A10c. 201675822-Definiitief Regionaal Plan van Aanpak - bijdrage PRT subregio Arnhem (27 september 2024)
Tekst van het document
Inhoudsopgave Plan van Aanpak subregio Arnhem I.
Bijdrage subregio Arnhem a. Inleiding b. Samenvatting c. Overzichten met totaalopgaven subregio Arnhem
II.
Uitdagingen en knelpunten subregio Arnhem a. Onderwijs b. Zorg c. Toezicht en handhaving d. Behoud van leefbaarheid in de wijk en onvoldoende sociale huurwoningen e. Werkwijze subregio Arnhem f. Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen - Groene Metropoolregio
III.
Aanbevelingen voor noodzakelijke beleids- en uitvoeringsaanpassingen a. Aanbevelingen vanuit de bijdrage subregio Arnhem in 2024 b. Terugblik op gesuggereerde aanbevelingen door subregio Arnhem in 2023
Bijlage I: Cijfers en toelichting asielzoekers en ontheemde Oekraïners gemeenten binnen subregio Arnhem Bijlage II: Cijfers huisvesting statushouders subregio Arnhem
1
Regionaal Plan van Aanpak subregio Arnhem I. Bijdrage subregio Arnhem a. Inleiding In 2024 is een aantal ontwikkelingen geweest op het gebied van het opvangen en huisvesten van vluchtelingen in Nederland. De instroom van zowel asielzoekers als Oekraïense ontheemden is onverminderd hoog. Daarnaast blijft het ook in 2024 een uitdaging om voldoende huisvesting te bieden aan statushouders. Eind januari 2024 is de Spreidingswet aangenomen door de Eerste Kamer. De Spreidingswet brengt een nieuwe gemeentelijke taakstelling voor de opvang van asielzoekers waaronder alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Daarnaast is in juni het nieuwe kabinet geïnstalleerd, wat in de toekomst mogelijk kan leiden tot andere politieke keuzes dan tot op heden gemaakt zijn. De vraag naar opvangplekken voor vluchtelingen en huisvesting voor statushouders blijft groot. Binnen subregio Arnhem zetten onze tien gemeenten zich in om voor deze drie groepen passende (tijdelijke) woonruimte te faciliteren. Dit blijft door verschillende factoren (o.a. netcongestie, de druk op zorg en onderwijs en het gebrek aan huizen) een lastige puzzel. Onze gemeenten blijven zich hier gezamenlijk voor inzetten, maar wel met het besef dat we doen wat we kunnen en wat realistisch is in de situatie van onze regio.
In deze bijdrage vindt u de inspanningen van de gemeenten in de subregio Arnhem (Arnhem, Doesburg, Duiven, Lingewaard, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort en Zevenaar). De uitdagingen en knelpunten worden toegelicht in dit document. We gaan in dit document in op de progressie ten aanzien van uitdagingen en knelpunten die vorig jaar in het Regionaal Plan van Aanpak zijn benoemd en wat de aanbevelingen zijn richting het Rijk. Verder is een samenvatting van de gemeentelijke taakstellingen en gerealiseerde opgaven opgenomen. In verband met het aantal gemeenten in deze regio is het ook dit jaar een omvangrijk document geworden. b. Samenvatting Binnen subregio Arnhem is het afgelopen jaar hard gewerkt om voor de verschillende groepen voldoende passende (tijdelijke) woonruimte te creëren. Subregio Arnhem handelt al sinds 2023 in de geest van de Spreidingswet en is daarom al langer doordrongen van de noodzaak van het realiseren van deze opvangplekken. Er ontbreekt op dit moment echter een lange termijn visie vanuit het Rijk om dit duurzaam vorm te kunnen geven. In subregio Arnhem vangen vijf van de tien gemeenten asielzoekers op, waarbij veruit het grootste aandeel wordt geleverd door de gemeente Arnhem. Met de verlenging van de opvangschepen aan de Rijnkade, zoals in juli 2024
2
gecommuniceerd, voldoet de regio gezamenlijk ruimschoots (138%!) aan haar taakstelling. Elke gemeente binnen subregio Arnhem levert haar bijdrage aan het opvangen van Oekraïense ontheemden. Ook in de afgelopen periode worden nog steeds nieuwe opvanglocaties geopend, naast de toenemende druk op het realiseren van opvangplekken voor asielzoekers. Veel van de locaties kennen een looptijd tot maart 2026, de laatst mogelijke verlengdatum van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Met alle huidige en toekomstige locaties voldoet subregio Arnhem gezamenlijk voor 86% aan haar Oekraïnetaakstelling per 1 januari 2025. Dit is ruim boven het huidige gemiddelde (medio september 2024) van 76% in de 25 regio’s in Nederland. Zoals vrijwel elke gemeente in Nederland hebben ook de gemeenten in subregio Arnhem moeite met het huisvesten van statushouders. Het nijpende tekort aan sociale huurwoningen, de steeds verder stijgende taakstelling en de lage doorstroming in de sociale huursector maken het ingewikkeld om elk half jaar aan de taakstelling te voldoen. Daarnaast is vaker sprake van een ‘mismatch’ tussen het beschikbare woningaanbod en de gezinssamenstelling van statushouders die gehuisvest dienen te worden.
In het Regionaal Plan van Aanpak worden de laatste cijfers uit het Taakvolgsysteem (TVS) opgenomen, daar zijn slechts weinig gemeenten bij met hun taakstelling voor het huisvesten van statushouders. c. Overzichten met totaalopgaven subregio Arnhem Asielzoekers Opgave* 2025
Waarvan AMV*
Realisatie asielzoekers 01-07-2025
Oekraïne Opgave 2025**
Realisatie Oekraïne 01-01-2025
Arnhem Doesburg Duiven Lingewaard Overbetuwe Renkum Rheden Rozendaal Westervoort Zevenaar
720 51 144 284 297 185 215 14 80 238
61 4 12 24 25 16 18 1 7 20
2.228 0 270 0 0 150 260 0 0 227
976 103 182 308 316 219 288 50 125 295
720 100 190 284 166 227 313 55 141 306
Totaal
2.228
188
3.135
2.863
2.466
Peildata: Met deze inbreng voor het provinciaal plan wordt vooruit gekeken tot het einde van de huidige opgaven: * De eerste wetscyclus asielopvang tot 1-2-2026, opvanglocaties dienen op 1-7-2025 opgeleverd te zijn (i.v.m. gevraagde langdurig beschikbare plekken volgens de Spreidingswet) ** Benodigde gemeentelijke opvang Oekraïense ontheemden 1 januari 2025 (i.v.m. verhoogde taakstelling per die datum naar 120.000 opvangplekken landelijk)
3
II. Uitdagingen en knelpunten subregio Arnhem Een evaluatie van het Regionaal Plan van Aanpak 2023 van subregio Arnhem leidt tot de conclusie dat gemeenten in 2024 met veel dezelfde uitdagingen en knelpunten te maken hebben als in 2023. Het aantal op te vangen vluchtelingen en het aantal te huisvesten statushouders neemt toe, maar er zijn geen eenvoudige oplossingen voor de genoemde uitdagingen en knelpunten. Hieronder een korte samenvatting van de meest relevante knelpunten en de werkwijze van de subregio. Deze uitdagingen en knelpunten kunnen wij als tien gemeenten niet zelfstandig oplossen. Hierbij hebben we hulp vanuit het Rijk nodig en zien we ons graag gesteund door de Provincie om de uitdagingen en knelpunten voldoende duidelijk te maken bij het Rijk. a. Onderwijs Het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs kampen met grote klassen leerlingen en een lerarentekort. De vraag naar onderwijs door Oekraïense ontheemden en asielzoekers zorgt ervoor dat de druk toeneemt. Het Rijk houdt met plaatsingen naar subregio Arnhem geen rekening met de (beperkte) beschikbaarheid van onderwijs. Met plaatsingen van Oekraïense ontheemden binnen in onze regio rekening gehouden met het beperkte aantal plekken op scholen, maar feit is dat het lastig is om de druk op onderwijs te verminderen.
De ISK in onze regio heeft een stop afgekondigd en ook sommige basisscholen kunnen de extra aanwas door tijdelijke migratie niet aan. b. Zorg Naast het Onderwijs staat ook de Zorg onder druk. Huisartsen en tandartsen hebben grote patiëntenbestanden, met weinig tot geen ruimte voor nieuwe patiënten, en communicatie met vluchtelingen is gecompliceerd, zeker in het licht van het korte tijdsbestek van een afspraak. Er is een cultureel verschil over het beroep op de gezondheidszorg. Het culturele verschil maakt dat er soms onnodig een beroep wordt gedaan op de zorg, terwijl juist medische c.q. tandheelkundige zorg voor een groot aantal vluchtelingen noodzakelijk is. Het is echter niet in alle gevallen mogelijk om vluchtelingen van volledige zorg te voorzien en vaak wordt het minimale uitgevoerd. c. Toezicht en handhaving Ten aanzien van handhaving en toezicht door de politie wordt zo veel mogelijk geschakeld binnen de lokale driehoek van de gemeenten. In de opvang voor Oekraïense ontheemden merken wij in toenemende mate overlast als gevolg van psychische problemen en drank- en middelengebruik. Als regio laten wij regelmatig in verschillende overleggremia weten dat dit onhoudbaar is/wordt en wij als regio geen enkele opvangmogelijkheid hebben om onderdak te bieden aan Oekraïners die niet meer op hun initiële opvanglocatie kunnen verblijven.
We hopen op hulp van het Rijk, maar dit heeft tot op heden niet geleid tot een passende reactie.
4
d. Behoud van leefbaarheid in de wijk en onvoldoende sociale huurwoningen De huisvesting van statushouders vindt in samenwerking met woningbouwcorporaties vaak plaats in sociale huurwoningen. Hierdoor bestaat de kans dat veel statushouders in dezelfde wijken of straten gehuisvest worden waar ook andere kwetsbare doelgroepen gehuisvest worden, waardoor de leefbaarheid van de wijk onder druk komt te staan. Het is in sommige wijken lastig is om variatie in sociaal-economische status en achtergrond te behouden en dit leidt soms tot onrust bij bewoners. Daarnaast geven woningbouwcorporaties te kennen dat ze het lastig vinden om de businesscase van nieuw te bouwen sociale huurwoningen rond te krijgen. Ook is de doorstroming in de sociale huursector erg laag. Het aantal sociale huurwoningen dat (jaarlijks) beschikbaar komt, is dus beperkt en met bovenstaande factoren neemt de druk op de (sociale) woningmarkt alleen maar toe. Dit leidt tot problemen bij de uitstroom van vluchtelingen naar woningen, waardoor de druk op opvangfaciliteiten toeneemt. e. Werkwijze subregio Arnhem Binnen subregio Arnhem proberen wij bovenstaande uitdagingen gezamenlijk op te pakken. Dit doen we door deze uitdagingen bespreekbaar te maken aan de ambtelijke en bestuurlijke tafels.
Het RCVS heeft een rol binnen subregio Arnhem op het gebied van coördinatie en spreiding van Oekraïners, maar er is ook een kwartiermaker aangesteld. Het RCSV heeft als hoofdtaak het bieden van ondersteuning in plaatsingsproces het voor Oekraïners. Daarnaast biedt het RCVS hulp bij uitwisseling en tijdelijke oplossingen voor ontheemde Oekraïners die overlast veroorzaken of zorg nodig hebben. Dit is een onderschat probleem voor de sfeer binnen de opvangen het werkplezier van werknemers en vrijwilligers. Centrale locaties met professionele hulp zijn een must. Verder is in onze regio een kwartiermaker (vanuit het RCVS) aangewezen om te kijken of we gezamenlijk tot oplossingen kunnen komen voor de eerdergenoemde problemen in dit hoofdstuk. Hier komt bijvoorbeeld het dashboard uit voort voor uitwisselen van statushouders ten behoeve van huisvesting van deze groep. Verder wordt vanuit het RCVS ondersteuning geboden bij bijvoorbeeld gesprekken met huisartsen, tandartsen en koepelorganisaties van deze beroepsgroepen. Hierboven benoemen we de knelpunten en uitdagingen binnen onze subregio. Graag benadrukken we nogmaals dat deze knelpunten ook in ons vorig Regionaal Plan van Aanpak zijn benoemd en dat we meer concrete oplossingen vanuit het Rijk verlangen. f.
Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen - Groene Metropoolregio In de Groene Metropoolregio is tijdens het overleg van 12 juni jl. het Regionale afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen besproken. Onder de aandachtsgroepen van het Regionale afsprakenkader valt ook de huisvesting van statushouders. De corporaties hebben hun steun verklaard voor dit Afsprakenkader in een bestuurlijke reactie. De belangrijkste afspraak is dat de opgave voor huisvesting van aandachtsgroepen fair share verdeeld wordt naar inwoneraantal. 5
De regionale opgave is hiervoor in beeld gebracht. De belangrijkste lijnen met dit regionale plan van aanpak zijn: •
Gemeenten verbeteren kwetsbare wijken, de toewijzing van de vrijkomende sociale huurwoningen gaat 75% naar reguliere woningzoekenden en 25% aan urgente aandachtsgroepen. • De huisvesting van aandachtsgroepen gaat via een regionale bemiddelingstafel. • Elke gemeente biedt in haar woningbouwprogramma ruimte voor aandachtsgroepen (sociale en particuliere huur). • Gemeenten maken prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersorganisaties voor het beter benutten van nieuwbouw en bestaande bouw voor aandachtsgroepen. • Kennisdelen en lobby om vernieuwende woonconcepten voor de aandachtsgroepen van de grond te krijgen (woningdelen, mix van doelgroepen etc.). In oktober wordt het definitieve Afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen vastgesteld. III. Aanbevelingen voor noodzakelijke beleids- en uitvoeringsaanpassingen Sinds 2023 wordt middels een ambtelijk en bestuurlijk overleg binnen subregio Arnhem gezamenlijk opgetrokken om de uitdagingen rondom de opvang van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders aan te gaan. Hoewel gemeenten binnen de regio hun individuele en collectieve verantwoordelijkheid nemen, is er op sommige dossiers grote afhankelijkheid van het Rijk en andere partners.
Hieronder een opsomming van de gevraagde beleids- en uitvoeringsaanpassingen door subregio Arnhem aan deze partners om het opvangen van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders mogelijk te maken en mogelijk te houden. a. Aanbevelingen vanuit de bijdrage subregio Arnhem in 2024 1. Maak een langetermijnvisie ten aanzien van het opvangen van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders Sinds de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen, de oorlog in Oekraïne en de komst van de Spreidingswet wordt een toenemend beroep gedaan op gemeenten om een bijdrage te leveren aan het opvangen van vluchtelingen en huisvesten van statushouders. Hoewel duidelijk is dat de gevraagde hulp van gemeenten niet van korte duur zal zijn, ontbreekt het duidelijk aan een langetermijnvisie vanuit het Rijk. Taakstellingen worden voortdurend verhoogd en ook voor de Spreidingswet wordt elke twee jaar een nieuwe capaciteitsraming vastgesteld. Dit maakt het voor gemeenten (maar ook COA) lastig om de impact van deze vragen voor de komende 5, laat staan 20 jaar, te bepalen. Gemeenten hebben baat bij een langetermijnvisie met financieel kader zodat zij weten waar zij in de toekomst aan toe zijn.
6
2. Versnel beslissingen vanuit het Rijk Gedurende 2024 is op meerdere vlakken duidelijk geworden dat de daadkracht vanuit verschillende ministeries van het Rijk te wensen overlaat. Bijvoorbeeld; het duurt lang voordat duidelijkheid is over de verlenging van de RTB en de invoering van de eigen bijdrage voor werkende Oekraïense ontheemden. Het gebrek aan tijdig uitsluitsel maakt het voor gemeenten ingewikkeld om adequaat te handelen. Indien eerder duidelijk is of de RTB wordt verlengd, kunnen in een vroeg stadium langdurige afspraken worden gemaakt voor de opvanglocaties voor Oekraïners. In het geval van de eigen bijdrage zorgt een trage besluitvorming aan afbreuk van de solidariteit binnen gemeenten ten aanzien van het opvangen van ontheemden. 3. Geef duidelijkheid en zekerheid aan gemeenten m.b.t. financiering op de langere termijn en over verlenging en aanpassing van lopende regelingen Vanaf de start van de oorlog in Oekraïne en met de toestroom van vluchtelingen heeft het Rijk op verschillende dossiers te kennen gegeven dat er veel mogelijkheden zijn voor financiering. De praktijk blijkt echter weerbarstig. Toezeggingen voor het verlengen van opvanglocaties voor Oekraïense ontheemden bleken destijds beperkt te worden afgegeven i.v.m. onduidelijkheid of late duidelijkheid over het verlengen van de RTB.
Financiële afspraken ten aanzien van opvanglocaties voor asielzoekers, waarbij de gemeente exploiteert in plaats van het COA, komen lastig van de grond gezien de lange looptijd van een gewenste afspraak. Onze regionale hub (CNO) is verliesgevend, maar gesprekken met het Rijk over de financiering hiervan blijken lastig. Daarnaast merken we dat de sociale problematiek van gevluchte Oekraïners aanzienlijk kan zijn. Dat kan leiden tot een stijging van bijbehorende (zorg)kosten. Gemeenten dienen dit uit reguliere budgetten te bekostigen en krijgen hiervoor geen/amper compensatie van het Rijk. Veel gemeenten bekostigen deze (zorg)kosten uit het normbedrag, in Rozendaal kan dat niet. Hierdoor is het moeilijk om grip te houden op financiële risico’s die de opvang van ontheemden uit Oekraïne met zich meebrengt. Regie tussen de departementen (JenV en VWS, OCW) en (h)erkenning vanuit het Rijk voor deze problematiek zou hierbij wenselijk zijn. Verder kennen sommige regelingen slechts een beperkte looptijd, vandaar ons verzoek om de looptijd van bijvoorbeeld de Regeling Grote gezinnen te verruimen. Gebrek aan duidelijke en tijdige besluitvorming op financieel vlak is voor gemeenten cruciaal om het opvangen van vluchtelingen en het huisvesten van statushouders mogelijk te maken.
De financiële positie van een groot aantal gemeenten in Nederland staat de komende jaren onder druk, waardoor financiële onzekerheid op dit dossier belemmerend is. 4. Communiceer tijdig en via één route Bij zowel de ambtelijke als bestuurlijke afstemmingen binnen subregio Arnhem wordt gesproken over de beruchte ‘vrijdagmiddag brieven’. Hiermee worden de oproepen van het Rijk bedoeld ten aanzien van het acuut realiseren van 7
(nood)opvangplekken binnen de regio. De timing wordt niet als positief ervaren, omdat deze brieven vaak op vrijdagmiddag binnenkomen en er op dat moment weinig gedaan kan worden. Vaak is de doorlooptijd kort en moet er binnen enkele werkdagen een reactie worden gegeven. Gemeenten vinden dit geen constructieve werkwijze. Verder wordt er ten aanzien van het huisvesten van statushouders vaak via verschillende wegen gecommuniceerd richting gemeenten. De huisvesting is onderdeel van de Regietafel, maar in de praktijk ontvangen gemeenten ook vanuit de Provincie op individueel gemeentelijk niveau regelmatig brieven met bijvoorbeeld een actuele reactie op de stand van zaken of het verzoek om een Plan van Aanpak. Dit leidt tot dubbel werk en frustratie bij de betrokken gemeenten. Het zou voor gemeenten prettig zijn als duidelijk is wat de ‘enige en juiste route’ is. Wij roepen de provincie en het Rijk dringend op het toezicht en samenwerking op de taakstelling huisvesting statushouders op een manier vorm te geven die aansluit bij de werkelijkheid en de draagkracht van gemeentes. b. Terugblik op gesuggereerde aanbevelingen door subregio Arnhem in 2023 In 2023 is vanuit de subregio ook een aantal gevraagde beleidswijzigingen gedaan richting het Rijk. Hieronder een korte samenvattingen van onze ervaringen met het vervolg van deze aanbevelingen. •
Acteer in de geest van de Spreidingswet Met het inwerkingtreden van de Spreidingswet begin 2024 komt het Rijk tegemoet aan deze aanbeveling. Hoewel subregio Arnhem gedurende 2023 al acteerde in de geest van de Spreidingswet is dit inmiddels ook een landelijke verplichting geworden. Wij roepen op deze ook in stand te houden.
•
Hulp bij problematiek rondom Oekraïense ontheemden Er is vanuit het Rijk gedurende 2024 weinig hulp geboden bij het opvangen van Oekraïense ontheemden die zorg nodig hebben of overlast veroorzaken op opvanglocaties. Gemeenten dienen dit zelf op te lossen volgens het Rijk en er worden slechts handreikingen opgesteld en gedeeld. Subregio Arnhem voelt zich op geen enkele manier gesteund op dit gebied.
•
Hulp bij regio overstijgende onderwerpen (zorg, netcongestie en feitelijk gebrek aan woningen) Bovenstaande grote uitdagingen lenen zich lastig voor een snelle ‘quick fix’. Vanuit het Rijk heeft subregio Arnhem geen eenvoudige oplossingen aangereikt gekregen. Binnen onze subregio wordt er vanuit het RCVS wel gewerkt om gezamenlijk inzicht te krijgen in deze problemen en ze op te lossen. Vanuit de Provincie wordt subregio Arnhem ondersteund bij het verwezenlijken van initiatieven, zoals een regionaal dashboard voor het uitwisselen van te huisvesten statushouders. Dit blijft echter een druppel op een gloeiende plaat.
8
•
Hulp om maatschappelijk draagvlak niet af te laten brokkelen De hoge kwaliteit van opvang voor vluchtelingen kan leiden tot (ervaren) ongelijkheid tussen vluchtelingendoelgroepen en minima. Bij verschillende gemeenten binnen de subregio nam het (maatschappelijk) draagvlak om vluchtelingen op te vangen af. Oneigenlijk gebruik van voorzieningen deed afbreuk aan de solidariteit, bijvoorbeeld bij Oekraïense ontheemden die met een arbeidsmotief in plaats van een vluchtmotief naar Nederland lijken te komen. Het Rijk is gedeeltelijk tegemoetgekomen om oneigenlijk gebruik van voorzieningen onaantrekkelijker te maken door het verplichten van een eigen bijdrage in voorzieningen door werkende Oekraïense ontheemden.
9
BIJLAGE 1: Cijfers en toelichting gemeenten binnen subregio Arnhem A. Gemeente Arnhem Asielopvang
Asiel AMV
Taakstelling 720 61
realisatie 2.228 132
verschil + 1.508 + 71
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling n.v.t.
Asiel/AMV tot 1 juli 2025
0
0
0
Alle opvanglocaties lopen door tot na 1 juli 2025
n.v.t.
Locatie (indien bekend)
Capaciteit (aantal bedden)
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (regulier, noodopvang of TGO)
Besluitvorming (bestuursovereenkomst, college- of raadsbesluit)
Verwachte sluitingsdatum
Exploitatie (COA of gemeente)
Ja Ja Ja Ja
Verwachte openingsdatum nb. nvt bij bestaande locatie n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
1. 2. 3. 4.
Groningensingel Elderhoeve Frombergstraat Velperweg
430 350 20 17
asiel asiel AMV AMV
Regulier Regulier Regulier Regulier
Onbepaalde tijd Onbepaalde tijd Onbepaalde tijd Onbepaalde tijd
COA COA COA COA
5.
Amsterdamseweg
50
AMV
Regulier
Ja
n.v.t.
Onbepaalde tijd
COA
6.
NH Rijnhotel
200
Asiel
Noodopvang
Ja
Augustus 2024
Augustus 2026
COA
7.
Old Dutch Hotel*
45
AMV
Noodopvang
Ja
n.v.t.
COA
Nieuwe kade
956
Asiel
Noodopvang
Ja
n.v.t.
1 juli 2025 (mogelijk tot ‘26) December 2025
8. 9.
Postillion hotel
160
Asiel
Noodopvang
Ja
n.v.t.
December 2024
COA
COA
* Gezien de mogelijke verlenging is deze tijdelijke AMV locatie meegenomen onder ‘AMV realisatie’ i.p.v. ‘Asiel/AMV tot 1 juli 2025’ Toelichting en bijzonderheden vanuit Arnhem op asielopvang in de gemeente De gemeente Arnhem heeft in een bestuursovereenkomst met COA vastgelegd dat zij inzetten op langdurige oplossingen voor de vluchtelingenproblematiek, middels opvanglocaties die voor lange termijn beschikbaar zijn. De komende 30 jaar wil zij 2000 permanente opvangplekken realiseren.
10
Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
976
749
-227
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) 240
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
Nieuwe kade, Arnhem Marasingel, Arnhem Doorwerthlaan, Arnhem
374 175 200
09-01-2023 16-05-2023 28-09-2022
01-01-2026 23-02-2025 01-07-2027
1. 2. 3.
Bijzondere voorzieningen
Toelichting en bijzonderheden vanuit Arnhem op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Arnhem is bezig met het realiseren van twee extra opvanglocaties voor Oekraïners om medio 2025 aan de verhoogde taakstelling te voldoen. Besluitvorming hierover volgt.
11
B. Gemeente Doesburg Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
Asiel
51
0
-51
AMV
4
0
-4
Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend. Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend.
Toelichting en bijzonderheden vanuit Doesburg op asielopvang in de gemeente De gemeente Doesburg levert geen bijdrage aan de regionale asielopgave. De gemeente probeert hierover binnen de Liemers tot een regionale afspraak te komen over de wijze waarop in dit tekort wordt voorzien, maar heeft hier geen concrete afspraak over gemaakt. Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
103
100
-3
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) Nog niet bekend
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
1.
Begoniastraat 42b (portakabins)
48
01-09-2024
31-08-2029
2.
Begoniastraat 42b (school)
52
28-02-2023
31-08-2029
Bijzondere voorzieningen
Toelichting en bijzonderheden vanuit Doesburg op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Doesburg heeft in totaal 100 opvangplekken voor ontheemde Oekraïners in haar gemeente. Hiermee voldoet zij bijna aan haar taakstelling om 103 opvangplekken te realiseren.
12
C. Gemeente Duiven Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
asiel
144
270
+126
AMV
12
0
-12
Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend. Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend.
Locatie (indien bekend)
Capaciteit (aantal bedden)
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (regulier, noodopvang of TGO)
Besluitvorming (bestuursovereenkomst, college- of raadsbesluit)
1.
Impuls, Duiven
190
Asiel, nareizigers
Noodopvang
Ja
Verwachte openingsdatum nb. nvt bij bestaande locatie n.v.t.
2.
Nieuwgraaf, Duiven
80
Asiel, nareizigers
Noodopvang
Ja
n.v.t.
Verwachte sluitingsdatum
Exploitatie (COA of gemeente)
Overleg met COA over meenemen in taakstelling Overleg met COA over meenemen in taakstelling
COA
COA
Toelichting en bijzonderheden vanuit Duiven op asielopvang in de gemeente De gemeente Duiven vangt in twee hotels al langere periode nareizigers op. Over de verwachte sluitdata van deze twee locaties worden momenteel afspraken gemaakt tussen de gemeente en COA, maar de locaties worden ook in 2025 gebruikt om nareizigers op te vangen. Vanuit de gemeente Duiven is geen concreet voorstel bekend over een eventuele Liemerse afspraak t.b.v. het opvangen van vluchtelingen. Met deze twee hotels voldoet de gemeente Duiven aan haar taakstelling.
Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP)
13
182
190
8
9
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
1.
Den Oldenhoek 6a (satelliet 1)
16
03-07-2023
04-03-2026
2.
Helstraat 16 (satelliet 2)
12
10-6-2024
04-03-2026
3.
Rijksweg 53 (De Boomgaard)
24
9-5-2022
04-03-2026
4.
Schoolstraat 14 (De Ent - KerkvoorNu)
58
29-12-2022
04-03-2026
5.
Goudenregenstraat 1,(Bloesem – KerkvoorNu)
80
06-05-2024
04-03-2025
Bijzondere voorzieningen
Tijdelijke locatie
Toelichting en bijzonderheden vanuit Duiven op opvang Oekraïne in de gemeente Met de uitbreiding van de Goudenregenstraat in augustus van 2024 voldoet de gemeente Duiven ook aan de meest recente taakstelling. De gemeente kent voor alle opvanglocaties i.s.m. de KerkvoorNu een sluitdatum van de laatst mogelijke verlenging van de RTB met uitzonding van locatie 5 (Bloesem). De gemeente Duiven bereidt in samenwerking met de gemeenten Westervoort en Zevenaar een Participatieve Waarde Evaluatie voor zoals de gemeente Eindhoven in 2023 heeft laten uitvoeren. Daarnaast gaat de gemeente Duiven samen met gemeente Westervoort op zoek gaan naar aanvullende locaties voor opvang en huisvesting met behulp van een uitvraag naar ondernemers en inwoners.
14
D. Gemeente Lingewaard Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
asiel
284
0
-284
AMV
24
0
-24
College heeft mei 2024 besloten een azc te willen openen voor 300 personen en gevraagd om scenario’s uit te werken. Gemeenteraad heeft dit voorstel begin juni 2024 verworpen. Geen concreet alternatief. Zie bovenstaande.
Toelichting en bijzonderheden vanuit Lingewaard op asielopvang in de gemeente In juli 2024 is CvdK in gesprek gegaan met de gemeenteraad van Lingewaard over hun reactie t.a.v. het collegebesluit over de asielopgave. In vervolg op de motie die is aangenomen bij de raadsvergadering van 5 juni 2024 en dit gesprek met de Commissaris van de Koning worden mogelijke scenario’s nader verkend. Deze uitwerking krijgt pas na Prinsjesdag verder vorm. Vooralsnog is er geen zicht op concrete invulling van de asielopgave door de gemeente Lingewaard en leveren zij geen bijdrage aan het regionale Plan van Aanpak in dezen. Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
308
264
-46
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) Nog niet bekend
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
1.
Kruisstraat Gendt
68
28-03-2023
01-03-2026
2.
Wagenweg Huissen
60
01-12-2022
01-04-2026
3.
Molenkamp
21
17-05-2022
21-12-2024
4.
Parochiewoning
17
17-05-2022
30-09-2025
5.
Duisterestraat
41
27-06-2023
16-05-2026
6.
Cuperusstraat, Bemmel
35
05-07-2022
29-12-2024
Bijzondere voorzieningen
15
7.
De Markt, Bemmel
20
21-06-2024
21-06-2025
Toelichting en bijzonderheden vanuit Lingewaard op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Lingewaard heeft een flink aantal opvanglocaties voor ontheemde Oekraïners geopend gedurende 2022, 2023 en 2024. Met de nieuwe GOO taakstelling per 1 januari 2025 voldoet zij nog niet aan haar taakstelling. De gemeente is bezig met locatie onderzoek naar een volgende locatie voor de opvang voor Oekraïense ontheemden om aan het eind van 2024 volledig aan haar taakstelling te kunnen voldoen.
16
E. Gemeente Overbetuwe Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
asiel
297
0
-297
AMV
25
0
-25
Raad heeft op 27-6-2024 besloten op mogelijkheden opvang vluchtelingen c.q. asielzoekers verder te verkennen conform taakstelling Spreidingswet. Raad heeft op 27-6-2024 besloten op mogelijkheden opvang vluchtelingen c.q. asielzoekers verder te verkennen conform taakstelling Spreidingswet.
Toelichting en bijzonderheden vanuit Overbetuwe op asielopvang in de gemeente In juli 2024 stond een gesprek gepland tussen de CvdK en de gemeente Overbetuwe ten aanzien van het realiseren van asielopvang binnen Overbetuwe. Dit gesprek heeft echter op het moment van schrijven nog niet plaatsgevonden. Vooralsnog is er geen concreet zicht op een opvanglocatie voor asielzoekers in Overbetuwe. Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
316
166
-150
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) 52
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
1.
Dorpstraat Elst
56
04-08-2023
31-01-2025
2.
Vluchtheuvellaan Zetten
110
01-06-2022
01-06-2025
Bijzondere voorzieningen
Toelichting en bijzonderheden vanuit Overbetuwe op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Overbetuwe heeft een tweetal opvanglocaties voor ontheemde Oekraïners, maar voldoet niet aan haar opgave. Er bevinden zich relatief veel personen in de particuliere opvang binnen de gemeente Overbetuwe.
17
F. Gemeente Renkum Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
Asiel
185
150
-35
Verlengoptie na 1 maart 2025 met een jaar
AMV
16
0
-16
1.
Locatie (indien bekend)
Capaciteit (aantal bedden)
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (regulier, noodopvang of TGO)
Besluitvorming (bestuursovereenkomst, college- of raadsbesluit)
Wolfhezerweg
150
Asiel
Noodopvang, nareizigers
Ja
Verwachte openingsdatum nb. nvt bij bestaande locatie n.v.t.
Verwachte sluitingsdatum
Exploitatie (COA of gemeente)
01-03-2025/ 01-03-2026
COA
Toelichting en bijzonderheden vanuit Renkum op asielopvang in de gemeente De gemeente Renkum heeft in het begin van 2024 gehoor gegeven aan een noodoproep vanuit het Rijk om op korte termijn een locatie voor asielzoekers te realiseren. de opvang vindt plaats in een (voormalig) hotel. De initiële looptijd is 1 jaar met een verlengoptie van nogmaals één jaar. Naast bovengenoemde locatie is er nog een azc in de gemeente Renkum met een capaciteit van 115 plekken. Deze is niet meer opgenomen in het overzicht omdat deze locatie begin 2025 sluit. Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
219
227
+8
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) 10
18
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
1.
Oosterbeek, Lebretweg 2
100
01-10-2024
2.
Stay Okay Doorwerth, Kerklaan 50
100
01-02-2023
2.
Pro persona, Wolfheze, Wolfheze 2
27
01-10-2023
01-03-2026 (verlenging mogelijk tot 01-03-2029) 01-02-2025 (verlenging mogelijk tot 01-02-2026) 30-06-2025
3.
Het Schild, Wolfheze Wolfhezerweg 101
27
09-05-2022
31-10-2024
Bijzondere voorzieningen
Toelichting en bijzonderheden vanuit Renkum op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Renkum heeft meerdere locaties waarin zij Oekraïense ontheemden opvangt. In Q4 van 2024 wordt een grotere locatie geopend in Oosterbeek. In verband met sluiting van locatie Het Schild in Wolfheze verhuizen alle bewoners naar de nieuwe locatie in Oosterbeek. Met deze drie locaties voldoet de gemeente aan haar taakstelling voor het opvangen van Oekraïense ontheemden.
19
G. Gemeente Rheden Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Asiel
215
250
+35
AMV
18
50
-18
AMV tot mei 2025
n.v.t.
60
n.v.t.
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
De wens om vanaf mei 2025 van de huidige AMV’ers in de gemeente 50 personen op te blijven vangen in nieuwe locaties in Velp en Dieren. Momenteel vangt Rheden 60 AMV’ers op in de locatie aan de Amsterdamsestraatweg tot mei 2025.
Locatie (indien bekend)
Capaciteit (aantal bedden)
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (regulier, noodopvang of TGO)
Besluitvorming (bestuursovereenkomst, college- of raadsbesluit)
1.
Broekstraat 9, Velp
250
TGO
Ja
2.
Velp
100
Regulier
september 2024
Q3 2026
3.
Dieren
150
Asiel icm AMV Asiel icm AMV Asiel icm AMV
Verwachte openingsdatum nb. nvt bij bestaande locatie 01-09-2024
Regulier
september 2024
Q3 2026
Verwachte sluitingsdatum
Exploitatie (COA of gemeente)
15-07-2025 met 12 maanden verlengingsmogelijkheid Onbepaalde tijd, minimaal 20 jaar. Onbepaalde tijd, minimaal 20 jaar.
Gemeente (AMV door COA) Gemeente (AMV door COA) Gemeente (AMV door COA)
Toelichting en bijzonderheden vanuit Rheden op asielopvang in de gemeente De gemeente opent in september 2024 een TGO voor 250 opvangplekken met een looptijd tot 15 juli 2025. Met de opening van de TGO voldoet de gemeente Rheden formeel aan de taakstelling, maar dit betreft dus wel een tijdelijke locatie. De gemeente wenst ook op (zeer) lange termijn haar eigen bijdrage te leveren aan de opvang van asielzoekers en heeft met het ministerie van J&V afspraken voor tenminste 20 jaar gemaakt voor de eigen exploitatie van 250 asielopvangplekken. Deze reguliere locaties zullen, bij positieve besluitvorming, vanaf Q3 2026 openen en de TGO opvolgen. Zowel binnen de TGO als de structurele opvangplekken is de ambitie om een deel van de plekken ter beschikking te stellen aan het COA voor 50 AMV’s.
20
Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
288
313
+ 25
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) 15
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
1.
Hotel de Roskam, Rheden
250
14-04-2023
01-04-2026
2.
Kerkallee, Velp
23
13-05-2022
01-04-2026
3.
Vijverlaan
40
12-09-2022
01-04-2026
Bijzondere voorzieningen
Toelichting en bijzonderheden vanuit Rheden op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Rheden voldoet al lange tijd ruimschoots aan haar taakstelling voor het opvangen van Oekraïense ontheemden. Hierdoor draagt zij met haar locaties ook voldoende bij met de nieuwe taakstelling vanaf 1 januari 2025.
21
H. Gemeente Rozendaal Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
asiel
14
0
-14
AMV
1
0
-1
De gemeente Rozendaal is in gesprek met de gemeente Rheden om tot afspraken te komen over het overnemen van haar taakstelling voor asielopvang. De gemeente Rozendaal is in gesprek met de gemeente Rheden om tot afspraken te komen over het overnemen van haar taakstelling voor asielopvang, specifiek AMV’ers.
Toelichting en bijzonderheden vanuit Rozendaal op asielopvang in de gemeente De gemeente Rozendaal ziet in haar eigen gemeente geen mogelijkheden om asielzoekers op te vangen. Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
50
55
5
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) 0
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
De Del Rozendaal
55
25-04-2023
04-03-2025
1.
Bijzondere voorzieningen
Toelichting en bijzonderheden vanuit Rozendaal op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Rozendaal voldoet aan haar taakstelling ten aanzien van het opvangen van ontheemde Oekraïners. De huidige locatie kent een formele sluitingsdatum in maart 2025, maar dit wordt mogelijk nog met een jaar verlengd.
22
I. Gemeente Westervoort Asielopvang
asiel
Taakstelling 80
realisatie 0
verschil -80
AMV
7
0
-7
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend. Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend.
Toelichting en bijzonderheden vanuit Westervoort op asielopvang in de gemeente De gemeente Westervoort vangt momenteel geen asielzoekers op. Ook vanuit deze gemeente is geen concreet voorstel bekend over een eventuele Liemerse afspraak t.b.v. het opvangen van vluchtelingen. De gemeente Westervoort bereidt in samenwerking met de gemeenten Duiven en Zevenaar een Participatieve Waarde Evaluatie voor zoals de gemeente Eindhoven in 2023 heeft laten uitvoeren. Daarnaast gaat de gemeente Westervoort samen met gemeente Duiven op zoek gaan naar aanvullende locaties voor opvang en huisvesting met behulp van een uitvraag naar ondernemers en inwoners. Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
125
141
+16
Aantal ontheemden in POO (registratie BRP) 12
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
Bijzondere voorzieningen
1.
IJsseldijk Westervoort
80
22-11-2022
04-03-2026
Crisisnoodopvang, doorstroomlocatie
2.
Gemeentehuis Westervoort
61
01-09-2022
04-03-2026
Toelichting en bijzonderheden vanuit Westervoort op opvang Oekraïne in de gemeente De gemeente Westervoort voldoet aan haar taakstelling ten aanzien van het opvangen van Oekraïense ontheemden. De locatie aan de IJsseldijk fungeert voor subregio Arnhem en Foodvalley als aankomsthub. Vanaf de start van de oorlog in Oekraïne was het vanuit deze twee regio’s een wens om Oekraïense ontheemden op een centraal punt te ontvangen, alvorens ze doorreizen naar de noodopvanglocatie.
23
J. Gemeente Zevenaar Asielopvang Taakstelling
realisatie
verschil
Bij tekort: aangeven op welke wijze wordt voorzien in de taakstelling
asiel
238
227
-11
Het COA heeft de gemeente verzocht om een nieuwe uitbreiding te realiseren. Met deze uitbreiding voldoet de gemeente vrijwel aan haar taakstelling (227 plekken t.o.v. 238).
AMV
20
0
-20
Eerder gesproken over een gezamenlijke afspraak binnen de Liemers, maar hiervoor is geen concreet voorstel bekend.
Locatie (indien bekend)
Capaciteit (aantal bedden)
Doelgroep (asiel of AMV)
Type (regulier, noodopvang of TGO)
Besluitvorming (bestuursovereenkomst, college- of raadsbesluit)
1.
Hunneveldweg
161
Asiel
Noodopvang
Ja
Verwachte openingsdatum nb. nvt bij bestaande locatie 09-07-2022
2.
Mercurion 2
66
Asiel
Noodopvang
Ja
01-11-2024
Verwachte sluitingsdatum
Exploitatie (COA of gemeente)
09-07-2027 (ovk met COA voor max. 5 jaar) 09-07-2027 (ovk met COA voor max. 5 jaar)
COA
COA
Toelichting en bijzonderheden vanuit Zevenaar op asielopvang in de gemeente Bij de gemeente Zevenaar kunnen worden nareizigers opgevangen in een hotel binnen de gemeente. Daarna vindt doorstroming plaats naar een andere locatie. Zevenaar gaat voor een maximale periode van 5 jaar (ingaande 2022) een bestuursovereenkomst aan met COA ten behoeve van deze locatie. Met de huidige cijfers voldoet de gemeente Zevenaar vrijwel aan haar taakstelling. Verder geldt ook voor deze gemeente dat mogelijke afspraken binnen de Liemers over het verdelen van de taakstelling(en) niet concreet zijn. De gemeente Zevenaar bereidt in samenwerking met de gemeenten Duiven en Westervoort een Participatieve Waarde Evaluatie voor zoals de gemeente Eindhoven in 2023 heeft laten uitvoeren. Opvang ontheemden Oekraïne Opgave
realisatie
verschil
Aantal ontheemden in POO
24
(registratie BRP) 295
+11
29
Locatie (indien bekend)
Capaciteit
Datum opening
Datum sluiting
Bijzondere voorzieningen
1.
Vliegenwaard, Spijk
150
19-09-2022
18-09-2026
2.
Dorpsplein 1
17
18-07-2022
01-11-2024
Huidige vergunning loopt tot september 2024. Nieuwe omgevingsvergunning is aangevraagd voor een maximale duur van 3 jaar (2 jaar en een verlenging van 1 jaar). Pand wordt gesloopt
3.
Ganzepoelweg 12
18/48
25-04-2025
4.
Aerdtsestraat
8
26-04-2022, per 0109-2024 48 01-12-2023
5
Bandijk 51 Lathum
40
Q4 2024
6
Huize Mathena Stationsplein Zevenaar Pastorie Angerlo
30
Q42024
Jaarlijks te verlengen vanaf ingangsdatum overeenkomst. n.v.t.
30
Q4 2024
n.v.t.
7
306
01-12-2025
Uitbreiding bestaande locatie, vergunning is aangevraagd max. 5 jaar. Overeenkomst max. 2 jaar.
Vergunningverlening is in proces, vergunning voor max. 5 jaar. College is akkoord. Max. 40 personen. Raad akkoord met aankoop pand. Vergunning voor max. 5 jaar. College akkoord met aankoop pand, komt in raad september. Vergunning voor max. 5 jaar.
Toelichting en bijzonderheden vanuit Zevenaar op opvang Oekraïne in de gemeente
De gemeente Zevenaar heeft momenteel meerdere opvanglocaties voor Oekraïners en er wordt in de komende periode nog een aantal locaties geopend. De aanstaande locaties zijn allen formeel akkoord bevonden binnen de gemeente, waardoor opening en oplevering afhankelijk is van de werkelijk voortgang van de bouw. Om die reden wordt gesproken over kwartalen waarin locaties worden opgeleverd. Nadat alle nieuwe locaties in gebruik zijn genomen, voldoet de gemeente Zevenaar ruim aan haar taakstelling voor de opvang van Oekraïners.
25
Bijlage II: Cijfers huisvesting statushouders subregio Arnhem
26
27