4. GroenLinks - Algemene Beschouwing - Voorjaarsnota

Voorjaarsnota 2024 - Algemene beschouwing GroenLinks Vandaag zitten we bij elkaar om de Voorjaarsnota van de gemeente Duiven te bespreken. Wij zijn blij met de manier waarop de Voorjaarsnota aan ons is gepresenteerd. De voorjaarsnota geeft goed beeld over de ontwikkelingen waar de gemeente mee bezig is en laat een duidelijk gezicht zien van een gemeente die staat voor de zorg en het welzijn van haar inwoners en het leveren van diensten en voorzieningen die er echt toe doen voor velen. Duiven laat wat GroenLinks betreft zien te beschikken over een stevig sociaal anker. Maar, die is niet vanzelfsprekend en vraagt van ons allen om blijvende aandacht, ook als het financieel even tegenzit. Om te beginnen met de Voorjaarsnota zelf staan er maar een paar punten in die wij anders zouden zien en waarvoor de keuze ook nadrukkelijk aan de raad is overgelaten. Om die maar meteen te benoemen, is dat voor GroenLinks een belangrijke, de verbeterde herinrichting van het Eiland Plein, die wat GroenLinks betreft ontzettend bijdraagt aan de gezondheid van onze leefomgeving met name voor Duiven Zuid en de mensen uit Groessen en Loo die hier als klein centrumpje veel gebruik van maken. Wij dienen daarom het amendement Investeringskredieten van Lokaal Alternatief, samen met CDA en VVD mede in. Ook belangrijk voor ons is zijn de hangplekken voor de jeugd.

GroenLinks dient daarom, samen met Lokaal Alternatief, het CDA en DOED het amendement “prettige ontmoetingsplekken voor de jeugd” in om deze hangplekken te realiseren. De jeugd heeft hier nadrukkelijk om gevraagd bij de gemeente en wij vinden dat we daar op moeten acteren. Het helpt ook om plekken waar overlast wordt ervaren, als het wat luidruchtig wordt, hen te wijzen op plekken waar zij ongestoord samen kunnen zijn. Wij zouden zelfs nog aanvullend willen vragen aan het college het komende jaar uitspraak te doen over het terugbrengen van een jongerencentrum. Onder het amendement investeringskredieten zijn wij er ook voor om de sportvelden Groessen en WesterDuiven te upgraden. Vanwege ruimtegebrek is dit echt nodig. Wel ziet GroenLinks veel liever natuurgrasvelden bij sportclubs. Dit speelt voor kinderen echt wel een stukje leuker en is ook nog eens goed voor de biodiversiteit. Helaas zijn daar nu geen mogelijkheden voor. We hopen dat in de direct omgeving van sportclub Groessen bij de totstandkoming van Biezenkampen een extra impuls kan komen voor de biodiversiteit en het landschap tussen Duiven Groessen en Loo. We hebben begrepen dat agrariërs in deze omgeving daar zeer voor open staan.

Verder zijn wij blij met het initiatief van het CDA om de vormgeving van de kinderraad niet stil te leggen, maar juist verder te brengen, evenals het amendement om 80 jaar vrijheid te vieren. Waar wij die vrijheid aan te danken hebben en wat daaraan vooraf is gegaan is iets wat wij nooit mogen vergeten en waar we de verhalen over moeten blijven vertellen aan alle generaties die ons volgen. Wij dienen deze amendementen van het CDA mede in.

Tot zover de voorjaarsnota zelf. Dan komen we bij een enorm gat in de gemeentebegroting. Er zijn veel wensen in onze gemeente, maar er is beperkt geld. Ik wil graag eerst even uitzoomen en beginnen met het verdienvermogen van BV Nederland. Want ons verdienvermogen loopt de spuigaren uit. In Vrij Nederland stond vorige maand nog een artikel dat de winstuitkeringen met 107% zijn toegenomen, terwijl lonen achterbleven met slechts een stijging van 7%. Daar tussenin zit zo’n scheefgroei dat niet is uit te leggen. Zeker niet, als economen aangeven dat de politiek hier veel meer in zou moeten sturen. Maar onze landelijke politiek vertikt het. In het nieuwe coalitieakkoord staat zelfs dat aandeelhouders 1,2 miljard extra cadeau krijgen van het nieuwe kabinet en dan hebben we het nog niet eens over fossiele subsidies die onze leefomgeving vervuilen. Als de Rijksoverheid zou willen, zit er in die scheefgroei zat geld en is slechts een bescheiden deel daarvan nodig om gemeenten meer duidelijkheid te geven. En als overheid hebben wij uiteindelijk één gezicht. Het Rijk, provincie, gemeenten, we varen allemaal onder de vlag van de overheid. En de laatste tijd wordt het gezicht van de overheid niet altijd evenveel gewaardeerd. Juist door als politiek en als overheid te leveren op de punten die er voor mensen toe doen, kunnen we dat gezicht weer vriendelijker maken.

Wat GroenLinks betreft ligt daar een grote noodzaak die ons de opdracht geeft te waken voor het afbrokkelen van ons sociale anker. Een overheid die er is voor mensen, die laat zien dat er aan oplossingen wordt gewerkt en levert waar dat verwacht wordt. Zo’n overheid dient als brandmuur voor de opkomst van extremisten, die nu op rechts voet aan de grond dreigen te krijgen. Het Rijk zou moeten leveren, om de gemeenten te laten draaien en ons het werk te laten doen die onze samenleving vooruit helpt. Maar dat gebeurd niet en daar hebben we mee van doen. En omdat we ermee van doen hebben, zullen we rekening moeten houden met de gaten die in onze gemeentefinanciën zijn te dichten. GroenLinks dient daarom samen met Lokaal Alternatief, de VVD en het CDA de motie “Duiven financieel veerkrachtig” in die het college richting geeft om die gaten te dichten. Niet alleen voor de Meerjarenbegroting die eraan komt, maar juist ook voor de jaren erna. Het bezuinigingspakket met rond de 100 bezuinigingsvoorstellen is helder. We zien daarin dat we de lucht uit de begroting kunnen halen. Als je ziet dat er bij iedere jaarrekening zo een miljoen euro terugvloeit naar de Algemene Reserve, zit er blijkbaar veel lucht in onze begroting. Wij vinden het daarom ook verantwoord om tot de scherpte is aangebracht in onze financiën er eenmalig voor 2025 een hoger aandeel uit de algemene reserve wordt

onttrokken. Wel vragen we hier terughoudend mee te zijn. Het is geen magisch middel om te stoppen kritisch te zijn op onze inkomsten en uitgaven. We vragen daarom om juist wel kritisch te zijn en scherper aan de wind te varen, maar ervoor te waken dat dit geen

afbreuk doet aan belangrijke diensten en voorzieningen die wij leveren, zoals verwoord in de eerste bullet van de Motie. Ook vragen wij naar andere mogelijkheden te kijken dan alleen de bezuinigingsvoorstellen en daar in de loop van het jaar over in gesprek te gaan met het maatschappelijk middenveld en de raad. We hebben aan onze algemene beschouwing een lijst toegevoegd met punten waar wij met de uitleg van nu verantwoord op denken te kunnen bezuinigen. Er zitten een aantal categorie A bezuinigingen niet tussen die wat GroenLinks betreft om nadere uitleg vragen, om deze niet ten koste te laten gaan van bijvoorbeeld onze veiligheid als we het hebben over de brandweer, maar ook om te bezien of de lucht wel lucht is, bijvoorbeeld onder het mantelzorgcompliment, dat juist recentelijk meer aandacht is gegeven. Kijk hier nog kritisch naar in de geest van de motie. Wij hopen goed mee genomen te worden het komende jaar in de richting waar bezuinigd op kan worden en zullen ervoor waken dat het sociale anker dat Duivens eigen is geworden, niet aangetast wordt. We verwachten bij de Meerjarenbegroting hier de eerste resultaten van te zien en hopen verder op een vruchtbare avond.

Nummer 2 3

Categorie B C

20

Overzicht bezuinigingen programma 1 Duiven - GroenLinks Invoeren reclamebelasting (centrumondernemers uitgezonderd) Invoeren precariobelasting (centrumondernemers uitgezonderd) Verhogen tarieven OZB woningen & niet-woningen met 5% boven inflatie (Indien nodig ander %) Kostendekkende tarieven Lijkbezorgingsrechten Afschaffen markt Verlagen budget publicaties gemeenteblad in huis-aan-huisblad Representatiekosten bestuur verlagen met 20% (naar boven afronden tot €9.000 euro) Restant 2023 WOO voor 50% opnemen als reservebate in begroting 2025 Budget representatiekosten college verlagen Scherper ramen budget reisdocumenten & rijbewijzen (6014) Scherper ramen budget aankoop en onderhoud meubilair (1stroom) Scherper ramen automatiseringsbenodigdheden (1stroom) Investeringskrediet vervanging bureaustoelen verlagen (1stroom) Voorziening pensioenen oud-wethouders Jaarlijks terugkerende ruimte onder plafond BTW compensatiefonds Vermindering bijdrage aan voorziening dubieuze debiteuren Groeiontwikkeling gemeentefonds meenemen Inzet algemene reserve (AR) conform nieuwe spelregels (binnen weerstandscapaciteit verhogen als dempende maatregel) Inzet beklemd deel AR conform nieuwe spelregels

Nummer 2 8 9 10 11 15 22 24 25 28 29

Overzicht bezuinigingen programma 2 Duiven – GroenLinks Onderbenutting budget positieve gezondheid inzetten Extra inzet specialistische ondersteuner Budget leerlingprognose schrappen Subsidie leerlingbegeleiding verlagen Structurele versterking schoolmaatschappelijk werk Verlagen budget vrijwilligersdag Subsidie Raad sociaal domein verlagen Verlagen budget clientondersteuning Verlagen innovatiebudget Onderbesteding jeugd en jongerenwerk Niet verlengen huishoudelijke toelage

Categorie A A A A A A A A A A B

4 5 6 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

A C B A A A A A A A A A A A A A

Nummer 1 2 3 4 5 7 8 10 12 16 19 21 24 27 28 29 30 31 33 34 35 37 38 39 40

Overzicht bezuinigingen programma 3 Duiven - GroenLinks 6015 Straatnamen en huisnummers 6063 Gladheidsbestrijding 6223 Ongediertebestrijding 6067 Verkeersmaatregelen 6057 APV 6219 Milieuonderzoek bodem 6239 Omgevingsvergunning 6086 Vrijetijdseconomie 6108 Stimulering sport 6138 Monumenten 6061 Bewegwijzering 6070 wegen (als onderdeel van mobiliteitsvisie en IBOR) 6068 Verkeersregelinstallaties 6113 Sportpark de Nieuweling 6114 Sportpark Groessen 6115 Sportpark Loo 6116 Sportpark Westsingel 6145 Openbaar groen 6020 Eilandplein 304 6033 Spoorzone 6088 Openbaar onderwijs (jaar 2025 dekken uit AR en de besparingen die daarop volgen inboeken) 6110 Gymzalen 6112 Triominos (scenario duurzaamheidsinvestering) 6163 Wijkhuis van Droo (scenario duurzaamheidsinvestering) Burg v Dorth t Medlerstraat (als geen sprake meer is van kapitaalvernietiging wel écht meteen oppakken, met ambitieuze inzet op mobiliteitsplan)

Categorie A A A B B B A B B B A B B A B B B B B B

B C C B