A10b. bijlage - Statenbrief naar een nieuwe kaart van Gelderland (d.d. 14 juni 2022).pdf

Statenbrief Consultatie

Datum

14 juni 2022 Zaaknummer

2021-016004 Inlichtingen bij

Onderwerp

Startnotitie Naar een nieuwe kaart van Gelderland: verkennen, puzzelen en afspreken

Provincieloket 026 359 99 99 post@gelderland.nl Blad

1 van 5

Beleidsprogramma

• • • • • • • • • • • • •

Vitaal bestuur Klimaatadaptatie Klimaat Regionaal waterprogramma Aantrekkelijke leefomgeving Biodiversiteit Agrifood Gezonde leefomgeving Wonen Leefbaarheid Economie Circulaire Economie Bereikbaarheid

Ambitie

•

Alle

Portefeuillehouder

Peter Kerris

1

Bespreekpunten

De provincies – in hun rol als gebiedsautoriteit – worden door de Minister voor Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting in positie gebracht om de nationale programma’s – op het terrein van verstedelijking, de energietransitie en in het landelijk gebied, inclusief stikstof – te combineren met regionale opgaven. En: om tot concrete regionale ruimtelijke voorstellen te komen en deze plannen voor 1 juli 2023 in te dienen bij het Rijk. Wij stellen een procesaanpak voor om de nationale en decentrale opgaven van een ruimtelijk perspectief – een “nieuwe kaart van Gelderland” – te voorzien, op basis waarvan gerichte voorstellen richting het Rijk kunnen worden gedaan. Deze ruimtelijke puzzel gaan we samen met onze Gelderse partners leggen met de provincie als ‘gebiedsregisseur’. Wij horen graag hoe u uw rol hierbij ziet en of u ons op inhoud en proces nog wat mee wilt geven.

Datum

14 juni 2022 Zaaknummer

2021-016004 Blad

2 van 5

2

Waarom ontvangt u deze Statenbrief?

Het Rijk wil meer regie nemen op de ruimtelijke ordening en inrichting van Nederland en vraagt de provincies (zie ook Kamerbrief over nationale regie in de ruimtelijke ordening): om de nationale opgaven van het Kabinet van een regionale ruimtelijke doorvertaling te voorzien en deze te combineren met de decentrale opgaven; om uitvoeringgerichte voorstellen en plannen in te dienen bij het Rijk. Omdat het Rijk een strakke planning hanteert en ons college voortvarend aan de slag wil gaan ontvangt u deze Statenbrief. Deze brief dient (1) als startnotitie voor de Gelderse aanpak van deze puzzel en (2) om uw rol in het proces goed te kunnen vervullen. De door u in 2021 vastgestelde Koers Ruimte en Leefomgeving (PS2021-470) vormt voor ons de basis voor het leggen van de Gelderse puzzel. Op inhoud geeft de Minister mee dat het bodem en watersysteem sturend dient te zijn bij de regionale ruimtelijke keuzes. De belangrijke momenten in de planning zijn: op 1 oktober 2022 geeft het Rijk aan welke nationale opgaven met welke streefwaarden in welke provincies landen; op 1 juli 2023 dienen de voorstellen door de provincies ingediend te zijn bij het Rijk; op 1 oktober 2023 wil het Rijk definitieve afspraken hebben gemaakt over de ingediende voorstellen (d.m.v. “ruimtelijke arrangementen”).

3

Hoe bent u eerder betrokken?

In de door u in 2021 vastgestelde Koers Ruimte en Leefomgeving geeft u aan dat we de Gelderse ruimte slim moeten inrichten: ambities combineren waar het kan en keuzes maken waar het moet. U geeft hierin aan dat u zich “eigenaar voelt van het vraagstuk hoe alle opgaven landen in Gelderland”. U wijst hierbij op de gebiedscoördinerende rol van de provincie, zoals beschreven in de Omgevingswet. Partnerschap staat daarbij voor u voorop: samen met inwoners, ondernemers, (koepel)organisatie en medeoverheden wilt u tot keuzes in de Gelderse gebieden komen. In een benen-op-tafel sessie van 16 maart jongstleden hebben wij u laten zien dat we 1,8 keer Gelderland nodig hebben als we alle beleidsambities bij elkaar optellen.

4

Samenvatting

De ruimtedruk in Gelderland is groot. Berekeningen laten zien dat we 1,8 keer Gelderland nodig als we alle beleidsambities bij elkaar optellen. We zullen keuzes moeten maken en, waar het kan, zaken slim combineren. Deze “ruimtelijke puzzel” willen wij samen met de Gelderse partners leggen met de provincie als ‘gebiedsregisseur’. De Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening vraagt de provincies om - vanuit deze rol - in juli 2023 met een voorstel te komen en hierin de nationale opgaven een plek te geven. Wij gaan voortvarend aan de slag en willen het gesprek nog voor de zomer openen om de mening en beelden van de partners en de inwoners van Gelderland op te halen. Vanuit een provinciaal ruimtelijk perspectief met ontwikkelrichtingen voor de Gelderse gebieden en de te maken ruimtelijke keuzes. Van wonen, werken en economie tot klimaat, stikstof en de energietransitie; hoe past alles samen en houden we Gelderland gaaf? Ons college stelt een procesaanpak voor bestaande uit drie fasen – verkennen, puzzelen en afspreken.

Datum

14 juni 2022 Zaaknummer

2021-016004 Blad

3 van 5

5

Toelichting op de bespreekpunten

Wij willen voortvarend het gesprek met partners voeren over de ruimtedruk in Gelderland en over het belang van een samenhangende aanpak. Uitgaande van de planning van Minister de Jonge stellen we een Gelderse aanpak voor bestaande uit drie fasen: verkennen, puzzelen en afspreken. De bijlage bij deze Statenbrief geeft daar meer inzicht in. Een goede invulling van onze gebiedscoördinerende rol in dit proces vereist een goede voorbereiding: 1. Ten eerste vraagt het om een helder, provinciaal ruimtelijk perspectief op de Gelderse leefomgeving met kansrijke ontwikkelrichtingen met combineer- en keuzeopties. Voor ons is dit perspectief richtinggevend in de gesprekken die wij willen voeren met onze partners over de Gelderse ruimtelijke puzzel. Niet als blauwdruk, maar wel als menukaart met keuzerichtingen die wij mogelijk achten. Zo krijgen we scherp waar overeenkomsten en verschillen zitten tussen ons en

onze partners en welke besluiten we als provincie moeten nemen. Ons uitgangspunt is om gezamenlijk met onze partners tot een gedeeld ruimtelijk perspectief – de “nieuwe kaart van Gelderland” – te komen en aansluitend daarop tot samenhangende voorstellen richting het Rijk. In geval van verschil van mening en inzicht staan wij – vanuit onze rol als gebiedsautoriteit – aan de lat om uiteindelijk definitieve keuzes te maken. In dat geval zullen we inzichtelijk maken hoe we tot keuzes en afwegingen komen en welke criteria we hanteren. Dit zal in de ‘verkenningsfase en puzzelfase’ verder vorm krijgen. • Als start zijn we begonnen met zeven ‘focusgebieden’ – die complex zijn en waar veel opgaven over elkaar heen liggen – omdat we in deze zeven gebieden al spoedig voor onomkeerbare ruimtelijke keuzes staan (spoor 1; zie bijlage 2). Voor deze gebieden is een aantal ontwikkelrichtingen gevonden die we graag op korte termijn bespreken met onze partners. • Dat laat onverlet dat we ook voor de andere Gelderse gebieden, met name in Noord-Veluwe, Clean Tech Regio en Rivierenland, tot ontwikkelrichtingen willen komen (spoor 2). Deze zullen in het najaar van 2022 gereed zijn. 2. Ten tweede vraagt het om een goed georganiseerd participatieproces met heldere processtappen zodat verschillende beelden en belangen besproken en gewogen keuzes gemaakt kunnen worden.

Voor het leggen van de Gelderse puzzel willen we bestaande regionale samenwerkingsverbanden benutten en, waar nodig, ‘opplussen’ en ‘verbreden’. De netwerken die zijn opgebouwd rondom grote (landelijke) trajecten – dat zijn: de verstedelijkingstrategieën/NOVEX, het proces van de RES en de GEIS, en de aanpak van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (inclusief stikstof en droogte) – spelen hierin een centrale rol. Maar ook in andere regionale netwerken in Gelderland willen wij het gesprek aangaan over de Gelderse ruimte.

Datum

14 juni 2022 Zaaknummer

2021-016004 Blad

4 van 5

Nog voor de zomer van 2022 komen wij met een uitgewerkt overzicht van de verschillende trajecten en tafels en van de wijze waarop wij deze tafels willen benutten voor het gesprek over de “nieuwe kaart van Gelderland” en de voorstellen richting het Rijk. Daarnaast ontvangt u binnenkort twee statenbrieven waarin wij u informeren over (1) de uitwerking van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) en, (2) over de gebiedsuitwerking van de verstedelijkingsstrategie ArnhemNijmegen/FoodValley. Rol van uw Staten Uw Staten hebben de beslisbevoegdheid over de kaders. Het is de vraag hoe u uw BOB-model wil inzetten in dit traject en de verschillende fasen daarbinnen. Per fase in het proces zullen wij inventariseren en inzichtelijk maken: 1. Wat de impact is van de gevonden ontwikkelrichtingen en de gemaakte keuzes voor het provinciale beleid, bijvoorbeeld voor de Omgevingsvisie, beleidsprogramma’s of de Omgevingsverordening; 2. En, indien aan de orde, waar er verschillen van inzicht zijn tussen ons en onze partners of tussen partners onderling en welke afwegingen dit met zich meebrengt. Zodat wij – Als gebiedsautoriteit – keuzerichtingen aan uw Staten kunnen voorleggen. Op basis van deze analyse kunt u beoordelen hoe u betrokken wilt zijn.

Verder hebben uw Staten de mogelijkheid tot het organiseren van hoorzittingen of technische briefings en de mogelijkheid tot het instellen van Commissies rondom specifieke thema’s.

6

Planning en control

Per fase in de aanpak zullen we inventariseren wat de impact en consequenties zijn voor ons beleid (inclusief middelen), visie en verordening. De verwachting is dat de ruimtelijke arrangementen die zullen worden gesloten ook voorzien worden van Rijksmiddelen.

7

Participatie en communicatie

Als we in gesprek gaan over de Gelderse leefomgeving is het van belang niet alleen te praten met organisaties en medeoverheden, maar expliciet de inwoners van Gelderland te betrekken– jong en oud! In onze aanpak is daarom een “tour de Gelderland” voorzien. We gaan langs in de Gelderse streken en halen op wat daar leeft en welke beelden inwoners hebben van hun Gelderland van de toekomst. Speciale aandacht besteden we daarbij aan jongeren want het gaat om hun toekomst. Wij willen hen nadrukkelijk een stem geven in de Gelderse ruimtelijke puzzel. De procesplanning op hoofdlijnen vindt u in Bijlage 3. U kunt als volksvertegenwoordiger aan de door ons georganiseerde communicatiebijeenkomsten deelnemen. Nog voor de zomer van 2022 komen wij met een uitgewerkt overzicht van de verschillende sporen en tafels en van de wijze waarop wij deze tafels willen benutten voor het gesprek over de “nieuwe kaart van Gelderland” en de voorstellen richting het Rijk.

Datum

14 juni 2022 Zaaknummer

2021-016004 Blad

5 van 5

8

Vervolg

In de bijlage bij deze Statenbrief vindt u meer informatie over de planning en vervolgstappen. Per fase zal moeten worden bezien of en op welke wijze aanpassing van uw omgevingswetinstrumentarium – waaronder uw omgevingsvisie, programma’s en uw omgevingsverordening – nodig is. Hiervoor benutten wij de daarvoor geëigende actualisatieprocessen.

Gedeputeerde Staten van Gelderland John Berends - Commissaris van de Koning Miriam Nienhuis-van Doremaele - Secretaris Bijlage(n)

• • • •

Bijlage bij Statenbrief Bijlage 1 de beleidsambities op kaart Bijlage 2 ontwikkelrichtingen voor 7 focusgebieden op kaart Bijlage 3 aanpak en mijlpalen