7. Advies RvSD over nota Aandachtsgebieden in het Sociaal Domein.pdf

Raad voor Sociaal Domein Duiven P/a Orgelstraat 9 6922 JJ DUIVEN info@rvsdd.nl www.rvsdd.nl Gemeente Duiven T.a.v. het College van Burgemeester en Wethouders T.a.v. burgemeester H. Hieltjes T.a.v. wethouder I. Knuiman Postbus 6 6920 AA DUIVEN Duiven, 23 september 2020 Ons kenmerk: 2020-011/KS/vf Uw kenmerk : Betreft : Aandachtsvelden in het Sociaal Domein Geacht College, In het overleg van 10 september 2020 heeft Marjolein Prent de Raad voor Sociaal Domein Duiven gevraagd een advies uit te brengen over het document ‘Aandachtspunten in het Sociaal Domein’. Een aantal leden van de Raad voor Sociaal Domein Duiven heeft om die reden de politieke avond van 8 september gevolgd. Algemeen Vanaf medio 2017 heeft de Raad voor Sociaal Domein Duiven bij de totstandkoming van de Dynamische Transformatie-agenda aangedrongen op het benoemen van smarte beleidsdoelstellingen en op het ontwikkelen van een instrumentarium van indicatoren om te kunnen monitoren (zie het advies van de RvSDD van 15 augustus 2017). De RvSDD was ook verheugd met het rapport van de Rekenkamer ‘Integraal werken in het Sociaal Domein Duiven’ en de motie van de gemeenteraad. Daarom vinden wij het een goede zaak dat er nu een eerste aanzet over het onderwerp “Aandachtspunten in het Sociaal Domein” voor ons ligt.

Maar tegelijktijdig merken wij op dat het wel heel lang geduurd heeft voordat dit document tot stand is gekomen, terwijl de noodzaak van het sturen op dit beleidsterrein zeer noodzakelijk is. Het document heeft nog een aantal open einden en deze zullen nader geconcretiseerd moeten worden bij de uitvoeringsagenda, de toekomstvisie en het nog te ontwikkelen dashboard. De Raad voor Sociaal Domein Duiven heeft op de politieke avond van 8 september 2020 vernomen dat er met instemming een toezegging is gedaan over de organisatie van een informele avond over dit onderwerp. Tijdens de informele avond zal de mens als hulpvrager/ontvanger centraal staan en allerlei suggesties en onorthodoxe ideeën besproken kunnen worden. De Raad voor Sociaal Domein Duiven vindt dit overigens een verkeerde volgorde. De Raad Sociaal Domein had liever gezien dat deze avond georganiseerd was voordat het document ontwikkeld werd. De Raad voor Sociaal Domein Duiven wil graag aan deze avond deelnemen.

1

De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders dan ook om de Raad voor Sociaal Domein Duiven te laten deelnemen aan deze informele avond. De Raad voor Sociaal Domein Duiven heeft uit het gesprek van 10 september begrepen dat dit document gezien moet worden als een aanzet tot het herformuleren van smarte beleidsdoelstellingen. Dit krijgt de volledige instemming van de Raad voor Sociaal Domein Duiven, maar moet dan vervolgens wel op basis van de smarte en hergeformuleerde beleidsdoelstellingen en smarte indicatoren benoemd worden. Daarnaast constateert De Raad voor Sociaal Domein dat bij de opsomming van de beleidsdoelstellingen de al benoemde beleidsdoelstellingen in het rapport van de Taskforce Jeugd ‘Jeugdzorg in de hand’ totaal ontbreken. Wij zijn dan ook van mening dat deze alsnog toegevoegd moeten worden. Dit betekent dat het voorstel van de gemeenteraad hierop aangepast moet worden, omdat er in dit stadium nog geen smarte concrete beleidsdoelstellingen zijn. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders het gemeenteraadsvoorstel aan te passen en akkoord te gaan met de opsomming van de aanbevelingen, aangevuld met de aanbevelingen uit de Taskforce Jeugd ‘Jeugdzorg in de hand’ en op basis hiervan smarte beleidsdoelstellingen te formuleren en deze te verwoorden in de uitvoeringsagenda.

De Raad voor Sociaal Domein Duiven vindt de opsomming in hoofdstuk 9 een goede eerste aanzet van indicatoren. Deze indicatoren moeten nog uitgewerkt worden tot smarte indicatoren. De indicatoren van de Taskforce Jeugd ‘Jeugdzorg in de hand’ ontbreken en deze willen wij graag toegevoegd hebben. Dit betekent dat het voorstel van de gemeenteraad hierop aangepast moet worden, omdat er in dit stadium nog geen smarte concrete indicatoren zijn. Wij adviseren om het aantal indicatoren te beperken. Immers als je alles wil beheersen, beheers je niets. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders het gemeenteraadsvoorstel aan te passen en akkoord te gaan met de opsomming van de indicatoren, aangevuld met de indicatoren, uit de Taskforce Jeugd ‘Jeugdzorg in de hand’ en op basis hiervan smarte beleidsdoelstellingen te formuleren en deze te verwoorden in de uitvoeringsagenda. Daarnaast adviseert de Raad voor Sociaal Domein Duiven het college van burgemeester en wethouders het aantal indicatoren te beperken. Tevens adviseert de Raad voor Sociaal Domein Duiven bij de opsomming van de indicatoren de bronvermelding toe te voegen, want het blijkt dat veel indicatoren voortvloeien uit bestaande bronnen, zoals: ‘Waar sta je gemeente.nl’ en het ‘Cliëntervaringsonderzoek’.

De gemeente Duiven kan over deze bronnen beschikken, omdat zij deze zelf aanlevert, dan wel opdracht geeft voor het uitvoeren van het onderzoek. Overigens merken wij wel op dat de gegevens voor het Cliëntervaringsonderzoek eenmaal per jaar met terugwerkende kracht vervaardigd worden. De gegevens van ‘Waar sta je gemeente.nl’ worden tweemaal per jaar verstrekt. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders bij de opsomming van de indicatoren de bronvermelding te plaatsen.

2

De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders vervolgens om het kwaliteitskompas hieraan toe te voegen. Dit instrument, ontwikkeld door Movisie, een erkend instituut op het gebied van het Sociaal Domein, wordt door de Stichting Mikado gebruikt en kan een prima aanvulling zijn op dit onderwerp. Binnen het Sociaal Domein gaat 75 tot 80 procent goed en hebben mensen geen nauwelijks extra hulp nodig, voor 20 tot 25 procent is dat noodzakelijk.

De kwaliteitsmonitor maakt het mogelijk om op uitvoeringsniveau in de top van de zorgpiramide nauwkeuriger de doelstellingen te formuleren en te monitoren. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders de kwaliteitsmonitor toe te voegen aan het instrumentarium voor dit onderwerp. Bovendien geeft de herformulering van beleidsdoelstellingen en indicatoren de mogelijkheid om meer samenhang te brengen in het totale beleidsterrein van het Sociaal Domein. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders op basis van de hergeformuleerde beleidsdoelstellingen en indicatoeren de samenhang in het totale beleidsterrein van het Sociaal Domein opnieuw te bezien. Specifiek: De Raad voor Sociaal Domein Duiven vindt de gebruikte definities in hoofdstuk 2 onder de titel Begrippenkader verwarrend en niet in overeenkomst met de definities in de verordeningen. De verordeningen zijn immers het ‘gemeentelijke wettelijk kader’. Voor de eenduidigheid en helderheid moeten de definities, zoals verwoord in de verordeningen als basis gebruikt worden. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders om in het document ‘Aandachtsvelden in het Sociaal Domein’ de definities uit de verordeningen van het Sociaal Domein te gebruiken.

De Raad voor Sociaal Domein Duiven heeft medio 2019 aan de gemeente gevraagd om het begrip ‘cliëntondersteuner’ te wijzigen, omdat dit erg verwarrend is voor de inwoners. Er wordt namelijk ook gesproken over een ‘onafhankelijke cliëntondersteuning’. De ‘onafhankelijke cliëntondersteuner’ is echt onafhankelijk van de gemeente, terwijl de ‘cliëntondersteuner’, een medewerkers is die naast informatie, advies en ook kortstondige ondersteuning geeft, in dienst is van de gemeente. Helaas staan beiden begrippen nog steeds op de website van de gemeente.

3

In het document ‘Aandachtsvelden in het Sociaal Domein’ wordt het begrip ‘levenscoach/cliëntondersteuner’ geïntroduceerd. De taak is kortdurende ondersteuning bieden, maar zij vormen als het ware een levenslange achterwacht. De Raad voor Sociaal Domein Duiven vindt het geheel erg verwarrend voor de inwoners en het vervaagt volgens ons de functie van ‘onafhankelijk cliëntondersteuner. Om die reden adviseert de Raad voor Sociaal Domein Duiven het college van burgemeester en wethouders met klem om voor de functie van cliëntondersteuner en levenscoach/ondersteuner andere benamingen te gebruiken, zowel in notities, correspondentie en op de website. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders in verband met de verwarring tussen ‘onafhankelijke cliëntondersteuner en de functie ‘cliëntondersteuner en levenscoach/cliëntondersteuning voor deze functies een andere benaming te gebruiken in notities, de correspondentie en op de website. De Raad voor Sociaal Domein Duiven mist in het document een aanzet tot innovatie en preventie. Wellicht kan deze aanzet tot innovatie en preventie onderdeel zijn van de informele avond die nog georganiseerd gaat worden.

De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders het maken van een aanzet tot preventie en innovatie onderdeel te laten zijn bij de organisatie van de informele avond. De mantra ‘in staat wordt gesteld zo lang mogelijk zelfstandig te wonen’ die in veel gemeentelijke stukken van het Sociaal Domein opgevoerd wordt naast de term ‘in eigen kracht’ zit wat ons betreft ook nadrukkelijk een grens aan. Aan het ‘in staat worden gesteld om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen’, al dan niet met behulp van zorg door professionals en/of mantelzorg en/of met hulpmiddelen, dan wel met voorzieningen, moet voor de persoon in kwestie en zijn omgeving mogelijk zijn. Immers, de mens in dezen moet centraal gesteld worden en niet de financiën. De gemeente moet zich niets aantrekken van de druk die door de Rijksoverheid op dit terrein aan de gemeente wordt opgelegd, want deze druk door de Rijksoverheid heeft alleen maar een financiële reden. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders om de mantra ‘in staat wordt gesteld zo lang mogelijk zelfstandig te wonen’ uit te breiden met de zin ‘voor zover dit voor de persoon in kwestie en zijn omgeving mogelijk is’.

De mantra zou dan moeten luiden: ‘in staat wordt gesteld zo lang mogelijk zelfstandig te wonen, voor zover dit voor de persoon in kwestie en zijn omgeving mogelijk is’. De adviezen: 1. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders het gemeenteraadsvoorstel aan te passen en akkoord te gaan met de opsomming van de aanbevelingen, aangevuld met de aanbevelingen uit de Taskforce Jeugd ‘Jeugdzorg in de hand’ en op basis hiervan smarte beleidsdoelstellingen te formuleren en deze te verwoorden in de uitvoeringsagenda. 2. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders het gemeenteraadsvoorstel aan te passen en akkoord te gaan met de opsomming van de indicatoren, aangevuld met de indicatoren, uit de Taskforce Jeugd ‘Jeugdzorg in de hand’ en op basis hiervan smarte beleidsdoelstellingen te formuleren en deze te verwoorden in de uitvoeringsagenda.

4

3. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders het aantal indicatoren te beperken. 4. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders bij de opsomming van de indicatoren de bronvermelding te plaatsen. 5. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders de kwaliteitsmonitor toe te voegen aan het instrumentarium van beleidsdoelstellingen en indicatoren. 6. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders op basis van de hergeformuleerde beleidsdoelstellingen en indicatoeren de samenhang in het totale beleidsterrein van het Sociaal Domein opnieuw te bezien. 7. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders dan ook om de Raad voor Sociaal Domein Duiven te laten deelnemen aan de informele avond. 8. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders om in het document ‘Aandachtsvelden in het Sociaal Domein’ de definities uit de verordeningen van het Sociaal Domein te gebruiken. 9.

De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders in verband met de verwarring tussen ‘onafhankelijke cliëntondersteuner en de functie ‘cliëntondersteuner en levenscoach/cliëntondersteuning voor deze functies een andere benaming te gebruiken in notities, de correspondentie en op de website. 10. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders het maken van een aanzet tot preventie en innovatie onderdeel te laten zijn bij de organisatie van de informele avond. 11. De Raad voor Sociaal Domein Duiven adviseert het college van burgemeester en wethouders om de mantra ‘in staat wordt gesteld zo lang mogelijk zelfstandig te wonen’ uit te breiden met de zin ‘voor zover dit voor de persoon in kwestie en zijn omgeving mogelijk is’. 12. De mantra zou dan moeten luiden: ‘in staat wordt gesteld zo lang mogelijk zelfstandig te wonen, voor zover dit voor de persoon in kwestie en zijn omgeving mogelijk is’. Als laatste stellen wij de vraag: Wat gebeurt er als na alle inspanningen, met gebruikmaking van onorthodoxe ideeën en vergaande innovaties de hulpvraag toch groter blijkt te zijn dan de beschikbare middelen? Graag ontvangen wij een antwoord op deze vraag en hopen dat onze aanbevelingen overgenomen worden en het college van burgemeester en wethouders dit advies voor wil leggen aan de gemeenteraad.

Met vriendelijke groeten, Raad voor Sociaal Domein Duiven

J.P.M. Seijsener voorzitter

5