A1. College van B&W - Beantwoording (C2 15-2) GL - Schrift. vragen Kennisgeving berichtgeving in media over Omgevingsdiensten.pdf

SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE (artikel 41 RvO)

Datum indienen: 11 januari 2022 Naam vragensteller: Merlijn de Jonghe / GroenLinks Vraag gericht aan: Wethouder Spaargaren Onderwerp: kennisgeving “berichtgeving in media over Omgevingsdiensten Het college wordt verzocht de volgende vraag/vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden:

-

De gemeente Duiven zou zich niet in de kritiek na aanleiding van onderzoek van Investico in opdracht van onder meer dagblad Trouw* herkennen. Op welke kritiekpunten doelt de gemeente Duiven hier precies? Zijn er ook kritiekpunten waar de gemeente Duiven graag van zou leren? De gemeente Duiven doelt op de kritiekpunten in de gepubliceerde berichtgevingen. Dat bedrijven nauwelijks gecontroleerd zouden worden en overtredingen slechts weinig worden beboet. Daarnaast zouden de regionale verschillen groot zijn als het gaat om toezicht en handhaving en zouden de cijfers niet op orde zijn. Zoals aangegeven in de kennisgeving aan de gemeenteraad van 30 november 2021 kan de slagkracht van de omgevingsdiensten zeker nog verbeteren, maar heeft de ODRA de laatste jaren verbeterslagen gemaakt op verschillende gebieden zoals output financiering en partnerrapportages met kritieke prestatie indicatoren.

-

De kritiek wordt eenzijdig genoemd. Kan er per kritiekpunt uitgelegd worden waar volgens de gemeente Duiven de eenzijdigheid hem in zit? Er is door de ODRA input geleverd aan de journalisten, maar deze selectief is verwerkt. Dat is voor de beeldvorming niet goed. De Gelderse Omgevingsdiensten hebben daarom een reactie gegeven op het artikel van Investico. Deze reactie is bijgevoegd en geeft een toelichting op deze kritiekpunten.

-

Betekend deze zogenoemde “eenzijdigheid” dat de gemeente Duiven kritiekpunten die door zeer goed aangeschreven onderzoeksjournalistiek in samenwerking met wetenschapstakken naar voren zijn gekomen, volledig naast zich neer legt? De gemeente Duiven legt dit niet naast zich neer, maar volgt de reacties vanuit de gemeenschappelijke omgevingsdiensten. Zie bijgevoegde kennisgeving.

-

Kritiekpunt 1: handhavingssysteem werkt alleen als sancties ook daadwerkelijk worden gegeven Hoe staat de gemeente Duiven bijvoorbeeld tegenover het kritiekpunt, zoals vanuit de wetenschapstak van criminologie wordt gesteld dat “om het handhavingssysteemsysteem te laten werken, er af en toe ook zware sancties moeten worden ingezet en recidiferende overtreders bestraft moeten worden”? Immers blijkt dat 97% van milieuovertreders wegkomt met een waarschuwing, hercontrole, of ‘last van dwangsom’. Het opleggen van zware sancties is geen doel, het doel is de overtreding ongedaan te maken.

-

Hoe vaak zijn er de afgelopen jaren zware sancties ingezet tijdens milieuhandhaving? En hoe vaak is hier vanaf gezien, terwijl de handhavingsrichtlijnen dit wel voorschrijven? Bestuursrecht is gericht op voorkomen en herstellen van overtreden van de voorschriften in de milieuvergunning en niet per se op bestraffen. In het bestuursrecht kan het bevoegd gezag (vaak via ODRA) een termijn opleggen waarbinnen een overtreding ongedaan moet worden gemaakt. Daar kan een ondernemer een zienswijze op indienen, bezwaar tegen maken en zijn verweer bij de rechter voor laten komen. In de praktijk gaan de meeste bedrijven vrijwel direct over tot opheffen van de overtreding (binnen de gestelde begunstigingstermijn). Een (voornemen) last onder dwangsom of last onder bestuursdwang is vaak voldoende. In de praktijk legt ODRA niet vaak een zware sanctie op, alleen als er direct gevaar dreigt voor de volksgezondheid of het milieu wordt het bedrijf stil gelegd. Dan is er meestal sprake van een incident.

-

Kritiekpunt 2: Politiek bestuurders gaan tussen het proces van boete-oplegging zitten. Zij voorkomen dat boetes worden opgelegd, of wanneer deze zijn opgelegd worden geïnd. Hoeveel boetes worden er door onze omgevingsdienst jaarlijks opgelegd en hoe vaak en voor welk aandeel van de mogelijkheden tot boete oplegging heeft een politiek bestuurder ervoor gekozen de voorkeur aan een motiveringsgesprek te geven? Dat is niet gebeurd. Als een bedrijf de voorschriften uit de vergunning of de normen uit wet- en regelgeving overtreedt, spreekt de toezichthouder (bijvoorbeeld na een klacht of tijdens een reguliere controle) de ondernemer aan. Dat komt regelmatig voor, maar zoals gezegd bij vraag 1, zijn de meeste overtredingen binnen de gestelde termijn opgelost. Een boete opleggen gebeurt niet vaak, omdat door een boete op te leggen de overtreding nog niet is beëindigd. ODRA zet in op beëindigen. Dat waar passend en nuttig wordt een bestuurder betrokken bij het handhavingstraject om de beëindiging van de overtreding te bevorderen. Zo zijn er handhavingstrajecten waarin een gesprek plaatsvindt door een bestuurder met de overtreder. In een aantal gevallen wordt ook met de bestuurder afgestemd wat de modaliteiten van de voorgenomen maatregel zijn.”

-

Is het (en zo ja, hoe vaak is het) de afgelopen jaren voorgekomen in de gemeente Duiven dat politiek bestuurders hebben voorkomen dat een opgelegde boete ook daadwerkelijk is geïnd? ODRA verzorgt in opdracht van de gemeente Duiven vergunningverlening, toezicht en handhaving. ODRA hanteert voor vergunningverlening de kaders (beleid) die Rijk, provincie en gemeente stellen. Bedrijven die de voorschriften in de vergunning overtreden, worden aangesproken door de

toezichthouder van ODRA. Het bedrijf krijgt binnen een redelijke termijn de kans om de overtreding op te lossen. Zo niet, dan volgt een handhavingstraject. Daarvoor hanteert ODRA de Landelijke handhavingsstrategie (LHS, zie bijlage 1). ODRA is in haar optreden onafhankelijk. De omgevingsdiensten zijn om die reden ‘op afstand’ geplaatst van het lokaal bestuur.

-

Kritiekpunt 3: Eerder gedrag speelt geen rol in handhaving en er wordt te sporadisch gecontroleerd Eens in de hoeveel jaar worden bedrijven in onze regio gemiddeld gecontroleerd? Er is geen algemene stelregel. Dat is afhankelijk van het profiel (zie bijlage 2) van het bedrijf. Voor elk (type/branche) bedrijf wordt een risicoanalyse gemaakt. Bedrijven met een hoog risicoprofiel (vanwege bedrijfsactiviteiten, gedrag van de ondernemer, verleden, e.d.) worden vaker bezocht dan bedrijven met een laag risicoprofiel. Soms volstaat een administratieve controle, voor andere bedrijven geldt dat de toezichthouder (vaak) langs gaat.

-

Kan er een voorbeeld gegeven worden (zonder de naam van het bedrijf te noemen) waarbij eerder gedrag van een overtreder een rol heeft gespeeld voor zwaardere handhaving? Of juist een voorbeeld van waar dat niet het geval is geweest en wat daar dan de achterliggende reden van is geweest. ODRA verwijst naar de LHS (bijlage 1). Dat is de basis voor handhavingsacties. Als een ondernemer regelmatig de voorschriften overtreedt, telt dat mee in de op te leggen handhavingsactie.

-

Aanvullende vragen Hoe ziet de gemeente Duiven de uitkomsten uit het onderzoek van Investico in relatie tot de brand bij de autosloperij die woedde op 31 juli 2020? Bij de brand bij de autosloperij heeft de ODRA zeer adequaat en regelmatig bezoeken gebracht, dan wel toezicht gehouden, dit in samenspraak met de gemeente. Van een ondermaats bedrijfsbezoek en het niet zorgen van het ongedaan maken van overtredingen is hier geen sprake.

Toelichting:

https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/bedrijven-worden-nauwelijks-gecontroleerd-op-milieudelictenen-krijgen-zelden-een-boete~bc6de8c2/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

Ondertekening Merlijn de Jonghe

Datum beantwoording: Antwoord college/burgemeester:

Ondertekening Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Duiven,

Mr. Drs. R. J (Rutger) den Haan secretaris *keuze aangeven

mr. H.B. (Huub) Hieltjes burgemeester

Bijlage I

Digitally signed by Zynyo B.V. Date: 2022.03.02 11:35:01 CET Document ID: 2148bac8-2cf9-4648-9de4e8d0cc9e1114