleken worden". Uit een peiling via Facebook blijkt dat het onderwerp ook zeer breed leeft binnen de gemeente Duiven en dat inwoners ook graag hun mening geven over de vier plannen. Om de inwonersparticipatie vorm en inhoud te geven zou, na doorontwikkeling van de drie laatstgenoemde plannen, een raadplegend referendum over de vier bestaande plannen optimaal zichtbaar maken dat de gemeente Duiven serieus rekening wil houden met de mening van haar inwoners.
Argumenten 1. De gemeenteraad van Duiven zal, vooralsnog gepland op 7 december 2021, een besluit moeten nemen over de invulling van Fase IV VCD. Daarmee is voldaan aan art. 4, lid 1 Referendumverordening 2006 van de gemeente Duiven. 2. Referendabel zijn besluiten die conform de definitie van art. 1 Referendumverordening [sub e] een "groot project" betreffen: maatschappelijke vraagstukken waarvan de oplossing veel tijd of geld kost, dat ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gehele Duivense samenleving of waarbij vele partijen zijn betrokken. Een besluit over de concrete invulling van Fase IV VCD heeft al veel tijd [en daarmee geld] gekost, maar zal naar verwachting nog meer geld kosten. Het heeft sowieso ingrijpende gevolgen die de gehele Duivense samenleving raken, aangezien het gaat om de "afronding" en uitstraling van het gehele Vitaal Centrum Duiven en Remigiusplein. Het staat buiten kijf dat er veel partijen betrokken zijn bij dit besluit: de om- en aanwonenden, de ondernemers/het MKB in het centrum van Duiven, het winkelend publiek, de projectontwikkelaars en/of initiatiefnemers en mogelijke nieuwe inwoners die - bij bepaalde plannen - wellicht woonruimte vinden in Fase IV VCD. 3. De gemeenteraad van Duiven kan derhalve zelfstandig beslissen of de planontwikkeling van Fase IV VCD al dan niet referendabel is, zoals onderbouwd hierboven onder nr. 2.
Daarmee wordt besluitvorming niet afgesteld, maar slechts uitgesteld totdat inwoners van de gemeente Duiven de raad hebben kunnen adviseren over welk plan zij het meest aantrekkelijk en/of wenselijk vinden. Daarbij dienen inwoners dus wel alle voor- en nadelen van elk plan te kennen. 4. Een raadgevend referendum ontslaat de raad niet van een eigenstandige beslissing: het betreft een advies, ieder raadslid bepaalt zelf welk gewicht zij/hij aan het referendum wenst te geven bij de besluitvorming. Kanttekeningen 1. De definitieve besluitvorming en daarmee ook de start van de activiteiten die daaraan gerelateerd zijn worden uitgesteld tot nadat het referendum gehouden wordt. Dat betekent op z'n hoogst zes maanden uitstel. Aangezien Fase IV VCD toch al de nodige vertraging kent is dit geen onoverkomelijk probleem. 2. Naast de verkiezingen van 16 maart 2022 zou de gemeente Duiven begin 2022 ook nog een referendum moeten organiseren. Dat betekent dat de stemgerechtigde inwoners van de gemeente Duiven twee maal naar de stembus moeten in 2022. Ook betekent het extra kosten voor de gemeente voor de informatieverstrekking en organisatie van het referendum. 3. De indieners van dit voorstel mikken er bewust op het onderwerp Fase IV VCD niet tot een verkiezingsthema te laten leiden. Vandaar dat bewust gemikt wordt op een referendum voor 16 maart 2022. 4.
Om een referendum, ook een raadgevend referendum, van betekenis te laten zijn vinden de indieners dat het opkomstpercentage voor het referendum minimaal 30% van de kiesgerechtigden in Duiven moet zijn om valide conclusies te verbinden aan het referendum. Maar nogmaals: het betreft geen "dwingend" referendum, elk raadslid stemt uiteindelijk over het onderwerp zonder last zoals de Gemeentewet dat voorschrijft. Financiële paragraaf
De kosten van een referendum worden geraamd op € 4 per stemgerechtigde inwoner. Met ca. 15.000 stemgerechtigde inwoners gaat het derhalve om € 60.000, te dekken vanuit de Algemene reserve. Communicatie De communicatie vanuit de gemeente zal zich moeten richten op twee onderwerpen: a. b.
de vier plannen, hun kosten-/batenanalyse, hun voor- en nadelen en hoe de plannen passen binnen het totaal van het Remigiusplein/VCD; de datum van het referendum, wie op welke wijze haar/zijn stem kan uitbrengen en wat de gemeenteraad met het resultaat van het referendum al dan niet doet.
Intergemeentelijke samenwerking Niet van toepassing
Namens D66 Duiven,
mr. drs. J.W. Egtberts, fractievoorzitter
1 2. Concept Raadsbesluit - 2021_09_14_Initiatiefvoorstel Referendum VCD Fase IV.docx
RAADSBESLUIT Zaak- & documentnr. :
D66/2021/I-03 (Z/21/085650 / 201529324)
Datum besluitvorming :
7 december 2021
Onderwerp
Raadplegend referendum Fase IV Vitaal Centrum Duiven
:
Samenvatting Zoals het er nu naar uitziet zijn er vier voorstellen die gaan over de invulling van Fase IV van het Vitaal Centrum Duiven. In 2006 is er een raadplegend referendum gehouden over de brede invulling van het Vitaal Centrum Duiven, maar de uitkomsten daarvan moeten inmiddels vijftien jaar later - met inachtneming van de initiatieven vanuit de samenleving voor de vierde fase nog eens kritisch tegen het licht gehouden worden. Kiesgerechtigde inwoners van de gemeente Duiven moeten de gelegenheid krijgen om de raad, middels een raadgevend referendum, te adviseren over de vier plannen die gepresenteerd worden. Derhalve wordt voorgesteld om, nog voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022, een referendum over dit onderwerp te laten plaatsvinden. De raad besluit 1. Conform de Referendumverordening 2006 van de gemeente Duiven een raadplegend referendum te organiseren over de verschillende voorstellen voor invulling van Fase IV Vitaal Centrum Duiven. 2. De kosten voor het houden van het referendum te onttrekken aan de Algemene reserve, aangezien de bestemmingsreserve "Referenda" is opgeheven en de middelen daaruit in de Algemene reserve zijn gestort. 3. Het referendum niet later dan in januari/februari 2022 te organiseren.
de griffier
de voorzitter
drs. W.R. [Wouter] Bosch
mr. H.B. [Huub] Hieltjes
1 D1. College van B&W - Zienswijze initiatiefvoorstel Rreferendum VCD Fase IV.pdf
A.2 20.35 - 21.35 - Meer-Jaren-Programma-Begroting - debattafel 1 0. Behandeladvies Meerjarenbegroting 2022-2025 gemeente Duiven met opbrengst 19-10.docx
Onderwerp Ondertitel
Meerjarenbegroting 2022-2025 gemeente Duiven
In de meer-jaren-programma-begroting staan de financiële keuzes voor 2022 met een doorkijk tot 2025. Het is ook de financiële uitwerking van de Voorjaarsnota (tijdens de voorjaarsnota zijn voor de zomer alle bestaande en nieuwe plannen voor 2022 besproken).
Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Belangrijkste bespreek- en/of beslispunten
Wethouder Goossen Zaaknummer Z/21/084714 Mark Jordens – M.jordens@1stroom.nl Team financiën 1. De (meerjaren-)Programmabegroting 2022-2025 – in het bijzonder de volgende onderdelen- vast te stellen: • De programma’s • De paragrafen • De voorcalculaties • De vervangingsinvesteringen • De mutaties op de reserves en voorzieningen en, • De nieuwe belastingtarieven 2022. Waarbij voor de OZB in plaats van de in de begroting genoemde inflatiestijging van 1,6% wordt aangepast naar een stijging van 1%. 2. De raad voor te stellen om het overschot (€ 1.675.449) in 2022 te storten in de Algemene Reserve. 3. De intentie uit te spreken om de overschotten in de jaarschijven 2023 t/m 2025 te storten in de Algemene Reserve.
Historie
Tijdens de behandeling van de voorjaarsnota 2021 is inhoudelijk gesproken over de beleidskeuzes die worden gemaakt voor 2022. In de begroting worden deze beleidskeuzes financieel verwerkt. De begroting moet wettelijk voor 15 november naar de provincie worden verstuurd. Dit lukt met besluitvorming op 9 november.
Termijn
Politieke Avond Voorzitter H. Albers Behandeladvies
19 oktober Ronde Tafel Griffie Zaal Domein Duur W. Bosch Raadzaal Bestuur 65 minuten In de begroting staat de financiële uitwerking van de Voorjaarsnota. Ook zijn er na de Voorjaarsnota nog een viertal nieuwe wensen opgevoerd. In alle gevallen gaat het om eenmalige bedragen. Voor het WK volleybal € 15.000, voor tijdelijke inhuur van communicatie advisering bij grote projecten € 100.000, voor ondersteuning bij WOB verzoeken € 25.000 en voor tijdelijke ondersteuning bij strategische ruimtelijke onderwerpen € 45.000. Omdat het rijk extra geld moet geven voor de kosten jeugdzorg bij gemeenten laat de begroting een positief saldo zien. In het raadsvoorstel wordt bij kanttekening 1.3 (en argument 1.3) ingegaan op de moties die zijn ingediend bij de Voorjaarsnota om te onderzoeken of afschaffing van de hondenbelasting mogelijk is evenals een verlaging van de OZB belasting. Tijdens de ronde tafel is er gelegenheid tot het stellen van informatieve vragen over het voorstel. Technische vragen dienen vooraf gesteld te worden, dit kan via griffie@duiven.nl.
Bij technische vragen gaat het vaak om verzoeken tot feitelijke informatie (wie/wat/waar) die een ambtenaar kan beantwoorden. Overige vragen (o.a. waarom-vragen) kunnen op de avond zelf
worden gesteld.
Op 2 november is er ruimte om het debat te laten plaatsvinden. Na de debattafel zal de voorzitter vragen of een fractie een amendement of motie bij dit onderwerp wil indienen in de raad, dan wordt het voorstel als bespreekstuk geagendeerd. Of dat het voorstel als hamerstuk (eventueel met een stemverklaring) geagendeerd kan worden in de raadsvergadering. Spreekrecht publiek
Inwoners/derden kunnen meepraten aan de ronde tafel. Debattafels zijn voorbehouden aan de politieke fracties. Aanmelden via griffie@duiven.nl. Voor meer informatie https://www.duiven.nl/meedoen
Opbrengst van de tafel
Er wordt stilgestaan bij vragen die door fracties vooraf zijn gesteld maar nog niet zijn beantwoord. De beantwoording van sommige (aanvullende) vragen volgt schriftelijk. Op 2 november is er ruimte om het debat te laten plaatsvinden.
Raadsvergadering 9 november 2021
1 1a. Raadsvoorstel Meerjarenprogrammabegroting gemeente Duiven 2022-2025 - getekend.pdf
1 1b. Raadsvoorstel Meerjarenprogrammabegroting gemeente Duiven 2022-2025 - 201528890_1 .docx
*ZFE1AB8581E* RAADSVOORSTEL Onderwerp : Meerjarenbegroting 2022-2025 gemeente Duiven __________________________________________________________________________ Zaak- & documentnr. : Z/21/084714/201528890
Opsteller
: Mark Jordens
Portefeuillehouder
Team
: Financiën en
: J. Goossen
Belastingen Telefoonnr. 0630201341 __________________________________________________________________________ Samenvatting In de Voorjaarsnota 2021 kondigden we al aan dat het meerjarenperspectief er redelijk positief uit ziet. Mede dankzij de vorig jaar vastgestelde koersnotitie sluiten de jaren 2023 tot en met 2025 met een positief saldo. In deze meerjarenbegroting verwerken we nu ook de uitkomst van de arbitragezaak over extra geld voor de Jeugdzorg. Dat leidt er toe dat de gemeente Duiven voor 2022 een sluitende begroting kan presenteren. Het college stelt de raad voor om de meerjarenbegroting vast te stellen. Alleen het begrotingsjaar 2022 wordt feitelijk vastgesteld. De jaren 2023-2025 zijn weergegeven voor een structurele doorkijk van de beleidskeuzes. Beslispunten 1. De (meerjaren-)Programmabegroting 2022-2025 – in het bijzonder de volgende onderdelen- vast te stellen: • De programma’s • De paragrafen • De voorcalculaties • De vervangingsinvesteringen • De mutaties op de reserves en voorzieningen en, • De nieuwe belastingtarieven 2022. Waarbij voor de OZB in plaats van de in de begroting genoemde inflatiestijging van 1,6% wordt aangepast naar een stijging van 1%. 2. Om het overschot (€ 1.675.449) in 2022 te storten in de Algemene Reserve. 3. De intentie uit te spreken om de overschotten in de jaarschijven 2023 t/m 2025 te storten in de Algemene Reserve.
Aanleiding In de aanloop naar de Voorjaarsnota leek het opnieuw heel lastig te worden om te voldoen aan de eis om de meerjarenbegroting voor de jaren 2023 tot en met 2025 sluitend te krijgen. De uitkomst van de arbitragezaak over extra geld voor Jeugdzorg maakt het beeld echter ineens heel anders. Het Rijk heeft door deze uitkomst voor 2022 € 1,4 miljard extra geld toegevoegd aan de Algemene Uitkering. Tevens wordt met deze meerjarenbegroting voldaan aan de eis dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is. In de voorliggende conceptbegroting is dit evenwicht reeds in het eerste begrotingsjaar bereikt. Aanpassing voorcalculaties
Pagina 1
In de zomerperiode zijn alle voorcalculaties (lasten en baten) voor budgetten bestaand beleid geactualiseerd. Het gaat hierbij om kleine aanpassingen (tot € 10.000) die er voor zorgen dat de budgetten toereikend zijn en aangepast aan het huidige prijsniveau. In de voorcalculaties is ook de bijgewerkte activamodule verwerkt. In het afgelopen jaar zijn een aantal investeringen afgesloten of in tijd verplaatst (vervroegd of uitgesteld) waardoor de kapitaallasten in de diverse jaren wijzigen. Verder is er een slechter renteresultaat verwerkt omdat door de grote verkopen op de bedrijventerreinen minder geld aan de grondexploitatie kan worden toegerekend en het aflopende hypothekensaldo lagere renteopbrengsten genereert. Er ontstaat een BTW-voordeel omdat we meer BTW lasten in de tarieven voor afval en riool verwerken door de stijgende verwerkingskosten. En tenslotte zijn ook alle doorbelastingen van gemeenschappelijke regelingen geactualiseerd. De bovenstaande aanpassingen zorgen er voor dat het in de Voorjaarsnota 2021 gepresenteerde saldo voor de jaren 2022, 2023 en 2025 verbetert. Alleen 2024 valt iets slechter uit. In de voorcalculaties was een stelpost voor prijsstijgingen opgenomen. Omdat alle budgetten in 2022 nu tegen de lopende prijzen zijn opgenomen kan deze stelpost komen te vervallen. Dat levert in 2022 een voordeel op.
In de voorcalculaties zijn alle wensen en speerpunten die in de Voorjaarsnota zijn vastgesteld verwerkt. Van voorcalculaties naar concept meerjarenbegroting 2022-2025 In de voorcalculaties van deze begroting zijn alle gevolgen van de in juli vastgestelde Voorjaarsnota verwerkt inclusief de overgenomen amendementen. Ook de gevolgen van de Meicirculaire zijn in de voorcalculaties verwerkt. In totaal leidt dit tot de volgende financiële resultaten: 2022 -€ 66.441
2023 € 114.018
2024 € 699.597
2025 € 1.107.692
In de periode tussen het opmaken van de Voorjaarsnota en deze Meerjarenbegroting zijn er nog een aantal ontwikkelingen geweest. Parallel aan de besluitvorming rondom de Voorjaarsnota heeft de raad het besluit genomen rondom de onderwijshuisvesting en de verduurzaming van de scholen. Ook de verordening Individuele studietoeslag is inmiddels vastgesteld. De in de Voorjaarsnota reeds benoemde (maar nog niet becijferde) verhoging van de tarieven voor groepsbegeleiding Wmo en voor de Jeugdbescherming is inmiddels ook bekend. De kosten voor doelgroepenvervoer zullen naar verwachting voor de komende jaren nog worden aangepast. Op dit moment sluiten onze ramingen niet 1 op 1 aan met de begroting van de BVO DRAN. Welke gevolgen dit voor onze ramingen gaat hebben zal dit najaar pas duidelijk worden. Ook zijn er na de Voorjaarsnota nog een viertal nieuwe wensen opgevoerd. In alle gevallen gaat het om eenmalige bedragen. Voor het WK volleybal € 15.000, voor tijdelijke inhuur van communicatie advisering bij grote projecten € 100.000, voor ondersteuning bij WOB verzoeken € 25.000 en voor tijdelijke ondersteuning bij strategische ruimtelijke onderwerpen € 45.000. In de laatste drie gevallen wordt nog onderzocht of en hoe er een structurele oplossing kan worden gevonden. Bovenstaande is in deze begroting verwerkt.
Dit zorgt er voor dat de saldi in alle jaren veel lager uitkomen: 2022 -€ 514.287
2023 -€ 23.328
2024 € 281.273
2025 € 689.368
De financiële gevolgen van de septembercirculaire zijn van groot belang voor deze begroting. Door de stijging van de accressen, het bevriezen van de opschalingskorting, de ontwikkeling van de uitkeringsbasis en aanpassingen van de maatstaven ontstaan in alle jaren grote voordelen. Het Rijk heeft na de arbitragezaak over de extra gelden voor Jeugdzorg veel extra geld toegezegd. Voorlopig is dat alleen voor 2022. Het nieuwe kabinet mag hier straks structurele
Pagina 2
uitspraken over doen. In samenspraak met de provinciale toezichthouders is echter afgesproken dat de gemeenten in de komende jaren met maximaal 75% van de extra gelden rekening mogen houden. Daarbij gaat het voor Duiven om bedragen rond de € 1 miljoen. In eerdere begrotingen is reeds structureel rekening gehouden met de eerder incidenteel toegekende € 300 miljoen (voor Duiven: € 437.000) wat verrekend wordt met de extra gelden. Een voorlopige berekening is gemaakt op basis van de nu bekende maatstaven en verdelingen. Het Rijk heeft in samenspraak met de VNG nog wel een aantal maatregelen benoemd die in mindering worden gebracht op de extra gelden. Een aantal daarvan is nog niet becijferd en kan nog aanvullende gevolgen hebben voor ons aandeel in de extra gelden. Uit voorzorg nemen we daarom een stelpost op voor maatregelen in de Jeugdzorg van € 300.000. In de zomermaanden is ook nog volop doorgewerkt aan de herijking van het Gemeentefonds. Door de lobby van de grote gemeenten werd het eerste voorstel in januari 2021 van tafel geveegd maar inmiddels lijkt er langzaam maar zeker meer duidelijkheid te komen. De verwachting is dat in de meicirculaire 2022 de definitieve verdeling zal worden gepubliceerd. Vanaf 2023 wordt dit verwerkt in de ramingen. Duiven zal naar alle waarschijnlijkheid een nadeelgemeente zijn wat resulteert in een budgettaire afname van € 15 per inwoner.
Dat betekent voor de jaren 2023 en verder een nadeel van € 375.000. Door de stijging van de verwerkingskosten van het afval nemen de lasten voor een gemiddeld huishouden meer toe dan het inflatiepercentage. Door de OZB met slechts 1% in plaats van de 1,6% inflatie te laten stijgen is de stijging van de lastendruk voor een gemiddeld huishouden precies 1,6%. Dat levert echter wel een nadeel van € 36.000 op ten opzichte van de hiervoor berekende begrotingsresultaten. Rekening houdend met bovenstaande leidt dit tot de volgende begrotingsresultaten: 2022 € 1.675.449
2023 € 815.493
2024 € 971.718
2025 € 1.451.932
Nieuwe belastingtarieven Hieronder zijn de belastingtarieven voor het jaar 2022 vermeld. In het overzicht zijn, ter vergelijking, de tarieven voor 2021 opgenomen. De tarieven van de rechten, waaronder de leges en tarieven huur sportaccommodaties zijn uiterst divers en daarom niet opgenomen in het overzicht. Belastingsoort OZB eigenarenbelasting: - woningen, % van vastgestelde waarde - niet-woningen, % van vastgestelde waarde OZB gebruikersbelasting niet-woningen, % van vastgestelde waarde Afvalstoffenheffing vastrecht Afvalstoffenheffing variabel: - per lediging 140 liter container restafval - per lediging 240 liter container restafval - per storting ondergrondse container Rioolheffing, per m3 Hondenbelasting: - 1e hond - 2e hond - 3e hond en volgende honden, per hond - kennel
Tarief 2022
Tarief 2021
0,1379 0,2033 0,1555
0,1365 0,2013 0,1540
179,00
190,00
5,00 8,90 1,40 1,79
3,34 5,75 1,14 1,76
66,53 122,71 178,89 189,23
65,48 120,78 176,07 186,25
Pagina 3
Toeristenbelasting: - hotel, hostel, pension en B&B - kampeerterrein en camperplaats Reclamebelasting, Centrum Duiven Precariobelasting, per m1
2,00 1,10 750,00 -
2,00 1,10 750,00 2,27
In dit overzicht is de stijging van de OZB tarieven met 1% verwerkt conform argument 1.3. Planning 15 november is de wettelijk verplichte aanleverdatum bij de Provincie voor de vastgestelde programmabegroting. Dit is de planning: 19 oktober 2021 09 november 2021
: Ronde tafel/Politieke avond : Behandeling Gemeenteraad
Beoogd effect In het kader van het budgetrecht van de raad moet de begroting ter vaststelling aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Na vaststelling door de raad kan het college het voorgestane beleid tot uitvoering brengen. Argumenten 1.1 De gemeente Duiven heeft een sluitende begroting. Alle jaarschijven van deze begroting sluiten met een positief saldo. Natuurlijk speelt de uitkomst van de arbitragezaak over extra geld voor Jeugdzorg hierin een belangrijke rol. Maar ook de maatregelen uit de Koersnotitie die vorig jaar is vastgesteld hebben hierin een rol gehad. Ook de realisatie van de bezuinigingen uit het “Samen Sterk” project (€ 500.000) hebben er toe bijgedragen dat alle jaren een positief begrotingssaldo tonen. 1.2 Het weerstandsvermogen komt op orde. Bij een maximaal risico is de ratio voor weerstandsvermogen van 1,19 voldoende. Dat betekent dat de stand van de Algemene Reserve per 1 januari 2022 voldoende is om het maximale risico, dat in de paragraaf Weerstandsvermogen is beschreven, op te kunnen vangen. De ratio voor de solvabiliteit (de verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen) is nu 25,9% en stijgt in de komende jaren langzaam naar het gewenste niveau. 1.3 De lastendruk voor een gemiddeld huishouden stijgt met het inflatiepercentage. In deze begroting is rekening gehouden met een inflatiepercentage van 1,6%.
De verwerkingskosten voor afval stijgen echter meer dan 1,6%. Om de kostendekkendheid van deze tarieven te handhaven moeten bij stijgende verwerkingskosten de tarieven evenredig mee stijgen. Wel neemt het aantal aanbiedingen van de container per huishouden af. Gemiddeld bieden huishoudens nu 10 keer hun container aan. In totaal stijgt de lastendruk voor een huishouden met een woning met een WOZ-waarde van € 233.000, 140 m3 waterverbruik en 10 aanbiedingen van de afvalcontainer met 1,85%. Zie onderstaande berekening: 2021 2022
OZB-eig. afvalst.h. 318,05 223,41 323,13 1,60% 229,00
rioolrecht Totaal 246,40 787,86 2,50% 250,34 1,60% 802,47 1,85%
Pagina 4
Als we de lastendruk voor een gemiddeld huishouden exact met het inflatiepercentage willen laten stijgen is het OZB-tarief de enige knop waar we aan kunnen draaien. Een OZB-stijging van 1% in plaats van 1,6% levert een stijging van de gemiddelde lastendruk met 1,6% op. Zie hiervoor onderstaande tabel: OZB-eig. 2021 318,05 2022 321,13
afvalst.h. 223,41 1,0% 229,00
rioolrecht Totaal 246,40 787,86 2,50% 250,34 1,60% 800,47 1,60%
De lagere stijging van de OZB opbrengst met 0,6% levert echter wel een structureel nadeel op van € 36.000. 1.4 Ten opzichte van vorig jaar is de onzekerheid t.a.v. onze begroting afgenomen. Vorig jaar kon over een aantal onderwerpen alleen de laatste stand van zaken worden aangeven maar nog niet worden verwerkt in de begroting aangezien de besluitvorming nog niet was afgerond. Denk hierbij aan zaken als extra geld voor Jeugdzorg, uitkomsten van “Samen Sterk”, bijdrage VGGM, onderwijshuisvesting en ook de herverdeling van het Gemeentefonds. Inmiddels is dit afgerond en financieel verwerkt. In de komende tijd zal ook meer duidelijkheid komen over de structurele gevolgen van de coronacrisis en de financiële gevolgen van het woningbouwprogramma. Bovendien kan worden gefocust op het sluitend maken van het eerstvolgende begrotingsjaar aangezien deze begroting het eerste jaar sluitend presenteert en het daarom niet meer vereist is dat de daaropvolgende jaren structureel sluitend zijn. Al zal dat natuurlijk, in het kader van duurzaam financieel beleid, wel altijd het uitgangspunt zijn. Kanttekeningen 1.1 Vaststelling van de begroting is het definitieve startpunt van de nieuwe cyclus. Tot het moment waarop de gemeenteraad op 9 november de jaarschijf 2022 zal vaststellen is er nog niets definitief.
In de voorliggende begroting zijn alle ambities, speerpunten en aanvullende wensen gehonoreerd. Het staat de raad vrij om daarin andere keuzes te maken. 1.2 De provincie corrigeert twee stelposten. De provinciale toezichthouder heeft de concept-begroting inmiddels ook beoordeeld. Op 23 september is wethouder Goossen hierover in gesprek gegaan met gedeputeerde Markink. In het voorlopige oordeel heeft de toezichthouder al aangegeven dat zij de stelposten waarin we extra geld van het Rijk claimen voor compensatie voor de veranderde wetgeving rondom de abonnementstarieven en de duurzaamheidsmaatregelen niet zullen accepteren zolang deze nog niet door het Rijk zijn toegekend. Beide stelposten worden dan ook gecorrigeerd. 1.3 Er is geen ruimte voor OZB verlaging. De jaarschijf 2022 sluit met een positief saldo. Na correctie van onze toezichthouder inzake de claim op de rijksgelden zien de saldi er als volgt uit: Totaal 2022 2023 2024 2025 Saldo Begroting 2022-2025 1.675.449 815.493 971.718 1.451.932 Correctie provincie claim abonnementsgelden -178.000 -178.000 -178.000 -178.000 claim klimaatgelden -107.000 -107.000 -107.000 -107.000 Saldo Begroting 2022-2025 na correctie 1.390.449 530.493 686.718 1.166.932
Pagina 5
Bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2021 zijn er een tweetal moties aangehouden die beiden over belastingverlaging gingen. Toegezegd is destijds om de gevolgen van een verlaging van de OZB en afschaffing van de hondenbelasting in beeld te brengen. Ieder % OZB verlaging kost ons structureel ongeveer € 60.000. In bovenstaand overzicht hebben we de OZB-tarieven met 1% laten stijgen (zie argument 1.3). Als we deze stijging niet toepassen levert dat een structureel nadeel van € 60.000 op. Een jaarlijkse verlaging van het OZB-tarief met 1,5% betekent een cumulatief nadeel van € 90.000. Dus in het eerste jaar € 90.000, in het tweede € 180.000, in het derde jaar € 270.000 en in het vierde jaar € 360.000. De opbrengst van de hondenbelasting bedraagt ongeveer € 185.000. Afschaffing van de belasting zou aan de uitgavenkant een voordeel opleveren van € 5.000 vanwege lagere invorderingskosten en de niet meer noodzakelijke hondencontrole. Per saldo dus een structureel nadeel van € 180.000. Er blijven voor de toekomst nog een aantal onzekerheden spelen. Wat gaat het woningbouwprogramma ons straks kosten? Hoe gaan de kosten in het Sociaal domein zich ontwikkelen? Wat zijn de structurele gevolgen van de Corona crisis? Het is van belang deze onzekerheden mee te nemen in de afweging om belastingen te verlagen of af te schaffen.
Vooralsnog lijkt het ons raadzaam om deze maatregel pas in de volgende meerjarenbegroting te overwegen. 1.4 Met de structurele gevolgen van de coronacrisis is nog geen rekening gehouden. Aangezien op dit moment de exacte gevolgen van de coronacrisis nog niet volledig kunnen worden ingeschat, is hiermee in deze begroting nog geen rekening gehouden. In het afgelopen jaar heeft het Rijk de gemeente met veel extra middelen ondersteund. In de komende tijd zal blijken wat de structurele effecten zullen zijn voor de samenleving en in het bijzonder voor onze gemeente. 1.5 De ramingen voor het Sociaal Domein zijn op hetzelfde niveau gehandhaafd. Voor de kosten in het Sociaal Domein hebben we geen volumestijgingen doorgerekend. Wel is rekening gehouden met het verlagen van de abonnementstarieven en de aanzuigende werking hier van conform de ramingen in de jaarschijf 2021. 1.6 Jeugdzorg kan in de komende jaren voor extra kosten gaan zorgen. In deze begroting zijn de extra gelden die we voor de jeugdzorg krijgen opgenomen. We hebben daarbij wel enige voorzichtigheid in acht genomen. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 is een stelpost opgenomen van 75% van de nog toe te kennen bedragen. Bovendien hebben we een bedrag van € 300.000 opgenomen als stelpost om de maatregelen die het Rijk de gemeenten heeft opgelegd te kunnen bekostigen. Of die stelpost voldoende zal zijn moet nog blijken.
De mogelijkheid bestaat dat er in de komende jaren meer kosten voor rekening van onze gemeente komen. Voorlopig gaan we er echter van uit dat deze stelpost toereikend is.
Pagina 6
Financiële paragraaf Het totaalbeeld van deze begroting nog een keer in 1 overzicht: Totaal Saldo voor de Voorjaarsnota Mutaties 2021 Saldo na Voorjaarsnota Nieuwe beleidswensen 2022-2025 Totaal van de speerpunten Aanvullende wensen Saldo na honoreren alle wensen Moties duivenpost publicaties Uitbreiding griffie Saldo na Voorjaarsnota Aanpassingen voorcalculaties: Vrijval stelpost prijsstijgingen Overigen Saldo na inbrengen cijfers Ontwikkelingen na VJN Onderwijshuisvesting (incl bijdrage scholen) Verduurzamen scholen Verordening Individuele studietoeslag Doelgroepenvervoer Verhoging tarieven groepsbegeleiding Wmo Verhoging tarieven jeugdbescherming wk volleybal Communicatie projecten Uitbreiding strategische denk- en doekracht Ondersteuning WOB-verzoeken Saldo Begroting 2022-2025 Extra gelden Jeugdzorg Reeds meegenomen 300 mln Maatregelen Jeugdzorg (incl pm posten) Herverdeling Gemeentefonds (-€ 15 per inwoner) Septembercirculaire 2021 Stijging lastendruk inflatieneutraal Saldo Begroting 2022-2025 Correctie provincie claim abonnementsgelden claim klimaatgelden Saldo Begroting 2022-2025 na correctie
2022 2023 2024 2025 302.991 904.197 1.852.242 1.874.742 175.516 586.096 812.589 1.178.753 127.475 318.101 1.039.653 695.989 190.799 165.742 303.250 93.625 -366.574 58.734
165.742 93.625 780.286
165.742 93.625 436.622
-10000 -15000 -391.574
-10000 -15000 755.286
-10000 -15000 411.622
-10000 -15000 33.734
255738 69395 80284 -66.441 114.018
-55689 696070 699.597 1.107.692
-130.000 -4.500 -285.478 -285.478 -53.546 -53.546 -53.546 -53.546 -36.300 -36.300 -36.300 -36.300 pm pm pm pm -27.000 -27.000 -27.000 -27.000 -16.000 -16.000 -16.000 -16.000 -15000 -100000 -45.000 -25000 -514.287 -23.328 281.273 689.368 1.726.218 1452000 1363500 1257000 -437.000 -437.000 -437.000 -300000 -300000 -300000 -300000 -375000 -375000 -375000 799518 534821 474945 653564 -36000 -36000 -36000 -36000 1.675.449 815.493 971.718 1.451.932 -178.000 -178.000 -178.000 -178.000 -107.000 -107.000 -107.000 -107.000 1.390.449 530.493 686.718 1.166.932
Ons voorstel is om het overschot in 2022 van € 1.675.449 te storten in de Algemene Reserve en de intentie uit te spreken om de overschotten in de jaarschijven 2023 t/m 2025 ook in de Algemene Reserve te storten. De stand van de Algemene Reserve zal zich dan als volgt ontwikkelen: 1-1-2021 1-1-2022 1-1-2023 1-1-2024 1-1-2025 1-1-2026
€ 9.458.916 € 7.351.055 € 9.026.504 € 9.841.997 € 10.813.715 € 12.265.647
Pagina 7
De daling van de stand van de Algemene Reserve in 2021 wordt verklaard door onttrekkingen voor de dekking van de kosten voor de implementatie van de Omgevingswet, de bestuursopdracht RSD en het versnellen van de woningbouw. Verder is er geld uit de Algemene Reserve onttrokken voor de aankoop van grond op de Biezenkamp. Participatie en communicatie N.v.t. Intergemeentelijke samenwerking N.v.t. Bijlagen 201528905 Raadsbesluit Meerjarenbegroting 2022-2025 201530513 Concept-Meerjarenbegroting 2022-2025 Duiven, 28 september 2021 Burgemeester en wethouders van Duiven, mr. drs. R.J. (Rutger) den Haan secretaris
mr. H.B. (Huub) Hieltjes burgemeester
Pagina 8
1 2. Concept Raadsbesluit Meerjarenprogrammabegroting gemeente Duiven 2022-2025 - 201528905_1_1 .docx
*ZFE1AC89703* RAADSBESLUIT Zaak- & documentnr.
:
Datum besluitvorming :
Z/21/084714/201528905 9 november 2021
__________________________________________________________________________ Onderwerp
:
Meerjarenbegroting 2022-2025 gemeente Duiven
Samenvatting In de Voorjaarsnota 2021 kondigden we al aan dat het meerjarenperspectief er redelijk positief uit ziet. Mede dankzij de vorig jaar vastgestelde koersnotitie sluiten de jaren 2023 tot en met 2025 met een positief saldo. In deze meerjarenbegroting verwerken we nu ook de uitkomst van de arbitragezaak over extra geld voor de Jeugdzorg. Dat leidt er toe dat de gemeente Duiven voor 2022 een sluitende begroting kan presenteren. Het college stelt de raad voor om de meerjarenbegroting vast te stellen. Alleen het begrotingsjaar 2022 wordt feitelijk vastgesteld. De jaren 2023-2025 zijn weergegeven voor een structurele doorkijk van de beleidskeuzes. De raad besluit 1. De (meerjaren-)Programmabegroting 2022-2025 – in het bijzonder de volgende onderdelen- vast te stellen: • De programma’s • De paragrafen • De voorcalculaties • De vervangingsinvesteringen • De mutaties op de reserves en voorzieningen en, • De nieuwe belastingtarieven 2022. Waarbij voor de OZB in plaats van de in de begroting genoemde inflatiestijging van 1,6% wordt aangepast naar een stijging van 1%. 2. Om het overschot (€ 1.675.449) in 2022 te storten in de Algemene Reserve. 3. De intentie uit te spreken om de overschotten in de jaarschijven 2023 t/m 2025 te storten in de Algemene Reserve. de griffier,
de voorzitter,
drs. W.R. (Wouter) Bosch
mr. H.B. (Huub) Hieltjes
1 Bijlage - Concept-Meerjarenbegroting 2022-2025.pdf
Programmabegroting Duiven 2022-2025
Programmabegroting Duiven 2022-2025
1
Inhoudsopgave Inleiding Begroting in een notendop Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving Algemene Dekkingsmiddelen Wensenlijst Programmabegroting 2022-2025 Beleidsbegroting - Paragrafen Paragraaf 1 Lokale heffingen Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Paragraaf 3 Onderhoud Kapitaalgoederen Paragraaf 4 Financiering Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Paragraaf 6 Verbonden partijen Paragraaf 7 Grondbeleid Financiële begroting - Baten en Lasten Baten en lasten per programma 2022 Mutaties reserves per programma Voorcalculaties in meerjarenperspectief Financiële begroting - Financiële positie Begrotingsrichtlijnen Begrotingsresultaten en maatregelen Financiële begroting - Conclusie Bijlagen Kerngegevens Berekening tarieven afvalstoffenheffing Berekening tarieven rioolrecht Overzicht van reserves en voorzieningen Vervangingsinvesteringen EMU-saldo Baten en Lasten per Taakveld Overheadkosten Indicatoren Model E
3 5 7 19 33 53 57 59 60 68 79 84 88 91 101 105 106 107 108 109 110 112 119 121 122 124 126 127 141 143 144 146 147 149
2
Programmabegroting Duiven 2022-2025
Programmabegroting Duiven 2022-2025 - Inleiding
3
Inleiding Bijna aan het einde van de huidige collegeperiode biedt het college u deze meerjarenbegroting aan. Ook bijna aan het einde van een periode van ingrijpende maatregelen om Corona te bestrijden. Het college ziet graag dat de laatste maanden van deze collegeperiode in het teken staan van elkaar weer werkelijk ontmoeten, elkaar niet alleen digitaal spreken, weer volop kunnen sporten, genieten van cultuur, natuur, evenementen en het verenigingsleven. Graag willen we als gemeente aansluiten op de positieve energie die deze herstart op kan leveren. Met daarbij uiteraard oog voor die inwoners, ondernemers of organisaties die als gevolg van de afgelopen periode achterstanden hebben opgelopen of kansen hebben gemist. Deze meerjarenbegroting is gebaseerd op de keuzes die we samen met u in de voorjaarsnota hebben gemaakt. In meerjarig perspectief is er sprake van een sluitende begroting, een begroting die min of meer duurzaam en structureel in evenwicht is. Nog steeds is er sprake van aanzienlijke risico’s, onduidelijkheid over mogelijke extra middelen vanuit het rijk en de wens om te blijven investeren in woningbouw, duurzaamheid en de andere grote projecten die we nog willen afronden zoals het vitaal centrum en de A15.
Draagt het rijk voldoende bij aan de investeringen die we gaan realiseren op het vlak van duurzaamheid en de energietransitie? De extra gelden die we ontvangen voor de jeugdzorg voor de komende jaren, zorgen nu wel voor een evenwichtiger en stabieler beeld. Op een duurzame en verantwoorde manier gebruik maken van de financiële ruimte die er is blijft volgens het college ook de komende jaren de juiste houding. Over het algemeen zijn we tevreden over de bereikte resultaten in deze collegeperiode. Veel is bereikt of in gang gezet; ondanks de beperkingen die we de afgelopen 1,5 jaar hebben gekend door de Corona-crisis. Dit in goede samenwerking met de Duivense samenleving en de gemeenteraad. Onze ambtelijke organisatie heeft ons daarbij op flexibele wijze ondersteund. De start van 1Stroom ging gepaard met aanloopproblemen die de nodige aandacht vroegen. Maar het adagium “tijdens de verbouwing gaat de verkoop door” is steeds blijven gelden. Naar de toekomst hopen we dat het met de doorontwikkeling van 1Stroom het nog beter lukt er een lerende organisatie van te maken, die excellente dienstverlening biedt aan onze inwoners en bedrijven. Een organisatie die betrouwbaar is, inspeelt op dat wat leeft in de samenleving en uitgaat van het samen met die samenleving werken aan de uitdagingen die op ons afkomen.
Op korte termijn zien we dat de organisatie extra inspanning moet verrichten wat betreft de communicatie bij onze woningbouwprojecten en het behandelen van de WOB-verzoeken die worden ingediend. Een actieve rol in de groene metropoolregio waarbij we ervoor zorgen dat we de kansen die de ontwikkelingen Duiven gaan bieden benutten, vraagt om versterking en adequate inzet van de strategische capaciteit binnen 1stroom. Extra investering in menskracht bij deze punten is nodig. Naast concrete resultaten zijn er veel zaken in gang gezet. Er zijn keuzes gemaakt en er is budget vrijgemaakt om een fundament te leggen voor zichtbare resultaten in de komende jaren. Denk hierbij aan de woningbouw, de nieuwbouw voor het onderwijs, het centrumplan en verdere stappen op het vlak duurzaamheid, duurzame energie en klimaat adaptatie. Er is meer grip en zicht op de uitgaven in het sociaal domein. Bij de behandeling van de voorjaarsnota is het thema Geluk uitdrukkelijk aan de orde geweest. Ook in deze begroting geven we meer inhoud aan geluk als sturingsinstrument. Vanuit het besef dat we pas de eerste stappen zetten op dit vlak willen we graag samen met de raad en samenleving verder invulling geven aan het bevorderen of behouden van het gelukgevoel van onze inwoners.
Extra aandacht is daarbij nodig voor de grotere kloof die er aan het ontstaan is op het gebied van geletterdheid en digitale vaardigheden, gezondheid, de woningmarkt en de mismatch op de arbeidsmarkt. Hoe kunnen we de inwoners die zich aan de verkeerde kant van die kloof bevinden helpen een beter perspectief op de toekomst te krijgen? Hoe zorgen we voor eerlijke kansen en welke invloed hebben wij daar als gemeente op? Graag gaan we over dit thema in gesprek met u.
4
Programmabegroting Duiven 2022-2025 - Inleiding
Vooruit kijkend ziet het college graag dat er oog is voor de verschillen, oog voor wat beter kan maar vooral dat er oog is voor de overeenkomsten en voor alles wat goed gaat in onze gemeente. Ook de komende jaren zullen er de nodige ontwikkelingen op ons afkomen die aandacht vragen: - Hoe keren we de krimp van het aantal inwoners die sinds 2018 is opgetreden? - Hoe bewegen we mee in de actualiteit? - Wat zijn de gevolgen van een nieuw kabinet en welke kansen gaat dit ons bieden? - Hoe versterken we onze positie in de Liemers en de Groene Metropool regio? In een overdrachtsdocument wil dit college deze doorkijk naar de toekomst maar ook een terugblik op de collegeperiode doorgeven aan het volgende college. Voor dit college zijn samenwerken als één team en streven naar harmonie belangrijke pijlers geweest. De begrippen ruimte en vertrouwen bleken niet voor niets gekozen en passen daar ook goed bij. Tegelijkertijd onderkennen we dat een aantal zaken blijvend onderhoud vragen. Zoals de samenwerking met inwoners, de interactie met de gemeenteraad en de afstemming binnen het bestuur van 1Stroom. Met deze meerjarenbegroting kunnen we in ieder geval, samen met u, de komende jaren met vertrouwen tegemoet zien en bieden we ruimte voor het inspelen op de ontwikkelingen die we zien en de uitdagingen die op onze gemeente afkomen. Duiven, 28 september 2021.
Programmabegroting Duiven 2022-2025 - Begroting in een notendop
5
Begroting in een notendop Highlights per programma BESTUUR Wij willen een bestuur zijn dat midden in de samenleving staat. De samenleving is aan zet. De gemeente faciliteert. Het accent verschuift van 'zorgen voor' naar 'zorgen dat'. Wat bijdraagt aan een vitale samenleving die zelf verantwoordelijkheid neemt voor het eigen welbevinden, is een gevoel van veiligheid. Als gemeente versterken we de preventie en pro-activiteit. Dit zien we ook bij onze dienstverlening: de vraag van de klant staat centraal. Wij zorgen voor eenduidige en kwalitatief hoogwaardige klantcontacten en een integrale dienstverlening.
MAATSCHAPPIJ Wij willen een waardevolle bijdrage leveren aan een veerkrachtige, gezonde en sociaal samenhangende samenleving. We doen dat door de sterke basis van Duiven te benutten. Zo dragen we bij aan het versterken van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van onze inwoners. We investeren in preventie en verbinding. Waar nodig organiseren wij een vangnet voor inwoners waarmee zij naar eigen vermogen kunnen participeren in de samenleving.
Speerpunten: Experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie: Uitdaagrecht/Right to Challenge
Speerpunten: Acties Samen Sterk
Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen Aanpak Ondermijning Verbinding tussen zorg en veiligheid Modernisering van de dienstverlening Organisatie 1Stroom
OMGEVING Wij willen een aantrekkelijke werk- en woonomgeving bieden die toekomstgericht en duurzaam is. We zijn ons bewust van bestaande kwaliteiten, (natuur)waarden en potenties van Duiven. We zorgen er samen met inwoners, ondernemers, bedrijven en bezoekers voor dat deze worden benut en beschermd. Wij verbinden en doen mee. De nadruk ligt op versterking van een goed ondernemingsen vestigingsklimaat, de vrijetijdseconomie en een passend woonaanbod. Zo maakt Duiven het waar.
Speerpunten: Continueren van het programma Stimulering kaveluitgifte en Uitvoering Integraal Huisvestingsplan primair onderwijs kostenreductie grondexploitaties Een circulaire economie dichterbij Bestuursopdracht Regionale brengen Sociale Dienst (RSD) 2022-2023 Aanpak laaggeletterdheid en de verbinding met het Sociaal Domein Jongerenwerk
Realisatie van Vitaal Centrum Duiven Infrastructurele verbetering Nieuwgraaf Borgen inpassing doortrekking A15 en verbreding A12 Uitvoeren nieuwe Woonvisie Versnellen van de woningbouw Stimuleren en faciliteren van vitale wijken en dorpen Implementatie nieuwe omgevingswet
6
Programmabegroting Duiven 2022-2025 - Begroting in een notendop
Programmabegroting Duiven 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
7
Programma 1 Bestuur 1.1 Wat willen we bereiken? Hoger doel: bijdragen aan het geluk van de inwoners De gemeente is er voor de inwoners. Ons hogere doel is dan ook dat wij bewust en doelgericht een bijdrage willen leveren aan het geluk van de inwoners van gemeente Duiven. Daar dragen we graag aan bij met dit programma en programmadoel. Het hebben van vertrouwen in de overheid draagt bij aan het geluk van de inwoners. Wij willen bijdragen aan het vergroten van dat vertrouwen door focus en aandacht te hebben voor laagdrempelige en vlotte dienstverlening, laagdrempelige en vlotte contacten, laagdrempelige en vlotte communicatie en aandacht te hebben voor het nakomen van afspraken. Door inwoners actief te betrekken bij het vormgeven van hun eigen (veilige) leefomgeving, versterken we de onderlinge verbinding en leefbaarheid in wijk en dorp. En ook deze betrokkenheid en verbinding draagt in belangrijke mate bij aan het geluk van onze inwoners. Programmadoel Wij zijn een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief.
Externe ontwikkelingen • Diverse wet- & regelgeving, zoals de "Wet Open overheid", de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente hierbij aan moet haken. We zorgen ervoor dat we zoveel mogelijk aanhaken bij landelijke ontwikkelingen en mogelijkheden. • Het experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie is een ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid en de provincie gestimuleerd wordt. Er worden ondersteuningsprogramma's aan gemeenten aangeboden. Zo zijn steeds meer gemeenten met de burgerbegroting aan het experimenteren. Ook het Right to Challenge is een ontwikkeling die je steeds meer ziet bij gemeenten. Het experimenteren komt voort uit de wens om te komen tot een grotere burgerbetrokkenheid bij de lokale politiek. 1.2 Wat gaan we daarvoor doen? A. “Krachtige overheid”: Een (veer)krachtige ambtelijke organisatie die bijdraagt aan een samenleving waar het goed wonen en werken is. Dit zijn de speerpunten: 1.A.1
Experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie: Uitdaagrecht/Right to Challenge
Doel
Het experimenteren met en invoeren van nieuwe vormen van lokale democratie heeft onder andere als doel om de energie en de participatiekracht die er is in de samenleving positief te benutten en in te zetten voor het verbeteren van de leefbaarheid in Duiven en de dorpen en het vergroten van het vertrouwen tussen burgers en het bestuur.
8
Programmabegroting Duiven 2022-2025 - Programma 1 Bestuur
1.A.1
Experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie: Uitdaagrecht/Right to Challenge
Toelichting
In 2020 is besloten het onderwerp Burgerbegroting niet langer als speerpunt in de meerjarenbegroting op te nemen en geen nieuwe experimenten met de Burgerbegroting op te starten. In 2020 is eveneens besloten om in 2021 te gaan experimenteren met het nieuwe Uitdaagrecht en dit op te nemen als speerpunt in de begroting. Het landelijke besluit tot de invoering van de Wet versterking participatie op decentraal niveau wordt vooralsnog eind 2021 / begin 2022 verwacht. Om in onze gemeente aan het 'uitdaagrecht' handen en voeten te kunnen geven zullen de kaders hiervoor in een bij deze wet behorende Participatieverordening opgenomen moeten worden. Het jaar 2021 wordt benut als jaar om te experimenteren met het uitdaagrecht. De ervaringen die we hiermee op doen geven input voor de eind 2021 op te stellen Participatieverordening en de mogelijke invoering van het Uitdaagrecht in 2022.
Risico’s
Het instrument Right to Challenge is complex. Een deel van de complexiteit zit in het feit dat bij vrijwel iedere challenge meerdere afdelingen betrokken zijn. Vanaf het begin moeten de juiste afdelingen en personen erbij betrokken worden om geen verkeerde verwachtingen tussen de gemeente en de challengers te wekken. Ook bestaat het risico dat challengers afhaken omdat er meer bij komt kijken dan zij op het eerste gezicht hadden verwacht. Het is van belang dat er voldoende ondersteuning en begeleiding wordt aangeboden in de aanloopfase.
Planning
Uitvoeren experiment in 2021/opstellen Participatieverordening 2e helft 2021.
Financiën
Voor het invoeren van het Uitdaagrecht vragen wij een uitvoeringsbudget van € 15.000 in 2022. Dit bedrag is vooral bedoeld om de aanloopfase goed te faciliteren en waar nodig nog deskundigheid en expertise te kunnen inkopen. We stellen voor dit bedrag te dekken uit de Bestemmingsreserve Democratische Vernieuwingen.
Participatie
Dit speerpunt is gericht op participatieve trajecten en het verder brengen van ideeën en initiatieven vanuit de samenleving. De gemeente geeft meer verantwoordelijkheid aan de samenleving en de samenleving pakt deze verantwoordelijkheid actief op. De thema's duurzaamheid, omgevingswet en woningbouw bieden volop kansen voor experimenten met het uitdaagrecht.