3. Jaarstukken_Duiven_2021 inclusief verklaring.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken Duiven 2021
Jaarstukken Duiven 2021
1
Inhoudsopgave Inleiding Jaarverslag - Programmaverantwoording Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving Algemene Dekkingsmiddelen Onvoorzien Verplichte Indicatoren Jaarverslag - Paragrafen Paragraaf 1 Lokale heffingen Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 4 Financiering Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Paragraaf 6 Verbonden partijen Paragraaf 7 Grondbeleid Paragraaf 8 Covid'19 Jaarrekening - Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Overzicht van baten en lasten per programma Toelichting overzicht van baten en lasten Inkomsten Financiële positie Jaarrekening - Balans Activa Passiva Bijlagen behorende bij de jaarrekening SISA Baten en Lasten per Taakveld Bijlagen niet behorende tot de jaarrekening Kerngegevens Beleidsnota's per programma Producten per programma Geactiveerde kredieten Controleverklaring en besluiten Controleverklaring Besluit tot vaststelling van de jaarrekening
3 5 6 19 40 57 59 60 63 64 73 80 84 91 94 101 110 113 114 119 130 132 135 141 147 173 174 180 183 184 186 188 190 197 199 203
2
Jaarstukken Duiven 2021
Jaarstukken Duiven 2021 - Inleiding
3
Inleiding Het is wat het is. Hierbij biedt het college u de Jaarrekening 2021 aan. Met deze jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over het jaar 2021, het laatste volledige jaar van de bestuurstermijn van het college van Lokaal Alternatief, VVD en CDA. In 2021 is veel bereikt maar vooral ook veel in gang gezet. Denk hierbij aan de woningbouw, de ontwikkelingen in het centrum van Duiven, de herinrichting van de Rijksweg, verkoop van grond op onze bedrijventerreinen, de transformatie van het sociale domein, circulaire economie en duurzaamheid. Maar 2021 was ook een jaar waar we weer ingrijpend werden geconfronteerd met tegenwind door de Corona maatregelen. Ons werk moest op een andere manier worden vormgegeven. Digitaal vergaderen of uitstellen van ontmoetingen en bijeenkomsten. Ook van onze inwoners, verenigingen en bedrijven werd veel flexibiliteit en aanpassingsvermogen gevraagd. Onder deze lastige omstandigheden is veel bereikt, we zijn als betrouwbare partner blijven draaien en daar mogen we als gemeente trots op zijn. Op begrotingsbasis was al voorzien dat 2021 een goed financieel jaar zou worden. Vooral de winstnemingen in de grondexploitatie zorgen voor een positief saldo in deze jaarrekening. Verder werkt ook het resultaat van de gemeenschappelijke regeling 1Stroom positief door in het resultaat.
Andere grote voordelen ontstaan door lagere rekenrentes en minder activiteiten vanwege de corona beperkingen. Daardoor kan in deze jaarrekening een aanzienlijk positief resultaat worden gepresenteerd van € 7.693.000. Wanneer we dit bedrag in de Algemene Reserve storten dan komt het saldo van die reserve boven de vastgestelde bovengrens voor 2021 uit. Daarmee zijn alle opgesomde risico's nu voldoende gedekt. Ook de weerstandsratio en de solvabiliteitsratio ontwikkelen zich positief en naderen de streefwaarden. Daarmee is de huidige financiële situatie redelijk op orde. De tekorten in het Sociaal Domein in combinatie met het ambitieniveau van de gemeente zorgen er voor dat het structurele beeld in de komende jaren aandacht blijft vragen. Wanneer het Rijk daadwerkelijk structureel met extra bedragen voor Jeugdzorg gaat komen, zijn de prognoses voor 2023 en verder positief al blijft het evenwicht broos. Hiermee is een solide financiële basis gelegd die ruimte biedt om met vertrouwen de uitdagingen van de komende jaren aan te gaan. Voor het leggen van die basis is het college de recent afgetreden wethouders Ineke Knuiman en Ton Spaargaren zeer erkentelijk. We constateren dat er veel incidentele ruimte is maar dat de structurele ruimte in meerjarig perspectief beperkt blijft. Reden waarom dit nieuwe college dan ook meer ontwikkelingen in gang wil zetten met incidentele middelen.
Kijken of het werkt en dan pas overgaan tot structurele dekking als dat nuttig blijkt. De meevallers die het positieve saldo veroorzaken zijn hoofdzakelijk van incidentele aard. In de toekomst gaan we strakker aan de wind zeilen. Gaan we structurele kosten beter inschatten, onze risico’s op de juiste hoogte inboeken en gedurende het jaar al kijken naar wat we kunnen realiseren met inzet van middelen die incidenteel vrijvallen. Geluk (of welbevinden) van onze inwoners blijft is voor ons een belangrijke richtinggever. De inwoners geven het leven in de Liemers een hoog cijfer (bij Geluksonderzoek de Liemers geven mannen hun leven een 8,01 en vrouwen een 7,59). De gevolgen van de maatregelen die genomen zijn om Corona te bestrijden zijn hier niet in verwerkt en daar hebben we op dit moment ook nog geen helder en definitief beeld van en zullen we ook kritisch blijven volgen. Zijn er groepen in onze samenleving die in de knel zijn komen te zitten door de afgelopen twee jaar en wat kunnen wij er aan doen om dit te verbeteren. Ook dit college beseft dat de invloed van de gemeente op het geluk van onze inwoners soms beperkt is maar wil daar waar dat kan wel het verschil maken. Met deze jaarrekening sluiten we een jaar af dat heel anders is verlopen dan we vooraf hadden ingeschat. Een jaar waarin we maatschappelijk veel tegenvallers hebben gehad en in financieel opzicht veel meevallers.
Vandaar “Het is wat het is “.
4
Jaarstukken Duiven 2021 - Inleiding
Maar ook vandaag worden wij maar ook de Duivense samenleving geconfronteerd met grote onzekerheden. De oorlog in Oekraïne, opvang van vluchtelingen en statushouders, de wooncrisis, de klimaatcrisis, inflatie en energiearmoede. De kracht die onze samenleving in de afgelopen jaren heeft getoond maakt dat we er vertrouwen in hebben dat we samen met die samenleving de uitdagingen die voor ons liggen aan kunnen.
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Jaarverslag - Programmaverantwoording Programma 1 Programma 2 Programma 3
Bestuur Maatschappij Omgeving Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Onzekerheden Verplichte indicatoren
5
6
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Programma 1 Bestuur 1.1 Wat hebben we bereikt? Programmadoel Wij zijn een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Toelichting De trend dat de samenleving aan zet is zet zich voort. De gemeente faciliteert inwoners, wijken, dorpen, ondernemers en organisaties om elkaar te helpen en initiatieven verder te brengen en mogelijk te maken. Hiermee verschuift het accent van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. De gemeente zorgt er voor dat er een basisniveau is en een vangnet voor hen die er niet zelf of samen uitkomen. In het coalitieakkoord 2018-2022 was opgenomen dat de gemeente nog meer ruimte gaat bieden aan initiatieven vanuit de samenleving en die initiatieven faciliteert en stimuleert. De gemeente stelt zich hierbij regelmatig op als partner en staat daarmee midden in de samenleving. Wat daarnaast bijdraagt is een prettig/positief gevoel van veiligheid in de eigen omgeving. Dit gevoel is er grotendeels al. Wij willen bevorderen dat dit positieve veiligheidsklimaat voor inwoners en ondernemers in Duiven vastgehouden wordt en waar nodig verbeterd wordt. Hiervoor dragen we samen de verantwoordelijkheid. Als gemeente versterken we de preventie en pro-activiteit. Het werken aan een veilige gemeente is van oudsher een overheidstaak.
Naast beleid en uitvoering op de wettelijke veiligheidstaken zijn ook initiatieven van inwoners van belang. In onze dienstverlening zien we dit ook terug. De behoefte en de vraag van de klant staat centraal als het gaat om de inrichting van de dienstverlening. Dit betekent een integrale benadering van dienstverlening en eenduidige en kwalitatief hoogwaardige klantcontacten. Hoofddoelen Wij willen dit bereiken door: A. De samenleving stimuleren om initiatieven te nemen die bijdragen aan prettig wonen en leven. B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor inwoners en ondernemers. C. Het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening, met aandacht voor wat nodig is. D. Een organisatie die invulling geeft aan het programmadoel. Externe ontwikkelingen • “Overheidsbrede dienstverlening 2020”, de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente hierbij aan moet haken. We zorgen ervoor dat we zoveel mogelijk aanhaken bij landelijke ontwikkelingen en mogelijkheden. • Het experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie is een ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid en de provincie gestimuleerd wordt.
Er worden ondersteuningsprogramma's aan gemeenten aangeboden. Zo zijn steeds meer gemeenten met de burgerbegroting aan het experimenteren. Ook het Right to Challenge is een ontwikkeling die je steeds meer ziet bij gemeenten. Het experimenteren komt voort uit de wens om te komen tot een grotere burgerbetrokkenheid bij de lokale politiek. 1.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? A. De samenleving stimuleren om initiatieven te nemen die bijdragen aan prettig wonen en leven. Dit is het speerpunt:
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
1.A.1
Experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie: Uitdaagrecht/Right to Challenge
Doel
Het experimenteren met en invoeren van nieuwe vormen van lokale democratie heeft onder andere als doel om de energie en de participatiekracht die er is in de samenleving positief te benutten en in te zetten voor het verbeteren van de leefbaarheid in Duiven en de dorpen en het vergroten van het vertrouwen tussen burgers en het bestuur.
Toelichting
In 2020 is besloten het onderwerp Burgerbegroting niet langer als speerpunt in de meerjarenbegroting op te nemen en geen nieuwe experimenten met de Burgerbegroting op te starten. In 2021 is er nieuwe regelgeving vastgesteld over de verplichting voor overheden om een Participatieverordening vast te stellen. Indien de gemeente aan het 'uitdaagrecht' handen en voeten wil geven zullen de kaders hiervoor in deze Participatieverordening opgenomen moeten worden. Dit 'recht om uit te dagen' kan gezien worden als het recht van de samenleving om aan zet te zijn. Het houdt in dat buurtgebonden (sociale) ondernemers en bewonersgroepen lokale voorzieningen en taken van de gemeente overnemen wanneer zij denken dat het op deze wijze beter of anders kan. De gemeente staat voor de uitdaging dit recht goed te ondersteunen. Er geldt na vaststelling van de wet een overgangstermijn van een jaar waarbinnen de voorbereidingen voor het opstellen en implementeren van de Participatieverordening gerealiseerd kan worden. Voorgesteld wordt om het jaar 2021 te benutten als jaar waarin we gaan experimenteren met het uitdaagrecht. Dat we hiermee aan de slag willen gaan past binnen het huidige stimuleringsbeleid (lijn 5) en het beleid dat we initiatieven zoveel mogelijk willen faciliteren (grote initiatievenpot, kleur uw buurt).
De ervaringen die we hiermee op doen geven input voor de in 2021 op te stellen Participatieverordening.
Bereikt/nietbereikt
Deze pilot heeft in 2021 één werkelijke uitdaging opgeleverd. Dat was onvoldoende om het Uitdaagrecht te kunnen evalueren eind 2021. Aan de oproep aan inwoners om uitdagingen in te dienen hebben vier inwoners gehoor gegeven. Van de vier indieners bleken er twee hun eigen diensten te willen aanbieden aan de gemeente Duiven en een indiener had een vraag aan de gemeente. Dat maakt dat er eigenlijk maar één echte uitdaging is ingediend. Naar aanleiding van bovengenoemde wordt de pilot Uitdaagrecht met nog een jaar verlengd tot eind 2022. De enige uitdaging uit 2021 wordt in 2022 meegenomen in de evaluatie en indien nodig wordt het proces voor indiening aangepast. Medio 2022 volgt een tussenrapportage. De pilot is geslaagd bij minimaal zes uitdagingen. Die zijn minimaal nodig om in 2022 tot een goede evaluatie te komen.
B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers. Dit zijn de speerpunten: 1.B.1
Aanpak Ondermijning
Doel
Het voorkomen en terugdringen van ondermijnende criminaliteit.
7
8
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
1.B.1
Aanpak Ondermijning
Toelichting
De aanpak van ondermijning is een speerpunt in ons integraal veiligheidsbeleid. Ondermijning is een nog steeds groeiend probleem en de bestuurlijke aandacht is hoog. Belangrijke onderdelen in onze aanpak zijn het vergroten van de bewustwording en meldingsbereidheid onder inwoners, ondernemers en personeel van de gemeente en haar veiligheidspartners, het uitvoeren van integrale controles en het gericht onderzoeken van signalen. De belangrijkste aandachtsgebieden zijn hennep/drugs, mensenhandel, zorgfraude en witwassen.
Bereikt/nietbereikt
• • • • • • •
Vanwege corona zijn er geen interne ambtelijke voorlichtingsbijeenkomsten geweest. Op individueel niveau zijn nieuwe collega’s wel van informatie voorzien. Er zijn meerdere communicatie-uitingen gedaan via onze mediakanalen over allerlei vormen van ondermijning. Het Damoclesbeleid is geactualiseerd. Er zijn vier drugspanden aangetroffen waar bestuursrechtelijk tegen is opgetreden. In één geval is een pand voor drie maanden gesloten. Naar aanleiding van de door het RIEC uitgevoerde weerbaarheidsscan is er in november 2021 een nieuw Uitvoeringsplan ondermijning vastgesteld voor de jaren 2021 t/m 2023. De APV is aangepast mede naar aanleiding van adviezen in de weerbaarheidsscan. Er zijn drie integrale controles gehouden. Vanwege corona zijn die kleinschalig uitgevoerd.
De doelen zijn deels behaald. Vanwege corona zijn er enkele concessies gedaan: er zijn geen interne voorlichtingsbijeenkomsten voor personeel geweest, we waren terughoudend met integrale controles en leerlingalert op het Candea College is nog niet gestart. 1.B.2
Verbinding tussen zorg en veiligheid
Doel
Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur.
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
1.B.2
Verbinding tussen zorg en veiligheid
Toelichting
Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid wordt steeds belangrijker, nu de gemeente sinds de decentralisatie in het sociaal domein verantwoordelijk is voor de zorg. Er spelen diverse onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid. Voorbeelden zijn: de aanpak van personen met verward gedrag, personen die ernstige woonoverlast veroorzaken in hun buurt of jongeren die vanwege een instabiele thuissituatie afglijden naar criminaliteit of radicaliseren. In de loop der tijd zullen zich steeds nieuwe knelpunten en doelgroepen manifesteren. Zorg en veiligheid sluit nu nog niet altijd goed op elkaar aan. Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur is daarom een speerpunt voor de komende jaren.
Bereikt/nietbereikt
Het aantal meldingen van overlast van verwarde personen is in 2021 licht gestegen: van 84 naar 88. Er is – ondanks corona – veel werk verzet om procedures te stroomlijnen en de onderlinge afstemming tussen betrokken partijen te verbeteren: • Convenant met de politie over gegevensuitwisseling van personen met verward gedrag is in de eerste helft van 2021 vastgesteld. • De gemeenten analyseert samen met de politie doorlopend de meldingen rond personen met verward gedrag met de bedoeling de problematiek rond deze personen inzichtelijk te krijgen en te kunnen beoordelen of iemand vaker overlast veroorzaakt. • Er is gestart met het verbeteren van de ketenaanpak c.q. de verbindingen tussen de betrokken partijen ten aanzien van personen met verward gedrag. Binnen 1Stroom is er een groep consulenten (aandachtsfunctionarissen zorg & overlast) die meldingen met de politie en andere netwerkpartners oppakt. De werkwijze is vastgelegd in een intern werkproces. • De aandachtsfunctionarissen zorg & overlast zijn ook de deskundigen op de uitvoering van de Wet verplichte Gemeentelijke Gezondheidszorg (WvGGZ) en de Wet Zorg en Dwang (WZD). De gemeentelijke aanpak ten aanzien van de WvGGZ is uitgeschreven, de aanpak WZD (nog) niet. Dit omdat de taak van de gemeente een andere is. • Het meldpunt WvGGZ loopt. Hierover is regelmatig contact met VGGM. Dit om de samenwerking te bevorderen.
VGGM is verantwoordelijk voor het meldpunt voor de Liemerse gemeenten. Dit willen we voorlopig zo laten. • Medio 2020 waren er veel overlastmeldingen van een rondzwervende jeugdgroep/groepen in de Liemerse gemeenten. De harde kern van deze groepen is in kaart gebracht en voor een persoonsgerichte aanpak aangemeld bij het Veiligheidshuis. De groep jongeren eromheen wisselt van samenstelling en locatie. Daardoor is geen groepsaanpak opgesteld; maar er is wel aandacht voor deze personen. • Vanwege de toegenomen jeugdoverlast is in Duiven in april 2021 een ambulant jongerenwerker gestart, die nauw samenwerkt met politie en boa’s. De APV’s is in december 2021 aangepast. Er is onder meer een verbod op het dragen van gevaarlijke voorwerpen opgenomen en het artikel over de wet aanpak woonoverlast is geactualiseerd.
C. Het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening, die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners. Dit is het speerpunt: 1.C.1
Moderniseren van de dienstverlening
Doel
Zoveel mogelijk uitbreiden van de digitale dienstverlening en optimaliseren van de digitale toegankelijkheid van gemeentelijke producten en diensten.
9
10
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
1.C.1
Moderniseren van de dienstverlening
Toelichting
In de periode vanaf 2021 zullen we aandacht blijven houden voor het moderniseren van de dienstverlening. Dit is een continue proces, waarin we zoveel mogelijk aansluiten bij landelijke ontwikkelingen en trends in de samenleving, binnen de mogelijkheden die er zijn. Bij de inrichting van onze dienstverlening stellen we onze inwoners, bedrijven en instellingen centraal. We proberen daarbij zoveel mogelijk aan te sluiten op de leefwereld van onze klanten (mensgerichte systemen & processen). Bij de verdere ontwikkeling van de digitale dienstverlening hanteren we de volgende 5 uitgangspunten: • Digitaliseren daar waar het zinvol is • Toegankelijkheid • Integraliteit • Flexibiliteit • Betrouwbaarheid & Transparantie De grote verscheidenheid aan beschikbare ict-oplossingen –zowel landelijk via MijnOverheid, als via verschillende leveranciers van backofficeapplicaties en via de gemeentelijke website– vraagt om strategische keuzes. De Liemerse i-Visie en i-Strategie bieden handvatten om daarin robuuste en toekomstbestendige keuzes te kunnen maken. We houden ook aandacht voor de niet geringe groep inwoners/klanten die niet of minder zelfredzaam is en voor de groep digibeten en laaggeletterden. We zorgen dat ook voor deze doelgroepen de gemeentelijke producten en diensten goed toegankelijk zijn, zowel digitaal als analoog.
Waarbij we ook blijven investeren in de kwaliteit van het persoonlijk klantcontact. In 2020 zijn we als gemeente aangesloten bij de Coöperatieve vereniging Dimpact. Daarmee is een belangrijke stap gezet in het samen organiseren, waarmee we kostenefficiëntie, standaardisatie en ontwikkeling van gemeenschappelijke, op elkaar aangesloten digitale werkprocessen en voorzieningen mopgelijk maken. Vanuit deze samenwerking wordt in 2021 een nieuwe gemeentelijke website ontwikkeld en live gebracht. Naast het realiseren van ambities op het gebied van dienstverlening hebben we aandacht voor beheersing van de kosten. In dat verband heeft het AB van 1Stroom besloten om de fysieke openingstijden van het gemeentehuis per 2021 in te perken, met dien verstande dat het gemeentehuis dan op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag alleen de ochtenden van 8.00-12.00 uur geopend zal zijn. Met de daaraan verbonden middagsluiting realiseren we een besparing van € 35.000. De woensdagmiddag houden we beschikbaar om ouders met kinderen tegemoet te komen op de schoolvrije middag. Deze woensdagmiddagopenstelling zal weer gaan gelden zodra de strenge beperkende maatregelen rondom het Coronavirus opgeheven worden
Bereikt/nietbereikt
In 2021 is de gemeentelijke hoofdwebsite verder verbeterd voor wat betreft de vindbaarheid van informatie en de digitale toegankelijkheid. Zo zijn er veel (ontoegankelijke) pdf-formulieren omgezet naar (toegankelijke) e-formulieren. Het aantal e-formulieren is daarmee flink toegenomen, van 74 per 1-1-2021 naar 94 per 31-12-2021.
D. Een organisatie die waar maakt dat de gemeente een transparante en betrouwbare partner is middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief, die invulling geeft aan de randvoorwaarden die de gemeenteraden hebben gesteld met betrekking tot kwaliteit en kosten en die de opdrachten van beide besturen uitvoert. 1.D.1
Organisatie 1Stroom
Doel
Doorontwikkeling van 1Stroom
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
1.D.1
Organisatie 1Stroom
Toelichting
De organisatie 1Stroom, de ambtelijke organisatie van de gemeenten Duiven en Westervoort, is op 1 januari 2018 van start gegaan, met als missie/visie: Een veerkrachtige organisatie middenin een vitale samenleving. In de afgelopen jaren is veel bereikt binnen 1Stroom en de missie en visie staan nog als een huis. Tegelijkertijd is de afgelopen jaren duidelijk geworden dat er aanpassingen en verbeteringen nodig zijn om door te groeien naar de gewenste veerkrachtige organisatie die middenin de vitale samenleving staat. Daarom is in 2020 het traject ‘Doorontwikkeling 1Stroom’ van start gegaan.
Bereikt/nietbereikt
Veranderstrategie voor de doorontwikkeling van de organisatie De eerste stap in de veranderstrategie was de aanpassing van de structuur en sturing binnen de organisatie. Deze aanpassing is per 1 september 2021 doorgevoerd. De aanpassing van de structuur was randvoorwaardelijk om verder te gaan met de tweede stap in de veranderstrategie: het verder werken aan de ontwikkeling van de cultuur en de ontwikkeling van medewerkers. In 2021 is een start gemaakt met het opstellen van de strategische ontwikkelagenda voor de organisatie. De ontwikkelagenda gaat houvast bieden om de gewenste ontwikkeling de komende jaren door te voeren. In de ontwikkelagenda wordt de focus gelegd op de volgende drie thema’s: Structuur in het bestuurlijke proces Eigenaarschap Trots De strategische agenda is in het eerste kwartaal van 2022 vastgesteld. Kwaliteit van dienstverlening Bereikbaarheid Een van de speerpunten voor het verbeteren van de dienstverlening was de verbetering van de (telefonische) bereikbaarheid. Eind 2020 is het plan van aanpak ‘Verbeteren bereikbaarheid’ vastgesteld. Met behulp van technische verbeteringen en nauwkeurige managementrapportages zijn er in 2021 goede stappen gezet. Het is noodzakelijk om blijvende aandacht te houden voor en sturing te geven aan de bereikbaarheid.
Begin 2022 heeft er opnieuw een bereikbaarheidsonderzoek plaatsgevonden om inzicht te krijgen in de actuele bereikbaarheid van de organisatie. De resultaten hiervan worden binnenkort bekend. Voortgangsrapportage 1Stroom Duiven en Westervoort hebben de gemeenschappelijke regeling opgericht om gezamenlijk een robuuste ambtelijke organisatie te vormen die leidt tot een hogere kwaliteit van dienstverlening aan inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuur. Begin 2021 is de Voortgangsrapportage 1Stroom aan de raden van de deelnemende gemeenten aangeboden met de nieuwe metingen van de klanttevredenheidsonderzoeken. Hieruit bleek dat de focus de afgelopen jaren lag op de basis op orde en de externe dienstverlening. Hierdoor was er geen ruimte om goed te investeren in de kwaliteit van dienstverlening aan de gemeenteraden. De beide gemeenteraden ervoeren duidelijk een mindere kwaliteit dan vanuit de oude ambtelijke organisaties. Het verbeteren van de dienstverlening aan de raden is dan ook een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren en heeft ook een plek gekregen in de strategische ontwikkelagenda. In 2023, wanneer 1Stroom 5 jaar bestaat, wordt een nieuwe voortgangsrapportage aan de gemeenteraden aangeboden.
11
12
1.D.1
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Organisatie 1Stroom Leren en ontwikkelingen In 2020 is het online leerplatform ‘1StroomAcademie’ gelanceerd. In 2021 zijn verbeteringen doorgevoerd om het gebruik verder te stimuleren, zoals de toegang tot het leerplatform met ‘single-sign-on’. In het kader van het verder ontwikkelen van het bestuurlijk ambtelijk samenspel heeft de tweede groep het programma ‘Versterken Adviseurs’ in 2021 afgerond. Met de training helder en strategisch adviseren is het schrijven van bestuurlijke college- en raadsvoorstellen verder geprofessionaliseerd. 36 medewerkers hebben deze training gevolgd en 8 medewerkers hebben deelgenomen aan een opfriscursus. Financiële functie 1Stroom is er in 2021 in geslaagd de kwaliteit van de interne beheersing en de kwaliteit van de financiële functie in algemene zin te verbeteren. Dit wordt bevestigd door de externe accountant , zoals ook blijkt uit het accountantsverslag. In 2021 is een intern controleprogramma opgesteld. Dit programma wordt door de interne organisatie uitgevoerd. Financieel resultaat Het jaar 2021 sluit voor 1Stroom af met een positief resultaat van € 1.066.403. Dit resultaat is voornamelijk het gevolg van niet begrote incidentele (hogere) bijdragen, extra vergoedingen als gevolg van covid, openstaande vacatures, de financiële ruimte die ontstaat tussen het vertrek en komst van nieuwe medewerkers en minder uitgaven als gevolg van Covid.
Hiervan komt op basis van de gemaakte afspraken omtrent grondexploitatie € 230.805 ten gunste van de gemeente Duiven. € 835.598 is het positieve resultaat dat ten gunste komt van de gemeenten Duiven en Westervoort conform de verdeelsleutel. In het algemeen bestuur van 1Stroom is op basis van dit resultaat het voorgenomen besluit genomen om drie bestemmingsreserves te vormen van in totaal € 316.785. Dit betreffen reserves van € 118.200 voor een bijdrage in de thuiswerkplek, € 150.000 voor het opzetten van Traineeships en € 48.585 voor informatiebeveiliging en het versteken van de interne organisatie SdL.
1.3 Wat heeft het ons gekost? Hieronder een tabel waarin de cijfers worden vergeleken van de jaarrekening 2020, de begroting voor wijziging, de begroting na wijziging, de werkelijke cijfers 2021 en het verschil tussen de begroting na wijziging met de werkelijke uitgaven. Resultaat programma Bestuur
Lasten Baten Gerealiseerde totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat (Bedragen x € 1.000)
Rekening
Begroting
Begroting
Rekening
Saldo
2020
2021 v.w.
2021 n.w.
2021
2021
13.126 45.387 32.261 -118 32.143
14.608 46.179 31.571 -18 31.553
16.574 48.340 31.766 204 31.969
15.128 48.657 33.529 204 33.734
1.446 318 1.764 1 1.765
Verklaring van het saldo Het positief resultaat op het programma Bestuur bedraagt vóór bestemming € 1.764.000. Voor een verklaring van de grote verschillen verwijzen we naar de verschillenanalyse op pagina 118 en verder.
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
13
Bestuur
195.000
Burgerzaken
- 6.000
Beheer overige gronden en gebouwen
689.000
Overhead
140.000
OZB niet-woningen
218.000
Overige belastingen
- 25.000
Algemene Uitkering
- 244.000
Overige baten en lasten
361.000
Crisisbeheer en brandweer
5.000
Openbare orde en veiligheid
- 63.000
OZB woningen
- 142.000
Treasury
46.000
Doorbelasting 1Stroom
870.000
Doorbelasting kapitaallasten
-279.000
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Bedragen in €
1.764.000
Directe kosten (€ 1.174.000) Het voordeel op het taakveld bestuur is ontstaan doordat er vanwege de nieuwe berekeningen door het ABP waarin een hogere rekenrente wordt gehanteerd kon worden onttrokken uit de voorziening voor pensioenen wethouders. Verder heeft de Groene Metropoolregio nog niet alle opdrachten kunnen uitvoeren waardoor de kosten lager uitvielen. Op het taakveld burgerzaken valt het voordeel van het hogere aantal uitgegeven paspoorten en rijbewijzen weg tegen het nadeel van de extra kosten die corona veroorzaakte bij de verkiezingen. Op het taakveld beheer overige gronden en gebouwen is een voordeel ontstaan. Dat komt omdat de sloopkosten van de Walcherenstraat 5 en de Loostraat 35 niet volledig zijn uitgegeven maar zijn doorgeschoven naar 2022. Vanwege de afschrijving op de boekwaarde van het pand in het Vitaal Centrum is er een bedrag uit de voorziening vrijgevallen. Ook de niet geraamde opbrengsten voor de verkoop van snippergroen leveren een voordeel op. Het taakveld Overhead levert een voordeel op dat grotendeels wordt veroorzaakt door de lagere doorbelasting van uren grondexploitatie door 1stroom en het positieve resultaat in de jaarrekening van 1Stroom. Doordat de rente op de kapitaalmarkt zo laag is zijn er voordelen op het taakveld Treasury. De omzettingen van hypothecaire geldleningen in het afgelopen jaar zorgen voor een nadeel.
Op de taakvelden OZB voor woningen en niet woningen ontstaat een voordeel doordat er minder leegstand was en enkele uitbreidingen. Bovendien zijn de kosten van invordering en inhuur van expertise vorig jaar lager geweest. Op het taakveld overige belastingen ontstaat een nadeel doordat er minder opbrengsten zijn geweest bij de hondenbelasting en de reclamebelasting. Het taakveld Algemene Uitkering komt door hoeveelheidsverschillen in de maatstaven jeugdigen en inwoners lager uit. In dit totaal zijn de aanpassingen van de maatstaven voor 2019 en 2020 ook verwerkt alsmede de gevolgen van de decembercirculaire. Het voordelige verschil op het taakveld Overige baten en lasten ontstaat voornamelijk doordat de stelpost prijsstijgingen vrijvalt. Op het taakveld crisisbeheer en brandweer zijn diverse kleine voordelen op onderhoudskosten.
14
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Op het taakveld openbare orde en veiligheid hebben we een nadeel omdat er minder legesopbrengsten APV waren vanwege minder aanvragen door corona. Ook opbrengst van de reclameborden aan de lichtmasten viel tegen. Doorbelasting (€ 590.000) De werkelijke lasten van 1Stroom zijn volgens de in de begroting gehanteerde procentuele verdeling aan de taakvelden in Duiven en Westervoort doorbelast. In dit programma 1 zijn minder kosten terecht gekomen dan geraamd omdat het voordeel op 1Stroom hier is verwerkt. Op de kapitaallasten ontstaat een nadeel doordat het gebouw aan de Walcherenstraat 5 (de Timp) nog een boekwaarde had maar nu is gesloopt. Saldo resultaatbestemming (mutaties reserves) Het saldo op de resultaatbestemming op dit programma is € 1.000. In totaal is er dus minder in de reserves gestort dan geraamd. Het structurele resultaat van de Najaarsnota 2020 is niet aan de Algemene Reserve toegevoegd. In de Bestemmingsreserve Vastgoed is het exploitatiesaldo (€ 5.000) van het vastgoed in het centrum gestort. Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
1.764.000
Najaarsnota 2020 structureel
31.000
Saldo vastgoed centrum
- 30.000
Gerealiseerde resultaat Bedragen in €
1.765.000
1.4 Welke verbonden partijen waren betrokken? Samenwerking de Liemers Doel
Het vergroten van de gemeentelijke slagkracht (met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid) door bundeling van ambtelijke expertise op strategisch, tactisch en operationeel niveau met als resultaat verhoogde kwaliteit, continuïteit en efficiëntie.
Taak
Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken met betrekking tot sociale dienst, ict en inkoop.
Beleidsrisico’s
Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door de samenwerking opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op verschillende niveaus waarin afstemming met elkaar wordt gezocht.
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Resultaat in 2021
15
2021 stond in het teken van Covid 19, thuiswerken, nieuwe bestuurlijke opdracht RSD en de voorbereiding op de bestuurlijke opdracht RID. De jaarrekening SDL laat een voordeel zien van € 163.986. Consolidatie op programmaniveau Lasten
Rekening 2020
Begroting Realisatie Verschil I/S 2021 2021 2021
Programma 1: Bestuur
40.640
47.250
47.908
658
Programma 2: RID
5.039.670
5.474.306
5.364.201
-110.105 I
Programma 3: Inkoop
251.196
274.868
217.445
-57.423
I
Programma 4: RSD
6.008.157
6.045.259
6.045.019
-240
I
Eliminatie doorbelasting intern
-360.599
-362.000
-358.875
3.125
I
Totaal lasten
10.979.064 11.479.683 11.315.698 -163.986
I
Eliminatie doorbelasting intern betreffen de lasten en baten voor de RSD die als baat bij de RID worden verantwoord en als kosten bij de RID. In de consolidatie worden deze geëlimineerd omdat ze op het SDL resultaat geen invloed hebben. RSD Vlak voor de zomer 2021 hebben de Raden de nieuwe bestuurlijke opdracht RSD geaccordeerd. De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is in 2021 nog 2 keer verlengd. Het aantal ondernemers dat daar gebruik van heeft gemaakt is bij Tozo 5 ook gevraagd om na te denken over levensvatbaarheid en er is hulp aangeboden in de vorm van begeleiding of schuldhulpverlening. Van deze mogelijkheden is maar zeer beperkt gebruik gemaakt. Op basis van het aantal Tozo-besluiten worden op basis van een vast bedrag per besluit uitvoeringskosten toegekend. Voor 2021 is er recht op € 229.300 uitvoeringskosten. Er is in 2021 voor € 179.300 aan kosten gemaakt voor de uitvoering van de Tozo. Daarom wordt verzocht om € 50.000 toe te voegen aan de Bestemmingsreserve Tozo voor de uitvoering van de invordering van de bedrijfskredieten in de toekomstige jaren. Bij de afsluiting van de jaarrekening kwam nog een incidenteel voordeel naar voren van € 4.450. Aangezien de afrekeningen al hebben plaatsgevonden wordt verzocht dit ook toe te voegen aan de bestemmingsreserve waardoor het resultaat na bestemming 0 wordt.
Ondanks de beperkingen die Covid 19 tot gevolg had, zoals thuiswerken en de lock down, was de arbeidsmarkt gunstig. De vraag naar werknemers was groter dan het aanbod. Door het op grote schaal inzetten van LEON (Leer en Ontwikkel Netwerk) is het gelukt veel klanten werkfit te maken en part-time of full-time te plaatsen op een arbeidsplek. Plaatsingen met behulp van loonkostensubsidie zijn ook in 2021 verder toegenomen. Bijna 90% van de klanten die in 2020 zijn geplaatst, zijn ultimo 2021 nog steeds aan het werk. De RSD is erg actief in allerlei regionale overleggen t.b.v. de arbeidsmarktregio Midden Gelderland.
16
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
RID Door vertrek van de manager RID in november 2020, is in maart 2021 een nieuwe directeur RID benoemd. Aan hem de taak om een strategische visie voor de RID op te stellen. Hiervoor zijn in samenwerking met Quarrant informatiesessies geweest met de opdrachtgevers. De uitwerking en besluitvorming over de toekomstvisie van RID moet nog worden geformuleerd en vastgesteld. Dit zal in 2022 plaatsvinden. In 2021 heeft een grote Oracle-bug en de kwetsbaarheid Apache Log4j heel veel energie van de informatiebeveiliging gevraagd. De structurele aanpassingen die noodzakelijk zijn (Brief van Van Zanen) zullen ook meegenomen worden bij de toekomstvisie van de RID. Uit de sessies met de opdrachtgevers is wel duidelijk geworden dat de afdeling Inkoop via de SDL geen toekomstperspectief heeft. Naar aanleiding van deze meldingen hebben 2 van de 3 inkoopadviseurs al een andere baan geaccepteerd. Voor de lopende werkzaamheden worden externen ingehuurd. Over hoe en wanneer de afdeling Inkoop wordt ontmanteld, zijn nog geen afspraken gemaakt. Dit zal in 2022 met de gemeenten worden afgestemd. 1Stroom Doel
De ambtelijke fusie moet ertoe leiden dat de organisatie: • Robuuster wordt (minder kwetsbaar). • Voldoende flexibel kan zijn om twee zelfstandige gemeenten te bedienen en om mee te bewegen met veranderende taken en rollen van de overheid (kracht). • Optimale dienstverlening biedt aan inwoners, organisaties en bedrijven alsook aan de raden en colleges (kwaliteit). • Interessante loopbaanperspectieven biedt aan medewerkers en door zijn robuustheid in staat is om strategische kansen te benutten (kansen). Niet duurder en zo mogelijk goedkoper is dan de twee huidige organisaties gezamenlijk (kosten). Op basis van raadsbesluit juli 2016 geconcretiseerd tot een netto besparing van uiteindelijk € 600.000 in 2021.
Taak
Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken voor de gemeenten Duiven en Westervoort.
Beleidsrisico’s
Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door 1Stroom opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op bestuurlijk niveau waarin afstemming met elkaar wordt gezocht.
Resultaat in 2021
Het resultaat 2021 van 1stroom was € 1.066.402 positief. Hiervan worden 3 bestemmingsreserves gevormd: € 118.200 bijdrage voor een thuiswerkplek, € 150.000 pilot traineeship-programma en € 48.585 voor informatiebeveiliging. Het restant vloeit terug naar de gemeenten Duiven en Westervoort. Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM)
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
17
Doel
Behartigen van de belangen van de deelnemers op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, publieke gezondheid, geneeskundige hulpverlening, crisisbeheersing en gemeenschappelijke meldkamer.
Taak
In stand houden van een brandweer, in stand houden van een geneeskundige hulpverleningsorganisatie bij rampen (GHOR), voorzien in de meldkamerfunctie, aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel, het inventariseren van en adviseren over risico’s, voorbereiden op de bestrijding van branden, het organiseren van de crisisbeheersing, het bevorderen van medisch milieukundige zorg, het bevorderen van technische hygiënezorg, het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders, taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg en ouderengezondheidszorg en algemene infectieziektenbestrijding.
Beleidsrisico’s
Om de financiële en beleidsrisico’s in beeld te hebben en te beperken is er een regionaal controllersoverleg actief dat regelmatig overlegt met VGGM over de financiële positie. Dat heeft de afgelopen jaren tot forse besparingen geleid en tot beleidsarme begrotingen.
Resultaat in 2021
Als crisisorganisatie was VGGM in 2021 wederom druk met de bestrijding van de coronapandemie. Vanwege het testen en het bron- en contactonderzoek was de druk bij de GGD (onderdeel van VGGM) hoog en is veel tijdelijk personeel aangenomen. In 2021 is in het bestuur van VGGM een besluit genomen over een nieuwe verdeelsleutel voor een objectieve verdeling van de kosten van de brandweer over de deelnemende gemeenten. De nadelige effecten voor Duiven zijn in de meerjarenbegroting verwerkt. Daarnaast is een nieuwe visie op hulpverlening vastgesteld. Kern van de nieuwe visie is dat een hulpverleningsvoertuig (HV) niet alleen een rijdend magazijn met gereedschap is, maar een voertuig met een specialistisch team (van 4 personen) voor zware en complexe hulpverlening en energietransitie transport (kennis en kunde op het gebied van alternatieve brandstoffen). De tankautospuit (TS) vormt de basis voor het brandweeroptreden, ook bij hulpverleningen. De visie betekent onder andere dat het aantal hulpverleningsvoertuigen in de regio terug gaat van 7 naar 3. Verder is er onder de hoede van VGGM een nieuwe regionale structuur voor zorg en veiligheid opgezet. Het traject voor de functiewaardering voor artsen en verpleegkundigen in dienst van VGGM is afgerond. Deze medewerkers vallen onder de CAR-UWO. De aanzienlijke financiële consequenties worden in de VGGM begroting verwerkt. Streekarchief
Doel
Behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers ten aanzien van het beheer van hun archiefbescheiden conform de Archiefwet.
Taak
Beheren en toezicht houden op de overgedragen en niet overgedragen archiefbescheiden van de deelnemers. Adviseren over de archiefbewaarplaatsen en het verstrekken van informatie uit de archiefbescheiden.
Beleidsrisico’s
Niet van toepassing.
18
Resultaat in 2021
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Omdat een groot deel van 2021 er geen vrijwilligers op het archief werkzaam waren en de archivarissen (vaak noodgedwongen) thuiswerkten, kon er op locatie minder werk worden verzet. Diverse activiteiten stonden dus op een laag pitje. Aan het opzetten van een e-depot werd in 2021 wel veel aandacht besteed. De firma DocFactory maakte een businesscase hiervoor. Op basis daarvan werd besloten de volgende stap te nemen en komt er een onderzoek naar de situatie per deelnemer waarbij aangegeven zal worden wat er aan menskracht en middelen nodig is. Er zijn adviezen uitgebracht in het kader van de vernietiging en de selectie, inventarisatie en overdracht van archiefbescheiden naar het SALD alsmede het aanpassen van de beheerregelingen. Euregio
Doel
Grensoverschrijdende samenwerking tussen territoriale gemeenschappen in Nederland en Duitsland bevorderen.
Taak
Grensoverschrijdende samenwerking van de deelnemers ondersteunen en coördineren. Zij voert hiertoe projecten uit. Zij vraagt aan en ontvangt financiële middelen van derden. Zij adviseert de deelnemers bij grensoverschrijdende activiteiten en problemen.
Beleidsrisico’s
Beperkt. De Euregio voert nauwelijks eigen beleid.
Resultaat in 2021
Waar nodig wordt de Euregio ingeschakeld bij de uitvoering van beleid.
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
19
Programma 2 Maatschappij 2.1 Wat hebben we bereikt? Programmadoel We dragen bij aan een vitale Duivense samenleving, die veerkrachtig, flexibel, gezond, menselijk, zelfredzaam en maximaal leefbaar is. Toelichting Uitgangspunt is de eigen kracht van inwoners, bedrijven en verenigingen (samenleving). De meeste Duivenaren kunnen zonder hulp goed voor zichzelf zorgen. Inwoners die (tijdelijk) niet in staat zijn zelf regie over hun eigen leven te voeren krijgen passende zorg en hulp om waardevol en zelfstandig aan de (Duivense) samenleving deel te nemen. Via het stimuleringsbeleid is bekend dat maatschappelijke instellingen en verenigingen hun verantwoordelijkheden kennen en dat zij een sterke “fundering” van de Duivense samenleving vormen, die vanuit de gemeente nog beter benut en versterkt wordt. Dit gebeurt door in overleg de samenwerking en dialoog tussen deze partijen te stimuleren, te faciliteren en initiatieven te ondersteunen. Dit kan (eenvoudige en) duurzame oplossingen mogelijk maken voor maatschappelijke vraagstukken en kan leiden tot betere resultaten voor mogelijk minder geld. Er wordt sterk ingezet op preventieve voorzieningen met een lage toegangsdrempel, die dicht bij de inwoners worden aangeboden. Hiermee kunnen zwaardere zorg en maatwerkvoorzieningen voorkomen en/of uitgesteld worden. Dat is een win-win-situatie.
Voor het verbeteren van het signaleren van hulpvragen van inwoners zijn door professionals o.a. vrijwilligers en andere groepen getraind. Een voorbeeld hiervan is dat vanuit Ketendementie het aanbod gedaan is om ouderenbonden en ontmoetingspunten te ondersteunen in de scholing voor omgaan met mensen met dementie, als daar behoefte aan is. Voor kwetsbare inwoners die geen regie over hun leven kunnen voeren en ook niet volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen is er een “vangnet”. Dit “vangnet” bestaat uit door de overheid georganiseerde voorzieningen en uit zo nodig specialistische zorg. De kwetsbare inwoner kan hierdoor zo prettig en zinvol mogelijk leven. Het “vangnet” is ook in 2021 verder versterkt. De al in 2017 ingeslagen weg naar versterking van samenwerking met en tussen maatschappelijke instellingen, culturele instellingen, onderwijs en verenigingen in het basisteam/netwerk, Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen (BOSS) en cultuureducatie, is vervolgd. Dit heeft vanuit de gemeente een extra impuls gekregen, omdat niet alle partners met hetzelfde “vervoermiddel” en dezelfde ”snelheid” de ingeslagen weg volgen. Het resultaat is, dat alle partners op gelijkwaardige wijze deelnemen aan het basisteam/netwerk. De wijze waarop dit is gebeurd staat bij de speerpunten.
De basisvoorzieningen worden gevormd door mogelijkheden voor sport, recreatie, kunst, cultuur, educatie, onderwijs en gezondheidszorg. Voor alle inwoners van Duiven dragen die voorzieningen voor een belangrijk deel bij aan zinvolle vrijetijdsbesteding, ontplooiing, ontwikkeling en positieve gezondheid. De basisvoorzieningen maken het mogelijk dat inwoners zelfstandig de regie over hun leven kunnen voeren en deel kunnen nemen aan de samenleving. Goede basisvoorzieningen moeten ook voorkomen dat zo min mogelijk een beroep gedaan wordt op maatwerkvoorzieningen en gebruik gemaakt moet worden van het “vangnet”. De basisvoorzieningen worden in stand gehouden en versterkt waardoor het goed en prettig leven is in Duiven. Hoofddoelen Daarom zetten we in op: A. De basis op orde B. Meedoen naar vermogen C. Zelfredzaamheid naar vermogen Externe ontwikkelingen
20
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Gespannen krappe arbeidsmarkt Door de combinatie van daling uitkeringen Werkloosheidswet en Participatiewet, plus de vacaturestijging is de Nederlandse arbeidsmarkt afgelopen jaar steeds krapper geworden. De steunmaatregelen en het lage aantal faillissementen hebben hieraan bijgedragen. De krapte is zichtbaar in heel het land en in bijna alle sectoren en beroepen. Culturele en creatieve beroepen zijn hierop een uitzondering. Een en ander heeft zich, mede onder invloed van de Corona pandemie razendsnel voltrokken. Van een gemiddelde arbeidsmarkt in het 1e kwartaal van 2021 is er een krappe arbeidsmarkt in het 3e kwartaal 2021. Een 1e doorrekening voor het 4e kwartaal van 2021 laat zien dat het bereikte punt vrijwel gelijk blijft. Feit blijft dat de arbeidsmarkt historisch krap is. De Liemers en de Regio Midden Gelderland zijn hier vanzelfsprekend geen uitzondering op. Regio specifiek is er voor de Liemers (ic Duiven) een grote krapte in personeel op het gebied van de logistiek en techniek, terwijl het vrijwel onmogelijk lijkt om horeca personeel aan te trekken. Dit laatste heeft vooral te maken met het wegblijven van jongeren, die bv in Teststraten en Priklocaties aan de slag zijn (geweest) voor een zeer concurrerend uurtarief en op gunstiger werktijden. De gemeente is in gesprek met horeca ondernemers en heeft al diverse acties uitgezet.
Naar verwachting zal de krapte op de arbeidsmarkt bij gelijkblijvende condities nog jaren voortduren. Dit vraagt de komende jaren om speciale inzet en inventiviteit van de gemeente(n) en haar partners. Risico tweedeling De huidige tijd kenmerkt zich door veel en snelle veranderingen en ontwikkelingen. De sociale media, de snelle technologische ontwikkelingen, de open samenleving en de digitalisering vragen veel van onze inwoners, partners en ook van de gemeente. Het leven wordt ingewikkelder en complexer en er is een risico dat er een tweedeling ontstaat in de samenleving. Onderscheid tussen mensen die het huidige tempo wel kunnen bijhouden en mensen die hier moeite mee hebben, mensen die voldoende financiële middelen hebben en mensen met beperkte middelen. Mensen met een hoge scholing en mensen met een lage of geen scholing, mensen met werk en mensen zonder werk, mensen die zich door gezondheid beperkt voelen en mensen die mee kunnen. De tweedeling tussen mensen met lagere inkomens en weinig baanzekerheden en degenen met een vaste baan en goed inkomen. Mensen met een stevig sociaal netwerk en mensen die zich eenzaam voelen. Mensen die wel mee kunnen met de digitale samenleving en mensen die afhaken. Het zoveel mogelijk voorkomen en verkleinen van deze tweedeling is belangrijk. Invoering beschermd wonen De ontwikkeling van beschermd wonen naar beschermd thuis wordt voortgezet.
Vanaf 2022 zijn alle gemeenten inhoudelijk verantwoordelijk voor beschermd wonen en vervullen de centrumgemeenten de kassiersfunctie. Het plan is om alle gemeenten ook financieel verantwoordelijk te maken voor de uitvoering van beschermd wonen. Maar de ingangsdatum van de financiële doorvertaling is uitgesteld omdat het kabinet nog hierover moet besluiten. Er is een grote kans dat deze ingangsdatum naar een later tijdstip verschoven wordt. In 2021 heeft de regio Centraal Gelderland voorbereidingen getroffen om de samenwerking vorm te geven. Zie hiervoor ook het speerpunt Verbinding beschermd wonen, voorliggende voorzieningen (pag. 31). Veranderende wetgeving inburgering 2021 Medio 2021 zijn de Wet Inburgering 2021 en haar onderliggende wetgeving vastgesteld. Deze zijn in werking getreden op 1 januari 2022. De inhoud van de wetgeving en het pakket van taken en verantwoordelijkheden zijn duidelijk. De taken en verantwoordelijkheden verzwaren aanzienlijk. De gemeente is in 2021 gestart met de implementatie van deze wet. Hierin wordt samengewerkt met omliggende gemeenten op WSP-schaal. Ook is op Liemerse schaal nauw samengewerkt met Westervoort en Zevenaar en met RSD De Liemers.
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
21
Voor de gemeente Duiven is een start gemaakt met de beleidsnotitie Inburgering en met de verordening Inburgering. Voor de implementatie en uitvoering ervan ontvangt de gemeente budget. Onduidelijk is nog of de budgetten die de gemeenten ontvangt voor de uitvoering kostendekkend zullen zijn. Dit is een landelijk aandachtspunt. Invoering maatschappelijke diensttijd Sinds schooljaar 2020-2021 is op initiatief van Hope XXL op het Candea College (en het Liemers College) een proeftuin gestart voor maatschappelijke diensttijd, gefinancierd voor 2 jaar vanuit het Rijk. Men is begin 2022 nog bezig om een verlenging te krijgen van deze periode. Jongeren kunnen vrijwillig een maatschappelijke diensttijd invullen. Tijdens de maatschappelijke diensttijd leren jongeren iets nieuws, zoals koken, met machines werken of een evenement organiseren. Tijdens de maatschappelijke diensttijd doe je iets voor een ander. Omgevingswet Hoewel de grootste borging aangaande de Omgevingswet in het fysieke domein plaats vindt, werkt de nieuwe wet ook direct door in het sociale domein. “Wie wil, kan in Duiven maximaal gezond leven en wonen”. Dit bekrachtigt de regionale visie op de publieke gezondheid waarbinnen gezondheid wordt beschouwd als het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.
Samen met nwoners en maatschappelijke partners wordt het goede gesprek gevoerd over hoe we ook de fysieke omgeving meer effectief en efficiënt in kunnen zetten om onze sociale en maatschappelijke doelen en ambities te behalen. Gezamenlijke thema’s zijn onder meer de inclusieagenda, integrale kindcentra IKC’s, behoud en doorontwikkeling van cultuurhistorie, straten/buurt met overmatig veel hulpbehoevenden, ontmoetingsplekken, gemeentelijke (sport)accommodaties, beweegvriendelijke leefomgeving, eenzaamheid, veilige leefomgeving, zelfstandig thuis wonen. Inclusie-agenda In 2020 is de inclusie-agenda vastgesteld. Deze loopt tot en met 2022. In 2022 zal voorgesteld worden om deze voor te zetten. Met deze agenda wordt invulling gegeven aan het VN-verdrag voor mensen met een handicap. Uitgangspunt is dat iedereen mee moet kunnen doen in onze samenleving, een inclusieve samenleving dus. Het gaat om mensen met een lichamelijke, zintuiglijke en/of verstandelijke beperking. Vanaf 2020 is een themagroep met inwoners, een werkgroep gevormd met vertegenwoordigers van de gehandicaptenraad, de Raad voor Sociaal Domein, Uniek Sporten. Mikado en een gezinshuis zijn aan de slag gegaan om uitvoering te geven aan deze agenda. Net als in 2020 zijn er diverse aanpassingen gedaan in de openbare ruimte zodat mensen met een fysieke beperking gemakkelijker gebruik kunnen maken van de openbare ruimte.
Verder is gestart met het digitaal toegankelijk maken van gemeentelijke websites. Vanwege de corona maatregelen konden in het najaar geen bijeenkomsten worden georganiseerd. Eenzaamheid Er is een lokale projectgroep die in 2021 de week van de ontmoeting georganiseerd heeft. De gemeente faciliteerde hierin. Een week om aandacht te vragen voor het thema eenzaamheid. Tijdens deze week zijn tal van activiteiten georganiseerd die goed werden bezocht. Ook in 2022 zal deze week worden georganiseerd. Sportakkoord en preventieakkoord Nadat in 2020 het sportakkoord is opgesteld en hier vervolgens uitvoering aan wordt gegeven, is in 2021 een preventieakkoord vastgesteld in het najaar na een interactief proces met inwoners, verenigingen, organisaties en professionals. In 2022 en 2023 zal het preventieakkoord worden uitgevoerd. Sportakkoord BOSS
22
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Op 9 maart 2020 is het BOSS-akkoord gesloten. Met het BOSS-akkoord kan de gemeente Duiven, samen met haar partners, richting geven aan het sportbeleid en bijdragen aan een gezonde en sportieve samenleving. Door het akkoord te ondertekenen hebben alle betrokken partners zich aan de opgestelde acties en ambities verbonden. Zij zullen zich samen gaan inzetten deze te realiseren en de gemeente Duiven gezonder en sportiever te maken. Coronamiddelen De gemeente Duiven heeft in 2021 een bedrag van € 96.919 ontvangen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs, dat erop is gericht om aanvullend op het onderwijs maatregelen te nemen ten behoeve van leerlingen die als gevolg van Covid-19 onderwijsvertragingen hebben opgelopen en problemen hebben op sociaal, emotioneel en cognitief vlak en moeite met plannen en organiseren hebben. Van dit bedrag is in 2021 nog niets besteed; dit zal vanaf 2022 besteed worden. Dit is mogelijk, omdat de middelen ingezet kunnen worden in de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023. De TONK-regeling is in 2021 ingevoerd voor inwoners die vanwege Covid een daling van hun inkomen hadden van meer dan 20% waardoor het betalen van woonlasten problematisch zou worden. Deze extra bijzondere bijstandsregeling is in eerste instantie van 1 januari 2021 tot 1 juli 2021 ingevoerd en daarna 2 keer met 3 maanden verlengd tot en met 31 december 2021.
Ondanks het regelmatig communiceren hierover is minimaal gebruik van deze regeling gemaakt. Dit was vooraf niet te voorzien en landelijk geeft dit hetzelfde beeld. De regeling betrof een tijdelijke uitbreiding van de bijzondere bijstandsregeling. De overheid heeft gelden voor de TONK beschikbaar gesteld. De uitgave daarvan hoeft niet aan het rijk verantwoord te worden. In Duiven is in 2021 € 38.667 in de begroting opgenomen voor de TONK. Hiervan is € 10.400 besteed. Een verschil van € 28.267. De corona-middelen die in 2021 zijn ontvangen voor de kwetsbare inwoners zijn ingezet voor de groepen die in de corona-tijd extra kwetsbaar bleken te zijn. Er is gestart met een meldpunt eenzaamheid waar zowel eenzame inwoners zichzelf kunnen melden als andere inwoners van wie zij vermoeden dat ze eenzaam zijn. Mikado/Santé Partners verzorgt een snelle opvolging, neemt contact met de gemelde eenzame op en gaat na of en zo ja hoe betrokkene kan worden geholpen. Verder zijn middelen besteed om voor een jaar vanaf 2021 extra coördinatie-uren in te zetten om uitvoering te geven aan het vastgestelde preventieakkoord. Het 2e coronasteunpakket cultuur (decembercirculaire 2020: € 62.738) is voor een groot deel ingevuld om cultuurverenigingen en stichtingen te helpen een ‘boost’ te geven aan de organisatie van activiteiten en zo weer zichtbaar te kunnen zijn in de samenleving.
Onderstaande financiële middelen zijn verleend: • •
Het Liemers Museum heeft een bijdrage gekregen van € 8.390 ten behoeve van de heropening en ‘in de markt zetten’ van het museum. P22 is opdracht verleend om samen met de verenigingen een vervolg te geven aan de succesvolle Circado wandeling 2020 en daar € 20.000 voor beschikbaar stellen.
Het project Circado 2022 wordt in mei 2022 uitgevoerd. Verenigingen die deelnemen aan de Circado wandeling ontvangen een bijdrage in de onkosten van € 1.000. Over 2020 is € 127.000 ontvangen ter compensatie van omzetderving bij SW-bedrijven. Dit bedrag is in 2021 in 2 termijnen uitbetaald aan Scalabor B.V. (1e termijn 90% en 2e termijn 10%). Over de eerste drie kwartalen van 2021 zijn hiervoor eveneens middelen ontvangen tot een bedrag van € 42.968. Deze middelen dienen eveneens gereserveerd te worden. Bij de financiële onderbouwing van de verlenging van het contract met Scalabor B.V. zijn de ontvangen middelen over het eerste halfjaar 2021 (€ 28.645) ingezet als dekking voor het te verwachten tekort over 2023. 2.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? A. De basis op orde.
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
Dit zijn de speerpunten: 2.A.1
Maatregelen Taskforce “Jeugdhulp in de hand” (uitgewerkt in Samen Sterk)
Doel
Doorvoeren besparings- en efficiency maatregelen volgens plan. Doel 1: Jeugdhulp in de hand op het gebied van inhoud, proces, financiën, procedures. Doel 2: Invulling geven aan de taakstelling van € 500.000 binnen Jeugdhulp voor de komende jaren.
23
24
Jaarstukken Duiven 2021 - Jaarverslag - Programmaverantwoording
2.A.1
Maatregelen Taskforce “Jeugdhulp in de hand” (uitgewerkt in Samen Sterk)
Toelichting
Na onderzoek is in een aantal aanbevelingen beschreven hoe de verbetering binnen monitoring en processen kan worden behaald. Sommige acties zijn reeds direct ingevoerd, zoals de uitbreiding van de functie van de praktijkondersteuner Jeugd GGZ bij de huisartsen en de inzet van de gedragsdeskundige, andere zaken hebben een meer structureel karakter en hebben langere uitwerkingstijd nodig om tot de gewenste besparing te komen. We richten ons op het bieden van de best passende jeugdhulp. Een deel van de aanbevelingen richt zich op monitoring en concrete acties: • Data analyse biedt ons meer inzicht in de oorzaak van uitgavenstijging • We verbeteren de sturing op uitgaven door middel van kwartaalrapportages en zetten in op informatievoorziening aan college en raad • We verbeteren bij de inkoop van het proces van verwijzing, aanmelding tot facturatie. In een ander deel van de aanbevelingen richten we ons op werkwijzen en processen: • Daartoe organiseren we meer grip op het verwijzingsproces binnen onze organisatie en meer regie op complexe casussen. • We versterken de samenwerking met alle overige verwijzende partijen zoals huisartsen, jeugdartsen, medisch specialisten en Gecertificeerde Instellingen. • We werken vanuit de visie gericht op normaliseren en demedicaliseren.
• We zijn aangesloten op de ontwikkelingen en acties in de transformatie binnen het Regionaal Transformatieplan vanuit de regio. We scherpen de contracteisen aan onze zorgaanbieders verder aan in samenwerking met de regionale Inkoop en zetten in op verbetering van contractmanagement en relatiebeheer.
Bereikt/nietbereikt
De aanbevelingen uit het onderzoek binnen de Taskforce Jeugdhulp zijn aan de hand van concrete acties uitgevoerd en hebben geleid tot het verbeteren van de monitoring van de uitgaven en daarmee meer inzicht in het verloop ervan. Er is een dashboard ontwikkeld met prestatie indicatoren en een overzicht van de uitgaven van diverse voorzieningen Wmo en Jeugdhulp en van de aantallen voorzieningen. Steeds wordt een prognose gegeven van de uitgaven van het betreffende jaar, in relatie tot de begroting. Nadat in juli 2020 de nieuwe inkoopprocedure is afgerond is in 2021 in samenwerking met de Module Inkoop van de MGR gewerkt aan het verder aanscherpen van processen rondom de inkoop. In 2020 vond intensievere kwalitatieve toetsing op de inschrijving plaats om toegelaten te kunnen worden tot het zorgaanbod in onze regio. Vervolgens is ingezet op de naleving van inkoopeisen. Een zorgvuldige administratieve afwikkeling is van groot belang om de monitoring van en sturing op onze uitgaven goed in te kunnen richten. Dit behoeft voortdurende inzet en stroomlijnen bij zowel onze backoffice als bij de diverse zorgaanbieders, waar we op hebben ingezet. Om te zorgen voor een kwalitatief geschikt aanbod in aansluiting op de vraag van onze inwoners werken we steeds met de zorgaanbieders aan transformatie.