A3d. 201589603-Bijlage bij ambitiedocument duurzaamheid Graafstaete.pdf

Duurzaamheidsprogramma van Eisen Graafstaete II - uitgeefbaar gebied Oktober 2022

Energie 1. Vraagbeperking Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Eis

Opstellen integraal bedrijfsplan verduurzaming.

Toekomstige gebruikers dienen hun plannen op duurzaamheid te laten toetsen door een gemeente aan te wijzen adviseur, die integraal kan adviseren over verduurzamingsmaatregelen.

Wettelijke eis

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Toelichting

Neutraal

Advieskosten betreffen een beperkte investering. Deze kunnen bovendien in de verkoopprijs worden verdisconteerd.

Planfase

Schaal

Borging

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

Dit kan worden geborgd door dit onderdeel te Gemeente - ontwikkelaar maken van het verkoopproces of vast te leggen in de eindgebruiker omgevingsvergunning. Er worden (raam)afspraken worden gemaakt met een adviseur voor het uit te brengen advies.

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Definitiefase (visie / ambitie / PVE)

Structuur

Samen met warmtebedrijf verkennen of uitbreiding van het bestaande warmtenet haalbaar is en onder welke voorwaarden.

Gemeente

Niet van toepassing

Het is aan de energie-leverancier om te beoordelen of een aansluiting op het warmtenet mogelijk is. De financiele haalbaarheid zal onderdeel uitmaken van deze beoordeling en besluitvorming.

Definitiefase (visie / ambitie / PVE)

Structuur

Met de netbeheerder voor Liander afspreken dat aanvragen voor aansluiten op gas niet worden gehonoreerd. In het bestemmingsplan vastleggen dat aansluiten op gas niet is toegestaan. In de koopovereenkomst vastleggen dat aansluiten op gas niet is toegestaan

Gemeente

Niet van toepassing

Beleggers willen geen gasaansluiting, dus deze eis heeft geen negatief effect op de grondwaarde. Er zitten geen financiële consequenties aan het doorvoeren van deze eis.

Ontwerpfase gebied

Structuur

In koopovereenkomst opnemen dat bedrijven Gemeente gebruik kunnen maken van bodemenergie, mits dit in overeenstemming is met het bodemenergieplan. In bestemmingsplan / omgevingsplan vaststellen dat gebruik van bodemenergie dient te worden goedgekeurd door de gemeente.

Positief

Deze eis heeft een positieve financiële haalbaarheid. Inzicht in de mogelijkheden van bodemenergie dragen in positieve zin bij aan de verkoopwaarde. Kosten van het bodemenergieplan betreffen een beperkte investering. Deze kunnen bovendien in de verkoopprijs worden verdisconteerd.

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

- Balancering van vraag en aanbod wordt onderdeel van het bedrijfsplan gericht op verduurzaming.

Eindgebruiker

Neutraal

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Ontwerpfase gebied

Structuur

- Indien we een dergelijk systeem laten doorontwikkelen en realiseren (door een derde te realiseren en exploiteren d.m.v. een concessie), nemen we een aansluitverplichting en aansluitvoorwaarden op in de koopovereenkomst van afnemers.

Gemeente

Neutraal

2. Efficiëntie van opwekinstallaties Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wens

Verkennen mogelijkheid uitbreiden en aansluiten op bestaande warmtenet

- De aansluiting op het warmtenet is alleen noodzakelijk bij een hoge temperatuurvraag. Bij lage temperatuurvraag moeten bedrijven voorzien in hun eigen energievoorzieningen

Eis

Verbod om aan te sluiten op gasnet

Naast het wettelijke verbod voor kleinverbruikers een verbod voor alle aansluitingen

Eis

Afstemmen gebruik van bodemenergie

De gemeente stelt een bodemenergieplan op zodat er op voorhand duidelijkheid is over de mogelijkheden voor het gebruik maken van bodemenergie. Ontwikkelaars dienen gebruik van bodemenergie van zowel gesloten als open systemen af te stemmen met de gemeente.

Wettelijke eis

Kleinverbruikers mogen niet aansluiten op een gasnet.

Toelichting

3. Beperken omgevingseffecten 4. Balancering vraag en aanbod Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wens

We optimaliseren vraag en aanbod zoveel als mogelijk op bedrijfsniveau

Door de afstemming van elektraverbruik op bedrijfsniveau af te stemmen op het aanbod van lokaal opgewekte energie en op de capaciteit van het (centrale of decentrale) elektranet, wordt zo efficient mogelijk gebruik gemaakt van lokaal opgewekte energie.

Wettelijke eis

Toelichting

5. Impact elektriciteitsnet Omschrijving maatregel

Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wens

We zetten in op een decentrale oplossing voor opwekking, afname en opslag van elektra (energiehub / smartgrid), waarmee een optimale balans tussen vraag en aanbod wordt gerealiseerd en het openbare net zoveel mogelijk wordt ontlast.

We maken zo efficiënt mogelijk gebruik van het openbare elektriciteitsnet. Dit net heeft zeer beperkt capaciteit om duurzame stroom af te nemen en te leveren. We zetten daarom in op decentrale oplossingen voor opwekking, afname en opslag, die samen een energiehub creëren, waarmee een optimale balans tussen vraag en aanbod wordt gerealiseerd en het openbare net zoveel mogelijk wordt ontlast. Hiermee zijn we ook zo onafhankelijk mogelijk van het openbare net. Bedrijven zijn verplicht om op dit netwerk aan te sluiten.

Wettelijke eis

Toelichting Financiële consequenties voor bedrijven (hoogte bijdrage aansluitkosten) moet (indicatief) blijken uit het haalbaarheidsonderzoek.

1

6. Lokale opwek van duurzame elektriciteit Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Eis

Maximale opwekking van zonne-energie en daar waar mogelijk van (kleinschalige) windenergie door bedrijven te verplichten om zonne-energie op daken te realiseren

Alle daken worden constructief en conform eisen brandveiligheid geschikt gemaakt voor zonnepanelen, ofwel in eigendom en voor eigen gebruik, ofwel dak ter beschikking stellen voor opwekking door derden. Het aantal te realiseren zonnepanelen dient te zijn afgestemd op de vraag en capaciteit van het (de)centrale elektriciteitsnet. .

BENG 3

Verkoop-/contractfase

Kavel

Kwalitatieve verplichting in de koopovereenkomst dat daken maximaal worden benut voor duurzame energieopwekking: bovenwettelijke eis BENG 3 om opwek van duurzame energie af te dwingen.

Projectontwikkelaar

Positief

Zonnesystemen hebben bij voldoende schaal een positieve businesscase. Investeringskosten kunnen oplopen (constructieve maatregelen), maar verhouden zich positief tot de mogelijke baten van zonopwekking.

Wens

Onderzoeken mogelijkheid (kleinschalige) opwekking windenergie op gebouwen

Kleinschalige windturbines hebben vooralsnog op zichzelf een negatieve businesscase, maar kunnen als onderdeel van een totaal decentraal energie-systeem mogelijk positief bijdragen aan de technische en financiele haalbaarheid, want 80% van de tijd dat de zon niet schijnt, waait het en 80% van de tijd dat het niet waait, schijnt de zon. Om tot een goede balans van vraag en aanbod van een decentale energieoplossing te komen, kan kleinschalige opwekking van windenergie interessant zijn. Opwekking van wind mag geen beperkingen meebrengen voor gebruiksmogelijkheden bedrijventerrein.

Ontwerpfase gebied

Kavel

Mogelijkheid kleinschalige windenergie vastleggen Gemeente in bestemmingsplan/omgevingsplan. -Haalbaarheid en wenselijkheid windenergie integraal onderzoeken in onderzoek naar decentrale energieoplossing.

Neutraal

Kleinschalige windturbines hebben vooralsnog op zichzelf een negatieve businesscase, maar kunnen in als onderdeel van een totaal decentraal energie-systeem mogelijk positief bijdragen aan de technische en financiele haalbaarheid. Dit maakt het alsnog de moeite waard om de mogelijkheden verder te onderzoeken.

Planfase

Schaal

Borging

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

-Als uitgangspunt hanteren bij de eisen voor de Projectontwikkelaar kavelpaspoorten.

Positief

Tegenover de (beperkte) negatieve effecten op de bouwkosten, staat een positief effect op de exploitatie. Deze maatregel betreft daarom een business case en niet enkel een investering. De verwachting is overigens dat deze maatregel landelijk verplicht gaat worden, door het nu niet toe te passen kan dit zodoende in de toekomst leiden tot extra kosten.

De maatregel zorgt voor extra onderhoud en daarmee extra kosten. Aangezien deze maatregel ook direct bijdraagt aan het tegengaan van wateroverlast is de financiële haalbaarheid van deze maatregel positief.

Toelichting

Klimaatadaptatie en biodiversiteit 1. Overstromings-bestendig 2. Droogte-bestendig Beoordeling financiele haalbaarheid

Eis/Wens

Maatregel

Wens

De voorkeursvolgorde van omgang met water is: 1) hergebruik van water, 2) vasthouden van regenwater door opslag (bijv. in tanks/regentonnen, zodat het kan worden gebruikt in tijden van droogte), 3) waterberging bovengronds en/of ondergronds, 4) afvoeren via oppervlaktewater.

Eis

Door zoveel mogelijk groene en halfverharde inrichting van privaat terrein wordt water in de grond geïnfiltreerd.

- Voor iedere 100m2 verhard privaat terrein moet er . minimaal 10m2 groen (10%) aanwezig zijn (horizontaal of verticaal). - Niet-intensief gebruikte parkeerterreinen zijn halfverhard uitgevoerd. Genoemde eisen zijn bovenwettelijk. De perceeleigenaar is primair verantwoordelijk voor het verwerken van hemelwater op het eigen terrein. Indien er geen apart hemelwaterriool wordt aangelegd, zijn dergelijke maatregelen noodzakeljk voor het verwerken van hemelwater. Pas als de perceeleigenaar het hemelwater redelijkerwijs niet zelf kan verwerken, treedt de zorgplicht voor de gemeente in werking voor een doelmatige verwerking van het hemelwater

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

-Eis opnemen in kavelpaspoort

Projectontwikkelaar

Positief

Eis/Wens

Omschrijving maatregel

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Wens

Eerste inzet is passieve koeling van gebouwen: 1. Gebouwontwerp houdt rekening met positionering op de zon. 2. Gebruik van gebouw houdt rekening met de zon (bijv. kantoor niet op zuiden). 3. Lichte (witte) gebouwen en bestrating kunnen hitteophoping verminderen. 4. gebruik van schaduw op het heetst van de dag met groen, overstekken, luifels, etc. Actieve koeling (airco) is laatste keuze.

- Bij indeling en ontwerp van gebouw wordt rekening gehouden met de positionering op de zon: aan de koelere kant kantoren en aan de warmere kant distributie. - In gebouwontwerp wordt gebruik gemaakt van lichte kleuren op de (zuid- en west-) gevels. - Tegels en stenen voor bestrating zijn licht van kleur - Schaduw met groen en overstekken. Kies daarbij voor hitte bestendig groen.

De TO juli norm is een wettelijke eis voor hoe warm een woning mag worden op een hete zomerse dag. Het is de verwachting dat dergelijke eisen ook voor bedrijfsruimtes ontwikkeld zullen worden.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

Wens vastleggen in kavelpaspoort

Projectontwikkelaar

Zeer positief

Deze maatregel zorgt voor weinig extra kosten, maar zorgt voor een positief effect op zowel de indirecte (verkoop)waarde als op de directe exploitatiewaarde. De investering van deze maatregel ligt bij de ontwikkelaar, terwijl de opbrengsten met name ten gunste van de exploitant/gebruiker zijn. Door deze maatregel worden de kosten van actieve koeling beperkt. Deze maatregel kan tevens leiden tot een hogere waarde van het bedrijfspand bij verkoop of verhuur (exploitant).

Wens

Opwarming buiten beperken bij vitale functies waar gewerkt wordt (bijvoorbeeld laden en lossen) en bij (private) parkeerterreinen en entrees, door: 1. Lichte kleuren 2. Windwerking 3. Schaduw met groen, luifels, overstekken, etc 4. Extra verdamping door veel groen.

-Schaduw wordt bij voorkeur gerealiseerd met groen (bomen). -De tweede keuze voor het genereren van schaduw zijn overstekken, afdakjes, zonneschermen etc.en.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

-Materialisering / lichte kleuren gebouwen vastleggen in kavelpaspoort. -Minimum hoeveelheid groen / bomen vastleggen in kavelpaspoort

Projectontwikkelaar

Positief

Deze maatregel vraagt om een relatief beperkte investering tenopzichte van de totale bouwkosten. De investering komt voor de rekening van de ontwikkelaar, terwijl met name de gebruiker de voordelen ervan ervaart. Echter levert deze maatregel extra waarde op voor het bedrijfspand, waardoor de verkoop of verhuur (exploitant) meer kan opleveren. De financiële haalbaarheid van deze maatregel is daarom positief.

Eis

Groen(blauw)e daken en groene gevels kunnen passief bijdragen aan verkoeling van (buiten)ruimtes.

- Alle daken van verblijfsruimtes (zoals kantoorruimte) zijn groen. - Alle zuidgevels zijn groen. De gevelbeplanting groeit direct in de volle grond met oog op robuustheid en lage onderhoudskosten.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

Groene daken en gevels verplichten in kavelpaspoort

Projectontwikkelaar

Positief

Het aanleggen van groenblauwe daken en gevels zorgt voor een stijging van de bouwkosten, daar staat tegenover dat de pandwaarde stijgt. Ook neemt de levensduur van de daken toe. Zowel het effect van de indirecte waarde (verkoop) en levensduur als de directe waarde op de exploitatie stijgen. Daarom heeft deze maatregel een positieve financiële haalbaarheid.

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Verantwoordelijkheid bij

Toelichting

3. Hitte-proof

Toelichting

2

4. Waterrobuust

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

De hemelwaterzorgplicht voor Ontwerpfase gemeenten is omschreven in opstalontwikkeling artikel 3.5 van de Waterwet. Op basis hiervan 'is de perceeleigenaar primair verantwoordelijk voor het verwerken van hemelwater op het eigen terrein.

Kavel

- Eisen privaat terrein vastleggen in kavelpaspoort / bestemmingsplan

Projectontwikkelaar

Neutraal

Wettelijke eis

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

- Samenstelling van groene daken en gevels is voldoende divers en draagt bij aan biodiversiteit

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

- Een puntenbeoordelingssysteem ontwikkelen en een minimum te behalen aantal punten vastleggen in kavelpaspoort en toetsen bij vergunningsaanvraag.

Projectontwikkelaar

Neutraal

Groene daken en gevels hebben een positief effect op de pandwaarde en dit kan voor vermindering van hitte zorgen, daarbij is de beplanting isolerend. De kosten voor de ontwikkelaar/gebruiker zullen hierdoor al met al neutraal zijn.

Stimuleer aanplant bomen en vaste planten op privaat terrein.

- Ondernemers krijgen punten voor bomen op hun terrein (voor hittewering, voor biodiversiteit of voor beeldkwaliteit.) - Er zijn geen bloembakken op privaat terrein: planten groeien in de volle grond.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

- Een puntenbeoordelingssysteem ontwikkelen en een minimum te behalen aantal punten vastleggen in kavelpaspoort en toetsen bij vergunningsaanvraag.

Projectontwikkelaar

Neutraal

Een groene inrichting heeft een positief effect op de pandwaarde en dit kan voor vermindering van hitte zorgen. De kosten voor de ontwikkelaar/gebruiker zullen hierdoor al met al neutraal zijn.

Tijdelijk bestemmen van braakliggende terreinen voor natuur en ecosysteemdiensten

-Braakliggende grond krijgt een tijdelijke bestemming - De Flora en Fauna toets. natuur/ecosysteem. Bij langdurige uitstel van ontwikkeling worden ontwikkelaars verplicht de terreinen (tijdelijk) te vergroenen. Aandachtspunt hierbij is risico op gevolgen flora- en faunatoets. Dit ondervangen door aan de voorkant duidelijke afspraken te maken.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

Gemeente - ontwikkelaar

Neutraal

Een tijdelijke inrichting van een bedrijventerrein kost geld, maar andere maatregelen, zoals het afzetten van het terrein met hekken, kunnen hiermee worden voorkomen. Als hier slim mee wordt omgegegaan kan dit budgetneutraal worden opgelost.

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Exploitatiefase opstalontwikkeling

Kavel

-Mobiliteitsregeling onderdeel van het programma van eisen/koopovereenkomst laten zijn. -Aanstellen mobiliteitsmakelaar bij gemeente.

Gemeente - eindgebruiker

Neutraal

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Toelichting

Eis/Wens

Omschrijving maatregel

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Eis

We zetten in op waterberging op (groen-blauwe) daken en op privaat terrein en het vertraagd afvoeren van hemelwater door infiltratie (en evt. lokale waterberging)

- Op particulier terrein wordt gestreefd naar een bergingscapaciteit van 70 mm/uur. Daarbij geldt de voorkeursvolgorde: vasthouden, lokaal bergen (beneden of ondergronds) en daarna pas afvoeren naar publiek terrein; - Waterafvoer naar oppervlaktewater/publiek terrein voldoet een waterkwaliteitseisen. Dit brengt materiaaleisen mee. Er wordt bijvoorbeeld geen gebruik gemaakt van zink of lood wat met het water kan uitspoelen - De waterberging vindt vooral plaats op maaiveld en infiltratie in de grond vindt voornamelijk plaats tot een diepte van 5 meter

Eis/Wens

Omschrijving maatregel

Omschrijving eis/wens

Eis

Groene daken en gevels dragen bij aan biodiversiteit

Eis

Wens

Planfase

Toelichting Dit soort maatregelen kosten wat meer ruimte en leveren niet direct iets op. Als je de schade meeneemt die ten gevolge van hevige buien kunnen optreden, dan wordt de businesscase als snel een stuk interessanter. Het lastige is alleen dat die schade optreedt bij gebruiker/exploitant, en de investering nu gedaan moet worden door de ontwikkelaar.

5. Rijk aan soorten

Toelichting

6. Groenblauwe netwerken

Duurzame mobiliteit 1. Thuis-werk en voorzieningen Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Eis

In overleg met bedrijven kijken naar duurzame mobiliteitsregeling

In een duurzame mobiliteitsregeling (werkgeversaanpak) wordt vastgesteld hoe werknemers kunnen reizen. Hierin worden werknemers 1) geïnformeerd en 2) aangemoedigd om duurzamere vervoersmiddelen te gebruiken. Aanmoediging kan worden versterkt met financiële incentives zoals een kortingsregeling voor OV of (elektrische) fiets.

Wettelijke eis

Toelichting Deze maatregel kan indirect leiden tot kostenbesparing. Indien meer medewerkers kiezen voor een vervoersmiddel dat duurzamer en beter voor de gezondheid is, kan dit leiden tot minder ziekteverzuim. De financiële haalbaarheid van deze maatregel wordt daarom als neutraal beoordeeld.

2. Actieve mobiliteit Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Wens

In overleg met bedrijven een fietsregeling (ook elektrisch) voor werknemers stimuleren.

Werkgevers aanmoedigen om gebruik te maken van het nationale fietsplan/brutoloonfiets.

Exploitatiefase opstalontwikkeling

Kavel

Opnemen in mobiliteitsregeling

Gemeente - eindgebruiker

Neutraal

Zie toelichting 'duurzame mobiliteitsregeling'

Eis

Realiseren van makkelijk bereikbare, veilige en schone fietsenstallingen bij de bedrijven: excellent fietsparkeren, inclusief mogelijkheden laden elektrische fietsen.

Normen voor fietsparkeren opnemen in bestemmingsplan. FietsParKeur 2.0 kwaliteitskeurmerk vereisen.

Vanaf start project

Kavel

- Hierop toetsen bij aanvraag omgevingsvergunning. Gemeente - ontwikkelaar - Kwalitatieve fietsenstalling opnemen in eindgebruiker programma van eisen ontwikkelaar/eindgebruiker. - Zie ook Mobiliteitsplan Duiven.

Neutraal

Zie toelichting 'duurzame mobiliteitsregeling'

Wens

In overleg met bedrijven(terrein) een beloningssysteem voor actieve mobiliteit inrichten.

Realisatie van een app waarin actieve vervoersbewegingen worden beloond. Werknemers krijgen punten voor actieve bewegingen, eindgebruiker beloont actieve mobiliteit van zijn werknemers.

Exploitatiefase opstalontwikkeling

Structuur

Opnemen in mobiliteitsregeling

Gemeente - eindgebruiker

Neutraal

Zie toelichting 'duurzame mobiliteitsregeling'

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Toelichting

Exploitatiefase opstalontwikkeling

Kavel

Opnemen in mobiliteitsregeling

Projectontwikkelaar

Neutraal

3. MaaS - OV Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wens

Stimuleer duurzaam mobiliteitsbeleid werkgever, op het gebied van OV.

Met bedrijven in overleg over het aanbieden van zakelijke OV kaarten als alternatief voor leaseauto's en kilometervergoedingen.

Wettelijke eis

De financiële effecten van deze maatregel is afhankelijk van de bedrijfsspecifieke situatie. Het bedrijf zal extra kosten kwijt zijn aan de OV-kaarten, maar kan besparen op de kosten van lease-auto's en kilometervergoedingen. Daarnaast hoeft een ontwikkelaar minder parkeerplaatsen aan te leggen, waar kan leiden tot een kostenbesparing. Al met al is de financiële haalbaarheid van deze maatregel positief.

3

4. MaaS - deelmobiliteit Omschrijving maatregel Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Bedrijven worden aangemoedigd om zakelijke deelauto's aan te bieden. De gemeente kan bij de bedrijven benoemen dat dit een optie is. Echter wil de gemeente hier geen actieve rol in spelen.

Exploitatiefase opstalontwikkeling

Structuur

Opnemen in mobiliteitsregeling

Gemeente - eindgebruiker

Niet van toepassing

Alle vormen van deelmobiliteit worden aangeboden in ehubs zijn emissieloos

Exploitatiefase opstalontwikkeling

Structuur

Gemeente vastleggen in concessie aanbieder deelmobiliteit.

Gemeente

Neutraal

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Toelichting Deze maatregel vraagt om investeringen in de laadinfrastructuur, de kosten hiervan liggen bij de eigenaar.

Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wens

Met bedrijven in overleg over het organiseren van deelauto's of deelscooters door werkgevers (B2B)

Eis

Alle vormen van deelmobiliteit die worden aangeboden in de vorm van ehubs zijn emissieloos

Wettelijke eis

Toelichting

Deze maatregel vraagt om investeringen in de laadinfrastructuur, de kosten hiervan zullen in eerste instantie bij de gemeente liggen.

5. Emissieloze mobiliteit Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Eis

Elk bedrijf moet minimaal 15% van private parkeerplekken Minimaal 2 parkeerplekken (1 laadpaal) voorzien van met laadpaal hebben. De energieinfrastructuur is geschikt om laadinfrastructuur bij 10 parkeerplekken of meer. Indien 20% van de parkeerplaatsen te voorzien van laadpalen. meer dan 40 parkeerplekken, 5% eis. Afronding dient altijd naar boven toegepast te worden.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

Eis vastleggen in kavelpaspoort

Projectontwikkelaar

Negatief

Wens

Het stimuleren van emissieloze mobiliteit.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

Eis vastleggen in kavelpaspoort

Projectontwikkelaar

Neutraal

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Toelichting

Bedrijven reserveren vooraanstaande parkeerplaatsen voor elektrische voertuigen.

6. Slimme en schone logistiek Omschrijving maatregel Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Wens

Met bedrijven in gesprek om inzicht te krijgen in kansen voor Zero Emissie logistieke voertuigen (in 2040, alle logistieke voertuigen emissieloos)

Gemeente gaat in gesprek met bedrijven op het bedrijventerrein om informatie te geven over Zero Emissie voertuigen en mogelijke subsidieregelingen zoals de subsidieregeling voor schone bestelbussen.

Vanaf start project

Kavel

(Vrijwillige) Overeenkomst tussen gemeente en bedrijven voor onderzoeken Zero Emissie voertuigen. Gemeente organiseert voorlichtingssessies

Gemeente - eindgebruiker

Niet van toepassing

/

Wens

Bedrijven die gebruik maken van schone logistiek krijgen voorrang bij het vestigen

De gemeente beoordeeld welke bedrijven voorrang krijgen bij het vestigen op basis van hun logistiek plan.

Vanaf start project

Kavel

Gemeente is uitgever van de grond en kan op basis van op voorhand vastgestelde selectiecriteria en/of ingediende ontwikkelingsplannen een beoordeling maken.

Gemeente

Niet van toepassing

/

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Kavel

Als bovenwettelijke eis opnemen in het kavelpaspoort, toetsen bij de aanvraag omgevingsvergunning.

Projectontwikkelaar

Neutraal

De financiële haalbaarheid van deze eis is sterk afhankelijk van de exacte toepassing van de materialen, hoe het ontwerp wordt aangevlogen etc. Houtbouw is bijvoorbeeld niet altijd duurder, in veel gevallen vergelijkbaar en in sommige gevallen zelfs goedkoper. Wanneer bijvoorbeeld per volumeeenheid de materiaalkosten van hout hoger zijn dan die van beton, biedt prefab houtbouw – mits goed voorbereid - grote voordelen tijdens het bouwproces. Door de lichte bouwmethode kan namelijk bespaard worden op de funderingen, transportbewegingen en materieel. Daarnaast zijn bij modulaire (houtbouw)concepten de ontwerpkosten, risicoreserveringen en financieringskosten lager, en kunnen er door de snelle bouwtijd eerder inkomsten worden gegenereerd. Ook is er vaak een hogere restwaarde. Deze eis betreft dus niet een eenzijdige investering, maar een businesscase. Aan de toetsing / begeleiding van het instrument zijn vooralsnog enkele kosten verbonden, maar dit is een zeer kleine investering.

Circulariteit 1. Materialen met een lage milieudruk

Eis/Wens

Maatregel

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Eis

Een aanzienlijk deel van de materialen die worden gebruikt zijn hergebruikt of bio-based.

-25% van de materialen van gebouwen (in kg) heeft een non- Nog geen wettelijke eis, wel wettelijk Ontwerpfase virgin (hergebruik of recycling) of bio-based herkomst; doel opstalontwikkeling - Een MPG < 0,5

Eis

De circulaire impactladder wordt gebruik om de herkomst van Voor het meten van het percentage niet-primair of biobased materialen te meten. wordt gebruik gemaakt van het instrument circulaire impactladder (www.groenemetropoolregio.nl)

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

- Eis opnemen in kavelpaspoort, hierop toetsen bij aanvraag omgevingsvergunning (externe toetser want vraagt specialisme).

Projectontwikkelaar

Neutraal

Wens

Gebruik CO2-intentsieve bouwmaterialen zoals beton, staal of aluminium waar het moet en gebruik milieuvriendelijke alternatieven, zoals hergebruikt of biobased waar het kan. Kijk voor primaire materialen naar milieuvriendelijke alternatieven, zoals bijvoorbeeld groenbeton.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

- Wens opnemen in kavelpaspoort

Projectontwikkelaar

Neutraal

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

- Eis opnemen in kavelpaspoort, hierop toetsen bij aanvraag omgevingsvergunning.

Projectontwikkelaar

Neutraal

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Toelichting

2. Minimaliseer grondstoffen en materialen

Eis/Wens

Omschrijving maatregel

Omschrijving eis/wens

Eis

Neem maatregelen om de hoeveelheid materiaal in het gebouw te beperken, bijvoorbeeld door het toepassen van kanaalplaatvloeren i.p.v. massieve constructies.

In het ontwerp wordt de hoeveelheid (volume en/of massa) materiaal beperkt.

Wettelijke eis

Toelichting Deze eis betreft een businesscase. Door de hoeveelheid materiaal te beperken kunnen er kosten worden bespaard. Dit leidt ertoe dat de beoordeling van de financiële haalbaarheid neutraal is.

3. Sluiten van kringlopen

Eis/Wens

Omschrijving maatregel

Omschrijving eis/wens

Wettelijke eis

Eis

Afvalstromen worden waar mogelijk gescheiden ingezameld. Gebruik van elkaars reststromen wordt gestimuleerd.

Er worden gedurende de gebruiksfase minimaal 3 afvalstromen apart afgevoerd en voor deze afvalstromen wordt de hoeveelheid (volume en/of gewicht) geregistreerd (BREEAM WST3)

Exploitatiefase opstalontwikkeling

Kavel

- Eis opnemen in kavelpaspoort

Eindgebruiker

Neutraal

Deze maatregel betreft een businesscase. Tegenover de investering die gemaakt moet worden staat ook een opbrengst. Namelijk de bespaarde kosten van een andere methode van inzameling die anders ingezet moest worden. De kosten van deze maatregel liggen bij de gebruiker van het bedrijfspand. Het effect van de maatregel komt ook bij de gebruiker te liggen. Daarnaast is het in de huidige maatschappij meer dan normaal om je afval gescheiden aan te bieden in minimaal 3 fracties.

Toelichting

Eis

Efficiënt grondstoffengebruik wordt bevorderd door effectief afvalbeheer en hergebruik op de bouwplaats te stimuleren.

Er zijn maatregelen genomen om afvalmateriaal op de bouwplaats te sorteren in minstens vijf hoofdgroepen (hout, steenachtig, isolatie, metaal, kunststof, glas, papier/karton, gips). Het afvalmateriaal uit de vijf hoofdgroepen moet worden afgevoerd en hergebruikt of gerecycled (BREEAM WST1)

Realisatiefase opstalontwikkeling

Kavel

- Eis opnemen in kavelpaspoort, hierop toetsen bij beoordeling bouwplaatsinrichtingsplan

Projectontwikkelaar

Neutraal

Deze investering zal moeten worden gemaakt door de ontwikkelaar die een bedrijfspand realiseert op het bedrijventerrein. De financiële effecten van deze maatregel komen ook bij deze partij terecht. Door afval te scheiden tijdens de bouw kan dit elders opnieuw toegepast worden en heeft het dus een waarde.

4

4. Businessmodel 5. Samenwerking 6. Circulair ontwerpen

Planfase

Schaal

Borging

Verantwoordelijkheid bij

Beoordeling financiele haalbaarheid

Het is in het belang van gebouweigenaren om zoveel mogelijk Een materialenpaspoort voor een gebouw is verplicht, hierin materialen in de toekomst opnieuw te kunnen verwaarden staan de locatie van de materialen, hoeveelheid, type (i.e. verkopen). Daarom worden gebouweigenaren verplicht materiaal en montage-onderhoudswijzer vermeld. een materialenpaspoort op te stellen.

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

- Leg verplichting materialenpaspoort vast in koopovereenkomst. - Organiseer dat bedrijven bij oplevering (melding ihkv omgevingsvergunning) hun materiaalpaspoort overleggen. - Al in de ontwerpfase wordt rekening gehouden met het materialenpaspoort

Projectontwikkelaar

Neutraal

Het opstellen van een materialenpaspoort betreft een investering voor de ontwikkelaar. Het opstellen van een materialenpaspoort heeft echter een positief effect op de directe waarde (exploitatie) omdat bijv. onderhoud of mutaties met meer voorkennis uitgevoerd worden. De financiële haalbaarheid wordt daarom als neutraal beoordeeld. Opvallend voor deze eis is dat de investering ligt bij de ontwikkelaar, maar het effect ten gunste komt van de exploitant, ervanuit gaande dat de exploitant de eigenaar wordt.

Maak waar mogelijk gebruik van modulaire (prefab) bouwsystemen die demontabel zijn (droge verbindingen schroef/bout/deuvel/klik verbindingen)

Ontwerpfase opstalontwikkeling

Kavel

- Eis opnemen in kavelpaspoort, hierop toetsen bij aanvraag omgevingsvergunning (externe toetser want vraagt specialisme).

Projectontwikkelaar

Neutraal

Het effect op de bouwkosten van deze eis hangt af van de precieze toepassing, maar kan neutraal zijn. Een gebouw dat losmaakbaar en flexibel is kan beter en tegen lagere kosten herontwikkeld worden in de toekomst, lagere onderhoudskosten en hogere restwaarde bevatten. De investering zal moeten worden gemaakt door de ontwikkelaar. Het financiële effect op de directe waarde (exploitatie) is positief. Dit effect komt ten gunste van de exploitant.

Eis/Wens

Omschrijving maatregel

Eis

Eis

Omschrijving eis/wens

- De Losmaakbaarheidsindex is minimaal 0,5; - de BREEAM MAT 8 indelingsflexibiliteit is minimaal 50%

Wettelijke eis

Toelichting

5