A5b. 201698680-RBL jaarverslag 2023-2024
Tekst van het document
Jaarverslag 2023 - 2024
Regionaal Bureau Leerlingzaken Midden-Gelre
Inhoud
Verzuim 18-
5
Verzuim 18+
11
Thuiszitters en vrijgestelden
15
Voortijdig schoolverlaters
22
Participatie op de arbeidsmarkt
26
Bijlagen Begrippenlijst
32
Leerlingpopulatie naar leeftijd
34
Leerlingpopulatie per onderwijssoort
35
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 2
In schooljaar 2023-2024 ontving het RBL Midden-Gelre
Inleiding
4.108
meldingen van schoolverzuim
Het RBL Midden-Gelre is onderdeel van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland (MGR). De MGR bestaat uit zes samenwerkingsmodules. Naast het RBL Midden-Gelre zijn dit: Werkgeversservicepunt Midden-Gelderland (WSP), Inkoop Sociaal Domein, Regionale Facilitering Zorg, het Werkgeverschap Sociale Werkvoorziening en Contractmanagement Inburgering.
1.441
meldingen van (potentieel) voortijdig schoolverlaten
238 beroepen op een vrijstelling
“Iedere jeugdige heeft het recht om te leren en om zich te ontwikkelen” Onze 45 medewerkers
Dat is waar wij, Regionaal Bureau Leerlingzaken Midden-Gelre (RBL), elke dag aan werken bij de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van leerplicht, kwalificatieplicht, en het Doorstroompunt. Daarnaast participeren we in het Regionaal VSV programma. Of het nu gaat om een jeugdige die dreigt uit te vallen, een jeugdige die zonder startkwalificatie de schoolbanken verlaat of een situatie waarin onderwijs (tijdelijk) niet mogelijk is.
zetten zich vanuit
2 regioteams in voor
82.908 jeugdigen van 5 tot 23 jaar
Rozendaal Rheden
Arnhem
woonachtig in
9 gemeenten
Renkum
van onze regio.
Overbetuwe
Lingewaard
Duiven
Westervoort
Zevenaar Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 3
We werkten hierin samen met o.a.:
214 Scholen 3 Samenwerkingsverbanden Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) Sociale (wijk)teams Openbaar Ministerie Oost Nederland
Ons werk is dynamisch We zien dat de ontwikkelingen binnen het onderwijs en het sociaal domein van invloed zijn op ons werk, zowel voor leerplicht als het Doorstroompunt. Zo merken we bijvoorbeeld dat, vanwege de (langere) wachttijden voor hulpverlening, onze consulenten vaak langer en intensiever betrokken zijn bij jeugdigen. Dat maakt onze opgave complexer. Daarnaast zagen we afgelopen schooljaar opnieuw een stijging van het aantal verzuimmeldingen van de ISK-afdelingen. Het is een uitdaging om, gezien de hoge instroom en mate van complexiteit van de casuïstiek, alle verzuimmeldingen in behandeling te nemen. Daarom investeren we in onze samenwerking met de ISK-scholen en andere betrokken ketenpartners, zoals Bureau Nieuwkomers en Nidos.
Raad voor de Kinderbescherming HALT, Veilig Thuis
Deze samenwerking vond o.a. plaats in
1 Zorg- & Veiligheidshuis 13 VIOS-overleggen en vele MDO’s 23 Zorg- en Adviesteams
Het afgelopen jaar stond ook in het teken van:
Organisatieverandering Optimaliseren van werkprocessen Verbeteren datakwaliteit Communicatie Vooruitkijkend We zijn volop bezig met de voorbereidingen voor de nieuwe wet ‘Van school naar duurzaam werk’. Hierbij nemen we onder andere de ervaringen mee die zijn opgedaan tijdens de pilots vanuit de Regionale Aanpak Jeugdwerkloosheid, zoals Transitiecoach. Ook de pilot Jongeren in Beeld heeft, in samenwerking met gemeente Arnhem, Rheden en Zevenaar, waardevolle inzichten opgeleverd over de doelgroep van 23 tot 27 jaar. Deze nieuwe wet biedt ook aanknopingspunten om de samenwerking tussen het Doorstroompunt en de afdeling Werk en Inkomen (W&I) binnen de gemeenten te versterken. Zo starten we in 2025 met de pilot Loopbaangesprekken voor jeugdigen zonder startkwalificatie. Daarnaast voeren we sinds dit schooljaar jaargesprekken met alle scholen. De doorstroomcoaches en leerplichtconsulenten gaan met de scholen in gesprek over schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten. Het doel van de jaargesprekken is om de onderlinge samenwerking en verbinding te versterken. Dit jaarverslag biedt inzicht in de cijfers en we vertalen deze waar het kan naar de impact van onze dienstverlening. Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 4
Leerlingen 5 tot 18 jaar Jeugdigen zijn leerplichtig tot hun 16e jaar. Daarna geldt de kwalificatieplicht tot hun 18e. Dit betekent dat ze een startkwalificatie moeten behalen, zoals een havo- of vwo-diploma of minimaal een mbo-diploma op niveau 2. Dit diploma vergroot hun kansen op een goede toekomst, of dat nu in een vervolgopleiding of op de arbeidsmarkt is. Iedere jeugdige is uniek, met een eigen achtergrond en behoeften. We zetten ons in om ervoor te zorgen dat zij de juiste ondersteuning krijgen om onderwijsdeelname te waarborgen. Daarbij verliezen we hun persoonlijke ontwikkeling niet uit het oog.
1
Als een jeugdige vaak verzuimt, is dat meestal een signaal dat er meer aan de hand is. Daarom werken we nauw samen met scholen en andere organisaties binnen het sociaal domein. Ook ouders spelen hierin een belangrijke rol, en we betrekken hen actief bij het proces. Onze leerplichtconsulenten zijn op verschillende manieren betrokken bij ongeoorloofd schoolverzuim. Zij voeren gesprekken met ouders en/of jeugdigen bij wettelijk verzuim, houden preventieve verzuimspreekuren op scholen en nemen deel aan een MDO (Multi Disciplinaire Overleg). Daarnaast zijn we voor onze ketenpartners, ouders en jeugdigen beschikbaar voor consultatie en advies.
Verzuim 18Stijging aantal verzuimmeldingen
23% Schooljaar 2023 - 2024
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 5
1
Verzuim 18-
Alle verzuimmeldingen 5 tot 18 jaar
Acties vanuit het RBL op verzuimmeldingen
Aantal leerlingen met verzuim*
Schooljaar 2023-2024
3.633
meldingen
Schooljaar 2022-2023
2.964
23%
meldingen
Schooljaar 2023-2024
Schooljaar 2022-2023
3.005
2.437
acties (83%)
acties (82%)
Schooljaar 2023-2024
Schooljaar
2.660 leerlingen
2022-2023
21%
2.205
leerlingen
1,37
1,34
meldingen per leerling
meldingen per leerling
* Voor een aantal leerlingen geldt dat er zowel bij 18- als 18+ een melding is gedaan. In 2023-2024 waren dit er 75 en in 2022-2023 waren dit er 58. Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 6
1
Verzuim 18-
Verzuimsoorten Het aantal verzuimmeldingen van jeugdigen van 5 tot 18 jaar is gestegen van 2.964 naar 3.633, een toename van 23%. Vergeleken met het vorige schooljaar zet deze stijging zich verder door. Opvallend is de stijging van het aantal meldingen van absoluut verzuim. Dit lijkt grotendeels toe te schrijven aan nieuwkomers, die vanwege migratie kortdurend in de regio verblijven en door wachttijden bij de ISK-afdelingen nog niet konden worden ingeschreven. Deze groep beslaat een derde van het totaal aantal absoluut verzuimmeldingen. Verder zien we een daling in het aantal meldingen van beginnend verzuim. De oorzaak hiervan is nog onduidelijk. Uit navraag bij onze leerplichtconsulenten blijkt dat zij nog steeds actief worden betrokken in de preventieve aanpak van schoolverzuim door scholen. Wel blijkt dat een gedeelte van de leerlingen die voor het preventieve spreekuur wordt aangemeld al zodanig veel hebben verzuimd dat zij de wettelijke grens (16 uur in 4 weken) hebben overschreden, waardoor ze officieel niet meer onder beginnend verzuim vallen.
Totaal
3500
Totaal
3.633
2.964
3170
3000
Wettelijk verzuim Beginnend verzuim
2480
2500
Langdurig verzuim Luxeverzuim
2000
Absoluut verzuim
1500 1000 500 181
0
25
165
2023-2024
287 92
20
137
40
2022-2023
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 7
1
Verzuim 18-
Redenen verzuim
Resultaat verzuim
Al jaren blijkt persoonlijke problematiek de voornaamste reden voor schoolverzuim. De verdeling van oorzaken is ten opzichte van het voorgaande schooljaar vrijwel onveranderd.
Het percentage jeugdigen dat weer naar school terugkeert, blijft nagenoeg gelijk (85% in 2022-2023). Hoewel jeugdigen na kortdurend verzuim meestal weer naar school terugkeren, zien we dat terugkeer na langdurig verzuim of uitval op school nauwelijks meer plaatsvindt. Dit patroon komt ook naar voren in het hoofdstuk ‘Thuiszitters en vrijgestelden’ en ‘VSV’. Om definitieve uitval te voorkomen, is het cruciaal om de verbinding tussen de jeugdige en school te behouden.
De leerplichtconsulenten geven aan dat het bij persoonsgebonden problematiek voornamelijk gaat om de psychische gezondheid van jeugdigen. Daarnaast gaat het hier bijvoorbeeld om fysieke gezondheidsproblemen en verslaving. Bij schoolgebonden problematiek gaat het onder andere om pestgedrag, didactische problemen, te hoge werkdruk of faalangst en een onveilig schoolklimaat. Bij gezinsgebonden problematiek gaat het bijvoorbeeld om gebrek aan ouderlijk toezicht en betrokkenheid, ouders met psychische of verslavingsproblemen, armoede en echtscheiding of gezinsconflicten. De leerplichtconsulenten merken op dat problematisch schoolverzuim in de meeste gevallen het gevolg is van een combinatie van meerdere factoren uit de drie categorieën en er meestal een brede aanpak nodig is.
4%
1%
• Buiten de doelgroep • Onbekend
12%
• Niet op school
24%
• Schoolgebonden Problematiek
83%
• Wel op school
10%
• Gezinsgebonden
66%
2023-2024
• Persoonsgebonden
Problematiek
Problematiek
2023-2024 N.b. : In voorgaande jaren werden luxeverzuimzaken meegenomen in deze cijfers. Deze zijn nu uitgesloten aangezien het resultaat hiervan altijd een terugkeer naar school is.
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 8
1
Verzuim 18-
Proces verbaal
Luxeverzuim
Het aantal opgemaakte processen-verbaal is in de afgelopen drie schooljaren licht gestegen, met een piek in 2022-2023 (87) en een lichte daling in 2023-2024 (78). Ondanks deze afname ligt het aantal nog steeds hoger dan in 2021-2022 (55). Tegelijkertijd daalt het percentage van het totaal aantal verzuimmeldingen 18- dat leidt tot een proces verbaal licht, van 3% procent in 2022-2023 naar 2% in 2023-2024.
Het aantal meldingen van luxeverzuim is gestegen, van 137 in 2022-2023 naar 165 in 2023-2024. Het percentage dat leidt tot een proces-verbaal blijft echter vrijwel gelijk aan dat van het voorgaande schooljaar (20%).
Het merendeel van de processen-verbaal wordt opgemaakt voor wettelijk ongeoorloofd verzuim (53%) en luxeverzuim (45%). Dit is in lijn met voorgaande schooljaren. Het Openbaar Ministerie (OM) is een belangrijke ketenpartner in de aanpak van ongeoorloofd schoolverzuim. Er was echter geen structureel of frequent overleg, zoals we dat hebben met het sociaal (wijk)teams van de gemeenten en de Raad voor de Kinderbescherming. Om de samenwerking te versterken, hebben we geïnvesteerd in het contact met het OM. Het resultaat hiervan is dat we met ingang van het huidige schooljaar (2024-2025) elkaar driemaal per schooljaar spreken voor overleg. Voor casusinhoudelijke afstemming vindt er aanvullend overleg plaats met de parketsecretarissen.
1
1
• Absoluut verzuim • Langdurig verzuim
De toename in meldingen kan verschillende oorzaken hebben. Mogelijk is er meer aandacht voor luxeverzuim, waardoor scholen vaker en consequenter melden; wij vragen scholen jaarlijks om aandacht voor dit thema en daarnaast wordt er in de media regelmatig aandacht aan besteed. Een andere verklaring kan (ook) zijn dat luxeverzuim daadwerkelijk vaker voorkomt. Het is onze ambitie om in de toekomst beter onderscheid te kunnen maken in het resultaat van meldingen, waarbij we ook inzichtelijk willen maken hoeveel meldingen van vermoedelijk luxeverzuim achteraf onterecht blijken en hoeveel meldingen resulteren in een waarschuwing in plaats van het opmaken van een proces verbaal.
Schooljaar 2023-2024
79%
meldingen t.o.v. proces verbalen (waarschuwing of onterechte melding)
165 41
• Wettelijk verzuim
Aantal ingestuurde PV’s
78
35
• Luxeverzuim
meldingen
21 % aantal proces verbalen
na melding luxeverzuim
2023-2024 Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 9
1
Verzuim 18-
Halt Het aantal zaken dat naar Halt is verwezen, laat de afgelopen jaren een duidelijke stijging zien. Na een daling van 18 zaken in 2020-2021 naar 13 in 2021-2022, zien we een sterke toename in 2022-2023 (27) en een verdere stijging in 2023-2024 (35). Leerplichtconsulenten zien Halt als een effectieve interventie bij beginnend schoolverzuim. Dit beeld wordt ondersteund door het hoge percentage positieve afrondingen (60%). Deze ontwikkeling sluit aan bij ons beleid en de MAS (Methodische Aanpak Schoolverzuim) om meer in te zetten op preventieve maatregelen en minder snel over te gaan tot een proces-verbaal dat wordt gestuurd aan het Openbaar Ministerie.
35
Halt-trajecten
21 (60%)
5 (14%)
6 (17%)
3 (9%)
positief afgerond
negatief afgerond
lopend
overig
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 10
Leerlingen 18 tot 23 jaar Jeugdigen tussen de 18 en 23 jaar vallen niet meer onder de leer- of kwalificatieplicht. Dit betekent dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun schoolloopbaan. Maar in deze levensfase kunnen ze te maken krijgen met allerlei uitdagingen, zoals persoonlijke problemen, sociale druk of andere omstandigheden die hun onderwijs in de weg staan. Als een jeugdige zonder geldige reden niet naar school gaat, gaat een doorstroomcoach met deze jeugdige in gesprek om te kijken naar de oorzaken en om naar oplossingen te zoeken om verder schoolverzuim en schooluitval te voorkomen. Ons doel? Dat elke jeugdige met een diploma of startkwalificatie het onderwijs verlaat, zodat de kans op een goede baan en toekomst groter wordt. Lukt dat niet? Dan helpen we bij het vinden van werk of de juiste hulp.
2
Verzuim 18+
Daling aantal verzuimmeldingen
10% Schooljaar 2023 - 2024
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 11
2
Verzuim 18+
Alle verzuimmeldingen 18 tot 23 jaar
Schooljaar 2023-2024
1.059
meldingen
Acties vanuit het RBL op verzuimmeldingen
Aantal leerlingen met verzuim
Schooljaar 2022-2023
10%
1.183
meldingen
Schooljaar 2023-2024
Schooljaar 2022-2023
967
1.097 acties (93%)
acties (91%)
Schooljaar
Schooljaar
2023-2024
2022-2023
702
leerlingen
1,54
meldingen per leerling
9%
769
leerlingen
1,51
meldingen per leerling
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 12
2
Verzuim 18+
Verzuimsoorten Het totaal aantal verzuimmeldingen is gedaald van 1.183 naar 1.059, een afname van 10%. In 2023-2024 betroffen alle meldingen relatief verzuim (16 uur in 4 weken). Scholen mogen echter eerder melden, vooral wanneer er zorgen zijn over een jeugdige. Deze meldingen vallen onder beginnend verzuim.
Wettelijk verzuim
1200
In 2023-2024 werd beginnend verzuim ook gemeld, maar dit betrof minder dan 1% van de meldingen. Dit lage percentage is waarschijnlijk een gevolg van het feit dat deze meldingen tijdens de coronaperiode niet plaatsvonden en daarna niet meer zijn hervat. Het is onze ambitie om dit weer op te pakken, omdat met een vroege signalering en aanpak wellicht zwaardere problematiek en mogelijke schooluitval kan worden voorkomen. Het draagt bij aan betere kansen voor onze jeugdigen en het helpen voorkomen van voortijdig schoolverlaten (VSV). De doorstroomcoaches besteden in hun contact met de mbo-scholen in onze regio dan ook extra aandacht aan de mogelijkheid beginnend verzuim te melden.
1000
Het aantal jeugdigen met een verzuimmelding is eveneens gedaald. van 769 in 2022-2023 naar 702. Dit is een daling van 9%. Ook het aantal meldingen per jeugdige is licht afgenomen, van 1,54 naar 1,51.
200
1.159
1.182
2023-2024
2022-2023
800 600 400
0
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 13
2
Verzuim 18+
Redenen verzuim
Resultaat verzuim
De nadruk bij redenen voor verzuim ligt net als de voorgaande jaren op persoonsgebonden problematiek, zoals psychische problemen en/of moeilijkheden met de fysieke gezondheid. Vaker dan in 2022-2023 (55%) werd dit in 2023-2024 (67%) als de belangrijkste reden voor verzuim geregistreerd.
Het percentage jeugdigen dat na schoolverzuim terugkeerde naar school is licht gedaald (van 65% in 2022-2023 naar 63% in 2023-2024). Het percentage dat niet terugkeerde bleef echter stabiel op 32% de afgelopen twee schooljaren.
Aan de andere kant zien we een daling van de registratie van schoolgebonden problematiek (van 41% naar 28%), zoals verkeerde opleidingskeuze of de zwaarte van de opleiding. Dit lagere percentage lijkt het gevolg van persoonlijke problemen onder deze groep leerlingen. Dit wordt ook herkend door de doorstroomcoaches.
5%
• Buiten de doelgroep
32%
• Niet op school
28%
• Schoolgebonden
63%
Problematiek
• Wel op school
5%
2023-2024
• Gezinsgebonden
67%
Problematiek
• Persoonsgebonden Problematiek
2023-2024
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 14
Thuiszitters en vrijgestelden We willen zoveel mogelijk voorkomen dat jeugdigen uitvallen op school of helemaal thuis komen te zitten. Toch lukt het door persoonlijke of complexe problemen soms niet om naar school te gaan. Dit kan grote gevolgen hebben voor hun welzijn, ontwikkeling en toekomst. Daarom werken we samen met ouders, scholen, samenwerkingsverbanden en andere ketenpartners binnen het sociaal domein om deze jeugdigen te ondersteunen. Waar mogelijk helpen we hen terug naar school of zoeken we een passende plek binnen zorg of arbeid. Ons gezamenlijke doel is om hen te helpen zich verder te ontwikkelen en perspectief te bieden op een mooie toekomst.
3
Thuiszitters en vrijgestelden
Totaal aantal thuiszitters
256 Schooljaar 2023 - 2024
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 15
3
Totaal
256
Thuiszitters en vrijgestelden
100
Definitie
Totaal
Totaal
197
98
212
94
92
87
80 71
Volgens het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) vallen de 66 volgende categorieën onder de definitie van ‘thuiszitter’: • Leerlingen die ingeschreven staan op school, maar langer60 dan vier weken thuiszitten (langdurig verzuim) • Leerplichtige jeugdigen die niet op een school staan ingeschreven en daardoor geen onderwijs volgen (absoluut verzuim) 40 • Jeugdigen die zijn vrijgesteld van de Leerplichtwet omdat zij door psychische en/of lichamelijke belemmeringen niet in staat worden geacht onderwijs te volgen (vrijstelling 5 onder a).
63 54 Totaal
256
40
100
Totaal
197
98
212
94
92
87
80
20
71
In Nederland hanteren verschillende organisaties eigen, uiteenlopende definities van een thuiszitter. Vanaf dit schooljaar volgen wij de definitie van OCW. Dit betekent dat onze cijfers anders zijn dan voorgaande jaren en daardoor ook niet 0 één-op-één te vergelijken zijn.
2023-2024
Totaal
66
63
60
54
40
2022-2023 40 2021-2022
Jeugdigen die absoluut verzuimen Jeugdigen die langdurig verzuimen Jeugdigen met een vrijstelling 5 onder a
20
0 2023-2024
2022-2023
2021-2022
Jeugdigen die absoluut verzuimen Jeugdigen die langdurig verzuimen Jeugdigen met een vrijstelling 5 onder a
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 16
3
Thuiszitters en vrijgestelden
Thuiszitters op basis
Totaal 256 Naast de officieel geregistreerde thuiszitters is er een groep jeugdigen die nauwelijks of helemaal niet naar school gaat, maar buiten ons zicht en van andere leerplichtorganisaties blijft. Deze ‘verborgen thuiszitters’ zijn vaak langdurig afwezig door frequente ziekmeldingen. Omdat ziekteverzuim officieel onder geoorloofd verzuim valt, wordt hun afwezigheid niet gemeld bij een leerplichtorganisatie. Hierdoor ligt het werkelijke aantal thuiszitters waarschijnlijk aanzienlijk hoger dan de officiële cijfers suggereren. 5mogelijk t/m 11 jaar Oudervereniging Balans schat dat er in Nederland tot 70.000 thuiszitters zijn. Brancheorganisatie Ingrado • Jeugdigen met stelt, op basis van eigen onderzoek, dat het werkelijke een vrijstelling aantal thuiszitters acht keer hoger ligt dan de cijfers uit 5 onder a de leerplichttelling aangeven. Volgens het NederlandsTotaal Jeugdinstituut (Nji) waren er in het afgelopen schooljaar 26.000 jongeren als thuiszitter geregistreerd. Bij verborgen thuiszitters is vaak sprake van complexe Jeugdigen problematiek. Doordat zij niet•officieel alsdie thuiszitter langdurig verzuimen worden geregistreerd, kunnen zij uit beeld raken, waardoor het onduidelijk blijft of zij de ondersteuning krijgen 2023-2024 die zij nodig hebben. Sommige thuiszitters staan nog ingeschreven op een school, maar bezoeken (tijdelijk) geen school.
Een deel van hen neemt deel aan een alternatief programma op een buitenschoolse voorziening, maar dit is niet altijd het geval.
32
103
27
po
32
• Jeugdigen met
40
sbo
een vrijstelling 5 onder a
4
so
5 t/m 11 jaar
Totaal
103
15
44
• Jeugdigen die
absoluut verzuimen
Thuiszitters op basis van leeftijd 27 • Jeugdigen die vso 14 basis van leeftijd Thuiszitters op langdurig verzuimen 5 t/m 11 jaar
32
pro
6
een vrijstelling avo 5 onder a
2
• Jeugdigen met
Totaal
44
vmbo
• Jeugdigen die
26
havo/vwo • Jeugdigen die
6
vavo
8
27
absoluut verzuimen
103
mbo2
20
absoluut 5 onder averzuimen Totaal
28 2023-2024
mbo3
•eenJeugdigen die vrijstelling
• Jeugdigen die
langdurig verzuimen
10 2
16 t/m 17 jaar
• Jeugdigen met
een vrijstelling mbo4 5 onder a
onbekend/geen
2
2023-2024 16 t/m 17 jaar
Totaal
90
43
• Jeugdigen met
20 21
16 t/m 17
27
• Jeugdigen die
Totaa
63
••Jeugdigen Jeugdigenmet die een vrijstelling
28
absoluut verzuimen 5 onder a Jeugdigen die langdurig verzuimen
•
Totaal
43
2023-2
• Jeugdigen die
90
langdurig verzuimen
2023-20
• Jeugdigen met een vrijstelling 5 onder a
4 117
20
14
een vrijstelling 5 onder a
63
langdurig verzuimen
mbo1
14 44 • Jeugdigen met
2023-2024 12 t/m 15 jaar
12 t/m 15
Totaal
90
27
• Jeugdigen die
absoluut verzuimen
43
absoluut verzuimen
• Jeugdigen die
langdurig verzuimen
• Jeugdigen die
langdurig verzuimen
2023-2024 2023-2024
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 17
3
Thuiszitters en vrijgestelden
Thuiszitters resultaat Resultaat thuiszitters Om alle thuiszitters beter in beeld te krijgen, werken wij met de samenwerkingsverbanden aan een overeenkomst om gegevensdeling mogelijk te maken. Hierdoor kunnen we op een efficiëntere en effectievere manier de thuiszittersproblematiek aanpakken.
Totaal 2023-2024
121
• Wel op school
Verder is er wetgeving in ontwikkeling (de wet ‘Terugdringen verzuim’). Deze nieuwe wet heeft aandacht voor onder andere thuiszittersproblematiek en het voorkomen en verhelpen van langdurig verzuim. Daarnaast benadrukt het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) het belang van een integrale jeugdhulpaanpak, waarin onderwijs, zorg en welzijn nauw samenwerken. Een dergelijke aanpak moet verzuim ervoor zorgen dat Absoluut jeugdigen tijdig de juiste ondersteuning krijgen en wordt voorkomen dat zij langdurig buiten het onderwijs vallen.
Totaal
92
121
• Wel op school
• Wel op school
92
Terug naar school historisch
Langdurig verzuim 256
136
• Niet op school
51
• Niet op school
Totaal
67
2022-2023
31
• Niet op school
98
• Niet op school
Totaal
• Wel op school
98
31
• Niet op school
12
2021-2022
Langdurig verzuim
51
67
2023-2024
Totaal
• Wel op school Totaal
136
• Niet op school Terug naar school 18- historisch
Totaal 2023-2024
• Wel op school
41
256
Thuiszitters resultaat
Absoluut verzuim
41
Totaal
47%
Vrijstelling 5 onder a 48%
• Wel op school
39%
Totaal
Vrijstelling 5 onder a
92
54
•N
12
• Wel op school Totaal
92
54
• Niet op school
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 18
3
Thuiszitters en vrijgestelden
Vrijgestelden Terug naar school 18- historisch
Sommige jeugdigen volgen om specifieke redenen of omstandigheden geen regulier onderwijs en hebben hiervoor een wettelijke vrijstelling. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met medische of levensbeschouwelijke redenen. Wij zijn verantwoordelijk voor de beoordeling en afhandeling van deze aanvragen 2023-2024 47% voor vrijstelling.
2022-2023
Toegekende vrijstellingen
48%
In vergelijking met het voorgaande schooljaar is het aantal toegekende 2021-2022 39% vrijstellingen met 31% gestegen, van 155 naar 204. Deze stijging is vooral zichtbaar bij vrijstellingen voor onderwijs in het buitenland (artikel 5, onder c, Leerplichtwet). Er lijkt geen specifieke aanleiding voor deze toename. Uit navraag bij leerplichtconsulenten blijkt dat sommige ouders deze vrijstellingsgrond lijken te gebruiken voor een (langere) vakantie of reis naar het buitenland.
41
28
2021-2022
56
2022-2023 2
44
52
2023-2024 5
40
61
0
50
6 10
totaal 141
23
52
78
100
150
totaal 155
11 9
totaal 204
200
250
Art. 3.b Laatste schooljaar
Art. 5 onder a Lichamelijke of psychische gronden
Art. 5 onder b Bezwaar tegen de richting van onderwijs
Art. 5 onder c Inschrijving op een school in het buitenland
Art. 11g Gewichtige omstandigheden
Art. 15 Alternatief onderwijs
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 19
3
Thuiszitters en vrijgestelden
Daarnaast zien we voor het derde schooljaar op rij een stijging van het aantal vrijstellingen op grond van bezwaar tegen de richting van het onderwijs (artikel 5 onder b Leerplichtwet). Gezien deze aanhoudende stijging en de maatschappelijke ontwikkelingen op dit gebied willen we hier komend schooljaar meer focus op leggen en ons beleid hierop verder uitdiepen.
Resultaat vrijstellingen schooljaar 2023-2024
Art. 3.b Laatste schooljaar
5
1
1
Art. 5 onder a Lichamelijke of psychische gronden
40
Art. 5 onder b Bezwaar tegen de richting van onderwijs
8
4
1
61
Art. 5 onder c Inschrijving op een school in het buitenland
5
1
4
78
Art. 11g Gewichtige omstandigheden
11
Art. 15 Alternatief onderwijs
9
0
8
1
20
Toegekend
40
Ingetrokken
60
Afgewezen
80
100
In behandeling
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 20
3
Thuiszitters en vrijgestelden
tot het onderwijsaanbod in de regio. Indien tijdens het overleg blijkt dat een vrijstelling de meest passende optie is, stemt de jeugdarts van de school af met de onafhankelijke jeugdarts voor de beoordeling van de vrijstelling. Hiermee wordt het afhandelingsproces van de vrijstelling bespoedigd. Door middel van het vijf-keten-overleg proberen we het leerrecht van jeugdigen zoveel mogelijk te waarborgen, door vanuit gecombineerde expertise te kijken naar wat er mogelijk is en sneller duidelijkheid te scheppen.
Specifiek voor de vrijstelling vanwege lichamelijke en/of psychische belemmeringen (artikel 5 onder a Leerplichtwet) hebben we de samenwerking met ketenpartners geïntensiveerd. Zo is afgesproken dat wanneer een leerling dreigt uit te vallen er een breed overleg (vijf-keten-overleg) wordt georganiseerd. Hierbij sluiten naast de school, leerplicht, jeugdarts, sociaal (wijk)team, samenwerkingsverband, ouders en (indien mogelijk) de jeugdige aan om samen te kijken naar de belastbaarheid van de jeugdige in relatie
Lopende vrijstellingen 2023-2024 op basis van leeftijd Totaal alle leeftijden Art. 5 onder a Lichamelijke of psychische gronden
10
77
• Art. 11g
• Art. 5 onder c
8
• Art. 15
Totaal
• Art. 3b
12 t/m 15 jaar
8
• Art. 11g Totaal
129
Art. 15 Alternatief onderwijs
• Art. 5 onder a
• Art. 5 onder b
• Art. 5 onder c
Art. 11g Gewichtige omstandigheden
67
55
52
Art. 5 onder c Inschrijving op een school in het buitenland
4
222
5 t/m 11 jaar
Art. 5 onder b Bezwaar tegen de richting van onderwijs
26
2
• Art. 5 onder b
• Art. 5 onder c Totaal
47
10
• Art. 5 onder b
8
• Art. 11g
17
• Art. 5 onder a
43
16 t/m 17 jaar
18
• Art. 5 onder a
9
• Art. 5 onder c
2
• Art. 5 onder b
• Art. 15
4
Totaal
• Art. 3b
46
23
• Art. 5 onder a Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 21
Voortijdig schoolverlaters Voortijdig schoolverlaters (VSV) zijn jeugdigen die zonder diploma of startkwalificatie het onderwijs verlaten. Vaak hebben zij te maken met specifieke uitdagingen, zoals motivatieproblemen, een instabiele thuissituatie of psychosociale problemen. Ook onderwijsgerelateerde factoren, zoals negatieve schoolervaringen, faalangst of een verkeerde studiekeuze, kunnen een rol spelen. Wanneer een jeugdige stopt met een opleiding voordat deze een diploma of startkwalificatie heeft behaald, ontvangen wij een vsv-melding. Dit betekent echter niet dat alle jeugdigen met zo’n melding automatisch als VSV’er moeten worden beschouwd. Of iemand daadwerkelijk een VSV’er wordt, hangt af van het vervolgtraject, zoals een nieuwe inschrijving bij een andere opleiding.
4
Voortijdig schoolverlaters
Onze doorstroomcoaches en leerplichtconsulenten spelen een belangrijke rol in de begeleiding van deze jeugdigen. Zij benaderen en ondersteunen hen bij een terugkeer naar onderwijs of het vinden van werk of passende hulpverlening. Hierbij houden we rekening met alle leefgebieden van de jeugdige zoals wonen, school en werk, support, inkomen en welzijn (de zogeheten Big 5). Onze consulenten kunnen een gids zijn voor onze jeugdigen. Het doel is altijd om hen te begeleiden richting een duurzame plek in de samenleving, waar ze zich verder kunnen ontwikkelen.
Jeugdigen met melding voortijdig schoolverlaten
1.441 Schooljaar 2023 - 2024
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 22
4
Voortijdig schoolverlaters
800
Volgens de Leerplichtwet moeten jeugdigen tot hun 18e onderwijs volgen, totdat ze een startkwalificatie behalen. Het komt soms voor dat 16- en 17-jarigen als 700 voortijdig schoolverlater worden gemeld, bijvoorbeeld wanneer zij uitgeschreven 631 worden zonder directe of tijdige nieuwe schoolinschrijving. Wanneer school 600 voor deze jeugdige om welke reden dan ook (op dat moment) niet aan de orde is, 527 werkt de leerplichtconsulent samen met de500 doorstroomcoach om te zoeken naar 441 alternatieven. 400
Jeugdigen die het praktijkonderwijs (pro) of het voortgezet speciaal onderwijs 300 (vso) verlaten met een uitstroomprofiel dagbesteding of arbeid, hoeven geen startkwalificatie te halen. Wanneer zij zich inschrijven bij een mbo-opleiding en 200 daar uitvallen, worden zij wel gemeld als absoluut verzuimer. In dat geval worden ze als voortijdig schoolverlater beschouwd.
Verdeling naar schoolsoort Het gaat hier over het type onderwijs waarop de jeugdige zat op het moment dat er een melding voortijdig schoolverlaten werd ingediend bij het RBL MiddenGelre. De categorie “onbekend/geen” omvat jeugdigen die vanuit het buitenland in onze regio zijn komen wonen en van wie de onderwijshistorie voor ons onbekend is. 325 Daarnaast betreft het jeugdigen die op jongere leeftijd naar een andere regio zijn 275 254 verhuisd en op235 een later moment zijn teruggekeerd. De reden dat het schooltype 209 onbekend is, ligt in192het feit dat wij alleen de schoolloopbaan kunnen actualiseren 155 154 141 wanneer een jeugdige woonachtig is in onze regio. 111
2
0
2
8
2
18 jaar
17 jaar
16 jaar
VSV op basis van leeftijd
17 22
800
2023-2024 2022-2023 2021-2022
700 631
105
Voortijdig schoolverlaten 62
100
De meeste meldingen van voortijdig schoolverlaten komen van jeugdigen die een mbo-opleiding volgen. Het mbo kent vier verschillende niveaus: entree, niveau 21 jaar 22 jaar 20 jaar 19 jaar 2, niveau 3 en niveau 4. De entreeopleiding is bedoeld voor studenten zonder diploma en niveau 4 is het hoogste mbo-niveau.
Verdeling naar schoolsoort
600
11%
527
• Onbekend
500 441
67%
400
• mbo
325
300
275 254 209
200
• Voortgezet onderwijs
235 192 155 154
141
100 0
22%
111
105 62
2
2
2
16 jaar
8
17 22
17 jaar
18 jaar
2023-2024
19 jaar
20 jaar
21 jaar
22 jaar
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 23
4
Voortijdig schoolverlaters
Voortijdig schoolverlaten Meldingen voortijdig schoolverlaten mbo m Wanneer we inzoomen op de cijfers, blijkt dat het grootste aandeel van de meldingen de afgelopen jaren afkomstig is van mbo niveau 4 (36-38%), gevolgd door niveau 2 (28-30%), niveau 3 (11-15%) en de entreeopleiding, die met 10-13% een relatief kleiner aandeel heeft.
2023 - 2024
6
13%
7%
• mbo entree • mbo-niveau Dit beeld is echter vertekend doordat het aantal studenten per niveau sterk onbekend varieert. Daarnaast wordt elke student aan het eind van de entreeopleiding uitgeschreven, wat de cijfers beïnvloedt. Deze opleiding kent relatief weinig studenten en het merendeel stroomt door naar mbo niveau 2. Op basis van de Voortijdig schoolverlaten mbo 2 • mbo-niveau huidige registratie is niet vast te stellen welk percentage van de uitschrijvingen Voortijdig schoolverlaten• mbo mbo-niveau 4 van de entreeopleiding voortijdig schoolverlaten betreft en welk percentage doorstroomt naar niveau 2. Het is onze ambitie om dit in de toekomst meer • mbo-niveau 3 inzichtelijk te kunnen maken. 2023 - 2024
•
o
30%
37%
3
•m
13%
2023 - 2024
13% • mbo entree 6%
7% 13%
Wanneer we het aantal meldingen afzetten tegen de totale studentenaantallen per mbo-niveau, ontstaat er een ander beeld. Het percentage vsv-meldingen • mbo-niveau is het hoogst bij mbo niveau 2 (33%), gevolgd door mbo niveau 3 (14%) en mbo • mboonbekend entree • mbo-niveau niveau 4 (12%). onbekend
7%
37% 30%
Het relatief hoge percentage meldingen van uitschrijvingen vanuit mbo niveau 2 •mbo-niveau mbo-niveau24 Voor een kan deels worden verklaard door de instroom vanuit de•entreeopleiding. deel van studenten blijkt • mbo-niveau 4 dit hogere niveau niet haalbaar.
37%
• mbo-niveau onbekend
• mbo-niveau 2
8%
8% • mbo-niveau onbekend 14%
2021 - 2022
Daarnaast ontvangen doorstroomcoaches steeds vaker signalen dat jeugdigen mbo-niveau stoppen vanwege financiële problemen. Geldzorgen•kunnen een grote impact onbekend hebben op schoolprestaties en de motivatie. Dit wordt bevestigd uit onderzoek van het Nibud (2018-2019) waaruit bleek dat 1 op de 5 mensen tussen de 18 en 26 jaar heeft te maken met ernstige betalingsproblemen.
38%
• mbo-niveau 4
• mbo entree
38% 29%
mbo-niveau24 ••mbo-niveau
11%
• mbo-niveau 3
• mbo-niveau
14%
38% 29% 38% • mbo-niveau 4 16%
•m 16 •
• mbo
29
mbo-niveau24 ••mbo-niveau
38% 13% • mbo-niveau 4
• mbo-niveau 3
6% mbo-niveau 2021 - 2022 11%•onbekend 8% • mbo entree onbekend
30%
13%
mbo-niveau 3 voor (met Voor mbo niveau 3 en 4 speelt mogelijk mee dat de•arbeidsmarkt name) deze groep gunstig is. Jeugdigen kunnen het aantrekkelijk vinden om hun opleiding voortijdig te beëindigen en direct aan het werk te gaan.
2022 - 2023
2022 - 2023
• mbo-niveau 3
2021 - 2022
11%
• mbo-n
14%
• mbo entree
29%
• mbo-niveau 2
11%
• mbo-niveau 3 Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 24
4
Voortijdig schoolverlaters
Resultaat VSV Een relatief klein deel van de jeugdigen met een melding vsv keert binnen een schooljaar terug naar het onderwijs (21%). Het merendeel (79%) doet dat echter niet. Van deze groep is bekend dat een aanzienlijk deel aan het werk is gegaan (43%). Voor anderen is de situatie minder duidelijk. Zo werd een deel van deze niet-herplaatste jeugdigen nog begeleid door het Doorstroompunt of een andere organisatie (7%) en was een deel van deze jeugdigen om uiteenlopende redenen niet in staat om te werken op dat moment (6%), bijvoorbeeld door detentie, een langdurige ziekte of zorgtaken. Daarnaast bevinden zich in deze groep ook de jeugdigen met een migratieachtergrond die met de inburgering bezig zijn of in afwachting zijn van de uitkomst van hun asielprocedure (17%). Een deel van de jeugdigen vindt op enig moment alsnog de weg terug naar het onderwijs. Het is alleen een proces dat vaak tijd vergt en afhankelijk is van verschillende factoren. Vaak is er sprake van persoonlijke problemen, zoals psychische problemen, gezondheidsklachten of financiële problemen. Gerichte ondersteuning kan bijdragen aan een hogere en snellere terugkeer van deze jeugdigen richting het onderwijs of richting werk.
Dit is een van de redenen waarom we jaarlijks de oud-vsv-actie uitvoeren, waarbij we de jeugdigen zonder startkwalificatie die in een eerder schooljaar stopten met school weer in beeld brengen. Zie ook hoofdstuk 5: Participatie op de arbeidsmarkt.
Herplaatst en niet-herplaatst op school 18+
2023 - 2024 21%
79%
2022 - 2023 25%
75%
2021 - 2022
67%
33%
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 25
Participatie Ongeveer 15 procent van de jeugdigen die zich voorbereiden op een zelfstandig leven en een plek op de arbeidsmarkt, heeft daar extra steun bij nodig (CBS). Vaak spelen er bijkomende problemen, zoals schulden of een instabiele woon- of thuissituatie. Dit maakt het dan extra lastig om vooruit te komen. Onze doorstroomcoaches bieden deze jeugdigen persoonlijke en praktische begeleiding, of het nu gaat om het vinden van een opleiding, een baan of de juiste hulpverlening. Dit 2731 2648 doen ze niet alleen, maar in nauwe samenwerking met scholen, werkgevers, Werk gemeenten 2412 2500 en hulpinstanties. Samen zorgen ze ervoor dat jeugdigen hun talenten kunnen benutten en 3 5 de Terug naar schoolkomt, naast een stevige basis voor de toekomst kunnen opbouwen. Deze ondersteuning 5 2000 omschreven ondersteuning in hoofdstuk 4, ook vanuit het Schakelpunt onderwijs-werk 3 Overdracht naar andere partij* 4 jaar en de Oud vsv-actie, waarbij er wordt er gekeken naar de situatie van jeugdigen tot 23 0 1500 die in eerdere schooljaren zijn uitgevallen. 1 Wil geen begeleiding 3000
1 14
12
5
981
5
Participatie op de arbeidsmarkt
4
974
Nog in behandeling 931 We hebben de wettelijke taak om Jongeren in Kwetsbare Positie (JIKP) te monitoren. Het 1000
11
gaat hier om jeugdigen (zonder startkwalificatie) uit pro, vso, vmbo basis, mbo entree die 8 7 overstappen naar een andere opleiding, dagbesteding of iets anders. Advies 500 6 0
34
76
45
3000
0 2648
2023-2024
2022-2023
2021-2022 2500
2412
2731
5
15
* Werk & Inkomen, dagbesteding/active
2023-2024 Jeugdigen binnen Schakelpunt onderwijs-werk
10
2022-
2000
Ove
Jeugdigen binnen Oud vsv-actie Jongeren in kwetsbare positie
1500 981
1000
974
931
500
0
34
2023-2024
76
45
2022-2023
2021-2022
Jeugdigen binnen Schakelpunt onderwijs-werk Jeugdigen binnen Oud vsv-actie
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 26
Jongeren in kwetsbare positie
5
Participatie jeugdigen
Schakelpunt In 2023-2024 was het Schakelpunt bij 55% minder jeugdigen betrokken dan in 2022-2023. Dit cijfer geeft echter een vertekend beeld. Vooruitlopend op de integratie met het Doorstroompunt heeft het Schakelpunt al ongeveer 40 casussen opgepakt die oorspronkelijk als melding voor het Doorstroompunt binnenkwamen. Deze casussen staan daardoor niet meer geregistreerd als casus voor het Schakelpunt.
begeleiding naar werk, dat nu onder de verantwoordelijkheid van het Schakelpunt valt, hierin opgenomen. Dit integratieproces is al gestart: alle doorstroomcoaches worden nu getraind om jeugdigen te ondersteunen bij arbeidsgerelateerde vragen. Tegelijkertijd delen de doorstroomcoaches van het Schakelpunt hun kennis en expertise met hun collega’s van het Doorstroompunt. Zo wordt actief samengewerkt aan de best mogelijke begeleiding voor de jeugdigen.
De effectiviteit van het Schakelpunt is toegenomen. Het percentage jeugdigen dat succesvol naar werk of school is begeleid, steeg van 37% naar 56%. Tegelijkertijd is het aantal doorverwijzingen naar andere partijen sterk afgenomen. De betrokken doorstroomcoaches geven aan dat de jeugdigen die werden aangemeld vaak ook daadwerkelijk richting werk en school konden worden begeleid vanuit het Schakelpunt. In gesprekken met scholen en jeugdigen geven 3000 de doorstroomcoaches duidelijk aan wat haalbaar is en niet. Dat dit effect lijkt te 2731 hebben, wordt mede ondersteund vanuit het feit 2648 dat in 2023-2024 geen enkele jeugdige aangaf geen begeleiding te willen, terwijl dit in voorgaande jaren nog wel 2412 2500 voorkwam. Daarnaast is het aantal lopende casussen sterk gedaald, mede doordat er 2000 kritisch is gekeken naar welke trajecten konden worden afgerond. Het aantal adviesconsulten is vrijwel gelijk gebleven. We vinden het belangrijk om benaderbaar en zichtbaar 1500 te zijn voor scholen en investeren in de samenwerking. We merken dat scholen deze ruimte voelen en contact met ons opnemen voor advies, met name over participatievraagstukken. 981 974
Daarnaast gaat het Doorstroompunt ondersteuning bieden bij de zogenaamde ‘Big 5’: welzijn, ondersteuning, wonen, inkomen/financiën en werk/onderwijs. Hoewel onze expertise voornamelijk ligt op het gebied van werk en onderwijs, kunnen wij jeugdigen ook informeren over de andere thema’s en hen doorverwijzen naar de juiste hulp en ondersteuning.
931
1000
Met de beoogde inwerkingtreding van de wet “Van school naar duurzaam werk”, op 1 januari 2026, wordt 500 de werkwijze van het Schakelpunt geïntegreerd in het Doorstroompunt. De wet bepaalt dat alle jeugdigen tussen de 12 en 27 jaar recht 76 45 34 hebben op dezelfde begeleiding. 0
Op dit moment richt het Doorstroompunt voornamelijk op de begeleiding 2023-2024zich2022-2023 2021-2022 van jeugdigen richting onderwijs. Met de komst van de nieuwe wet wordt ook de
16
Werk 3
Terug naar school
5 5
3
Overdracht naar andere partij* Wil geen begeleiding
23
14
12
4 0
1
5 4
Nog in behandeling
28
11
Advies
6
0
7
8
5
10
15
20
25
30
* Werk & Inkomen, dagbesteding/activerend werk, sociaal (wijk) team
2023-2024
2022-2023
2021-2022
Jeugdigen binnen Schakelpunt onderwijs-werk Jeugdigen binnen Oud vsv-actie Jongeren in kwetsbare positie
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 27
5
Participatie jeugdigen
Jongeren in kwetsbare positie Het Doorstroompunt heeft de wettelijke taak om Jongeren in een Kwetsbare Positie (JIKP) te monitoren. Op basis van deze monitoring zien we in de afgelopen jaren een redelijk stabiel beeld. Er is echter een lichte stijging in het aantal jeugdigen dat onder deze doelgroep valt. Het aantal jeugdigen dat een startkwalificatie behaalt, blijft redelijk constant. Het aantal jeugdigen met een uitkering is opnieuw gedaald, terwijl het aantal met een inkomen onder de inkomensgrens van €580,- is gestegen. Mogelijk komt dit door de verhoging van de inkomensgrens van € 300,- naar € 580,- per maand. Tegelijkertijd is ook het aantal jeugdigen met werk met een inkomen boven de inkomensgrens gestegen. Met de beoogde inwerkingtreding van de wet “Van school naar duurzaam werk” gaat het Doorstroompunt deze jeugdigen niet alleen volgen, maar ook ondersteunen als dat nodig is. We zijn al bezig met het verkennen van de mogelijkheden om deze uitbreiding in de praktijk te brengen. Zo hebben we contact gelegd met de pro/vso-scholen in onze regio en zijn we al in gesprek over de invulling van onze rol.
39 36 37
Startkwalificatie
532 571
School
541 155 142 143
Werk > inkomensgrens
11 21 12
Combinatie werk en uitkering
80 94 105
Uitkering
164
2021-2022
110 93
Inkomen < inkomensgrens
In een pilot volgen we vanaf schooljaar 2024-2025 een jaar lang jeugdigen afkomstig van pro/vso-scholen die richting arbeid gaan. Waar nodig bieden wij hen begeleiding wanneer zij vastlopen of dreigen uit te vallen. Ook sluiten we aan bij de uitstroomgesprekken op verschillende pro/vso scholen, zodat we al in een vroeg stadium betrokken zijn.
2023-2024 2022-2023
0
100
200
300
400
500
600
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 28
5
Participatie jeugdigen
Oud vsv-actie Bij de oud vsv-actie wordt gekeken naar de situatie van jeugdigen van 18 tot 23 jaar die in eerdere schooljaren zijn uitgevallen. We controleren of zij inmiddels een diploma hebben behaald, een nieuwe opleiding volgen, werk hebben gevonden met voldoende inkomen of een uitkering ontvangen. Is dat niet het geval? Dan nemen we actief contact op om te kijken hoe we hen kunnen ondersteunen. Het aantal jeugdigen dat in beeld is gebracht, is iets lager dan in voorgaande jaren: 2.648 in 2022-2023 en 2.602 in 2021-2022. Dit betekent een lichte daling van 9% ten opzichte van het jaar daarvoor in het aantal jeugdigen dat het onderwijs verliet zonder startkwalificatie.
2.412 jeugdigen in beeld gebracht Jeugdigen (18-23 jaar) zonder startkwalificatie
2.412 die jeugdigen in beeld gebracht voor het schooljaar 2023-2024 de school verlieten
Jeugdigen (18-23 jaar) zonder startkwalificatie die voor het schooljaar 2023-2024 de school verlieten Bij de check bleek
Bij de 719 check bleek jeugdigen (30%) Schoolinschrijving
719 jeugdigen (30%) Schoolinschrijving
816 jeugdigen (34%)
Werk met inkomen boven inkomensgrens 816 jeugdigen (34%) Werk met inkomen boven inkomensgrens
54 jeugdigen (2%)
Dit heeft geleid tot Dit heeft geleid tot Wel contact Geen contact 149 meldingen (36%) 270 meldingen (64%) Wel contact Geen contact 149 meldingen (36%) 270 meldingen (64%) 15
15
21
(4%)
(5%)
Reeds in
Inmiddels
21
234
234
(56%)
86
86
(21%)
31
31
(7%)
27
27
(6%)
5
5
(1%)
Contact niet Geen Ontvangt Ondersteuning Doorverwijzing (5%) verhuisd (4%) begeleiding (56%) (21%) (7%) (6%) (1%) naar externe of vanuit tot stand begeleidings- begeleiding
Reeds in begeleiding DSP
Inmiddels DSP verhuisd of 23+
23+ behoefte partij Doorstroompunt Contact niet gekomen Geen Ontvangtandere Ondersteuning Doorverwijzing partij vanuit naar externe tot stand begeleidings- begeleiding partij gekomen behoefte andere partij Doorstroompunt
waarvan
waarvan
Werk en uitkering
54 jeugdigen (2%) Werk en uitkering
265 jeugdigen (11%) Uitkering
265 jeugdigen (11%)
39 jeugdigen (26%) Geeft aan als ZZP'er actief te zijn 39 jeugdigen (26%) Geeft aan als ZZP'er actief te zijn
Uitkering
139 jeugdigen (6%)
In begeleiding Doorstroompunt
139 jeugdigen (6%)
In begeleiding Doorstroompunt Actief benaderd zijn
Actief419 benaderd zijn jeugdigen (17%)
Zonder schoolinschrijving of een inkomen onder de inkomensgrens
419 jeugdigen (17%)
Zonder schoolinschrijving of een inkomen onder de inkomensgrens
Van de 149 jeugdigen waar contact mee is geweest, hebben er 39 (26%) aangegeven werkzaam te zijn als zzp-er. We hebben geen gegevens over hun daadwerkelijke inkomsten. Dit komt doordat deze voor ZZP’ers niet automatisch en actueel worden gedeeld met instanties. Het blijft daarmee onduidelijk in hoeverre deze jeugdigen financieel zelfredzaam zijn.
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 29
5
Participatie jeugdigen
Situatie 1-10-2024
Situatie 1-5-2024
De situatie van de groep van 419 jeugdigen die op 1 mei 2024 geen schoolinschrijving had of een inkomen onder de inkomensgrens, is op 1 oktober 2024 opnieuw bekeken.
257 jeugdigen (61%) Geen inkomensverhouding
De instroom naar onderwijs blijkt beperkt (6%), wat in combinatie met het percentage jeugdigen dat inmiddels werk met een inkomen boven de inkomensgrens heeft gevonden (21%) suggereert dat de focus van deze groep jeugdigen voornamelijk op werk ligt.
419 jeugdigen (17%)
Het is positief dat een groep jeugdigen de weg naar school en de arbeidsmarkt heeft gevonden. Tegelijkertijd blijft het zorgwekkend dat een relatief grote groep jeugdigen nog altijd geen inkomstenverhouding (61%) of een inkomen onder de inkomensgrens (13%) had.
zonder schoolinschrijving en werk met inkomen onder de inkomensgrens
53 jeugdigen (13%)
Werk onder de inkomensgrens
=
20% 20%
• Inkomen• boven Inkomen boven
3% 3%
• Uitkering• Uitkering
• Inkomen• onder Inkomen onder inkomensgrens inkomensgrens
15 jeugdigen (4%) Uitkering
waarvan
24 jeugdigen (6%) een schoolinschrijving
Wel contact Wel contact
• Inkomen•boven de boven de Inkomen inkomensgrens inkomensgrens
15% 15%
inkomensgrens inkomensgrens
12% 12%
23% 23%
65% 65%
• Geen inkomstenverhouding • Geen inkomstenverhouding
6 jeugdigen (1%) Werk en uitkering
Een directe vergelijking tussen de groep die actief is benaderd en de groep waarbij dat niet is gedaan, is niet goed mogelijk vanwege ontoereikende data. De onderstaande vergelijking geeft een indicatief beeld, maar moet met de nodige terughoudendheid worden geïnterpreteerd. In de groep die niet is benaderd vanuit de Oud VSV actie bevinden zich namelijk ook jeugdigen die al begeleiding ontvingen Jeugdigen in beeld Jeugdigen in beeld vanuit het Doorstroompunt. Het is ons streven om dit in de toekomst meer inzichtelijk te kunnen maken, om een nauwkeurigere vergelijking te kunnen maken tussen de groepen en de effectiviteit van de interventies beter te kunnen beoordelen.
Geen contact Geen contact
88 jeugdigen (21%)
Werk boven de inkomensgrens
5% 5%
• Arbeidsverhouding • Arbeidsverhouding en uitkering en uitkering
• Inkomen•onder Inkomen onder inkomensgrens inkomensgrens
5% 5%
• Uitkering• Uitkering
53% 53%
• Geen inkomstenverhouding • Geen inkomstenverhouding
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 30
Begrippenlijst Absoluut verzuim Er is sprake van absoluut verzuim wanneer een leerplichtige of kwalificatieplichtige jeugdige niet is ingeschreven op een school. Bij melding is de school van de jeugdige in ieder geval onbekend. Het RBL onderzoekt of een jeugdige daadwerkelijk niet staat ingeschreven Beginnend verzuim Vermoedelijk ongeoorloofd schoolverzuim van minder dan de wettelijke norm van 16 uur les- of praktijktijd in 4 weken. Het gaat bijvoorbeeld om veelvuldig te laat komen of spijbelen. Vaak bespreekt de leerplichtconsulent het beginnend schoolverzuim met de jeugdige in het kader van onze preventieve aanpak. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) Deze dienst voert verschillende onderwijswetten en -regelingen uit. Waaronder het beheren van het verzuimloket voor het melden van verzuim van leerlingen. Ook ziet het RBL via DUO of en waar jeugdigen zijn ingeschreven op school. Doorstroompunt en doorstroomcoaches Het Doorstroompunt, voorheen bekend als het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC), biedt ondersteuning aan jeugdigen die tijdelijk vastlopen of een andere richting willen inslaan. De doorstroomcoaches begeleiden jeugdigen in hun proces, zodat zij hun mogelijkheden en wensen kunnen ontdekken. Daarnaast helpen zij bij het aanpakken van eventuele belemmeringen.
Deze ondersteuning is bedoeld voor jeugdigen van 18 tot 23 jaar zonder startkwalificatie, bij vermoedens van ongeoorloofd schoolverzuim of schooluitval.
Halt Bij ongeoorloofd (beginnend) schoolverzuim kan de leerplichtconsulent een doorverwijzing opstellen voor een traject bij Halt. Deze maatregel kan ingezet worden bij jeugdigen van 12 jaar en ouder. Met een doorverwijzing naar Halt kan strafrechtelijke vervolging worden voorkomen. Ingrado Sinds 2007 zijn de Landelijke Vereniging voor Leerplichtambtenaren (LVLA) en het Landelijk Werkverband Voortijdig Schoolverlaten (LWVSV) gefuseerd tot Ingrado, vereniging voor leerplicht en Doorstroompunt (voorheen RMC). Inlichtingenbureau Het inlichtingenbureau vergelijkt gegevens van burgers die bij gemeenten bekend zijn met de gegevens van tal van andere overheidsorganisaties, zoals de Belastingdienst, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) en de Sociale Verzekeringsbank (SVB). ISK De ISK (Internationale Schakel Klas) is een opleiding voor anderstalige leerlingen tussen de 12 en 18 jaar.
Kwalificatieplicht Jeugdigen tussen de 16 en 18 jaar die geen startkwalificatie hebben behaald zijn kwalificatieplichtig. Een startkwalificatie is (minimaal) een diploma havo, vwo of mbo (niveau 2 of hoger). De kwalificatieplicht geldt niet voor jeugdigen die praktijkonderwijs gevolgd hebben Of voor jeugdigen die uitstromen vanuit het voortgezet speciaal onderwijs met een uitstroomprofiel arbeid of dagbesteding. Langdurig verzuim Als een leerling vier weken aaneengesloten afwezig is, dan kan er door school via DUO een melding van langdurig relatief verzuim worden gedaan. Leerplicht Alle jeugdigen tussen 5 en 16 jaar die in Nederland wonen zijn leerplichtig. Dit betekent dat zij ingeschreven moeten staan op een school en deze regelmatig moeten bezoeken. Dit geldt ook voor jeugdigen met een andere nationaliteit en nieuwkomers. Jeugdigen moeten uiterlijk de 1e dag van de nieuwe maand nadat zij 5 jaar zijn geworden naar school. Als een jeugdige minimaal 12 volledige schooljaren naar school is geweest, is de leerplicht ook afgelopen. Een klas overslaan telt ook mee als een volledig schooljaar.
Jeugdbeschermingstafel Multidisciplinair casuïstiek overleg tussen jeugdbeschermings- en zorgpartners en gemeenten. De Jeugdbeschermingstafel wordt bijeen geroepen wanneer een gezinssituatie onveilig is, vrijwillige hulpverlening ontoereikend blijkt en/of een kinderbeschermingsmaatregel wordt overwogen.
Luxeverzuim Vermoedelijk ongeoorloofd schoolverzuim waarbij een jeugdige zonder toestemming buiten de schoolvakanties om, één of meerdere dagen ‘vrij’ heeft genomen.
Jongeren in kwetsbare positie (JIKP) Jeugdigen die uitstromen van pro, vso, vmbo-basis en mbo entree naar school, werk, uitkering of anders.
Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) Instrument voor aanpak schoolverzuim ontwikkeld door Ingrado, Openbaar Ministerie, Halt, Raad voor de Kinderbescherming en VNG. Zie ook de online documentatie over MAS.
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 31
MGR-SDCG De Modulaire Gemeenschappelijke Regeling - Sociaal Domein Regio Centraal Gelderland. Zie ook: www.mgrsdcg.nl Ongeoorloofd schoolverzuim Van ongeoorloofd schoolverzuim is sprake als een jeugdige zonder geldige reden afwezig is van school. Ouder(s)/ verzorger(s) zijn verantwoordelijk voor de schoolinschrijving en schoolgang van hun kind. Vanaf 12 jaar is de jeugdige medeverantwoordelijk voor de schoolgang. OM Het Openbaar Ministerie (OM) is de enige instantie in Nederland die verdachten voor de strafrechter kan brengen. Ouders In het jaarverslag spreken we, ten behoeve van het lezersgemak, over de term ouders. Met de term ‘ouders’ verstaan we ook ouder(s) en verzorger(s). Proces-verbaal Een leerplichtconsulent met BOA-bevoegdheid kan een proces-verbaal opmaken tegen een ouder en/of een jeugdige. Dit proces-verbaal valt binnen de strafrechtelijke aanpak van de MAS. Raad voor de Kinderbescherming De Raad voor de Kinderbescherming is een overheidsinstantie die zich inzet voor het veilig laten opgroeien, ontwikkelen en opvoeden van minderjarige kinderen. Regionaal programma voortijdig schoolverlaten Gemeenten en schoolbesturen stellen een programma met maatregelen op met als doel het aantal voortijdig schoolverlaters te verminderen en om meer aandacht te geven aan jeugdigen in een kwetsbare positie.
Relatief verzuim Ook bekend als wettelijk verzuim. Scholen zijn wettelijk verplicht verzuim van 16 uur in 4 weken via DUO te melden bij het RBL Midden-Gelre. Scholingsplicht Jeugdigen van 18 tot 27 jaar met een WWB-uitkering krijgen vanuit de gemeente de scholingsplicht opgelegd wanneer zij nog geen startkwalificatie hebben behaald. De jongere is dan verplicht om te starten met een opleiding. De wijze waarop de scholingsplicht wordt ingevuld, verschilt per gemeente. Sociaal (wijk)team Een wijkteam is een professioneel team dat wijkbewoners helpt, zoals kinderen en hun ouders. Een wijkteam zit altijd in de buurt, vandaar de naam. Een wijkteam komt in actie als er in een gezin vragen of zorgen zijn. Startkwalificatie Een startkwalificatie is een diploma op minimaal havo, vwo, mbo niveau 2 of hoger. Thuiszitters Volgens het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) vallen de volgende categorieën onder de definitie van ‘thuiszitter’: • Leerlingen die ingeschreven staan op school, maar langer dan vier weken thuiszitten (langdurig verzuim). • Leerplichtige jeugdigen die niet op een school staan ingeschreven en daardoor geen onderwijs volgen (absoluut verzuim). • Jeugdigen die zijn vrijgesteld van de Leerplichtwet omdat zij door psychische en/of lichamelijke belemmeringen niet in staat worden geacht onderwijs te volgen.
Veilig Thuis Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling. VGGM Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden Voortijdig schoolverlaters (VSV) Voortijdig schoolverlaters zijn jeugdigen van 2 tot 23 jaar die zonder een startkwalificatie het onderwijs verlaten. Vrijstelling Ouders kunnen een beroep doen op vrijstelling van de inschrijvingsplicht of vrijstelling van geregeld schoolbezoek. De leerplichtwet kent vier gronden waarop ouders zich kunnen beroepen op vrijstelling van de inschrijvingsplicht; • Psychische en/of lichamelijke belemmeringen (artikel 5 onder a); • Bezwaar tegen de richtingen van het onderwijs (artikel 5 onder b); • Onderwijs in het buitenland (artikel 5 onder c); • Alternatief onderwijs, bijvoorbeeld particulier (artikel 15). W&I De afdeling Werk & Inkomen binnen de gemeente. W&I helpt mensen die -tijdelijk- niet voldoende inkomen hebben. Zorg- en Veiligheidshuis In de Zorg- en Veiligheidshuizen werken justitie, zorg en bestuur samen bij de aanpak van complexe problematiek rond overlast, huiselijk geweld en criminaliteit.
Jaarverslag 2023 - 2024 • RBL Midden-Gelre • 32
Leerlingpopulatie naar leeftijd
Leeftijd
Arnhem
Duiven
Lingewaard
Overbetuwe
Renkum
Rheden
Rozendaal
Westervoort
Zevenaar
Totaal
5 jaar
1.574
211
451
493
271
371
28
157
408
3.964
6 jaar
1.561
218
426
571
244
412
17
159
404
4.012
7 jaar
1.607
197
435
556
284
377
27
156
408
4.047
8 jaar
1.669
236
480
556
265
395
19
152
411
4.183
9 jaar
1.662
239
499
579
310
401
19
162
468
4.339
10 jaar
1.690
256
487
522
299
403
23
142
454
4.276
11 jaar
1.748
224
521
596
293
436
30
153
401
4.402
12 jaar
1.664
274
600
587
347
441
32
144
488
4.577
13 jaar
1.793
275
565
586
344
480
21
166
482
4.712
14 jaar
1.816
292
613
656
346
448
28
152
431
4.782
15 jaar
1.781
297
572
648
353
437
25
167
484
4.764
16 jaar
1.760
264
576
611
348
414
34
155
456
4.618
17 jaar
1.841
281
582
613
375
503
31
164
467
4.857
18-
22.166
3.264
6.807
7.574
4.079
5.518
334
2.029
5.762
57.533
27%
4%
8%
9%
5%
7%
0%
2%
7%
69%
18 jaar
1.965
302
575
601
352
434
32
158
477
4.896
19 jaar
2.115
295
575
560
287
516
18
149
454
4.969
20 jaar
2.253
319
578
582
271
460
28
158
474
5.123
21 jaar
2.482
278
583
546
251
526
14
133
461
5.274
22 jaar
2.521
297
479
514
226
455
8
136
477
5.113
18+
11.336
1.491
2.790
2.803
1.387
2.391
100
734
2.343
25.375
14%
2%
3%
3%
2%
3%
0%
1%
3%
31%
33.502
4.755
9.597
10.377
5.466
7.909
434
2.763
8.105
82.908
40%
6%
12%
13%
7%
10%
1%
3%
10%
100%
Totaal
Leerlingpopulatie per onderwijssoort
Gemeente
Arnhem
Duiven
Lingewaard
Overbetuwe
Renkum
Rheden
Rozendaal
Westervoort
Zevenaar
Overig
Totaal
Jongeren van 4-18 jaar BO
13.545
1.887
3.934
4.562
2.345
3.218
202
1.302
3.362
20
34.377
SBO
369
45
120
118
23
83
1
32
106
0
897
SO
512
50
88
80
61
116
4
40
97
2
1.050
VSO
479
50
84
143
68
100
4
49
105
2
1.084
PRO
240
37
48
52
26
53
1
34
79
0
570
AVO
1.446
134
313
410
277
434
27
91
162
2
3.296
VMBO
2.399
440
890
908
337
504
14
257
776
3
6.528
HAVO
1.318
278
538
499
258
321
29
126
408
0
3.775
VWO
1.830
203
464
585
465
463
46
76
320
0
4.452
IB
95
5
5
13
5
3
0
2
0
0
128
VAVO
64
2
5
3
6
44
0
3
4
0
131
MBO1
9
0
1
0
0
4
0
2
2
0
18
MBO2
55
13
27
17
6
11
0
12
21
0
162
MBO3
27
5
17
24
3
9
0
8
25
0
118
MBO4
121
29
65
53
16
44
3
15
73
0
419
MBO niveau onbekend
37
8
28
21
12
13
1
5
10
0
135
Oekraïneschool
5
8
0
0
3
0
0
5
24
0
45
VO (niveau onbekend)
23
0
1
5
9
7
0
2
0
1
48
Onbekend
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
22.574
3.194
6.628
7.493
3.920
5.427
332
2.061
5.574
30
57.233
VSO
149
12
20
17
19
19
2
6
11
2
257
PRO
63
4
5
14
8
10
0
5
14
0
123
AVO
4
0
2
2
0
0
0
0
0
0
8
VMBO
83
6
12
27
14
14
0
3
8
3
170
Totaal 4-17 jaar Jongeren van 18-23 jaar
HAVO
175
17
36
47
35
26
1
8
32
1
378
VWO
208
20
31
56
59
51
3
8
23
0
459
IB
31
0
1
3
0
0
0
0
0
0
35
VAVO
301
17
45
27
24
57
5
9
25
1
511
MBO1
37
2
8
10
3
10
0
3
4
0
77
MBO2
426
60
71
70
39
93
2
47
72
1
881
MBO3
325
63
135
127
50
80
0
31
136
3
950
MBO4
1.177
228
349
312
148
294
11
114
350
11
2.994
MBO niveau onbekend
120
18
53
53
21
15
1
13
37
3
334
VO (niveau onbekend)
3
0
0
2
1
0
0
0
0
0
6
Onbekend
1
0
0
0
2
1
0
0
1
0
5
Totaal 18-22 jaar
3.103
447
768
767
423
670
25
247
713
25
7.188
Eindtotaal 4-22 jaar
25.677
3.641
7.396
8.260
4.343
6.097
357
2.308
6.287
55
64.421
Regionaal Bureau Leerlingzaken Midden-Gelre Eusebiusbuitensingel 53 6828 HZ Arnhem Telefoon 026 - 377 4963 info@rblmidden-gelre.nl www.rblmidden-gelre.nl