A08. College B&W - Kennisgeving Wensen en bedenkingen initiatiefvoorstel 3e sporthal

Kennisgeving aan de gemeenteraad Documentnummer: 201718395

Zaaknummer:

Z/26/145149

Portefeuillehouder(s): Voor vragen Naam: Bart van Rijn Telefoon: (0316) 279111 E-mail: b.vanrijn@1stroom.nl Komt niet terug tot besluitvorming in de raad. Onderwerp: Wensen en bedenkingen van college inzake initiatiefvoorstel vanuit de fracties van Lokaal Alternatief (LA) en DOED over het toevoegen van een derde sporthal bij Triominos. Aanleiding voor deze kennisgeving In de gemeenteraad Duiven wordt al langere tijd gesproken over een derde sporthal. Op 18 september 2024 nam de raad unaniem een motie aan om onderzoek te doen naar een aantal scenario’s voor het uitbreiden van de binnensportcapaciteit. Op 1 juli 2025 is de raad in kennis gesteld van de uitkomsten van dit onderzoek. De conclusie van het college op basis van het haalbaarheidsonderzoek luidde dat een derde sporthal in een van de scenario’s inhoudelijk niet past en dat het college de andere scenario’s op de langere termijn als risicovol ziet voor de begroting. Op 3 juli 2025 is vanuit de gemeenteraad aangegeven mogelijkerwijs met een initiatiefvoorstel te komen. Op 8 december ontving het college een initiatiefvoorstel conform artikel 147a van de Gemeentewet voor een derde sporthal vanuit de fracties LA en DOED. Het voorstel heet “Toevoegen 3e sporthal aan Triominos”. Relevant beleidskader Vastgoed, Sport en Financiën

Inhoud van mededeling Inleiding Het college heeft financieel en inhoudelijk bedenkingen bij het initiatiefvoorstel. Het college ontraadt het voorstel. De bedenkingen die het college heeft worden hierna in enkele hoofdthema’s weergeven. 1. Het college heeft via een Kennisgeving eerder aangegeven dat een derde sporthal op dit moment niet haalbaar is. Het college verwijst naar de kennisgeving van 1 juli 2025 over de uitkomsten van het onderzoek. In het onderzoek wordt aangegeven dat een derde sporthal in een van de scenario’s inhoudelijk niet past en dat het college de andere scenario’s op de langere termijn als risicovol ziet voor de begroting. Die risico’s zijn niet veranderd, zie argument 2.

2. Het initiatiefvoorstel kent aanzienlijke financiële risico's wat betreft de dekking. A) Het is niet aan te raden om een bestemmingsreserve te vormen van € 7.203.190. Hierdoor wordt de algemene reserve verlaagd en kunnen eventuele toekomstige tegenvallers moeilijker opgevangen worden. Het weerstandsvermogen verslechtert en het bedrag van een 10% surplus aan dekking van bezuinigingen daalt dus met 720.319,- . Het gevolg is dat de volledige kapitaallasten inclusief de exploitatiekosten jaarlijks in het resultaat komen. Hierdoor wordt het resultaat jaarlijks € 471.000 lager. De genoemde alternatieve beheervorm die de besparing van € 250.000 oplevert is niet zeker B) Het initiatiefvoorstel voorziet in een dekking door besparingen in samenwerking met Ataro. Deze besparing is gebaseerd op een eerste globale indruk van Ataro die komt tot een besparing van 250.000 structureel. Deze berekening is overigens niet gemaakt om een nieuwe sporthal te verantwoorden, maar om te kijken wat er mogelijk is in de huidige situatie. Deze besparing die Ataro voorstelt is daarnaast echter grotendeels gebaseerd op een andere beheersvorm en enigszins op verduurzaming. De raad is op 28 oktober 2025 middels een presentatie over een mogelijk sportbedrijf ingelicht dat besparingen op korte termijn niet voor de hand liggen.

Immers, de huidige beheerders zijn in dienst van 1Stroom en een sociaal plan kost ook geld. Daarnaast is het wel zo dat een sportbedrijf waarschijnlijk meer kan doen voor hetzelfde budget. De gemeente Duiven investeert verder momenteel al fors in verduurzaming door isolatie en LED-verlichting, de verwachting is dat Ataro met aanvullende duurzaamheidsmaatregelen niet nog veel meer kan besparen. C) Een nieuw toegangssysteem om extra inkomsten te genereren vergt verder onderzoek naar toezicht en beheer en is daarom nu niet in te boeken. Overdag is er wellicht wat mogelijk maar dat mag het gymonderwijs niet in de weg zitten. Als het toegangssysteem van Ataro ook bij Triominos moet komen dan zullen per zaaldeel extra afsluitbare deuren moeten komen dat vraagt ook een extra investering. In principe kan nu iedere gebruiker het hele gebouw door, zonder toezicht en beheer is dat niet wenselijk. Ataro heeft ook geen ervaring met een grote voorziening als Triominos waar meerdere hallen en zalen zijn. In de gemeente Zevenaar hebben ze niet van dergelijke grote sportvoorzieningen. D) De verwachte huurinkomsten vanuit de sportverenigingen zijn dermate laag dat dit maar zeer beperkt de kapitaallasten van de investeringen en bijkomende exploitatielasten dekken. Wij verwachten hierbij maximaal € 40.000 aan inkomsten tegen € 475.000 lasten.

Of de huurinkomsten gehaald worden de komende jaren moet nog bezien worden. Zeker is wel dat de toekomstige generatie de rekening mag betalen. 3. Voor onderwijs is geen extra capaciteit nodig zoals het initiatiefvoorstel aangeeft. Uit het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting voor het primaire onderwijs (IHPPO), wat in de raad ligt, blijkt niet dat er voor basisscholen extra capaciteit nodig is. In het IHP-PO wordt wel al voorgesorteerd op een school ergens in Ploen Groot na 2031. Gezien de afstand van Ploen naar Triominos is het denkbaar dat bij de school een sportvoorziening komt, omdat de wettelijke maximumafstand naar een bestaande gymvoorziening te groot wordt. Deze voorziening biedt in de toekomst mogelijk wel de afweging om er een grotere gymvoorziening zoals een sportzaal of sporthal. De eerste beelden van het Regionaal Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting voor het voortgezet onderwijs (RIHP-VO) leveren ook op dat hier geen extra capaciteitsvraag ligt. Sterker nog, er is de komende jaren enige krimp in het VO te verwachten. Vanuit het RIHPVO onderzoeken we meerdere mogelijkheden om de aanwezige normatieve leegstand te

Pagina 2

reduceren. Mogelijk kan dit ook gevolgen hebben voor de vraag van onderwijs aan binnensportvoorzieningen. Binnen de gemeenschappelijke regeling voortgezet onderwijs in de Liemers (GRHVOL) wordt ook gesproken over een nieuwbouw van een VO-school in Zevenaar. Het bouwen van een VO-school biedt ook een afwegingsmoment om na te denken over een sporthal die dan overdag gebruikt wordt door de VO-leerlingen en in de avonduren door verenigingen. Kortom zowel binnen het IHP PO als VO komen er nog afwegingsmomenten voor nieuwbouw of samenvoegen van voorzieningen. Vanuit onderwijs is dan de behoefte voor zaalcapaciteit helder en duidelijk met daarbij ook de meest logische locatie vanuit het perspectief van onderwijs. 4. Er zijn andere, zekere toekomstige investeringen. GRHVOL: vanuit de wettelijke verplichte taak komt er (waarschijnlijk) in 2026 een voorstel naar de raad voor de bouw van een nieuwe school voor voortgezet onderwijs in Zevenaar. In maart 2025 is de raad hierin tijdens een thema-avond al meegenomen. De kosten werden toen ingeschat op € 28.000.000 (prijspeil 2023). De gemeente Duiven draagt in de gemeenschappelijke regeling 38% bij. Voor afgerond € 11.000.000 zal een krediet moeten worden afgesloten. De kapitaallasten hiervan komen op € 471.929 (bij een looptijd van 40 jaar en een renteverplichting van 2%).

De verwachting is dat bij de nadere uitwerking van dit project de kosten nog zullen stijgen. De verwachting is dat nog niet alle kosten zijn voorzien in het eerste voorstel en ook moet rekening worden gehouden met indexatie tot het prijspeil van de uitvoering. 5. Geen groei in het gebruik van binnensportfaciliteiten voorzien. Het aantal leden van sportverenigingen dat onze binnensportfaciliteiten gebruikt, blijft stabiel. Hoewel sommige verenigingen groeien en andere krimpen, is er per saldo geen grote toename van leden te zien. Bekend is ook dat er ambities zijn om te groeien, maar die gaan in tegen de landelijke trends. Het college snapt ook dat het verenigingsgevoel vraagt om saamhorigheid en samenzijn op een locatie. Tegelijk moet de rekening wel betaald worden door alle inwoners van Duiven. Het risico om te bouwen voor een hal die leeg komt te staan is groot. Het is ook zo dat een beschikbare hal niet de enige beperking is. Trainers blijken in de praktijk ook steeds lastiger te vinden te zijn. We zien verder dat mensen in Nederland steeds minder vaak lid worden van een traditionele sportvereniging. Commerciële sport via sportscholen en privélessen wordt juist populairder. Per vijf jaar daalt het aantal leden van sportverenigingen met ongeveer 3%. Deze afname doet de potentiële groei van verenigingsleden als gevolg van woningbouwproductie teniet.

Belangrijkste aspecten van de transitie naar commerciële sporten zijn: Veranderende behoeften van de sporter: Sporters, vooral jongeren, keren de traditionele vereniging vaker de rug toe. Ze zoeken meer flexibiliteit en willen zelf bepalen waar, wanneer en hoe ze sporten, wat vaak beter aansluit bij commerciële fitnesscentra en los georganiseerde bootcamps of yogalessen. Groei van commerciële aanbieders: Het aantal commerciële sportaanbieders, zoals fitness- en yogastudio's, is de afgelopen decennia sterk gegroeid. Deze bedrijven spelen vanuit een bedrijfsmatige aanpak in op de wensen van de consument en bieden vaak laagdrempelige, instapklare diensten aan. Druk op verenigingen: Traditionele sportverenigingen zien hun ledenaantallen, en daarmee het aantal vrijwilligers, onder druk staan. Dit kan leiden tot kleinere verenigingen of het verdwijnen van clubs, ondanks inspanningen van sportkoepels als NOC*NSF en bonden om de vereniging aantrekkelijk en betaalbaar te houden. Samenwerken verenigingen met commercieel: Sportbonden en NOC*NSF erkennen de veranderende sportwereld en proberen hierop in te spelen door middel van innovatieprogramma’s, samenwerkingen met commerciële partijen en een

Pagina 3

'transitie in de sport' om sportparticipatie te bevorderen en tegelijkertijd de verenigingsstructuur te blijven ondersteunen. Voorbeelden van trend- en commerciële sporten: Sporten als fitness (de grootste 'sport' in Nederland qua deelnemers), padel (snelst groeiende sport) en diverse individuele of groepslessen (zoals bootcamp, yoga) gedijen goed in het commerciële landschap. Bron: https://www.recreatieftotaal.nl/sport-steeds-vaker-commercieel-of-zelf-georganiseerd 6. In de regio (binnen 10 km) is extra capaciteit. In de gemeenten Westervoort en Zevenaar blijkt (door inzicht en navraag) nog structurele en incidentele capaciteit om de benodigde uren deels in te kunnen vullen. Het is overigens onwenselijk dat kinderen en jeugd tot ongeveer 16 jaar per fiets naar een andere plaats moeten, daar kunnen we met de planning in Duiven op prioriteren. Voor het overige geldt dat het uitlegbaar is om op bepaalde momenten voor trainingen uit te wijken naar een sporthal in Zevenaar of Westervoort. Ook in Duiven kunnen we een aantal uren extra vrijmaken voor verenigingen die een hele hal nodig hebben. 7. In het project accommodatiebeleid wat we in 2026 starten gaan we zichtbaar krijgen of vraag en aanbod in de breedte, van alle beleidsvelden, passend is. Het voorstel vanuit de fracties LA en DOED. spreekt over ervaren knelpunten op het gebied van binnensport.

We hebben nu onvoldoende zicht of dit op dit moment het belangrijkste knelpunt is. Mogelijk zijn er ook wel knelpunten op het gebied van Zorg, Welzijn, Cultuur of Onderwijs. In het accommodatiebeleid gaan we alle knelpunten op het gebied van huisvesting (met name of aanbod wel passend is bij de vraag) vastleggen. Daaruit volgt dan ook dat we een goed integraal beeld hebben van alle knelpunten en kan het college en de raad veel beter een afweging maken welke knelpunten het eerst of wellicht gezamenlijk opgelost moeten worden. Met het nu al vastzetten van krediet voor een derde sporthal kan in de toekomst minder gedaan worden of wellicht komen we er dan achter dat we na de realisatie van een derde sporthal nog iets mee hadden moeten nemen. 8. De financiële gevolgen zijn behoorlijk en maken toekomstige ontwikkelingen wellicht onmogelijk of leiden opnieuw tot forse bezuinigingen. Naast bovengenoemde bezwaren zien we overige financiële risico’s . Daarbij aangegeven dat er wettelijke verplichtingen zijn die de gemeente zou moeten nemen. Denk aan onderwijshuisvesting en gevolgen voor woningbouw: Toekomstige tegenvallers lastiger op te vangen: De nu al voorzienbare risico’s zijn in de risico paragraaf in de begroting opgenomen. Dit is bij een gemiddeld risico scenario een totaal van € 7.566.000.

Vergrijzing van de gemeente: In de algemene uitkering wordt er meer geld uitgekeerd voor jongere inwoners. Door de vergrijzing van de bevolking zal de totale algemene uitkering kunnen dalen. Onzekere situatie sociaal domein: De laatste jaren zijn er steeds meer taken verschoven naar de gemeente. De middelen die hiervoor nodig zijn, zijn niet altijd vanuit het rijk vergoed. Hierdoor kan er een extra verslechtering van het resultaat ontstaan. Duiven, 13 januari 2026. Burgemeester en wethouders van gemeente Duiven A.F. (Anton) van der Gaag mr. H.B. (Huub) Hieltjes

Pagina 4