4) GroenLinks - Algemene beschouwingen 2025

Voorjaarsnota 2025 - Algemene beschouwing GroenLinks Beste aanwezigen, De wereld staat op z’n kop. We worden bedreigd aan de Europese grenzen. In Gaza voltrekken zich de grootste verschrikkingen. Veel mensen vragen zich af: welke positie heeft Europa nog en wat kan ík doen? Als Europa zijn we onderdeel van een pijnlijke geschiedenis: kolonisatie, uitputting van grondstoffen, profiteren van lage lonen, slavernij, kinderarbeid. We zijn één van de rijkste en meest invloedrijke continenten geworden dankzij structuren die totaal niet rechtvaardig zijn. Tegelijkertijd zijn er altijd sociale meerderheden opgestaan. Die zich verenigen. Van Suriname tot Nederland hebben mensen gestreden tegen slavernij. Vrouwen hebben hun stem opgeëist en het kiesrecht bevochten. Arbeiders hebben het recht op een 40-urige werkweek afgedwongen. Die wereldwijde afspraken zijn er niet vanzelf gekomen. Dat komt voort uit de kracht van sociale bewegingen. En daar ligt de kracht van Europa. Want hier zijn mensen vrij om zich te verenigen, zich te organiseren, de macht ter discussie te stellen. Hier vindt de sociale meerderheid - soms na een lange strijd – weerklank in de politiek en uiteindelijk in besluiten die door de democratie worden gedragen. Dat maakt het wat GroenLinks betreft hoog waard om onze Europese waarden te verdedigen.

Om die vrijheid te versterken en de sociale meerderheid bij elkaar te houden. We moeten ons daarbij niet uit elkaar laten spelen. Want dat verzwakt ons.

Een week geleden hoorde we het college zeggen: “we kunnen de verzorgingsstaat niet langer verdedigen”. Het afbouwen van ons onderwijs, het afbouwen van de zorg, van sociale voorzieningen en een gezonde en veilige leefomgeving is niet te stoppen. Maar daar is natuurlijk niets van waar. Dat is een keuze van dit college en vandaag ook een keuze van deze raad. Maar zeker geen keuze van onze inwoners en de sociale meerderheid in onze dorpen. Deze keuze houdt onze inwoners niet bij elkaar en verzwakt ons. Want hoeveel vaders en moeders wonen er wel niet in onze gemeente, Die wél willen dat hun kinderen veilig door de buurt kunnen fietsen en vrijuit kunnen spelen, die wél muziekonderwijs willen. Die willen níét dat er sociale achterstanden ontstaan in de klas en het niveau van onderwijs achteruitgaat. Die willen wél dat de bibliotheek volwaardig wordt gemaakt en debat onder jongeren gestimuleerd, zodat onze kinderen kritisch leren denken, juist in deze tijd. En denk aan de inwoners die willen dat buurthuizen en dorpshuizen levendig worden gehouden. Dat we van jong tot oud laagdrempelige zorg bieden, en sociaal werkers inzetten om problemen vroeg te signaleren.

Beste leden van de raad, we willen onze gemeente toch volwaardig houden? We willen toch kwaliteit blijven bieden aan onze inwoners, juist nu? GroenLinks dient vanavond een voorstel in om de bezuinigingen terug te draaien die direct raken aan onze sociale infrastructuur, de zorg, het onderwijs, de ontwikkeling van kinderen én de gezondheid van onze leefomgeving. Voor GroenLinks staat daarbij wel voorop dat we structureel financieel veerkrachtig worden en blijven. Daarom stellen wij twee dingen voor.

Ten eerste vinden wij dat parkeergeld ingevoerd kan worden. Dit levert tot vier ton op waarmee we een groot deel van de bezuinigingen kunnen terugdraaien. We moeten dan wel met elkaar het debat verschuiven bijvoorbeeld van onderhoudsniveau naar leefkwaliteit en biodiversiteit. Iedereen wil gezonde bomen in de buurt, groene plekken waar natuur, spel en ontmoeting samenkomen. En als we dat goed doen, met een plan, levert het geld op en verbeter je de gezondheid van onze omgeving. De bouwstenen liggen ook al klaar. Zo wordt in onze omgevingsvisie gesproken over het werken aan meer ruimte voor groen, spel en ontmoeting. In onze mobiliteitsvisie over het volwaardiger maken van wandel en fietsroutes. Ook in de uitvoeringsagenda klimaat staat dat we koelteroutes en schaduwplekken willen waar mensen - en juist ouderen op hete dagen - voorzieningen kunnen blijven bereiken, te voet of fietsend, vanuit iedere buurt. Wat GroenLinks betreft, brengen we dit samen in één actieplan. Een hernieuwde blik op hoe we onze gezamenlijke ruimte inrichten. Laat Duiven, Groessen en Loo dorpen zijn, waar wandelen en fietsen aantrekkelijker is dan “even snel de auto pakken”. Dorpen waar je elkaar tegenkomt en niet alleen passeert. Als we dit goed aanpakken is de invoering van parkeergeld een goede zet. De fractie van GroenLinks is nog iets opgevallen.

We zien een OZB-verhoging voor zowel woningen als bedrijfspanden. Maar als we naar de cijfers kijken, springt één ding eruit: ons tarief voor woningen ligt bovengemiddeld, terwijl het tarief voor bedrijfspanden juist vér onder het gemiddelde ligt. En dat verschil is fors.

Het is extra opvallend, want onze gemeente heeft een unieke ligging met enorme bedrijventerreinen en grote bedrijfspanden. We liggen direct aan de A12, straks ook de A15, vlak bij de Duitse grens en dicht bij de stad. Onze regio is verbonden met onderwijsinstellingen waar mensen worden opgeleid voor de banen van de toekomst. Fiets- en OV-verbindingen zijn goed en worden steeds beter. We zien hier grote logistieke reuzen, waarvoor we ook huisvesting regelen voor internationale medewerkers. We doen heel veel als gemeente en regio en hebben veel te bieden. En toch laten we jaarlijks maar liefst 1,8 miljoen euro aan structurele inkomsten liggen. Geld dat in Zevenaar en Westervoort wél als bijdrage wordt gevraagd, en dat gewoon in lijn is met het landelijke gemiddelde. Wat GroenLinks betreft, komen we met een markt-conform OZB-tarief in harmonie met wat gebruikelijk is in de regio én het land. Zodat we onze inwoners ontzien van bezuinigingen, het OZB-tarief voor woningen verlagen en structureel financieel veerkrachtiger worden. We vragen het college dit mee te nemen in de Meerjarenbegroting. Zo zorgen we ervoor dat iedereen eerlijk bijdraagt aan wat we samen opbouwen in deze gemeente. Laten we niet afknibbelen op onze sociale basis. Want dát is wat de sociale meerderheid in onze dorpen bij elkaar houdt.