A1e. 201693807-Samen1Nergie - Klimaatadaptatie en Biodiversiteit

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Programma Duurzaamheid Programma Duurzaamheid bestaat uit 3 programmalijnen: Energietransitie, Circulariteit en Klimaatadaptatie & Biodiversiteit. Dwars door deze programmalijnen heen, ontwikkelen we een integrale gebiedsgerichte aanpak voor bedrijventerreinen. We streven ernaar om de ondernemers en het vastgoed waarin hun onderneming plaatsvindt, te ondersteunen en activeren richting duurzaam ondernemen. Om bedrijven maar vooral ook burgers actief te betrekken in de stappen die we willen maken, zijn participatie en communicatie belangrijk. In dit document richten we ons op de derde lijn: Klimaatadaptatie & Biodiversiteit.

Programma Duurzaamheid

Participatie

Bedrijven (terreinen)

Energie transitie

Communicatie

Circulariteit

Klimaatadaptatie & Biodiversiteit

2/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Programma-onderdeel en doelstellingen

Klimaatbestendig zijn in

2050

Biodiversiteit hersteld in

2050

3/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Klimaatadaptatie

Mondiaal

Biodiversiteit

Klimaatakkoord Parijs ‘16

Montreal akkoord ‘22

• Maximaal 1,5 graad opwarming van de aarde

• In 2030 is meer dan 30% van de totale

• 49% CO2-reductie in 2030

oppervlakte van land én water beschermd gebied • In 2050 is het risico dat soorten door het toedoen van de mens uitsterven 10 keer zo klein als in 2022

Europees

- Green Deal ’19

- Natuurherstelwet ‘23

- Europese klimaatwet

- Vogelrichtlijn 1979

• Voorkomen van klimaatverandering (mitigatie)

- Habitatrichtlijn 1992

• Wettelijk borgen van doelen

Landelijk

- Klimaatakkoord & wet ‘19 - National Deltaplan Ruimtelijke adaptatie - Klimaatnota 2022 - Nationale Omgevingsvisie

Provinciaal

Provinciale omgevingsvisie: Gaaf Gelderland ‘18

- Wet natuurbescherming ‘17 - Nationaal programma versterken biodiversiteit • Gebiedsbescherming • Soortbescherming • Behoud van het areaal aan bos

Provinciaal Beleids- en Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit • In 2030 zijn 75% van de doelen van de Vogel- en

• In 2050 Gelderland klimaatbestendig • Provincie is vooral verbindend, stimulerend, ondersteunend & toetsend

Habitatrichtlijn behaald

• In 2050 gaat het goed met de biodiversiteit van Gelderland

• Realisatie & Beheer van de Gelderse Natuur Netwerk (GNN) gebieden

4/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Regionaal (Arnhem/Nijmegen)

Groene Metropool Regio

Groene Metropool Regio

• Opgave Circulaire Regio

• Opgave ontspannen regio: versterking van

• Speerpunt Water & klimaatadaptatie

natuur & landschap (groenblauw raamwerk)

• Ondersteunend door verbinding

• Ondersteunend door verbinding

Werkregio de Liemers

Werkregio De Liemers

• Werkafspraken over samenwerking in de

• Geen inhoudelijke afspraken/doelstellingen

Subregionaal

werkregio • Werkregio De Liemers (Duiven, Westervoort, Zevenaar, WRIJ) is één van de 45 werkregio’s

binnen Nederland • Het Rijk heeft bij de werkregio’s de 7 ambites

• Werkafspraken over samenwerking in de liemers • Werkregio De Liemers is één van de 45 werkregio’s binnen Nederland; het Rijk heeft bij de werkregio’s de 7 ambites van het DPRA

van het DPRA als opgave neergelegd

als opgave neergelegd. Uit het oogpunt van

• De werkregio is dan ook de basis voor de

integraliteit is het logisch om ook voor bio-

uitvoering van de ambities op klimaatadaptatie

diversiteit de werkregio als uitvoeringseenheid te gebruiken

Lokaal (Duiven & Westervoort)

Omgevingsvisie Duiven en Westervoort

Omgevingsvisie Duiven en Westervoort

• Vergroening van de woonomgeving

Omgevingsvisie Duiven en Westervoort

• In stand houden goede omgevingswaarden.

• Versterken biodiversiteit

• Balans tussen ruimte voor economische

• Vergroening van de woonomgeving

ontwikkeling, natuur, biodiversiteit en klimaat. • Water als kwaliteit inzetten (droogte tegengaan) • Duurzaamheid als uitgangspunt hanteren in

• In stand houden goede omgevingswaarden • Regie voeren op de balans tussen ruimte voor economische ontwikkeling, natuur, biodiversiteit en klimaat

beleidsuitwerking en uitvoering

Westervoort & Duiven

Lokale beleidskaders

Lokale beleidskaders

• Specifieke projecten en maatwerk

• Specifieke projecten en maatwerk

per gemeente

per gemeente

5/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Klimaatadaptatie

Doelstellingen

gemeente duiven

We werken aan een gezon-

De bergingscapaciteiten

Inwoners worden regelmatig

In 2050 is er in de Liemers

dere en beter bereikbare

van het natuurlijk bodem-

geïnformeerd over klimaat-

minder kans op wateroverlast in gebouwen dan nu,

buiteruimte voor onze

systeem en het watersys-

adaptie op eigen terrein, de

inwoners, met voldoende

teem worden beter benut

acceptatie van klimaatef-

en minder risico op voor

biodiversiteit, groen, schaduw

om voldoende water te

fecten blijft in stand.

de gemeente onverwachte

en gebruiksgemak.

bewaren voor drogere

financiële schades.

periodes.

6/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Verdieping per programma-onderdeel

Speerpunten:

Wateroverlast

Droogte

Hitte

Momenteel in uitvoering De volgende projecten zijn in uitvoering:

Droogte onderzoek Liemers en Achterhoek

Opstellen Klimaattoets

Opstellen Groenstructuurkaart

Implementatie Klimaatadaptatie binnen organisaties

Klimaatadaptie

Subsidieregeling

Klimaatadaptief

Koeltezones

gemeentelijk vastgoed

particulieren

maatschappelijk vastgoed

tegen hittestress

Opstellen Hitteplan

Opstellen afkoppelkansenkaart

Bomen tegen hittestress

Klimaatadaptief inrichten pleinen

7/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Voorbeelden projecten Onderstaande projecten laten onze aanpak, ambitie en voortgang duidelijk zien:

Plakse Weide

Herinrichting Rijksweg

Integratie klimaatadaptatie

Maximaal ingezet op klimaatadaptatie

Bedrijventerrein ’t Holland Integratie klimaatadaptatie

Mondriaanplein Duiven en Plein Korte Griet Westervoort Klimaatadaptieve inrichting

Bij het ontwerp van de nieuwe woonwijk worden klimaatadaptieve maatregelen maximaal doorgevoerd. Dus meer groen, halfverharding, schaduw en inheemse beplanting.

Dit heeft geresulteerd in halfverharde parkeervakken, ondergrondse water opslag en infiltratie. Behouden bomen waar mogelijk en aanplant van meer nieuwe bomen.

Hier is vooral gewerkt aan de afstemming en samenwerking met de ondernemers zodat er ook klimaatadaptieve maatregelen worden genomen op particulier terrein.

Bij de herinrichting van beide pleinen was een klimaatadaptieve inrichting het uitgangspunt.

Monitoring De voortgang op de programmalijn wordt in de komende zes jaar gemonitord met een stresstest, zoals afgesproken in het Nationale DPRA. Stresstesten worden in 2025 herzien in samenwerking met de Achterhoek (gebied WRIJ).

8/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Biodiversiteit

Programma-onderdeel en doelstellingen

Biodiversiteit Doelstellingen

Behouden en

Opstellen Uitvoerings-

Overige doelen volgen

versterken

programma Biodiversiteit

uit het op te stellen

biodiversiteit

in 2025

Uitvoeringsprogramma

Beleidskaders 9/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Verdieping per programma-onderdeel Speerpunten De speerpunten worden bepaald aan de hand van het op te stellen uitvoeringsprogramma.

Wat gaan we doen? In 2025 formuleren we het Uitvoeringsprogramma biodiversiteit, bestaande uit de volgende onderdelen/instrumenten:

Kaart groenblauwe

Toetsingskader

Actieplan

raamwerk

Beleid, beleidskaders en strategie

> Hotspots van flora en fauna.

Overzicht van beleidsinstru-

Toetsingskader voor de

Overzicht van acties en

> Overzicht van de huidige

menten voor het omgaan met

uitvoering van het programma,

projecten, inclusief prioritering

situatie en de kansen en

biodiversiteit en de inbedding

inclusief toelichting op

en globale kostenindicatie.

ambities.

van de Wet natuurbescherming

vergunningverlening en

> Bijbehorende toelichting.

(o.a. soortenbeleid, gedragscode,

monitoring van projecten.

faunabeheer).

10/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Voorbeelden projecten Onderstaande projecten laten onze aanpak, ambitie en voortgang duidelijk zien:

De integrale aanpak van de verduurzaming van bedrijventerrein ‘t Holland draagt bij aan het realiseren van alle ambities van het Programma Duurzaamheid. De resultaten op ’t Holland laten zien dat de programmalijnen inhoudelijk met elkaar verbonden zijn en dat de meeste

Gebieds aanpak ’t Holland:

projecten en maatregelen meerdere doelen dienen. De integrale aanpak is een efficiënt antwoord op de complexiteit van de opgave.

Overige voorbeelden:

Maaibeheer

Natuur realisatie

Uitvoering

Planvoorbereiding

1e slag gemaakt in vaststellen

Realisatie enkele ha

Uitvoering Landschapsontwikkeling.

Participatie in planvoorbereiding

Nota Bloeiend maaibeheer

aan natuur.

Stimuleren particulier initiatief &

Rivierklimaatpark.

en start uitvoering.

(Duiven)

vergroeningsstrategie.

(Westervoort)

(in Duiven en Westervoort)

(Duiven en Westervoort)

Wettelijke

Versterken

Nieuwe

compensatie

biodiversiteit

ontwikkelingen

Meer doen dan wettelijke

Als uitgangspunt bij opstellen

compensatie. (Bijvoorbeeld bij

inrichtingsplannen. Bijvoorbeeld

Integratie versterken biodiversiteit in de voorbereiding van nieuwe ontwikkelingen. (Plakse Weide, Centerpoort Noord 2, Westervoort Noord en de Mosterhof)

de sloop van een woning aan de Groenestraat, Duiven)

op InnoFase.

11/12

Programmalijn Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Onderdeel van het duurzaamheidsprogramma van Duiven en Westervoort Programmalijn

Onderdeel van programma duurzaamheid van Duiven en Westervoort

Monitoring Op dit moment is nog niet duidelijk hoe we omgaan met het meten, monitoren en bijsturen van de voortgang.

Tijdlijn We staan aan het begin van de planvormingsfase. De ambitie is op hoofdlijnen geformuleerd, experimenten in de uitvoering lopen. Door het opstellen van het uitvoeringsprogramma biodiversiteit komen we tot een concretisering en borging van de uitvoering. Het vaststellen van het Uitvoeringsprogramma is de eerste mijlpaal.

Uitdagingen We staan aan het begin van de eerste uitvoeringsperiode. Door middel van monitoring en evaluatie wordt duidelijk welke beperkingen en dilemma’s we tegenkomen. Door de complexiteit van de opgave zullen we niet altijd in staat zijn alle implicaties te voorzien. Een dergelijk grote maatschappelijke opgave, die nog niet eerder is uitgevoerd, brengt een leerproces met zich mee dat iteratief zal verlopen. Fouten zijn onvermijdelijk, maar door open te staan voor kritische feedback en verbeterpunten zal onze leercurve steeds steiler verlopen. Dit is een dynamisch document. De resultaten worden regelmatig bijgewerkt. Voor meer informatie over klimaatadaptatie & biodiversiteit: kijk op samen1nergie.nl

12/12