A04b. 201714101-Uitvoeringsagenda Groen-blauw raamwerk

Dec 2024 – juli 2025

HOE FINANCIEREN WE DIT?

Dec 2024 – sept 2025

April 2025

Sept 2025- 2026/2027

Soerens Beekdal •D  e gemeente Rheden financiert (deels samen met de provincie Gelderland) de oriënterende gesprekken met de boeren en het onderzoek naar de gebiedsidentiteit. •D  e GMR en de provincie hebben de begeleiding voor de start van de pre-verkenningsfase gefinancierd. •D  e GMR en de gemeente Rheden hebben vanuit bestaande capaciteit een projectleider geleverd voor de opstart van de projecten en voor het maken van het plan van aanpak. •A  lle betrokken partijen leveren capaciteit voor het maken van het plan van aanpak en voor de bijdrage aan het proces.

Renkums en Heelsums beekdal •D  e préverkenning wordt gefinancierd vanuit SPUK gelden Provincie Gelderland. •G  emeenten, provincie en waterschappen leveren capaciteit om bij te dragen aan de totstandkoming van het plan van aanpak en het proces. Zuidflank •D  e gemeente Rheden financiert de opdracht voor het feitenbeeld en de historische analyse. •D  e GMR levert vanuit de bestaande capaciteit een projectleider voor de coördinatie rondom het maken van een plan van aanpak. •G  emeenten, provincie en waterschappen leveren capaciteit om bij te dragen aan de totstandkoming van het plan van aanpak en aan het proces.

41

WAT GAAN WE DOEN?

2. Stedelijke uitloopgebieden We richten ons vooral op het gebied tussen Duiven en Zevenaar (met verbinding naar Westervoort). Dit gebied is 1.150 hectare groot en past binnen de ambitie om 3.000 hectare aan nieuwe recreatiegebieden te maken.

1. Het Broek Belangrijke thema’s: • Toekomstbestendige landbouw. •V  ersterken van natuur en water (groen-blauw raamwerk). •H  erstel van natuur en biodiversiteit en watersysteem. •B  etere recreatiemogelijkheden.

DE LIEMERS

De Liemers is een streek met een aantrekkelijk en gevarieerd landschap dat door de eeuwen heen is gevormd door de invloed van de natuur, het water en de mens. Uiterwaarden, rijnstrangen, oeverwallen en open komgebieden kenmerken de verschillende landschappen in de Liemers. De afgelopen halve eeuw is het landschap sterk veranderd door onder meer verstedelijking, aanleg van grootschalige infrastructuur en rationalisatie van de landbouw. Ook de komende decennia staat De Liemers voor grote opgaven m.b.t. woningbouw, nieuwe infrastructuur, energietransitie en klimaatverandering.

• Een sterk water- en bodemsysteem: water en bodem zijn leidend. • Landbouw die goed is voor de natuur (natuurinclusief) en minder stikstof uitstoot. • Aanpakken van wateroverlast en droogte (klimaatadaptatie). • Versterken recreatieve mogelijkheden. Waar ligt de focus? We richten ons op vier gebieden: 1. Het Broek Hier komen veel ruimtelijke plannen samen. We onderzoeken: o Welke plannen er zijn. o Hoeveel ruimte ze innemen. o Hoe we hierin keuzes maken. 2. Stedelijke uitloopgebieden Gebieden tussen Duiven, Westervoort, Zevenaar en Didam. Hier kunnen mensen uit de steden straks wandelen, fietsen en ontspannen. Voor Duiven–Westervoort is al een goede visie gemaakt samen met bewoners. 3. Gelderse Poort (o.a. Rijnstrangen en Rivierklimaatpark IJsselpoort) Zie aparte uitwerking in het canvas voor de Gelderse Poort.

Waarom is dit belangrijk? We willen de geschiedenis en het unieke landschap van de Liemers behouden en versterken. Daarom is het belangrijk om een sterk groenblauw raamwerk te maken. Dat is een netwerk van natuur en landschap (groen) en water (blauw) dat zorgt voor een gezonde, aantrekkelijke en leefbare omgeving en een balans tussen stad, natuur en landelijk gebied. Belangrijke doelen • Beter verbinden van natuurgebieden.

42

Vervolgstappen: •E  en duidelijke visie opstellen voor het gebied (ook voor de komende 10 jaar). •B  epalen welke doelen voorrang krijgen: natuur (groen en water) of stedelijke uitbreiding.

Hoe pakken we dit aan? We schakelen een onafhankelijk bureau (P2) in om onderzoek te doen. Dit moet duidelijk maken of, en hoe, overheden samen aan de slag moeten in dit gebied. Het resultaat is een rapport dat helpt bij het nemen van beslissingen, zoals: • Starten met een visie of verkenning. •O  f juist kiezen voor kleinere, aparte projecten. •D  e acties bestaan uit het begeleiden van deze opdracht en het zorgen voor agendering van en besluitvorming over de resultaten van deze opdracht.

WIE DOEN ER MEE? Het Broek Gemeenten, GMR, provincie, waterschap, Liemers Ambassade, boeren en bewoners. Gebruik van bestaande informatie is mogelijk. Stedelijk uitloopgebied Gemeenten, GMR, provincie, Rijkswaterstaat, waterschap. Ook grondeigenaren en bewoners. Eerst kijken wat er al ligt (zoals plannen voor de A15), dan bepalen wat er mogelijk is.

PLANNING GEBIED Het Broek

ACTIVITEIT •V  erkenning van gebiedsontwikkeling

PERIODE april – oktober 2025

Stedelijke uitloopgebieden

•V  erkenning van gebiedsontwikkeling

april – oktober 2025

HOE FINANCIEREN WE DIT?

Stedelijke uitloopgebieden • Verkenning wordt nu betaald door de regio. • Voor vervolgstappen is extra geld nodig. • Mogelijk kunnen we gebruikmaken van geld voor droogtebestrijding.

Het Broek • Voor de uitvoering is een apart budget nodig. •D  e verkenning gebeurt samen met de provincie en regio en past binnen het bestaande budget.

43

siteit aan landschappen. De Groene Mantel heeft als doel een biodivers, klimaatrobuust en beleefbaar landschap voor 2035. De Partijen willen ook een gezonde en toekomstbestendige voedselvoorziening en robuuste verbindingen tussen natuurgebieden realiseren. Partijen willen dit doel bereiken door: •b  ij te dragen aan natuur, water, bodem en klimaat; • t oekomstperspectief te creëren voor agrariërs die werken aan bovenstaande thema’s; •d  e relatie tussen stad en landelijk gebied te versterken.

ject verbindt stad en land, en ondersteunt boeren die bijdragen aan natuur, bodem en waterbeheer. Dit doen we onder andere door: • Ecologische verbindingen aan te leggen tussen natuurgebieden. • Duurzaam bodembeheer en watergebruik op landbouwgronden. • Agrariërs te ondersteunen met o.a. subsidies, kennisverspreiding en maatwerk. In september 2024 is er een plan van aanpak vastgesteld. Dit heeft geleid tot twee belangrijke acties in het voorjaar van 2025: 1. Een rapport met gebiedsverhalen en een financieringsstrategie – hierin staat wat de opgaven en voorstelbare maatregelen zijn en welke opties voor financiering en organisatie van het vervolg naar uitvoering mogelijk zijn. 2. Een advies over de werkwijze voor uitvoering – dit bevat een advies en aanzet tot uitvoering, met ruimte voor pilots, bijeenkomsten, kennisdeling en samenwerking tussen publieke en private partijen.

WAT GAAN WE DOEN?

RIJK VAN NIJMEGEN

De Blauwe Motor en de Groene Mantel zijn twee aparte programma’s met ieder hun eigen achtergrond, doel en organisatie. Toch overlappen ze deels in het gebied en in inhoudelijke thema’s zoals natuur, water en landbouw. Daarom werken alle betrokken partijen samen om deze programma’s goed op elkaar af te stemmen. Blauwe Motor: herstel van de stuwwal

In het Rijk van Nijmegen wordt gewerkt aan een toekomstbestendig landschap. Twee belangrijke programma’s staan hierin centraal:

Bruuk, Sint-Jansberg en het landgoederengebied bij Ubbergen en Beek. De Blauwe Motor heeft als doel een toekomstbestendige (‘klimaatrobuuste’) Stuwwal in 2035 door een betere balans in het (grond)water- en bodemsysteem. Dit als basis voor vitaal bos, natuur, droog en veilig wonen, toekomstbestendige land- en tuinbouw, en een aantrekkelijk landschap om te recreëren. Partijen willen dit doel bereiken door o.a.: • Verbeteren van waterkwaliteit en waterbeschikbaarheid en uitvoeren klimaatadaptieve maatregelen. • Het verminderen van stikstofbelasting op natuurgebieden. • Aandacht voor hydrologie en ecologische samenhang.

1. De Groene Mantel – gericht op een biodivers, klimaatrobuust en beleefbaar landschap met een toekomstbestendige landbouw en robuuste verbindingen tussen natuurgebieden 2. De Blauwe Motor – gericht op het herstellen van het bodem- en watersysteem op de stuwwal bij Nijmegen. Wat willen we bereiken in dit gebied? In het gebied willen we o.a. het volgende bereiken: • Behoud en stimuleren van duurzame en natuurinclusieve landbouw. • Betere verbindingen tussen natuurgebieden. • Meer landschappelijke kwaliteit. • Herstel van het bodem- en watersysteem. • Aanpassing aan het veranderende klimaat. • Verbeterde mogelijkheden voor recreatie.

De Groene Mantel De Groene Mantel richt zich op het ondersteunen en opschalen van duurzame landbouwinitiatieven en landschapsontwikkeling in het buitengebied rondom Nijmegen. Dit gebied loopt van Millingen aan de Rijn in het oosten tot het land van Maas en Waal in het westen en omvat een grote diver-

De Blauwe Motor De Blauwe Motor richt zich op het stuwwallenlandschap rondom Nijmegen, waaronder De

44

Ook verkennen we subsidiemogelijkheden, zoals uit het GLB (Gemeenschappelijk Landbouwbeleid), om op korte termijn al maatregelen te kunnen uitvoeren.

De stuwwal bij Nijmegen kampt met problemen zoals uitdroging, erosie en verstoring van natuurlijke waterstromen (kwel). Om deze tegen te gaan, werken we aan: • Minder grondwateronttrekking. • Vasthouden en infiltreren van water. • Klimaatbestendige maatregelen. • Verbetering van natuurverbindingen rondom Natura 2000-gebieden. In 2024 is onderzocht wat de belangen en rollen van alle betrokken partijen zijn. Ook is besproken wat er nodig is om samen verder te werken. In 2025 willen we een intentieovereenkomst afsluiten waarin de afspraken en inzet van elke partij worden vastgelegd. De Groene Metropoolregio blijft meewerken als coördinator, en zorgt ervoor dat de Blauwe Motor en Groene Mantel goed op elkaar aansluiten.

Andere lopende initiatieven die samenhangen met de Groene Mantel: •S  amen van Meerwaarde: uitwerking visie/g biedsbod ZLTO De lokale landbouworganisatie heeft een visie opgesteld voor een duurzamer landschap met betere lucht-, water- en bodemkwaliteit en meer biodiversiteit. Zij willen hieraan bijdragen, mits er voldoende ruimte en steun komt vanuit overheden. Deze visie wordt verder uitgewerkt in het gebied. •R  uimtelijk perspectief Druten – Beuningen – Wijchen – Nijmegen Het gaat hier om het gebied Woezikse veld dat uitloopt naar de Oeverwal en kom van Beuningen en het westelijke deel (ten westen van Wijchen) van het Rivierduinengebied Wijchen tot Woerd.

Groene Mantel: versterken van natuur en landbouw rond Nijmegen

Voor het landschap tussen deze gemeenten wordt een visie ontwikkeld die antwoord geeft op de vraag: hoe combineren we natuur, woning-

De Groene Mantel biedt kansen om de balans te houden tussen verstedelijking en natuur. Het pro-

45

WIE DOEN ER MEE?

bouw, energie en andere ruimteclaims? Hoewel dit niet direct onder het groen-blauw raamwerk valt, is er wel inhoudelijke samenhang. • LESA Hatertse en Overasseltse Vennen

Projectgroep Blauwe Motor: Provincie Gelderland, gemeenten Nijmegen, Berg en Dal en Heumen, Waterschap Rivierenland, GMR.

De Hatertse en Overasseltse Vennen kampen met de gevolgen van klimaatverandering. Via een Landschap Ecologische Systeem Analyse (LESA) willen we onderzoeken hoe het gebied weerbaarder gemaakt kan worden. Hierbij wordt gekeken naar waterhuishouding, natuurkwaliteit en landschap, met aandacht voor de effecten van droogte en extreme regenval. Er wordt gedacht aan maatregelen voor biodiversiteitsherstel, verhogen van het waterpeil en het stimuleren van een landschapspark voor recreatiespreiding.

Begeleidingsgroep Groene Mantel: Gemeenten Nijmegen, Wijchen, Druten, Heumen, West Maas en Waal, Beuningen en Berg en Dal, waterschap Rivierenland, provincie Gelderland, ZLTO, Via Natura, Radboud Universiteit, Collectief Rivierenland, GMR. Partijen anderzijds betrokken bij Blauwe Motor en Groene Mantel: Natuur- en recreatiebelangenverenigingen, agrarische natuurverenigingen, terreinbeherende organisaties, waterbedrijf Vitens, de agrarische sector, de veiligheidsregio en kennisinstellingen.

MIDDENGEBIED

PLANNING GEBIED

Groene Mantel

ACTIVITEIT

PERIODE

• Opdrachten voor gebiedsverhalen en werkwijze Groene Mantel. • Opstellen uitvoeringsprogramma en starten pilots en projecten. • Verkennen financieringsmogelijkheden.

Januari -september 2025

Blauwe Motor

• Opstellen uitvoeringsprogramma.

2025-2026

Groene Mantel/ Blauwe Motor

• Intentieovereenkomst Blauwe Motor en Groene Mantel.

2025

Ruimtelijk perspectief Druten-Beuningen-WijchenNijmegen

• Opstellen en uitwerken denkrichtingen ruimtelijk perspectief.

2025

HOE FINANCIEREN WE DIT?

2025-2026 Doorlopend

Het Middengebied vormt het hart van de Groene Metropoolregio. Het gebied ligt ingeklemd tussen Arnhem en Nijmegen en staat onder druk door verstedelijking, infrastructuur en andere ruimtevragers. Tegelijkertijd biedt deze centrale ligging unieke kansen voor het versterken van het landschap, het realiseren van recreatief uitloopgebied en het verbeteren van de ecologische samenhang. Binnen het groen-blauw raamwerk vervult het Middengebied een sleutelrol als verbindings-

zone tussen stad en landschap. Het bestaande Park Lingezegen laat zien hoe landbouw, natuur, recreatie en stedelijke dynamiek elkaar kunnen versterken. De ambitie is om dit verder uit te bouwen en te verbinden met omliggende gebieden, onder andere via de groene scheggen die ontwikkeld zijn in het kader van NOVEX. Bron: Rapport ‘Vervlochten regio’ Groenblauwe raamwerk metropoolregio Arnhem-Nijmegen door Feddes/Olthof Landschapsarchitecten.

er een financieringsstrategie opgesteld voor het hele groen-blauw raamwerk en kijken we naar subsidiemogelijkheden, onder andere vanuit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).

Groene Mantel Voor de korte termijn nemen provincie Gelderland, gemeenten en de Groene Metropoolregio het voortouw in de financiering. Voor de jaren na 2025 is aanvullend budget nodig. Daarom wordt

46

47

WAT GAAN WE DOEN?

Om deze potentie waar te maken, zetten we in op een gebiedsgerichte aanpak waarin bestaande projecten worden verbonden, versneld en ingebed in een gezamenlijk perspectief. Daarbij bouwen we aan een coalitie van overheden en niet-overheden. De opdracht is nadrukkelijk gericht op het vergroten van de uitvoeringskracht, onder andere door het opstellen van een realisatieplan en het vormen van een uitvoeringsgerichte coalitie. Zo leggen we de basis voor concrete uitvoering zodra middelen beschikbaar komen en bereiden we het gebied voor op een toekomst waarin landschap en verstedelijking in balans groeien.

We ontwikkelen een samenhangend en beeldend realisatieplan voor de groen-blauwe opgaven in het Middengebied. Dit plan geeft richting aan de uitvoering van een netwerk van landschapszones, uitloopgebieden en natuurversterking als onderdeel van het groen-blauw raamwerk. Daarbij benutten we bestaande plannen en projecten zoals omgevingsvisies, het concept Groene Scheggen, visies op Park Lingezegen en de landschapsontwikkelingsplannen van Overbetuwe en Lingewaard. Park Lingezegen gaat in het najaar van 2025 een actualisatie maken van de ‘Verkeersvisie Park Lingezegen’ uit 2017. In de uitvoeringsagenda GBRW zal dit worden meegenomen. Ook bouwen we een coalitie van overheden en maatschappelijke partners die samen de uitvoering ondersteunen.

Wat gaat er gebeuren? We zetten de eerste stap richting uitvoering door samen met partners een gedeeld toekomstbeeld en realisatieplan op te stellen. De lopende projecten worden geïnventariseerd en verbonden aan het toekomstbeeld. Een extern bureau ondersteunt het projectteam bij het opstellen van het realisatieplan. Via bijeenkomsten en gesprekken halen we input op bij partners en belanghebbenden. Tegelijkertijd wordt de uitvoeringscoalitie samengesteld, zodat vanaf 2026 gezamenlijk uitvoering voorbereid kan worden.

WIE DOEN ER MEE? Gemeenten Overbetuwe, Lingewaard, Arnhem en Nijmegen, Provincie Gelderland, Waterschap Rivierenland, Groene Metropoolregio (GMR), en diverse maatschappelijke partners en terrein-beheerders. Een projectteam met vertegenwoordigers van deze partners begeleidt het proces. Ook wordt expertise van externe bureaus ingezet voor inhoudelijke uitwerking en procesbegeleiding.

PLANNING Start: juli 2025 Doorlooptijd: tot april 2026 Hoofdfasen: • Zomer 2025: opstart projectteam en externe inhuur • Najaar 2025: ophalen input, bijeenkomsten, inventarisatie projecten • Winter 2025/2026: opstellen en afstemmen realisatieplan • Voorjaar 2026: opleveren plan en opbouwen uitvoeringscoalitie

HOE FINANCIEREN WE DIT?

Inzet projectteam: ca. 2 uur/week per partner Voor uitvoering van projecten wordt in een latere fase aanvullende financiering gezocht, mede op basis van de GMR-financieringsstrategie.

Totale kostenraming: €135.000 • Projectleiding (0,2-0,3 fte) geleverd door GMR, via provinciebudget: €20.000 • Bijdragen gemeenten Overbetuwe en Lingewaard, waterschap en provincie (ieder €10.000): €40.000Bijdrage uit programma Ontspannen Regio: €75.000

48

DE GELDERSE POORT

Wat is de ambitie? De ambitie is om in de Gelderse Poort vóór 2050 ongeveer 7.500 hectare natuur te realiseren of te verbeteren. Dat gebeurt vooral in buitendijkse gebieden – plekken waar de rivieren vrij kunnen stromen – maar ook op sommige plekken binnen de dijken. Er wordt gewerkt aan: • het verbeteren van de waterkwaliteit. • het vergroten van de biodiversiteit. •h  et beter vasthouden van water in natte periodes. •h  et verbinden van natuurgebieden, ook met het landbouwgebied. •h  et versterken van de relatie tussen stad en land.

In de Gelderse Poort – het gebied rond de rivieren bij onder andere Nijmegen, Arnhem en de Rijnstrangen – wordt gewerkt aan het versterken, herstellen en uitbreiden van natuur. Dit gebeurt in het kader van het landelijke programma PAGW (Programma Aanpak Grote Wateren). Het doel is een gebied te ontwikkelen waarin natuur, waterkwaliteit, landbouw, economie en recreatie goed samen kunnen gaan. Waarom is dit belangrijk? De Gelderse Poort is een bijzonder natuurgebied waar grote rivieren samenkomen. Het is een kwetsbaar gebied dat last heeft van verdroging, verlies van biodiversiteit en steeds extremere weersomstandigheden, zoals overstromingen of droogte. Tegelijk is het een plek waar veel ruimteclaims samenkomen: landbouw, natuur, woningbouw, scheepvaart, zandwinning en recreatie. Daarom wordt in dit gebied gezocht naar slimme combinaties. Door natuurlijke processen meer ruimte te geven (zoals het laten overstromen van uiterwaarden bij hoog water of het verbinden van natuurgebieden), ontstaat een toekomstbestendig landschap dat beter bestand is tegen klimaatverandering.

Welke gebieden horen bij de Gelderse Poort? Onder de Gelderse Poort vallen onder andere: • het Rijnstrangengebied • de uiterwaarden bij Huissen •h  et gebied tussen de Waal, Rijn en IJssel (de Rijntakken) • het Rivierklimaatpark IJsselpoort • verschillende deelgebieden zoals de Havikerwaard, Beimerwaard, Fraterwaard en Olburgerwaard

49

Een groot deel van deze gebieden is Natura 2000-gebied, wat betekent dat het beschermd is vanwege bijzondere planten en dieren. Sommige delen, zoals de Rijnstrangen, zijn belangrijk leefgebied voor bijvoorbeeld de kamsalamander of zeldzame stroomdalgraslanden.

• natuurontwikkeling • bedrijven • landbouw • recreatie (zoals wandelen en fietsen) • scheepvaart De samenwerkingsovereenkomst voor dit project is al in 2020 ondertekend. Tussen 2022 en 2026 wordt het plan verder uitgewerkt. De uitvoering start in 2026 en moet in 2030 helemaal klaar zijn.

WAT GAAN WE DOEN? 1. Rijnstrangen en uiterwaarden bij Huissen Rijkswaterstaat is samen met andere overheden begonnen met een verkenning van dit gebied. Ze kijken hoe het gebied in de toekomst beter ingericht kan worden, met aandacht voor waterveiligheid, natuur en landbouw. De uiterwaarden bij Huissen worden gebruikt als proefgebied om te onderzoeken hoe de samenwerking tussen partijen het beste kan verlopen.

WIE DOEN ER MEE? • Rijnstrangen en uiterwaarden Huissen: Rijkswaterstaat, Waterschap, Deltaprogramma Rijn, provincie Gelderland, gemeenten • Rivierklimaatpark IJsselpoort is een samenwerking tussen Gemeenten Arnhem, Duiven, Rheden, Westervoort en Zevenaar, Natuurmonumenten, provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel en Rijkswaterstaat als uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

2. Rivierklimaatpark IJsselpoort In dit gebied tussen Arnhem en Zevenaar wordt gewerkt aan een landschap dat klimaatextremen aankan. Denk aan uiterwaarden die kunnen overstromen bij hoog water, maar waar ook ruimte is voor:

GEBIED

ACTIVITEIT

PERIODE

TOELICHTING

PAGW – Gelderse.

• Uitvoeringsfase (3e tranche).

2030 – 2033

Poort brede uitvoering.

• Systeemingrepen & opschaling.

Tot en met 2050.

€20 miljoen rijksmiddelen beschikbaar voor uitvoering. Langetermijndoel: 7.500 hectare natuurherstel.

HOE FINANCIEREN WE DIT?

•O  ok wordt gekeken naar andere subsidies, bijvoorbeeld uit het Verstedelijkingsprogramma (VLGG) of vanuit Europa.

•V  oor de Gelderse Poort is via het landelijke programma PAGW €20 miljoen beschikbaar gesteld voor de periode 2030–2033. •D  aarnaast dragen andere partners zoals gemeenten, provincie en waterschappen bij aan de financiering van projecten, bijvoorbeeld het Rivierklimaatpark.

PLANNING GEBIED

ACTIVITEIT

PERIODE

TOELICHTING

Rijnstrangen & Uiterwaarden Huissen.

• Verkenningsfase.

Lopend (besluit in 2026). 2026.

Verkenning door RWS en partners; Huissen is testcase Rijk neemt besluit over vervolg.

Na 2026 (nog te plannen).

Afhankelijk van besluitvorming.

• Samenwerkingsovereenkomst. • Planuitwerking.

Oktober 2020 2022 – 202

• Start uitvoering. • KRW-werkzaamheden gereed.

202. 2027

• Overige werkzaamheden gereed.

2030

Ondertekening door partners. Detailplannen worden gemaakt. Begin uitvoering in het gebied. Maatregelen voor waterkwaliteit klaar. Volledige afronding project.

• Besluitvorming (Deltaprogramma). • Uitwerking & uitvoering.

Rivierklimaatpark IJsselpoort.

50

51

Nijverheidsweg 2a 6662 NG Elst info@groenemetropoolregio.nl www.groenemetropoolregio.nl

52