4. 201676794-Uitvoeringsagenda koersdocument tussengebied gemeente Duiven

Uitvoeringsagenda koersdocument gemeente Duiven In het koersdocument tussengebied Duiven-Westervoort staat in hoofdstuk 4 een doorkijkje naar het vervolg gericht op verdere concretisering en uitvoering. Duidelijk is dat in een dergelijk groot gebied de ambities en opgaven voor de verschillende thema’s niet zonder meer, laat staan tegelijkertijd, uitgevoerd kunnen worden. Het risico van ambities voor een gebied als van dit formaat is dat het een zwaar, grootschalig programma wordt, waarbij zeer veel partijen zijn betrokken, zonder dat er echte stappen worden gezet. Om deze reden is er in deze uitvoeringsagenda voor gekozen om te beginnen met kleine stappen in de vorm van een aantal tastbare deelprojecten, waarbij je ook kunt zien dat er resultaat wordt geboekt. Dit betreft de startfase van de uitvoeringsagenda en hierbij is rekening gehouden met de nog beschikbare bestemmingsreserve ‘Groenblauwe ontwikkelingen in tussengebied Duiven/Westervoort, de organisatiekracht en het prioriteren op projecten in eigendom van gemeente en waterschap. De eerste prioriteit gaat uit naar de vier beschreven “focusgebieden”: ‘Sportpark Westervoort’, ‘Omgeving Rivierweg’, ‘Duivense Eng’ en ‘Weteringzone’. In deze gebieden komen veel ambities samen en kan een flink deel van de groenblauwe dooradering worden gerealiseerd.

De eerste twee focusgebieden komen volledig voor rekening van de gemeente Westervoort en worden hier niet verder toegelicht. De enige rol die de gemeente Duiven heeft bij de ontwikkeling en realisatie van het sportpark Westervoort is het toetsen van de plannen en het verlenen van de vereiste planologische medewerking binnen de kaders van het koersdocument. Voor de gemeente Duiven zelf gaat het om de focusgebieden ‘Duivense Eng’ en de ‘Weteringzone’. Deze worden hieronder nader toegelicht.

Focusgebied Duivense Eng Dit focusgebied van circa 24 hectare betreft het gebied tussen de Engsestraat en de Rijksweg. Het is volledig eigendom van de gemeente Duiven en nu nog verpacht (jaarlijks opzegbaar) en in gebruik op regulier agrarische wijze. Gelet op de opgaven van het koersdocument zal dit gebied omringd gaan worden met groene randen en daarbinnen natuurinclusieve landbouw met bijvoorbeeld bloemrijk grasland en natuurlijke slootkanten en een wandelroute, zoals een klompenpad. Binnen dit focusgebied kan de gemeente ruimte bieden aan nieuwe maatschappelijke initiatieven die op een natuurinclusieve wijze landbouw willen gaan bedrijven. Hier is belangstelling voor. Het is niet mogelijk en wenselijk om op voorhand de voorkeur te geven aan bepaalde partijen. Iedereen krijgt de kans om hiervoor in aanmerking te komen. Het bekende Didam-arrest geeft hiervoor de nodige aanwijzingen rondom transparantie en een open speelveld. De gemeente mag wel vooraf kwaliteitsvoorwaarden stellen. Om tot deze voorwaarden en de daadwerkelijke ontwikkeling te komen wordt gestart met de volgende aanpak: Ontwikkelen van groenblauwe zone Langs de randen wordt een groene rand ontwikkeld van circa 30 meter breed. Het opstellen van een ontwerp met maat- en soortenbepaling. Daarbij zullen ook de laatste inzichten op het gebied van klimaatadaptatie en biodiversiteit een plek krijgen.

Ook worden de naaste omgeving en andere stakeholders hierbij actief betrokken. Graag geeft de gemeente het goede voorbeeld en start met het ontwikkelen in focusgebied ‘De Duivense Eng’. De wijze van uitvoering en beheer zal nog bepaald moeten worden.

Maatschappelijke dialoog Over het gedeelte tussen de groene randen, waar natuurinclusieve landbouw mogelijk is ziet de gemeente een faciliterende rol voor zichzelf, waarbij andere partijen de feitelijke inrichting en het beheer doen. De gemeente schept hiervoor de voorwaarden die gebaseerd zijn op het koersdocument. Daarbij is het van belang dat er goed inzicht is in de interesses en mogelijkheden van particuliere partijen. Dat betekent actief in overleg gaan met belangstellenden. Het kan gaan om grotere of juist kleinschalige initiatieven. Deze dialoog is ook bedoeld als een soort marktconsultatie die de gemeente helpt om realistische kwaliteitsvoorwaarden te stellen die uitvoerbaar zijn. Opstellen voorwaarden invulling rest van het focusgebied Het gaat om de uitwerking en concretisering van de voorwaarden op het gebied van natuurinclusieve landbouw en een duurzame natuurinclusieve inrichting en beheer van het gebied. Te denken valt aan kwaliteitsvoorwaarden voor klimaatadaptatie en het vergroten van de biodiversiteit, bijvoorbeeld door de voorgestelde bloemrijke graslanden en natuurlijke slootkanten. Enige beperkte vorm van bebouwing die ten dienste staat aan het duurzame beheer is in beginsel denkbaar zoals bijv. een boerderij, werkruimten, stallen en opslag e.d. Ook de financiële voorwaarden komen aan bod.

Deze moeten in redelijke, marktconforme verhouding staan tot de beoogde functies waarbij het niet gaat om winstmaximalisatie voor de gemeente. Aanbesteding Volgens de bekende spelregels wordt de aanbesteding afgerond met publicatie van voorwaarden, start van de inschrijving, beoordeling van biedingen/toetsing aan de voorwaarden, selectie, voorlopige- en definitieve gunning. Uitvoering De gemeente verpacht of verkoopt kavels aan de geselecteerden. Deze staan zelf aan de lat voor het opstellen van plannen, de vergunningsaanvragen en de uitvoering. Daar waar nodig verleent de gemeente in beginsel planologische medewerking aan activiteiten die passen binnen het koersdocument.

Focusgebied Wetering-zone In deze zone is het Waterschap Rijn en IJssel de grootste eigenaar: het waterschap bezit en beheert de watergang, inclusief de oevers. Daarnaast liggen aangrenzende percelen in particulier bezit. De gemeente bezit bermen langs wegen. Onderstaande aanpak sluit aan bij deze eigendomssituatie. Het waterschap is als lid van de klankbordgroep ambtelijk betrokken geweest bij de totstandkoming van het koersdocument. Men staat op zichzelf positief ten opzichte van de ambities die aansluiten bij het uitgangspunt om water en bodem meer sturend te maken. Ook ten opzichte van meer natuurvriendelijke oevers geldt een positieve insteek, waarbij wel de eisen van beheer een aandachtspunt zijn. Op dit moment is er nog geen formeel, bestuurlijk besluit over medewerking van het waterschap. En ook de rolverdeling tussen gemeente en waterschap moet nog nader bepaald worden. Dat geldt ook voor de verdere uitwerking waarbij gedacht kan worden aan interactieve ontwerpsessies en het uit voeren van eventueel noodzakelijke onderzoeken. Ook bij deze voorbereidingen zullen omwonenden en betrokkenen worden geraadpleegd. Met bijzondere aandacht voor particulieren die in de weteringzone eigendommen hebben. Gelet op de eerdere uitgangspunten geldt dat vrijwillige medewerking voorop staat. Bovenstaande houdt in dat de startfase vooral zal bestaan uit afstemming met het waterschap.

Afhankelijk van het resultaat en het inzicht in verdere uitvoering kan een raming van de kosten worden gegeven. Voor de startfase zijn ambtelijke uren beschikbaar; externe kosten worden vooralsnog p.m. beraamd.

Medewerking aan particuliere initiatieven De gebieden en kavels buiten de vier focusgebieden zijn hoofdzakelijk in eigendom van particulieren. De gemeente heeft niet de intentie om hiervoor vanuit de overheid een masterplan op te stellen en dat vervolgens te gaan uitrollen. Wel geeft het koersdocument richtinggevende kaders voor een mogelijke ontwikkeling door de eigenaren. Ook hier gaat het om vrijwillige medewerking. Mochten particulieren plannen hebben om gebieden te gaan ontwikkelen of beheren in aansluiting op de kaders van het koersdocument dan gaat de gemeente in overleg over de mogelijkheden en de te zetten vervolgstappen. Dit eerste overleg vindt plaats met en onder regie van de gemeentelijke projectleiding en waar nodig met raadpleging van de vakdisciplines. Indien nodig vindt er bestuurlijk overleg plaats. Dezelfde aanpak geldt voor eventuele wensen tot verkoop van gronden aan de gemeente. Als het omgevingsplan uitvoering in de weg staat is er voor het initiatief planologische medewerking vereist. In dat geval kunnen de particulieren de globale planopzet indienen en deze integraal laten toetsen op de gemeentelijke intaketafel. Deze is in het leven geroepen om nieuwe ruimtelijke plannen onder de omgevingswet te beoordelen.

Naast het toetsen aan het koersdocument wordt daarbij ook de dan geldende wet- en regelgeving betrokken, zoals die van provincie, het Rijk en het dan geldende gemeentelijk beleid dat zich uitstrekt van cultuur, welstand tot duurzaamheid waaronder energie, klimaatadaptatie/biodiversiteit en circulariteit.

Raming kosten startfase uitvoeringsagenda Ontwikkeling focusgebied De Duivense Eng Betreft kosten inzake afwaardering boekwaarde, planontwerp/programma van eisen groene randen, uitvoering groenaanplant e.d., opstellen kwaliteitseisen percelen natuurinclusieve landbouw, houden maatschappelijke dialoog, aanbesteding) € 350.000,-Ontwikkeling focusgebied Weteringzone Betreft gemeentelijk aandeel in planvorming, onderzoek, participatie, uitvoering werkzaamheden. p.m. Cofinanciering projecten externe subsidies € 50.000,-Vaak is voor externe subsidies van bijvoorbeeld de provincie cofinanciering door de gemeente nodig. Voor de startfase van de uitvoeringsagenda is een beperkt budget geraamd om kansen hierop te kunnen benutten. Bovenstaande raming geldt alleen voor de startfase. Dekking kan plaatsvinden uit het nog aanwezige deel van de bestemmingsreserve ‘Groenblauwe ontwikkelingen in tussengebied Duiven/Westervoort’. Op basis van verdere uitwerking zal moeten blijken in hoeverre na de startfase aanvullend budget en extra dekking noodzakelijk is. Voor ambities met een relatief hoog infrastructureel gehalte, bijvoorbeeld de opwaardering van de voetgangers/fietstunnel is de financiële uitdaging dermate groot, dat uitvoering met alleen gemeentelijke middelen, dus zonder externe subsidies niet realistisch is.

Er wordt daarnaast actief gezocht naar meekoppelkansen met lopende gemeentelijke projecten, in het bijzonder voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. Daarnaast komen er wellicht kansen om aan te sluiten op programma’s en projecten van de GMR, provincie, het Rijk of Europa. Echter, ook in die gevallen is vaak een bepaalde mate aan cofinanciering nodig.