7. 201652324-Uitvoeringsagenda sociaal domein 20_Uitvoeringsagenda sociaal domein Duiven 2024-2026

Uitvoeringsagenda sociaal domein 2024-2026

Inhoud Inleiding................................................................................................................................................... 3 Ons verhaal: omzien naar elkaar ............................................................................................................ 6 Lijn 1: vitaal deelnemen .......................................................................................................................... 7 Sociale basis .................................................................................................................................... 7 Lokale toegang/poort voor de poort .............................................................................................. 9 Sociaal vangnet ............................................................................................................................... 9 Lijn 2: gezond en veilig opgroeien ........................................................................................................ 11 Sociale basis .................................................................................................................................. 11 Lokale toegang/poort voor de poort ............................................................................................

12 Sociaal vangnet ............................................................................................................................. 13 Lijn 3: beschermd thuis ......................................................................................................................... 14 Sociale basis .................................................................................................................................. 14 Lokale toegang/poort voor de poort ............................................................................................ 15 Sociaal vangnet ............................................................................................................................. 16 Lijn 4: integratie en vluchtelingen......................................................................................................... 18 Sociale basis .................................................................................................................................. 18 Lokale toegang/poort voor de poort ............................................................................................ 18 Sociaal vangnet .............................................................................................................................

18 Lijn 5: dagelijkse basis op orde ............................................................................................................. 20 Sociale basis .................................................................................................................................. 20 Lokale toegang/poort voor de poort ............................................................................................ 20 Sociaal vangnet ............................................................................................................................. 20 Overstijgende actiepunten ................................................................................................................... 22 Participatief werken ...................................................................................................................... 22 Samen leren .................................................................................................................................. 22 Monitoring .................................................................................................................................... 22 Wonen...........................................................................................................................................

22 Wachtlijsten .................................................................................................................................. 22 Bijlage 1: uitkomst dorpsgesprekken .................................................................................................... 23 Bijlage 2: huidige aanbod ondersteuning ............................................................................................. 25

2

Inleiding Deze uitvoeringsagenda 2024-2026 is een vervolg op de (grotendeels) afgeronde transformatieagenda die gekoppeld was aan het visiedocument Samen Sterk uit 2021. Het doel van deze uitvoeringsagenda is om ambtelijk, bestuurlijk, politiek en richting samenleving een gezamenlijk beeld te hebben van waar we de komende jaren aan werken. We geven op deze manier meer sturing aan wat wij wel en niet doen. Tweemaal per jaar bespreken we de voortgang van de acties uit deze agenda met de gemeenteraad, bij de presentaties/dialoog over de voortgang van de transformatie van het sociaal domein. Koers voor het sociaal domein Als gemeente werken we in het sociaal domein vanuit het visiedocument Samen Sterk uit 2021. Hierin is opgeschreven wat de uitgangspunten zijn van ons sociaal domein. Deze uitgangspunten zijn: -

Normaliseren; Zelfredzaamheid bevorderen; Ondersteuning passend en dichtbij; Maatwerk indien nodig; Toekomstbestendigheid.

Door deze uitgangspunten centraal te stellen en te vertalen naar concrete acties in deze uitvoeringsagenda, werken we verder aan de transformatie van het sociaal domein. Met die transformatie bedoelen we dat we inzetten op zelf- en samenredzaamheid, lichte en laagdrempelige vormen van ondersteuning en minder op zwaardere geïndiceerde zorg. Het sociaal domein Het sociaal domein bestaat min of meer uit drie onderdelen: de sociale basis, het sociaal vangnet en de lokale toegang tot het sociaal vangnet. De sociale basis zijn alle vormen van ondersteuning die zonder indicatie beschikbaar zijn. Bijvoorbeeld ondersteuning van buren, mantelzorgers, vrijwilligers of het financieel trefpunt. Het sociaal vangnet wordt gevormd door alle zorg en ondersteuning waar wel een indicatie voor nodig is. Dan gaat het bijvoorbeeld om een bijstandsuitkering of om huishoudelijke hulp. De uitdaging voor de komende jaren is om het sociaal domein toekomstbestendig te maken. Belangrijk uitgangspunt daarbij is het versterken van de sociale basis. Meer laagdrempelige hulp moet zorgen voor snellere, betere en goedkopere ondersteuning en minder maatwerkvoorzieningen.

3

Het sociaal domein gaat over veel onderwerpen en verschillende vormen van ondersteuning. Wij werken met de volgende indeling van vijf lijnen: 1. Vitaal deelnemen: ondersteuning die geboden wordt aan volwassen inwoners om energiek en volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving. 2. Gezond en veilig opgroeien: ondersteuning die aan alle gezinnen, kinderen en jongeren geboden wordt om veilig en gezond op te groeien. 3. Beschermd thuis: ondersteuning die geboden wordt aan mensen met een psychische kwetsbaarheid en/of psychosociale problemen. 4. Integratie en vluchtelingen: de ondersteuning die geboden wordt aan mensen die in onze gemeente integreren. 5. De dagelijkse basis op orde: ondersteuning die geboden wordt aan inwoners om het dagelijks leven op orde te hebben of te krijgen. Uiteraard overlappen deze lijnen deels. Ook is er overlap tussen het sociaal domein en de ambities rondom bijvoorbeeld woningbouw en duurzaamheid. Dorpsgesprekken Deze uitvoeringsagenda is opgesteld na het voeren van diverse gesprekken met inwoners, maatschappelijke organisaties en professionals. Onder de noemer dorpsgesprekken organiseren we doorlopend gesprekken (zowel met inwoners als met professionals) en, minstens zo belangrijk, gaan we de buurten en dorpen in om aan te sluiten bij plekken waar mensen al samenkomen en hun ervaringen over zorg voor elkaar delen.

De input van de gesprekken tot nu toe hebben we meegenomen in het opstellen van deze uitvoeringsagenda. Een concreet voorbeeld hiervan is dat we blijvend inzetten op het communiceren rondom voorzieningen voor mensen met een laag inkomen. Daarbij is het erg belangrijk om rekening te houden met laaggeletterdheid. Een ander voorbeeld is dat we partners de opdracht meegeven om ontmoeting te stimuleren en te faciliteren. In bijlage 1 is een lijst opgenomen met de uitkomsten van de dorpsgesprekken. In 2024 komen we met een kalender

4

van de komende dorpsgesprekken. Inwoners mogen ons overigens ook zelf uitnodigen om in gesprek te gaan. Leeswijzer In deze uitvoeringsagenda wordt aan de hand van de 5 lijnen van het sociaal domein aangegeven welke activiteiten komende jaren worden uitgevoerd. Per lijn wordt uitgelegd welke activiteiten er ondernomen worden ten aanzien van de sociale basis, de toegang tot zorg en het sociale vangnet. Daarna volgt een aantal overstijgende actiepunten en de financiële kaders van deze uitvoeringsagenda. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van het huidige aanbod van voorzieningen in het sociaal domein.

5

Ons verhaal: omzien naar elkaar Iedere inwoner van Loo, Groessen en Duiven is van waarde. Daarom zorgen we voor elkaar. We helpen elkaar als familie, vrienden en buren. Of je nu veel of weinig tijd hebt, je helpt vrienden, familie en buren. Omzien naar elkaar begint bij elkaar kennen. Opbouwwerk, ontmoetingsplekken, buurtnetwerken, verenigingen, dorpsraden en vindplaatsgericht (jongeren)werk spelen een belangrijke rol in het onderling verbinden. Vanuit elkaar kennen en verbonden zijn betekenen we iets voor elkaar. Of dat nu een praatje over de heg is, een alleenstaande buur die mee-eet, de planten verzorgen als iemand op vakantie is, op elkaars kinderen passen; we zien om naar elkaar. Als gemeente dragen we uit dat wij erg blij zijn met deze zorgzame samenleving. We staan open voor ideeën hoe we die zorgzame samenleving verder kunnen stimuleren. En als dat niet gaat zijn er organisaties en vrijwilligers met mooie initiatieven om elkaar te ondersteunen. Een deel daarvan is op initiatief van mensen uit de dorpen opgezet. Denk bijvoorbeeld aan de koffie-inloop in Huis van Loo, aanschuifdiners, hulp bij de belastingaangifte door PCOB of aan Graag Gedaan voor een klusje of bezoekje aan het ziekenhuis. Als gemeente houden we hier warm contact mee en maken waar nodig mede mogelijk, bijvoorbeeld door een stimuleringsbijdrage te verlenen.

Daarnaast is er laagdrempelige ondersteuning vanuit welzijnsorganisaties. Dan gaat het bijvoorbeeld om herstel community Connection, opbouwwerk en jeugd- en jongerenwerk. De nadruk ligt op het omzien naar elkaar verder versterken. Als gemeente zijn wij opdrachtgever van deze voorzieningen. Als het nodig is springt de gemeente bij met zorgvoorzieningen. Denk dan aan voorzieningen om thuis te kunnen blijven wonen als dat door ouderdom of een beperking niet lukt of ondersteuning als iemand thuis of op school problemen heeft. Daarbij kijken we scherp of die voorzieningen nodig zijn, of dat de hulpvraag ook eenvoudig en snel kan worden opgepakt door laagdrempelige vormen van ondersteuning. Bij voorkeur is die ondersteuning een korte interventie, die erop gericht is om de hulpvrager weer eigen regie te bieden. We werken ook aan onszelf: we komen tot een optimale gemeentelijke toegang tot zorg en werken daarbij aan onze dienstverlenende rol. Komende jaren herijken we het sociaal domein om het omzien naar elkaar verder te versterken. We investeren in de sociale basis, richten de toegang tot zorg opnieuw in en we maken het sociaal vangnet toekomstbestendig. We zetten in op normaliseren en het vergroten van de zelf- en samenredzaamheid. We investeren in laagdrempelige voorzieningen in onze dorpen.

Bij de maatwerkvoorzieningen zetten we in op het ontwikkelen en inzetten van kortdurende interventies gericht op eigen regie.

6

Lijn 1: vitaal deelnemen Deze lijn betreft de ondersteuning die geboden wordt aan inwoners van 18 jaar en ouder om energiek en volwaardig deel te kunnen nemen aan de samenleving. Doel: inwoners voelen zich goed omdat ze de koers van hun eigen leven bepalen, eventueel ondersteund door de kracht van de samenleving, laagdrempelige zorg en kortdurende (welzijns-)voorzieningen.

Sociale basis 1. Borgen voorzieningen sociale basis We willen de voorzieningen in de sociale basis borgen, met als doel het duurzaam inrichten van het voorliggend veld. Dit bereiken we door: • Integraal overzicht voorliggende voorzieningen Integraal in kaart brengen welke voorliggende voorzieningen ondersteund worden door de gemeenten. We kijken integraal en betrekken in dat overzicht dus ook voorzieningen als cultuur, sport en maatschappelijke diensttijd (HopeXXL). • Versterken opdrachtgeverschap We geven de rollen van opdrachtgever en opdrachtnemer verder vorm bij alle voorliggende voorzieningen. We maken resultaatsafspraken over hun rol in het sociaal domein in het versterken van de lijn vitaal deelnemen en we spreken met hen resultaten af die we willen bereiken in het versterken van de sociale basis. • Versterken lokaal partnerschap We onderzoeken in hoeverre de sociale basis in Duiven nog integraler kan samenwerken en sturen aan op partnerschap. Hierbij kan netwerk DoenWestervoort als voorbeeld dienen. • Visiedocument We beschrijven hoe elke voorziening bijdraagt aan ondersteuning van de inwoner en stellen een visiedocument op voor de inzet van voorliggende voorzieningen. Hierin nemen we ook de communicatie van de aanbieder richting inwoners mee.

We doen dit in samenspraak met inwoners en aanbieders van voorliggende voorzieningen met als doel het voorliggend veld duurzaam in te richten. Kortom; we weten wie de aanbieders zijn in het voorliggende veld, wat ze doen, welke hiaten of juist dubbelingen er zijn, op welke manier ze nog beter kunnen samenwerken en hoe dat bijdraagt aan ondersteuning van de inwoner. Gerealiseerd begin 2025. 2. Mantelzorgbeleid We inventariseren wat we doen op het gebied van mantelzorg en stellen het huidige beleid bij als dit nodig is. Dit in samenspraak met mantelzorgers en partners die mantelzorgers ondersteunen.

7

3. Stimuleringsbeleid We dragen bij aan het actualiseren van het stimuleringsbeleid. We inventariseren de inzet van vrijwilligers in het sociale domein en de ondersteuning die geboden wordt en stellen het huidige beleid bij als dit nodig is. Dit in samenspraak met vrijwilligers en de vrijwilligerscentrale. GALA staat voor Gezond en Actief Leven Akkoord en is een rijksregeling van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De regeling geldt voor de periode 2023-2026. Belangrijkste reden voor de regeling is dat het zorgstelsel onder druk staat, door onder andere vergrijzing en een tekort aan zorgpersoneel. Om de zorg betaalbaar en bereikbaar te houden is een ‘beweging naar de voorkant’ nodig. Aan GALA is een Brede SPUK (Specifieke Uitkering) gekoppeld. Per interventie wordt budget beschikbaar gesteld. Het GALA bevat vijf ketenaanpakken om de doelstellingen van het akkoord te volbrengen: Aanpak voor kinderen met overgewicht, Valpreventie, Kansrijke Start, GLI volwassenen en Welzijn op recept. Positieve gezondheid is een belangrijk uitgangspunt. We hebben als gemeente een plan van aanpak opgesteld voor de periode 2024-2026. In deze uitvoeringsagenda benoemen we de activiteiten uit dit plan van aanpak. 4.

GALA Binnen de lijn vitaal deelnemen vallen de volgende activiteiten uit het Plan van aanpak GALA: • We onderzoeken de mogelijkheid tot het aanstellen van een coördinator en we onderzoeken de regionale samenwerkingsmogelijkheden in de Liemers en Arnhem. • Welzijn op recept wordt al gebruikt bij de huisartsen. We gaan met de huisartsen en Santé Partners in overleg over de manier waarop we deze manier van samenwerking met de gemeente kunnen verstevigen. • In Liemers verband verzorgen we valpreventie. 5. IZA We sluiten aan bij regio Gelderland-Midden voor het maken van regionale plannen voor de inzet van de IZA gelden. Er wordt een werkagenda opgesteld met activiteiten en afspraken over samenwerking. 6. Inclusie We gaan in gesprek met de werkgroep inclusie, over hun rol en functie. We onderzoeken hoe de doelgroepen van deze werkgroepen ook in de toekomst onder de aandacht blijven. Aan de positionering wordt gewerkt, onder andere door middel van communicatie via de gemeentelijke kanalen. Er is een notitie waarin hun taken en doelen zijn beschreven, net als de rol van opdrachtgever en -nemer. Bekeken wordt hoe de werkgroep zich verhoudt tot de Raad voor het sociaal domein Duiven. 7. Aanpak eenzaamheid Het netwerk eenzaamheid haakt zoveel mogelijk aan bij bestaande initiatieven om ontmoeting te stimuleren en eenzaamheid te voorkomen.

Ze verbindt initiatieven met elkaar en brengt het thema eenzaamheid blijvend onder de aandacht. In 2024 wordt 8

daarvoor een voorlichting aan vrijwilligers en partners gegeven. Van daaruit wordt een jaarplan opgesteld. Daarbij wordt omschreven wat de rol van de samenleving, maatschappelijke organisaties en die van de gemeente is. 8. Leefbaarheid kwetsbare buurten We zetten in kwetsbare wijken gericht opbouwwerk in om de gemeenschap te versterken, vroegtijdig ondersteuning te kunnen bieden en daarmee een zwaardere zorgvraag te voorkomen. Waar nodig wordt intensief met partners samengewerkt volgens de Gecoördineerde Interventie Leefbaarheid (GIL) methode. 9. (Sociale) accommodaties We dragen bij aan de projectgroep accommodatiebeleid. Daarbij is aandacht voor het voorzien in voldoende ontmoetingsplekken in buurten en dorpen, ook in nieuw te bouwen wijken. 10. Blijfwijk Het Eilandplein en Duiven-Zuid worden een plek waar mensen zorgen voor elkaar en zorg ontvangen die bij hen past. Een wijk waar mensen naar elkaar omkijken en iedereen erbij hoort; samen in de Blijfwijk. We dragen actief bij aan deze beweging door deelname aan de stuur- en kerngroep. Team communicatie werkt mee aan community vorming. We faciliteren de Blijfwijk waar mogelijk en werken integraal samen. 11. Omzien naar elkaar We zetten in op het versterken van het omzien naar elkaar. We zetten via o.a. opbouwwerk en jongerenwerk in op het verbinden van buurtbewoners en het activeren van inwoners om vrijwilligerswerk te doen.

In het vervolg van de Dorpsgesprekken gaan wij met verenigingen, partijen en inwoners in gesprek om omzien naar elkaar samen gestalte te geven.

Lokale toegang/poort voor de poort 12. Ontwikkelen sterke lokale teams We inventariseren welke duurzame verbeterpunten nodig zijn die bijdragen aan de transformatie. We starten met Jeugd en sluiten aan bij het proces van de Hervormingsagenda Jeugd in de regio. Begin 2024 leveren we met ondersteuning van een procesleider in de regio de volgende resultaten op: • inventarisatie in welke mate onze toegang voldoet aan de eisen vanuit de hervormingsagenda; • een verbeterplan. 13. Versterken poort voor ondersteuning en advies We gaan in gesprek met maatschappelijke werk, adviseur zorg en dienstverlening, de Wmo consulenten, consulenten ondersteuning en advies en mogelijk andere partners in de sociale basis over de rol die zij kunnen spelen als eerste toegang voor ondersteuning en advies.

Sociaal vangnet 14. Algemene voorziening huishoudelijke hulp De druk op huishoudelijke hulp neemt al jaren toe, met name vanwege de aanzuigende werking van het abonnementstarief. Daarnaast zetten personeelstekorten de uitvoerbaarheid onder druk. We werken scenario’s uit en maken keuzes over het toekomstbestendig maken van de huishoudelijke hulp. 9

15. Nieuwe aanbesteding maatwerkvoorzieningen In 2024/2025 kopen we met de regio bestaande maatwerkproducten (dagbesteding, huishoudelijke hulp en ambulante begeleiding) in, zodat kwetsbare inwoners gebruik kunnen blijven maken van deze voorzieningen. We onderzoeken met de regio of er nieuwe producten te ontwikkelen zijn die beter aansluiten bij de inwoners en tevens kosten besparen. 16. Hulpmiddelen We monitoren het verbeterplan van RSR (leverancier van hulpmiddelen), zodat onze inwoners de dienstverlening krijgen die we hebben afgesproken. In 2024 besteden we het leveren van Wmo hulpmiddelen opnieuw aan. Daarbij spelen we in op kansen om vervoersmiddelen te delen. 17. Gevolgen wijziging eigen bijdrage wmo We volgen de ontwikkelingen met betrekking tot de invoering van de eigen bijdrage voor hulp op basis van de Wmo (het huidige abonnementstarief). 18. Verminderen maatwerk vervoersvoorzieningen Door in te zetten op lokale voorzieningen en op een optimale mix van voorliggende vervoersvoorzieningen zoals de Plusbus, verminderen we het aantal maatwerk vervoersvoorzieningen.

10

Lijn 2: gezond en veilig opgroeien Deze lijn beslaat de ondersteuning die aan alle gezinnen, kinderen en jongeren geboden wordt om veilig en gezond op te groeien. Doel: gezinnen, kinderen en jongeren ondersteunen bij het lichamelijk en psychisch gezond opgroeien in een veilig leefmilieu. Met als uitgangspunt: zo licht als het kan en zo zwaar als het nodig is. Dit doet de gemeente door in samenwerking met professionele partners op preventie in te zetten binnen een dekkend zorgnetwerk. Landelijk is de Hervormingsagenda Jeugd opgesteld. Deze heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg aan te pakken en om de jeugdzorg financieel houdbaar te maken voor de toekomst. De Hervormingsagenda Jeugd is komende jaren leidend voor de ontwikkellijn gezond en veilig opgroeien. Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd zijn we verplicht een aantal maatregelen door te voeren. Zo zijn we verplicht om stevige lokale teams op te zetten. Daarbij moeten 5 basisfuncties geborgd worden: oog voor veiligheid, tijdig signaleren van de vraag, vindbare en toegankelijke hulp, handelen met brede blik en leren/verbeteren.

Sociale basis 19. Versterken vindplaatsgericht werken We gaan het vindplaats gericht werken (werken op plekken waar jongeren al samenkomen) verder verstevigen in de sociale basis. Dat wil zeggen dat we evalueren en waar nodig beter positioneren in de sociale basis. 20. Werken aan mentale gezondheid We breiden laagdrempelig cursus- en trainingsaanbod gericht op mentale gezondheid uit om zwaardere problematiek te voorkomen. 21. Jeugd- en jongerenwerk We maken resultaatgerichte afspraken met de jeugd- en jongerenwerkers en zijn voortdurend in gesprek om snel op trends in te kunnen spelen. Jongerencoaches en jongerenwerk/straathoekwerk sluiten goed aan op de voorzieningen in de sociale basis, onder andere met de beweegactiviteiten van BOSS en maatschappelijke diensttijd van HopeXXL. 22. Aanpak onveiligheid in gezinnen We gaan de aanpak van onveiligheid in onze gezinnen versterken door onze partners bijscholing aan te bieden over de meldcode en signalering, de wijze van doorverwijzen en samenwerking. 23. Voorzieningen sociale basis versterken Waar nodig versterken we voorzieningen in de sociale basis in het kader van Poort voor de Poort, met inzet van onder andere maatschappelijke diensttijd (MDT).

11

24. Jeugdhulp en onderwijs We gaan op zoek naar mogelijkheden voor collectieve financiering van jeugdhulp in het speciaal onderwijs. Denk bijvoorbeeld aan één hulpverlener verbonden aan school in plaats van verschillende individuele hulpverleningstrajecten. Hiernaast zoeken we naar mogelijkheden om de ervaringen van onderwijspartners mee te nemen bij de inkoop, monitoring en/of evaluatie van jeugdhulp. Verder brengen we samenhang in groepspreventie/voorlichting op de scholen. 25. Versterken voorschoolse educatie We zetten in op goede ondersteuning voor peuters om (onderwijs)achterstanden op latere leeftijd te voorkomen. Dit doen we door extra personele inzet op peutergroepen die voorschoolse educatie bieden, door extra scholingsmogelijkheden voor personeel en door extra stimulatie van ouderbetrokkenheid op kinderopvang en basisscholen. Hiernaast onderzoeken we mogelijkheden voor een passende ondersteuning voor peuters die iets extra’s nodig hebben en hierdoor niet op een reguliere kinderopvanggroep terechtkunnen. 26. Jongeren aan het werk We werken ernaartoe dat meer jongeren naar school gaan, een startkwalificatie behalen en een duurzame plek op de arbeidsmarkt vinden. Dit doen we door de samenwerking met en bijbehorende taken en verantwoordelijkheden van onderwijs, van Regionaal Bureau Leerlingzaken en van ons als gemeente te verbeteren.

De doelgroep van het Doorstroompunt (voorheen Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) wordt uitgebreid naar jongeren tot 27 jaar. Zogenoemde Doorstroomcoaches (voorheen RMC-coördinatoren) focussen hierbij niet meer alleen op het behalen van een startkwalificatie, maar ook op de overgang van school naar werk. Dit zal het aantal jongeren vergroten met startkwalificatie en/of met (duurzame) baan. 27. GALA Binnen de lijn gezond en veilig opgroeien versterken we de activiteiten voor een kansrijke start vanuit het GALA. Het doel van dit programma is om aanstaande ouders in kwetsbare situaties zowel voor, tijdens als na de zwangerschap te ondersteunen, zodat alle kinderen een gelijke en kansrijke start hebben. We zetten hier met verschillende interventies en voorzieningen extra op in. We onderzoeken met onze lokale partners waar nog meer behoefte aan is en wat nog verder verbeterd kan worden aan de samenwerking.

Lokale toegang/poort voor de poort 28. Poort voor de toegang versterken We gaan de verbinding in de toegang versterken met de belangrijkste lokale partners, zoals Santé Partners, Consultatiebureau en de Praktijkondersteuner Huisartsen Jeugd. Deze maken onderdeel uit van Poort voor de Poort. We zetten in op visievorming en convenantafspraken. 29. Vorming stevig lokaal team We voeren een lokale analyse uit van het Sociaal Loket. Zijn we toegerust om de 5 basisfuncties uit te kunnen voeren? Welke verbetering is nodig? We voeren de verbetering in samenhang met de lokale partners door en maken een implementatieplan, afgestemd met de regio. We bouwen een laagdrempelige infrastructuur op waar kinderen en volwassenen in onveilige thuissituaties terecht kunnen. Dit is een belangrijke rol in de jeugdhulpketen. Regionaal zetten we in op uniformiteit en samenhang in visie én methodiek. Hiermee werken 12

we in de gemeente effectief samen in de (regionale) keten. Het streven is gericht op uniformiteit en samenhang in visies en methodieken in de lokale teams en daarmee in het Sociaal Loket. 30. Eenduidige visie en methodieken in jeugdhulpketen We verkleinen en brengen regionaal samenhang aan in visies, methodieken en protocollen voor het werken aan veiligheid in de jeugdhulpketen. We beginnen binnen het Sociaal Loket. We ondertekenen een landelijk opgesteld convenant waarin de randvoorwaarden worden benoemd waaraan de gemeenten zich moeten committeren, en dat is gericht op uniformiteit. 31. Scholing consulenten rondom veiligheid We pakken tijdelijke onveiligheid binnen gezinnen aan, o.a. door de consulenten daarin extra (bij)scholing aan te bieden, en de samenwerking met Veilig Thuis structureel in te zetten op casuïstiek.

Sociaal vangnet 32. Doorontwikkeling kind- en jeugdbescherming We werken regionaal samen om te komen tot een nieuwe werkwijze voor kind- en jeugdbescherming, waarin integraal, systeemgericht en mensgericht wordt samengewerkt op alle niveaus, door de professionals, leidinggevenden en bestuurders. Deze ontwikkeling wordt door de landelijke overheid stevig aangestuurd en regionaal uitgewerkt. Met als uiteindelijk doel een systeemverandering in 2030. 33. Nieuwe inkoopronde We bereiden een nieuwe Inkoopronde voor in 2025, tegemoetkomend aan de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt (CAO, verlagen caseload). De transformatie van verblijf, de gewenste afbouw van gesloten jeugdzorg en de afschaling van zorg hebben gevolgen voor de ontwikkeling van ambulante producten zoals begeleiding en behandeling. 34. Aanpak wachtlijsten in de keten Wij sluiten aan bij de door de landelijke overheid aangestuurde en in regionaal verband uitgevoerde aanpak van wachtlijsten in de jeugdzorg. Jeugdigen wachten lang op behandeling of op een verblijfsvoorziening. Er zal sterk worden ingezet op duurzame oplossingen gericht op de instroom, doorstroom en uitstroom. Het overbruggen van wachttijden is daar onderdeel van. 35.

Ketenontwikkeling veilig opgroeien We zorgen voor een goede verbinding met het RET (Regionaal Expertise Team) en de Beschermingstafel, zodat jeugdigen tijdig passende zorg ontvangen en de veiligheid gewaarborgd is. De professionals in het Sociaal Loket worden verbonden met Regionaal Veiligheidsteam in oprichting.

13

Lijn 3: beschermd thuis Deze lijn gaat over de ondersteuning die geboden wordt aan mensen met een psychische kwetsbaarheid en psychosociale problemen. Doel: mensen met psychische of sociaal-maatschappelijke problemen zijn volwaardig onderdeel van onze samenleving. Dit draagt bij aan voorspoedig herstel en het afnemen van problemen. Voorwaarden hiervoor zijn veilig en betaalbaar wonen, in of dicht bij de eigen woonplek, passende begeleiding en ondersteuning, zinvol werk, voldoende inkomen, een veilige en gezonde leefomgeving en een welwillende samenleving. Ofwel: een beschermd thuis. Voor de ondersteuning aan mensen met een psychische kwetsbaarheid is het uitvoeringsplan ‘Werk in uitvoering: beschermd wonen, beschermd thuis’ opgesteld. Dit plan is opgesteld voor Duiven en Westervoort voor de periode 2024-2026. Voor de ontwikkellijn ‘beschermd thuis’ is dit uitvoeringsplan leidend. De actiepunten uit het uitvoeringsplan zijn deels onder deze lijn opgenomen en deels onder de andere lijnen.

Sociale basis 36. Dagbeleving Cadans In 2024 onderzoeken we op welke manier Cadans ook opgesteld kan worden voor mensen uit Duiven en zoeken we naar nieuwe initiatieven gericht op een waardevolle daginvulling. 37. Ondersteuning gericht op school en werk We onderzoeken welke ondersteuning nodig is om mensen met een psychische kwetsbaarheid te ondersteunen in hun traject richting school of werk. Hierbij houden we rekening met terugval. We zoeken naar slimme combinaties van ondersteuning, bijvoorbeeld door activerend werk in te zetten. 38. Doorontwikkeling van herstel community Connection We zien dat er veel vraag is naar deelname aan herstel community Connection en dat de hulpvragen steeds complexer worden. We onderzoeken met deelnemers, welzijnswerkers en zorgaanbieders hoe Connection moet worden doorontwikkeld. 39. Inzet ervaringsdeskundigheid We onderzoeken hoe de functie van ervaringswerker in de wijk verder ontwikkeld kan worden. Als dit mogelijk is, ontwikkelen we deze. Ervaringsdeskundigen worden daarnaast betrokken bij ontwikkeling en uitvoering van beleid. 40. Steunnetwerken We onderzoeken of er draagkracht is om onderlinge steunnetwerken voor mensen met een kwetsbaarheid te ontwikkelen, mogelijk ondersteund door een professional. 41.

Opbouw herstelacademie We versterken de samenwerking tussen partners op het gebied van de cursussen om deze cursussen samen te brengen en één toegang te organiseren, mogelijk via het maatschappelijk werk. Op deze manier bouwen we aan een herstelacademie.

14

42. Wonen We onderzoeken de mogelijkheden voor het realiseren van vormen van doorstroomwoningen (al dan niet in bezit van de gemeente), waar begeleiding flexibel op- en afgeschaald kan worden. Hiervoor gaan we in gesprek met onze partners voor beschermd wonen. Met hen gaan we ook in gesprek over andere creatieve oplossingen voor de woningnood. 43. Netwerkaanpak versterken We ondersteunen en versterken de netwerken rondom deze kwetsbare doelgroep. Het is van belang om deze netwerken verder te versterken en waar nodig structureel te maken. 44. Aandacht voor omgeving We geven aandacht aan de directe omgeving (buren en mantelzorgers) bij inwoners met onbegrepen gedrag, die overlast veroorzaken. We brengen de omgeving in kaart bij de eerste kennismakingsgesprekken en hebben waar nodig bij de nazorg ook aandacht voor mantelzorgers en buren. 45. Procesregisseur zorg en overlast We ontwikkelen de functie procesregisseur zorg en overlast. Deze functionaris krijgt een actieve rol bij de praktische samenwerking op het thema mensen met onbegrepen gedrag. 46. Zelfhulptool WRAP We onderzoeken of de zelfhulptool WRAP (Wellness Recovery Action Plan) een rol in kan spelen in de ondersteuning van mensen met een psychische kwetsbaarheid. 47. Pilot GGZ in de wijk We evalueren de pilot GGZ in de wijk met GGNET. De pilot is 1 jaar actief, en we evalueren de effectiviteit hiervan.

Als deze werkwijze effectief is, handhaven we deze hulpverlening.

Lokale toegang/poort voor de poort 48. Hybride toegang In regio Centraal Gelderland werken we met de tien gemeenten het hybride toegangsmodel (lokale toegang met als achtervang een regionaal expertteam) uit. Hierbij wordt het Sociaal Loket Duiven/Westervoort verantwoordelijk voor de indicatie beschermd wonen, met een regionaal werkend expertteam als achterwacht. 49. Poort voor de poort Vanuit de gemeente organiseren we een goede toegang tot zorg en ondersteuning: poort voor de poort. We onderzoeken hoe maatschappelijk werk, adviseur zorg en dienstverlening, consulenten ondersteuning en advies, POH GGZ en GGnet zodanig kunnen samenwerken, dat een deel van de ondersteuningsvragen doorgeleid worden naar voorliggende voorzieningen. Daarnaast onderzoeken we hoe we ervoor kunnen zorgen dat de inwoner maar één keer de hulpvraag hoeft te stellen. Hiervoor werken we onder andere mee aan de Liemerse pilot GGZ (zie hieronder). Na dit onderzoek komen we met voorstellen hoe deze poort voor de poort te organiseren.

15

50. Toegankelijke GGZ zorg We werken mee aan de Liemerse pilot Versterken toegankelijkheid GGZ zorg. Hierbij werken GGNet, de Liemerse gemeenten, huisartsen, ervaringsdeskundigen, welzijnsorganisaties en zorgverzekering Menzis samen in het vinden van integrale oplossingen om de wachtlijsten in de GGZ en de gevolgen hiervan op te lossen en te voorkomen. 51. Overbrugging wachtlijst We blijven maatschappelijk werk, POH GGZ, ambulante begeleiding RIBW, consulenten ondersteuning en advies en Connection en GGnet verbinden en versterken in de gemeente Duiven, zodat inwoners met een psychische kwetsbaarheid ook gedurende de wachttijd ondersteund worden.

Sociaal vangnet 52. Dagbesteding Op regionaal niveau voeren we gesprekken met de aanbieders van de geïndiceerde Wmodagbesteding, om ook in de toekomst deze dagbesteding beschikbaar te houden. 53. Beschermd wonen We zetten op regionaal niveau (Regio Arnhem) in op een evenwichtige spreiding van beschermde woonvoorzieningen en/of een evenwichtige uitstroom van beschermd wonen. Hierbij zoeken we de samenwerking met de regionale partners. We gaan in gesprek met de partners van beschermde woonvormen om een duidelijk beeld te krijgen van het aanbod en om hun wensen te inventariseren en gaan met hen op zoek naar geschikte locaties. We hebben specifiek aandacht voor jongeren die vanuit jeugdzorg doorstromen naar beschermd wonen. 54. Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg We evalueren de inzet en werking van Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en stellen de aanpak zo nodig bij. 55. Maatschappelijke opvang We werken mee aan de uitwerking van de regionale plannen voor de transformatie van de maatschappelijke opvang. 56. Overgang 18- naar 18+ We onderzoeken of er specifieke ondersteuning en begeleiding nodig is voor jongeren met een psychische kwetsbaarheid in de overgang van 18 – naar 18 +, waarbij aandacht is voor de gevolgen voor inzet en ondersteuning van de wetgeving tot 18 jaar en die na 18 jaar. 57.

Contract- en subsidieafspraken Bij alle nieuwe contracten en subsidieafspraken benoemen we dat het aansluiten op de lokale netwerken, integraal werken en denken en inzet van ervaringsdeskundigen noodzakelijk is. Via de regionale inkooporganisatie voeren we gespreken met de aanbieders van beschermd wonen om de producten zodanig aan te passen en te ontwikkelen, dat zij passen bij de vraag. Daarnaast voeren we gesprekken met de aanbieders om nieuwe producten te ontwikkelen die passen binnen de nieuwe vraag om inwoners met een kwetsbaarheid zo lang mogelijk 16

thuis te kunnen opvangen. Hierbij moet het mogelijk worden om ondersteuning gemakkelijker op en af te schalen.

17

Lijn 4: integratie en vluchtelingen Deze lijn beslaat de ondersteuning die geboden wordt aan mensen die in onze gemeente integreren. Doel: nieuwkomers zijn zelfredzaam. Dit stimuleren we door hen mee te laten doen in de maatschappij. Door het begrijpen en spreken van de Nederlandse taal, door een thuis te hebben, te participeren op werkgebied en op sociaal vlak deel te nemen in de maatschappij. Hierbij creëren we draagvlak bij de nieuwkomer en zijn omgeving, op deze manier vindt snelle juiste integratie plaats.

Sociale basis 58. Prestatieafspraken Vluchtelingenwerk We maken heldere prestatieafspraken die passen bij de Wet inburgering 2021. Hiermee verbeteren we de maatschappelijke begeleiding van Vluchtelingenwerk. 59. Huisvesting statushouders Met de toenemende stroom van vluchtelingen, zullen er meer vluchtelingen huisvesting krijgen binnen de gemeente. We blijven spreiden en zorgen voor een goede bedding in de wijk. Hierover maken we prestatieafspraken met woningcorporaties. 60. Meer inzet lokale integratie en participatie Door met ervaringsdeskundigen (werkgroep inburgering en werkgroep inclusie) en lokale partners in gesprek te blijven, kijken we wat lokaal nodig is om tot een betere integratie en participatie te komen van nieuwkomers. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de inzet van Stichting Doesmee om contacten te leggen tussen mensen met een Nederlandse achtergrond en mensen met een immigratieachtergrond. 61. Inzet op communicatie vanuit gemeente We zetten communicatie regelmatig in om informatie te geven over nieuwkomers en laten de inwoner meer voeling krijgen met deze groep mensen. We laten zien wat de positieve effecten zijn van verschillende culturen die samen leven.

Lokale toegang/poort voor de poort 62. Verbinden met RSD We werken nauw samen met RSD (Regionale Sociale Dienst) en wisselen informatie uit. Dit betekent dat we een efficiëntieslag kunnen maken op het gebied van het begeleiden van nieuwkomers in hun participatie in de samenleving.

Sociaal vangnet 63. Inzet op verschuiving sociaal vangnet naar sociale basis Door zicht te krijgen waar de statushouder gebruikt maakt van het sociale vangnet, kunnen we vervolgens kijken wat gemist wordt in de sociale basis en wat hiervoor georganiseerd moet worden. 64. Verbeteren taalonderwijs NL-Training We monitoren regionaal de prestatieafspraken taalonderwijs. Hiermee versnellen we het inburgeringsproces op taalvlak. Ook zorgen we ervoor dat de statushouder in de Liemers onderwijs krijgt.

18

65. Verbeteren participatie via NewBees We monitoren regionaal de prestatieafspraken met NewBees. Via NewBees participeren nieuwkomers in de Liemers en het liefst binnen de eigen gemeente. NewBees heeft lokaal taal- en werkstages, wat de integratie ten goede komt. 66. Opstellen huisvestingsplan We werken integraal samen om het huisvestingsvraagstuk samen met Vivare, RIBW en eventueel andere partners te verbeteren. Hieruit vloeit een huisvestingsplan voort. 67. COA doorstroomlocatie (Hotelarrangement nareizigers) De huidige doorstroomlocatie met 180 plekken vraagt om een toekomstbestendig plan. Hiervoor gaan we gesprek met COA en hotel Gieling, zodat er koers bepaald kan worden. 68. Onderzoek voor opvang alleenstaande minderjarige asielzoekers (AMV’s) We gaan onderzoeken hoe we in de gemeente AMV’s op kunnen vangen, dit nemen we mee in het huisvestingsplan. Dit doen we in overleg met Stichting Nidos. 69. AZC Duiven We gaan in samenwerking met COA verkennen of er een AZC in onze gemeente kan komen. Hierbij ligt de focus op maatschappelijk draagvlak en het voorzien in voldoende voorzieningen op de AZC locatie. 70. Toekomst opvang Oekraïners We geven uitvoering aan de opvang van Oekraïners, vooralsnog tot maart 2026. Daarnaast bedden we dit in het regulier werk binnen het Sociaal Domein. 71.

Toekomstbestendige visie We onderzoeken of er een lokaal beleidskader moet komen voor integratie en participatie van statushouders.

19

Lijn 5: dagelijkse basis op orde Deze lijn beslaat de (financiële) ondersteuning die geboden wordt aan inwoners om het dagelijks leven op orde te hebben of te krijgen. Doel: het vergroten van de (financiële) weerbaarheid van onze inwoners, zodat iedereen in staat wordt gesteld volop mee te doen in de samenleving. Landelijk wordt vaak de term bestaanszekerheid gebruikt voor de activiteiten in deze lijn. Met bestaanszekerheid wordt een bestaan bedoeld met voldoende en voorspelbaar inkomen, een woning, toegang tot onderwijs en zorg, en een buffer voor onverwachte uitgaven.

Sociale basis 72. Laagdrempelige financiële hulp Via het Financieel Trefpunt ondersteunen we inwoners laagdrempelig op het gebeid van financiën. Waar nodig wordt doorverwezen naar verdere ondersteuning. 73. Doorontwikkeling vroegsignalering Vroegsignalering betekent dat inwoners al hulp aangeboden krijgen voordat ze in de schulden terechtkomen. De huidige inzet op vroegsignalering wordt gemonitord en geëvalueerd. Indien nodig worden verbeteringen doorgevoerd. Hierbij leren we van successen uit andere gemeentes. 74. Schulden mensen met psychische kwetsbaarheid We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om mensen met een psychische kwetsbaarheid te ondersteunen om schulden te voorkomen. Hierbij betrekken we ervaringsdeskundigen. 75. Verbeteren basisvaardigheden We zorgen ervoor dat de basisvaardigheden van inwoners worden verbeterd. Dit gaan we doen via het Taalhuis en (signalen van) laaggeletterdheid meer onder de aandacht te brengen op vindplaatsen, zoals scholen, verenigingen en Santé Partners.

Lokale toegang/poort voor de poort 76. Poort voor de poort Er zijn veel verschillende organisaties actief in het sociaal domein. Die hebben verschillende toegangen. Die stemmen we beter op elkaar af. We maken afspraken met de RSD, Sociaal Loket en Santé Partners om tijdig naar elkaar te verwijzen.

Sociaal vangnet 77. Bestuursopdracht RSD We geven uitvoering aan de acties uit de bestuursopdracht RSD (Regionale Sociale Dienst), gericht op het begeleiden van inwoners naar onderwijs of werk. De focus ligt daarbij op kwetsbare inwoners en op jongeren. Voor het overzicht van de activiteiten die onder de bestuursopdracht RSD vallen, verwijzen we naar de bestuursopdracht RSD 2024-2026. 20

78. Versterken activerend werk We zetten activerend werk actief op de kaart als een schakel tussen geïndiceerde dagbesteding, beschut werk en regulier werk. Dit stemmen we af met de inzet van de regionale sociale dienst. We werven meer lokale ondernemers om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt een werkplek aan te bieden. We laten meer inwoners doorstromen naar activerend werk. 79. Minimaregelingen We brengen minimaregelingen beter onder de aandacht, zodat de doelgroep hier vaker gebruik van maakt. Daarnaast verkennen we of er voor de groep inwoners met een inkomen tussen 120 en 150 % van het minimumloon maatregelen nodig zijn om bestaanszekerheid te borgen. 80. Nieuw beleid Bijzondere Bijstand We stellen nieuwe regels op voor de Bijzondere Bijstand. Daarbij wordt scherper omschreven wat wel en niet in aanmerking komt voor Bijzondere Bijstand. Daarmee vergroten we de rechtmatigheid en transparantie.

21

Overstijgende actiepunten Participatief werken 81. Raad voor Sociaal Domein Duiven We gaan in overleg met de Raad voor Sociaal Domein in Duiven over de rol en positionering van deze raad. En werken voorstellen uit om de participatie in het sociaal domein goed vorm te geven. 82. Dorpsgesprekken We gaan in gesprek met inwoners op natuurlijke vindplaatsen. Denk bijvoorbeeld aan het aansluiten bij gesprekken op ontmoetingsplekken over zorg voor elkaar. In 2024 komen we met een kalender van de komende dorpsgesprekken. Inwoners mogen ons overigens ook zelf uitnodigen om in gesprek te gaan. 83. Innovatiewerkplaats In de innovatiewerkplaats werken professionals samen met ervaringsdeskundigen aan maatschappelijke vraagstukken, zoals ondersteuning aan mantelzorgers. We werken met een externe deskundige aan het doorontwikkelen van deze werkwijze.

Samen leren 84. Samen leren Via afdelingsbijeenkomsten, werksessies en ateliers stellen we samen leren, innoveren en ontwikkelen centraal. We werken daarbij aan ondernemerschap, innovatie en experimenteren. Fouten maken mag daarbij.

Monitoring 85. Doorontwikkeling dashboard We ontwikkelen de huidige wijze van monitoring en rapportage verder door. Daarbij gaat het onder andere om voorspellend vermogen inbouwen, rapporteren sturingsinformatie en inbedding in planning- en controlcyclus.

Wonen 86. Woon-zorgvisie Wonen is de basis. We stellen een woon-zorgvisie op, om wonen voor speciale doelgroepen een impuls te geven. Daarbij is ook aandacht voor het mogelijk maken van plekken en ruimtes in de wijken om ontmoeting te faciliteren.

Wachtlijsten 87. Actief wachtlijstbeheer We zetten in op mensen zo snel mogelijk op de juiste wachtlijst te krijgen of mensen door te verwijzen naar andere partijen. Om aan alle wettelijke termijnen te kunnen voldoen binnen de uitvoering hebben de wachtlijsten aandacht. Op externe factoren heeft de gemeente weinig invloed. Waar we als gemeente wel invloed op hebben, gaan we wel doen. Bijvoorbeeld werkprocessen nog beter optimaliseren.

22

Bijlage 1: uitkomst dorpsgesprekken In november en december 2023 zijn dorpsgesprekken gevoerd. Er zijn 3 thema’s behandeld: woonzorg (onderdeel van de lijn vitaal deelnemen), sociale basis op orde en jeugd. Hieronder per thema de opbrengst: Lijn vitaal deelnemen

• • • •

• • • • • • • • • • • •

• •

Lijn jeugd

• • • •

Zorgen voor elkaar, naar elkaar omkijken. Elkaar spreken en al pratend een afspraak maken of elkaar in de gaten te houden Smiley-actie in corona tijd Goede dingen jeugd: Horsterpark: aangewezen plek voor graffiti, opvang Eilandgroep, matchmakers (repair café idee). Men zegt niets meer tegen elkaar. Jongeren zijn niet meer te vergelijken met hoe wij zelf jong waren. Brutaal gedrag/ klap in gezicht. Van twee kanten komen. Goed voorbeeld, doet goed volgen. Het station is een hangplek voor jongeren. Deze plek wordt vermeden. Een sociaal loket wordt gemist. Luisteren Ontmoetingsplek creëren. Zowel in stenen (een gebouw) als in activiteiten om deze ontmoeting mogelijk te maken. Het begint bij de jeugd. MDT: maatschappelijke diensttijd. Vanuit school respect en normen en waarden meegeven. Wat kunnen we zelf doen? We hebben invloed op wat we zelf doen. Geef de jeugd een hangplek. Zichtbaar maken van positieve verhalen over hangjongeren. Maak contact/ zorg voor een praatje. Ga naar de mensen toe!!!! Een hulplijn. Een buurtvader. Een postbode kan ook een mooie rol spelen. Statushouders brengen wel een andere cultuur mee: overlast eten, honden die niet geaccepteerd worden. Dan moet de gemeente in beeld komen. Ontmoeten vergt een bepaalde organisatie. Wel veel regels tegenwoordig. • Verwacht niet dat veel mensen dit aankunnen. Probeer meer in 1 op 1 situaties te denken: maatjesproject.

• Ontmoeten/ samenkomen versus individualisering. De kern ligt in de vereniging/ verbinden/ ontmoeten. Bij wie ligt de oplossing: De een zegt de gemeente, de ander zegt de wijk. Afhankelijk van waar je woont. In de ene wijk andere aanpak dan de andere. Één keer per week internetpauze De invloed van schermen is groot; ook bij ouders Sportactiviteiten Jeugdhonk: “wij kunnen nergens naartoe” 23

• • • • • • • • Lijn sociale basis op orde

• • • •

•

Tweede thuis voor jongeren Één coach of docent kan een bepalende factor zijn Het gezag van docenten neemt af School kan een rol spelen door het kind te helpen om te praten op basis van signalering leerkracht Bij escalatie heeft de gemeente een rol Huisarts en praktijkondersteuner kan adviseren De gemeente heeft een beperkte / geen actieve rol in de opvoeding Er bestaat terughoudendheid bij het praten over opvoeding, privacy speelt een rol Er zijn te weinig mensen op de hoogte van de opties. Sommige mensen weten het wel, maar durven niet aan te kloppen. Website optimaliseren → rubrieksgewijs. Leerlingenvervoer via scholen onder de aandacht brengen (schoolgids, samenwerking meer opzoeken met partners. Meneer gaf aan pas op school te weten te zijn gekomen dat er leerlingenvervoer voor zijn kind geregeld kon worden. Als je het hebt over doelgroepgericht, dan is samenwerking met een school dus in dit geval essentieel). Bibliotheken zijn vindplaatsen, evenals gezondheidscentra en sportlocaties. Laat daar als gemeente ook eens je gezicht zien.

Hoe mensen bereiken die door schaamte geen hulp durven te vragen: • Persoonlijk benaderen en/of persoonlijk contact. • Vrijwilligers → zorg dan wel dat vrijwilligers voldoende kwaliteit bezitten (getraind zijn). • “sleutelfiguur in de wijk” (was vroeger de postbode of wijkagent bijvoorbeeld). Iemand die de mensen kent en in staat is vertrouwen te kweken. Hoe gaat het nou echt met u? • Filmpjes. • Stel wel altijd de vraag of iemand hulp wil hebben/krijgen. Ga niet forceren. Mensen moeten de keuze hebben. • Onafhankelijk iemand/vertrouwenspersoon waar mensen zich bij kunnen melden als ze schaamte voelen, maar geen hulp bij de gemeente durven te vragen. (komt voort uit wantrouwen richting overheid, dus als ik mij nu meld bij de gemeente weten ze alles van mij). • In alle gevallen is VERTROUWEN essentieel.

24

Bijlage 2: huidige aanbod ondersteuning

25

26

27