3. Bijlage - Jaarstukken Duiven 2020 (9-6).pdf

Jaarstukken Duiven 2020

Jaarstukken Duiven 2020

1

Inhoudsopgave Inleiding Jaarverslag - Programmaverantwoording Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving Algemene Dekkingsmiddelen Onvoorzien Verplichte Indicatoren Jaarverslag - Paragrafen Paragraaf 1 Lokale heffingen Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 4 Financiering Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Paragraaf 6 Verbonden partijen Paragraaf 7 Grondbeleid Paragraaf 8 Covid'19 Jaarrekening - Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening Overzicht van baten en lasten per programma Toelichting overzicht van baten en lasten Inkomsten Financiële positie Jaarrekening - Balans Activa Passiva Bijlagen behorende bij de jaarrekening SISA Baten en Lasten per Taakveld Bijlagen niet behorende tot de jaarrekening Kerngegevens Beleidsnota's per programma Producten per programma Geactiveerde kredieten Controleverklaring en besluiten Controleverklaring Besluit tot vaststelling van de jaarrekening

3 5 6 17 35 55 57 58 61 62 71 78 81 88 91 98 109 113 114 119 129 131 135 141 147 169 170 174 177 178 180 182 184 189 191 193

2

Jaarstukken Duiven 2020

Jaarstukken Duiven 2020 - Inleiding

3

Inleiding 2020: Anders gelopen dan verwacht. Het college biedt u hierbij de jaarrekening over 2020 aan. Een jaar waar veel anders is gelopen dan we bij aanvang en in onze begroting hadden verwacht. Vanaf half maart waren ook voor Duiven de gevolgen van de Corona pandemie ingrijpend. De noodzakelijke maatregelen, genomen om het virus te bestrijden, hebben veel impact gehad. Impact op onze inwoners, onze bedrijven, onze verenigingen, het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie. Bestrijding van het virus en het nemen van daarbij passende maatregelen hebben van ons college en van onze medewerkers aandacht gevraagd. Voor de samenleving, de inwoners, de verenigingen en de bedrijven hadden die maatregelen ook weer grote gevolgen. Samen door deze crisis heen komen en die gevolgen zo beperkt mogelijk houden is daarbij onze leidraad geweest. Samen met verenigingen en bedrijven kijken wat wel kon; of er creatieve en andere oplossingen waren. Samenwerking bevorderen, elkaar ondersteunen en helpen. Zorgen dat de extra ondersteuning die wij of het Rijk ter beschikking werd gesteld ook werd benut. Maar bij elk besluit of aanpak zijn we wel blijven streven naar een zo veilig mogelijke Duivense samenleving met zo min mogelijk besmettingen en slachtoffers. Ambitie en plannen moesten soms worden uitgesteld of bijgesteld.

Andere prioriteiten en een andere vraag vanuit de samenleving kenmerkten de periode vanaf maart. Niet vergaderen of anders (digitaal) besluiten nemen en voorbereiden. Het is daarom logisch dat het beeld dat deze jaarrekening u geeft maar beperkt aansluit op de begroting 2020. Veel is anders gelopen is en de gevolgen zijn zeker niet altijd positief geweest maar we zien ook flexibiliteit en veerkracht in de samenleving in de vorm van nieuwe initiatieven, samenwerking, geduld en informele hulp/ ondersteuning. In de begroting voor 2020 gingen we uit van een verwacht tekort van € 5.802.000. In de najaarsnota is dat al bijgesteld naar een negatief resultaat van € 2.772.456. Met deze jaarrekening kunnen we melden dat dit resultaat nog € 3.949.742 beter is dan verwacht en dat het uiteindelijk uitkomt op een positief resultaat van € 1.177.286. Dit veel betere positieve resultaat neemt onze zorgen over de gevolgen van de crisis in de komende jaren niet weg. Lukt het onze bedrijven en verenigingen om overeind te blijven? Wat zijn de gevolgen voor met name onze kwetsbaarste inwoners? Lukt het de scholen om de opgelopen achterstanden in te lopen en hoe voorkomen we dat de tweedeling in onze gemeente niet verder toeneemt? Op veel vlakken zal er misschien sprake zijn van een uitgestelde vraag om hulp of ondersteuning die wij als gemeente kunnen bieden.

Sociaal Domein In de Najaarsnota 2020 hebben we voor de onderdelen Wmo en Jeugd uit het Sociaal Domein aangegeven dat er minder lasten waren dan vooraf was ingeschat. Die voortijdige conclusie is voor het onderdeel Wmo ook zeker uitgekomen. We schrijven het voordeel grotendeels toe aan de gevolgen van de corona crisis. Op het onderdeel Jeugd zijn bij het opmaken van deze jaarrekening toch nog verschillende kosten nagekomen. Die kosten werden veroorzaakt door later aangevraagde coronacontinuiteitsfinanciering. Die financiering is bedoeld voor zorgaanbieders die in de genoemde periode door corona minder productie hebben kunnen uitvoeren. Toch hebben de door ons ingezette maatregelen om de kosten voor de Jeugdzorg terug te brengen al resultaat gehad. Al is het door de coronaproblematiek lastig te bepalen in welke mate ze hebben gewerkt. In 2021 zullen we daar meer duidelijkheid over krijgen. Grondexploitatie Het economische herstel binnen de grondexploitatie zet ondertussen door. Er is een stijgende interesse in de verkoop van bouwpercelen. Ook de inspanningen van de projectgroep Stimulering Kaveluitgifte en Kostenreductie Grondexploitatie hebben voor een positieve impuls gezorgd. Mede daardoor kunnen we in deze jaarrekening een aantal winstuitname’s doen.

We proberen de ingezette lijn door te zetten en alle geprognostoceerde resultaten ook daadwerkelijk te realiseren zonder daarbij de risico’s uit het oog te verliezen.

4

Jaarstukken Duiven 2020 - Inleiding

Belangrijkste mijlpalen Hoewel veel anders is gelopen dan verwacht is het goed te benoemen dat heel veel wel is gelukt. Dat er soms met enige vertraging of met een andere aanpak veel van onze ambities voor 2020 zijn gerealiseerd. We zien de volgende onderwerpen waar belangrijke voortgang of resultaten zijn bereikt waar we trots op mogen zijn: • • • • • • • • •

De voortgang in het woningbouwprogramma De stappen die we hebben gezet op het vlak van duurzaamheid De intensieve en constructieve contacten met onze maatschappelijke organisaties en verenigingen De voortgang in het Vitaal centrum Het opstellen van een gezamenlijke visie en uitvoeringsagenda “Samen Sterk” voor het Sociaal Domein samen met Westervoort Adequaat en handhavend optreden tegen ondermijning De voortgang bij de toekomstige huisvesting van het primair onderwijs Het uitvoeren van de taakstelling van de taskforce jeugdzorg Het op aangepaste wijze onderhouden van contacten met de samenleving en de organisatie.

Deze opsomming is zeker niet uitputtend en gedetailleerd maar in de programma’s gaan we hier uitvoeriger op in. Onze reservepositie Het totaal van onze reserves is in 2020 afgenomen met € 441.000, we hadden verwacht dat dit totaal met € 5.802.000 zou afnemen. De belangrijkste oorzaak van dit verschil is dat we de verwachte tekorten niet daadwerkelijk uit onze reserve hebben onttrokken. Verder zijn een aantal kredieten overgeboekt naar 2021. Het rekeningresultaat 2020 van € 1.177.000 is hierin nog niet verwerkt. Op begrotingsbasis was al voorzien dat 2020 een moeizaam financieel jaar zou worden. De stijgende vraag naar zorg binnen het Sociaal Domein in combinatie met onze ambities op het gebied van bijvoorbeeld de Circulaire Economie lagen hieraan ten grondslag. De kosten voor het Sociaal Domein hebben zich inmiddels enigszins gestabiliseerd. Mede door de winstnemingen in de grondexploitatie wordt het resultaat in deze jaarrekening beter. Verder werkt ook het resultaat van de gemeenschappelijke regeling 1Stroom positief door in ons resultaat. We kunnen daardoor in deze jaarrekening een positief resultaat presenteren van € 1.177.000. Als we dit bedrag in onze Algemene Reserve storten komen we boven de vastgestelde ondergrens voor 2020 uit. De stand van de Algemene Reserve ligt daarmee boven de in de begroting 2020 vastgestelde minimumgrens van € 10,3 mln.

Het saldo per 31 december 2020 is € 9,5 mln. In de begroting 2021 is de minimumgrens naar beneden bijgesteld (€ 7,0 mln) en bij de beoordeling voor deze jaarrekening is vastgesteld dat het gewogen risico € 6,1 mln groot is (zie paragraaf 2). In de begroting 2022 zullen deze grenzen weer worden bijgesteld naar aanleiding van de geactualiseerde risico's. In aansluiting op het oordeel in de paragraaf Weerstandsvermogen zijn er belangrijke risico's en onzekerheden te melden met eventuele structurele gevolgen. Te noemen zijn in dat kader de risico's met betrekking tot het Sociaal Domein, de Grondexploitatie, onze vastgoedportefeuille en diverse gemeenschappelijke regelingen en overige risico's benoemd in de betreffende paragraaf. De inschatting van de gevolgen van de corona crisis komt hier nog bij. Daarmee zijn alle opgesomde risico's nu voldoende gedekt. Ook de weerstandsratio en de solvabiliteitsratio ontwikkelen zich positief en naderen de streefwaarden. Daarmee is onze huidige financiële situatie redelijk op orde. De structurele tekorten in het Sociaal Domein in combinatie met het ambitieniveau in onze gemeente zorgen er echter voor dat het structurele beeld in de komende jaren de aandacht blijft vragen. Na de maatregelen die we vorig jaar naar aanleiding van de Koersnotitie hebben doorgevoerd zijn de prognoses voor 2023 en verder positief.

De jaren 2021 en 2022 geven nog een tekort. Eventuele nieuwe ambities zullen dan ook goed moeten worden overwogen in de Voorjaarsnota 2021/meerjarenbegroting 2022-2025. Samen met de inwoners, verenigingen en bedrijven gaan we bepalen welke maatregelen nodig zijn om de veerkracht, flexibiliteit en bestendigheid van onze samenleving te behouden.

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

Jaarverslag - Programmaverantwoording Programma 1 Programma 2 Programma 3

Bestuur Maatschappij Omgeving Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Onzekerheden Verplichte indicatoren

5

6

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

Programma 1 Bestuur 1.1 Wat hebben we bereikt? Programmadoel Wij zijn een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Toelichting De trend dat de samenleving aan zet is zet zich voort. De gemeente faciliteert inwoners, wijken, dorpen, ondernemers en organisaties om elkaar te helpen en initiatieven verder te brengen en mogelijk te maken. Hiermee verschuift het accent van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. De gemeente zorgt er voor dat er een basisniveau is en een vangnet voor hen die er niet zelf of samen uitkomen. In het coalitieakkoord is opgenomen dat de gemeente nog meer ruimte gaat bieden aan initiatieven vanuit de samenleving en die initiatieven faciliteert en stimuleert. De gemeente stelt zich hierbij regelmatig op als partner en staat daarmee midden in de samenleving. Wat daarnaast bijdraagt is een prettig/positief gevoel van veiligheid in de eigen omgeving. Dit gevoel is er grotendeels al. Wij willen bevorderen dat dit positieve veiligheidsklimaat voor inwoners en ondernemers in Duiven vastgehouden wordt en waar nodig verbeterd wordt. Hiervoor dragen we samen de verantwoordelijkheid. Als gemeente versterken we de preventie en pro-activiteit. Het werken aan een veilige gemeente is van oudsher een overheidstaak.

Naast beleid en uitvoering op de wettelijke veiligheidstaken zijn ook initiatieven van inwoners van belang. In onze dienstverlening zien we dit ook terug. De behoefte en de vraag van de klant staat centraal als het gaat om de inrichting van de dienstverlening. Dit betekent een integrale benadering van dienstverlening en eenduidige en kwalitatief hoogwaardige klantcontacten. Hoofddoelen Wij willen dit bereiken door: A. De samenleving stimuleren om initiatieven te nemen die bijdragen aan prettig wonen en leven. B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor inwoners en ondernemers. C. Het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening, met aandacht voor wat nodig is. D. Een organisatie die invulling geeft aan het programmadoel. Externe ontwikkelingen • “Overheidsbrede dienstverlening 2020”, de “Wet modernisering elektronisch bestuur”, de “Wet digitale overheid” en het “Besluit digitale toegankelijkheid” nopen tot het voortdurend uitbreiden en vernieuwen van de digitale mogelijkheden en toepassingen voor inwoners. Het is niet de vraag of maar hoe de gemeente hierbij aan moet haken. We zorgen ervoor dat we zoveel mogelijk aanhaken bij landelijke ontwikkelingen en mogelijkheden. • Het experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie is een ontwikkeling die vanuit de rijksoverheid en de provincie gestimuleerd wordt.

Er worden ondersteuningsprogramma's aan gemeenten aangeboden. Zo zijn steeds meer gemeenten met de burgerbegroting aan het experimenteren. Ook het Right to Challenge is een ontwikkeling die je steeds meer ziet bij gemeenten. Het experimenteren komt voort uit de wens om te komen tot een grotere burgerbetrokkenheid bij de lokale politiek. 1.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? A. De samenleving stimuleren om initiatieven te nemen die bijdragen aan prettig wonen en leven. Dit zijn de speerpunten:

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

1.A.1

Experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie: Right to Challenge

Doel

Het experimenteren met en invoeren van nieuwe vormen van lokale democratie heeft onder andere als doel om de representatieve democratie te verbinden met de participatieve democratie, publiek eigenaarschap op een democratische wijze te realiseren en te werken aan het vertrouwen tussen burgers en bestuur.

Toelichting

De korte lijnen tussen inwoners, gemeenteraden en colleges maken van gemeenten bij uitstek de proeflokalen voor vernieuwende vormen van democratie. De centrale vraag hierbij is hoe gemeenten voor al hun inwoners een krachtige lokale overheid zijn die concreet bijdraagt aan de oplossing van maatschappelijke problemen. Een voorbeeld hiervan is het Right to Challenge. Dit 'recht om uit te dagen' kan gezien worden als het recht van de samenleving om aan zet te zijn. Het houdt in dat buurtgebonden (sociale) ondernemers en bewonersgroepen lokale voorzieningen en taken van de gemeente overnemen wanneer zij denken dat het op deze wijze beter of anders kan. De overheid staat voor de uitdaging dit recht goed te ondersteunen. In de Wmo is een basis gelegd voor gemeenten om hiermee aan de slag te gaan. Op dit moment is het zo dat gemeenten hun eigen invulling kunnen geven aan het Right to Challenge op het gebied van de Wmo. Laten (te veel) gemeenten dit na dan komt er een algemene maatregel van bestuur waarin een verplichting voor gemeenten opgenomen zal worden om hiermee aan de slag te gaan. Een belangrijke vraag is natuurlijk of het gemeentebestuur van Duiven hier een voorloper in wil zijn. Het Right to Challenge kan overigens opengesteld worden voor alle gemeentelijke terreinen.

Effecten dienen goed onderzocht te worden en de mogelijkheden tot Right to Challenge zullen voorafgaande goed besproken en inzichtelijk gemaakt moeten worden. Op dit moment zijn er aan aantal voorbeelden vanuit diverse gemeenten in Nederland. Voorgesteld wordt om in 2020 aan de slag te gaan met een Right to Challenge experiment.

Bereikt/nietbereikt

In 2020 heeft team Binnenstebuiten zich verdiept in het Uitdaagrecht (De gemeenteraad wil graag de NL-term gebruiken dus Uitdaagrecht). Zij heeft het college voorgesteld een proefjaar voor het Uitdaagrecht te starten in 2021 zodat eind 2021 een advies kan worden gegeven over het al dan niet opnemen van het Uitdaagrecht in de nieuwe Participatieverordening. Na akkoord van het college is dit voorstel tevens met de gemeenteraad besproken in 2020. In 2020 zijn voorbereidingen getroffen voor een jaar experimenteren met het Uitdaagrecht in 2021. De raad heeft in 2020 besloten het voor de Burgerbegroting geoormerkte geld te herbestemmen naar Experimenten Democratische Vernieuwing. In de Najaarsnota is € 12.000 van deze bestemmingsreserve beschikbaar gesteld voor het Uitdaagrecht. De pilot Burgerbegroting is in 2020 beëindigd. Het proefjaar Uitdaagrecht start in 2021.

B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers. Dit zijn de speerpunten: 1.B.1

Aanpak Ondermijning

Doel

Het voorkomen en terugdringen van ondermijning.

Toelichting

De aanpak van ondermijning is een speerpunt in ons integraal veiligheidsbeleid. Ondermijning is een nog steeds groeiend probleem en de bestuurlijke aandacht is hoog. In het plan van aanpak voor 2019-2020 is beschreven welke maatregelen we nemen. Belangrijke onderdelen zijn het vergroten van de bewustwording onder inwoners, ondernemers en personeel van de gemeente en haar veiligheidspartners en het gericht onderzoeken van signalen.

Bereikt/nietbereikt

De aanpak van ondermijning in 2020 heeft te leiden gehad onder de coronapandemie. Er zijn daardoor minder integrale controles en voorlichtingsbijeenkomsten gehouden. De overige werkzaamheden zijn uitgevoerd. In 2020 zijn er 6 hennepkwekerijen ontdekt.

7

8

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

1.B.2

Voldoende capaciteit voor waarborging schone en veilige leefomgeving

Doel

Het optreden tegen en voorkomen van omgevingsoverlast door verkeerd parkeren, zwerfvuil, hondenpoep en ander ongewenst gedrag

Toelichting

Het gevoel van veiligheid in onze wijken wordt bevorderd door schone straten, goede verlichting, in goede staat verkerend straatmeubilair en mensen die zich op straat en in de wijk aan de door ons gestelde regels houden. Actieve controle en handhaving is daarbij belangrijk. Daarom hebben wij in het coalitieakkoord opgenomen dat wij de bestaande handhavingscapaciteit via boa’s op straat willen uitbreiden ter voorkoming van omgevingsoverlast, met name die van honden. Met de huidige capaciteit van 3 fte (Westervoort en Duiven samen) komen de BOA's niet toe aan het adequaat vervullen van alle taken. Het aantal meldingen is de afgelopen jaren behoorlijk toegenomen. Daarnaast hebben nieuwe externe en interne ontwikkelingen ervoor gezorgd dat in de praktijk nieuwe/extra taken bij de boa’s zijn komen te liggen. Door deze ontwikkelingen willen de beide gemeentebesturen de handhavingscapaciteit van boa’s uitbreiden met 1,5 fte voor Duiven en Westervoort samen.

De uitbreiding is met name nodig om naast het oppakken en reageren op alle meldingen, tijd te investeren in nieuwe ontwikkelingen en in preventie door gesprekken op straat, gebruik social media, informatieverstrekking, surveillances/ambtelijke constateringen en aanwezigheid tijdens participatiebijeenkomsten en wijkraadoverleggen en daarmee tevens ook de veranderende rol van de overheid meer gestalte te geven binnen het handhavingsvak.

Bereikt/nietbereikt

De uitbreiding van de boa-capaciteit met 1,5 fte is direct in het begin van 2020 gerealiseerd. De boa's hebben vanaf half maart 2020 de coronaregels moeten handhaven. Dat is logischerwijs ten koste gegaan van andere toezichtstaken.

1.B.3

Verbinding tussen zorg en veiligheid

Doel

Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur.

Toelichting

Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid wordt steeds belangrijker, nu de gemeente sinds de decentralisatie in het sociaal domein verantwoordelijk is voor de zorg. Er spelen diverse onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid. Voorbeelden zijn: de aanpak van personen met verward gedrag, personen die ernstige woonoverlast veroorzaken in hun buurt of jongeren die vanwege een instabiele thuissituatie afglijden naar criminaliteit of radicaliseren. In de loop der tijd zullen zich steeds nieuwe knelpunten en doelgroepen manifesteren. Zorg en veiligheid sluit nu nog niet altijd goed op elkaar aan. Het vormgeven van een toekomstbestendige lokale zorg- en veiligheidsstructuur is daarom een speerpunt voor de komende jaren.

Bereikt/nietbereikt

Binnen het cluster Veiligheid is zodanig met taken geschoven dat sinds mei 2020 alle veiligheidstaken met een zorgkant in één functie/persoon zijn ondergebracht. Deze functionaris coördineert ook de aanpak van ingewikkelde cases met zorg- en veiligheidsaspecten. De verbinding tussen veiligheid en zorg is daarmee flink verbeterd. Mede door deze ontwikkelingen is het begrote bedrag van € 18.900 voor het inschakelen van externe expertise in 2020 niet besteed. Het versterken van de verbinding tussen veiligheid en zorg is echter een ingewikkeld proces dat nog geruime tijd vergt. In het kader van dit proces of de uitkomsten ervan kan dit structurele budget nog nodig zijn. Het plan van aanpak personen met verward gedrag is in juni door het college vastgesteld. Er wordt nu gewerkt aan de uitvoering, zoals verbetering van het interne werkproces. Daarnaast is gestart met het verbeteren van de ketenaanpak c.q. de verbindingen tussen de betrokken partijen ten aanzien van personen met verward gedrag. Er is elk kwartaal casusoverleg tussen politie, Vivare, Ribw, GGnet, Sociaal Loket en OOV.

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

1.B.3

Verbinding tussen zorg en veiligheid De gemeente analyseert sinds de tweede helft van 2020 samen met de politie doorlopend de meldingen rond personen met verward gedrag met de bedoeling de problematiek rond deze personen inzichtelijk te krijgen en een persoonsgerichte aanpak te maken. Voor de gegevensuitwisseling komt er een convenant. Medio 2020 waren er veel overlastmeldingen van een rondzwervende jeugdgroep/groepen in de Liemerse gemeenten. De harde kern van deze groepen is in kaart gebracht en voor een persoonsgerichte aanpak aangemeld bij het Veiligheidshuis. Vanwege deze jeugdoverlast is er een wekelijks overleg opgestart tussen politie en de gemeenten Westervoort, Duiven en Zevenaar om de situatie met betrekking tot jeugdoverlast continu te monitoren en waar nodig aan te pakken.

C. Het verbeteren van de kwaliteit van onze dienstverlening, die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners. Dit zijn de speerpunten: 1.C.1

Modernisering van de dienstverlening

Doel

Uitbreiden digitale dienstverlening

Toelichting

Bij de inrichting van onze dienstverlening stellen we onze inwoners, bedrijven en instellingen centraal. Daar waar we voorheen onze dienstverlening vooral inrichtten vanuit de systeemwereld (hoe passen de bestaande processen in een digitaal systeem?), proberen we nu bij de inrichting van de dienstverlening steeds meer aan te sluiten op de leefwereld (mensgerichte systemen & processen). Bij de verdere ontwikkeling van de digitale dienstverlening hanteren we de volgende 5 uitgangspunten: • Digitaliseren daar waar het zinvol is • Toegankelijkheid • Integraliteit • Flexibiliteit • Betrouwbaarheid & Transparantie De grote verscheidenheid aan beschikbare ict-oplossingen – zowel landelijk via MijnOverheid, als via de verschillende leveranciers van backofficeapplicaties en via de gemeentelijke website – vraagt om strategische keuzes. Om daarin robuuste en toekomstbestendige keuzes te kunnen maken, trekken we in De Liemers samen op. We houden daarbij ook aandacht voor de niet geringe groep inwoners/klanten die niet of minder zelfredzaam is en voor de groep digibeten en laaggeletterden. We zorgen dat ook voor deze doelgroepen de gemeentelijke producten en diensten goed toegankelijk zijn. In dat verband zorgen we in elk geval dat de gemeentelijke websites tijdig (voor 23 september 2020) aan het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid voldoen.

Bereikt/nietbereikt

In 2020 zijn 13 nieuwe e-formulieren ontwikkeld en online gezet. Het aantal actieve formulieren per 31-12-2020 bedroeg 74. Verder is de website grotendeels digi-toegankelijk gemaakt en heeft deze nu status C. Met name de toegankelijkheid van de pdf-formulieren is een issue dat nog verbetering behoeft. Daar waar de website nog niet volledig aan de toegankelijkheidseisen voldoet, wordt dit expliciet vermeld in de toegankelijkheidsverklaring en wordt een passend alternatief geboden voor het verkrijgen van de informatie.

D. Een organisatie die waar maakt dat de gemeente een transparante en betrouwbare partner is middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief, die invulling geeft aan de randvoorwaarden die de gemeenteraden hebben gesteld met betrekking tot kwaliteit en kosten en die de opdrachten van beide besturen uitvoert.

9

10

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

1.D.1

Organisatie 1Stroom

Doel

Doorontwikkeling van de fusieorganisatie

Toelichting

De organisatie 1Stroom, de ambtelijke fusieorganisatie van de gemeenten Duiven en Westervoort is op 1 januari 2018 van start gegaan, met als missie/visie: Een veerkrachtige organisatie middenin een vitale samenleving. Het jaar 2018 is vooral het jaar geweest om de basis op orde te brengen en het fusiestof te laten neerdalen. In 2019 nemen we de doorontwikkeling verder ter hand. In kleine stapjes, maar wel in de goede richting en verweven in het werk van alle dag. In 2020 vervolgen we deze weg en kunnen de stapjes steeds groter worden. Richtsnoer bij deze ontwikkeling is de strategische agenda en het strategisch HR-beleid. De belangrijkste lijnen hieruit zijn: • Werken vanuit missie/visie en kernwaarden • Juiste mens op juiste plek • Invulling geven aan onze veranderende rol in de samenleving • Partner van het bestuur

Bereikt/nietbereikt

Op basis van de missie, visie en de besturingsfilosofie is er binnen 1Stroom de afgelopen jaren hard gewerkt aan een goed functionerende organisatie. Nu de organisatie bijna drie jaar draait, wordt echter duidelijk dat een aantal punten verbetering behoeven om de stip op de horizon ‘een veerkrachtige organisatie middenin een vitale samenleving’ te bereiken. Daarom is in 2020 besloten om een volgende stap te zetten in de ontwikkeling van 1Stroom waarbij de bestaande en waardevolle uitgangspunten van de missie, visie en besturingsfilosofie behouden blijven. Om verdere doorontwikkeling van 1Stroom mogelijk te maken wordt de structuur aangepast. Op basis hiervan wordt verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de cultuur en de ontwikkeling van medewerkers. In 2021 krijgt de nieuwe structuur gestalte. In het kader van het verder ontwikkelen van het bestuurlijk ambtelijk samenspel is in 2020, volgend op een succesvolle pilot in 2019/2020, een tweede groep gestart met het programma ‘Versterken Adviseurs’. Door de coronamaatregelen is echter slechts een beperkt deel van het totale programma doorlopen en zal een vervolg in 2021 plaatsvinden. Doordat medewerkers vanwege de coronamaatregelen thuiswerken en allerlei cursussen zijn komen te vervallen is een online leerplatform ‘1StroomAcademie’ in 2020 gelanceerd. In maart 2021 wordt de pilot geëvalueerd.

Vanwege de coronamaatregelen is het moeilijk geweest om te investeren op teamontwikkeling. In 2021 wordt in het kader van het opleidingsplan geïnvesteerd in teamontwikkeling, ook in relatie tot de nieuwe organisatiestructuur Het jaar 2020 sluit voor 1Stroom af met een positief resultaat van € 1.479.122. Dit resultaat is voornamelijk het gevolg van niet begrote incidentele (hogere) bijdragen, extra vergoedingen vanwege Covid en minder uitgaven als gevolg van Covid. In de derde kwartaalrapportage 2020 was een geprognosticeerd resultaat opgenomen van € 300.000. In het algemeen bestuur van 1Stroom is op basis van dit resultaat het besluit genomen om twee bestemmingsreserve te vormen van in totaal € 230.000. Dit betreffen reserves van € 200.000 voor de doorontwikkeling van de organisatie 1Stroom en € 30.000 voor de inzet van een projectleider voor de implementatie van de omgevingswet In 2019 was de financiële functie niet op orde. In 2020 is de financiële functie verder ontwikkeld. De basis van de financiële administratie is op orde en de interne beheersing is in 2020 een stap doorontwikkeld.

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

1.D.1

11

Organisatie 1Stroom Het is de organisatie gelukt om besparingen te realiseren door op onderdelen slimmer te werken en contracten te herbezien. Denk hierbij onder andere aan innovatieve methodieken voor werving en selectie en het opnieuw beoordelen en afsluiten van bestaande contracten. 1Stroom hanteert altijd het voorzichtigheidsprincipe waarbij te voorziene lasten worden opgenomen in de rapportages en de opbrengsten als p.m.-post worden meegenomen tot het moment dat de opbrengst is gerealiseerd. Mede ook omdat hier veelal directe lasten tegenover staan. De managementletter van 1Stroom laat een zichtbare verbetering zien t.o.v. 2019 en met name t.o.v. 2018. De accountant heeft dit vastgesteld en heeft geconstateerd dat de uitvoering van het plan van het verbeteren van de financiële functie conform planning en plan verloopt. Inmiddels is de basis op orde en is de doorontwikkeling van de financiële functie gaande. De administratie is dagelijks bij en geschoond en een eerste aanzet is gemaakt met het opstellen van een intern controleprogramma. In 2020 is het inkoop-, verkoop- en betaalproces verbeterd en het debiteurenbeheer op orde gebracht. In 2020 is voor 1Stroom een start gemaakt met het opstellen van kwartaalrapportages. Dit proces wordt in 2021 verder uitgewerkt waarbij de nadruk wordt gelegd op een managementrapportage in plaats van sec een financiële presentatie.

Het budgetbeheer in de organisatie is sterk verbeterd en er is goed aandacht voor het aantoonbaar vastleggen van prestatieverklaringen in het inkoopproces.

1.3 Wat heeft het ons gekost? Hieronder een tabel waarin de cijfers worden vergeleken van de jaarrekening 2019, de begroting voor wijziging, de begroting na wijziging, de werkelijke cijfers 2020 en het verschil tussen de begroting na wijziging met de werkelijke uitgaven. Resultaat programma Bestuur

Lasten Baten Gerealiseerde totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat (Bedragen x € 1.000)

Rekening

Begroting

Begroting

Rekening

Saldo

2019

2020 v.w.

2020 n.w.

2020

2020

14.834 43.001 28.167 -4 28.163

14.119 43.157 29.038 2.732 31.770

15.911 45.269 29.358 5.142 34.500

13.126 45.387 32.261 -118 32.143

2.784 119 2.903 - 5.259 - 2.356

Verklaring van het saldo Het positief resultaat op het programma Bestuur bedraagt vóór bestemming € 2.903.000. Voor een verklaring van de grote verschillen verwijzen we naar de verschillenanalyse op pagina 122 en verder. Directe kosten (€ 1.256.000) Het nadeel op het taakveld bestuur is ontstaan doordat we vanwege de nieuwe berekeningen door het ABP waarin een lagere rekenrente wordt gehanteerd moesten bijstorten in de voorziening voor pensioenen wethouders. Daartegenover staat een voordeel omdat we uit de eindafrekening van de Stadsregio een bedrag ontvingen. De accountantskosten vielen hoger uit omdat we meer fiscale adviezen nodig hadden en er extra tijd is besteed aan de controles. Op het taakveld burgerzaken ontstaat een voordeel omdat we de ontvangen coronagelden voor de organisatie van de verkiezingen pas in 2021 gaan uitgeven. Op het taakveld beheer overige gronden en gebouwen is een voordeel ontstaan. Dat komt omdat de sloopkosten van de Walcherenstraat 5 en de Loostraat 35 niet volledig zijn uitgegeven maar zijn doorgeschoven naar 2021. Vanwege een herwaardering van het pand in

12

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

het Vitaal Centrum is er een bedrag uit de voorziening vrijgevallen. We hebben een boekwinst op de waardering van een aantal ruilgronden gemaakt. Een nadeel is ontstaan omdat we een bodemsanering hebben gedaan op een stuk grond aan de Plaksestraat. Een voordeel ontstond doordat er niet geraamde opbrengsten waren voor de verkoop van snippergroen. Het taakveld Overhead levert een voordeel op dat grotendeels wordt veroorzaakt door het positieve resultaat in de jaarrekening van 1Stroom. Doordat de rente op de kapitaalmarkt zo laag is zijn er voordelen op het taakveld Treasury. Nadelen ontstaan door het grote aantal omzettingen van hypothecaire geldleningen in het afgelopen jaar. Op de taakvelden OZB voor woningen en niet woningen ontstaan geen grote verschillen omdat de opbrengsten in de pas lopen met de ramingen. Op het taakveld overige belastingen ontstaat een nadeel doordat er minder opbrengsten uit aanmaningen en dwangbevelen zijn geweest bij de invordering. Het taakveld Algemene Uitkering komt door hoeveelheidsverschillen in de maatstaven jeugdigen en inwoners lager uit. In dit totaal zijn de aanpassingen van de maatstaven voor 2018 en 2019 ook verwerkt alsmede de gevolgen van de decembercirculaire. Het voordelige verschil op het taakveld Overige baten en lasten ontstaat voornamelijk doordat de stelpost prijsstijgingen vrijvalt.

Een deel van dit voordeel valt weg tegen de prijsstijgingen op het taakveld Afval die in programma 3 voor een nadeel zorgen. Verder ontstond hier ook een voordeel door het afboeken van een latente BTW-schuld. Op het taakveld crisisbeheer en brandweer zijn diverse kleine voordelen onder andere op onderhoud verder ook een voordeel op de bijdrage VGGM. Op het taakveld openbare orde en veiligheid hebben we voordeel omdat er meer legesopbrengsten APV waren voor een speelautomatenhal en de huur van reclameborden voor 3 jaar is geïnd. Verder zijn er minder kosten gemaakt voor de inzet van de zorgcoördinator. Doorbelasting (€ 1.647.000) De werkelijke lasten van 1stroom zijn volgens de in de begroting gehanteerde procentuele verdeling aan de taakvelden in Duiven en Westervoort doorbelast. In dit programma 1 zijn minder kosten terecht gekomen dan geraamd omdat het voordeel op 1stroom hier is verwerkt. Doordat de activamodule is geactualiseerd, de rentelasten van hypothecaire geldleningen veel lager waren door omzettingen en de rentestand heel laag is zijn er minder kapitaallasten geboekt. Bestuur

-59.000

Burgerzaken

49.000

Beheer overige gronden en gebouwen

876.000

Overhead

141.000

OZB niet-woningen

- 5.000

Overige belastingen

- 24.000

Algemene Uitkering

- 404.000

Overige baten en lasten

698.000

Crisisbeheer en brandweer

32.000

Openbare orde en veiligheid

60.000

OZB woningen

- 35.000

Treasury

- 73.000

Doorbelasting 1Stroom Doorbelasting kapitaallasten Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

1.499.000 148.000 2.903.000

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

13

Bedragen in €

Saldo resultaatbestemming (mutaties reserves) Het saldo op de resultaatbestemming op dit programma is -€ 5.259.000. In totaal is er dus minder uit de reserves onttrokken dan geraamd. Het begrotingsresultaat en de resultaten van de tussenrapportages zijn niet aan de Algemene Reserve toegevoegd of onttrokken omdat het werkelijke resultaat van 2020 uiteindelijk veel beter is(-€ 4.705.000). In de Bestemmingsreserve Vastgoed is het exploitatiesaldo (-€ 191.000) van het vastgoed in het centrum gestort. Het krediet voor de sloop Walcherenstraat 5 is nog niet gebruikt (- € 324.000). De kredieten voor de sloop Tempelstraat 1 (- € 11.000) en Loostraat 35 (- € 27.000) zijn nog niet afgerond en overgeboekt naar 2021. Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten

2.903.000

Begroting/Voorjaarsnota/Najaarsnota

- 4.705.000

Saldo vastgoed centrum

- 191.000

Sloop Walcherenstraat 5/Tempelstraat 1/Loostraat 35

- 363.000

Gerealiseerde resultaat Bedragen in €

- 2.356.000

1.4 Welke verbonden partijen waren betrokken? Samenwerking de Liemers Doel

Het vergroten van de gemeentelijke slagkracht (met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid) door bundeling van ambtelijke expertise op strategisch, tactisch en operationeel niveau met als resultaat verhoogde kwaliteit, continuïteit en efficiëntie.

Taak

Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken met betrekking tot sociale dienst, ict en inkoop.

Beleidsrisico’s

Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door de samenwerking opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op verschillende niveaus waarin afstemming met elkaar wordt gezocht.

Resultaat in 2020

RID: Op basis van de Liemerse i-visie zijn voor 2020/2021 twee strategische doelen geformuleerd: - Wij zetten informatisering in om onze burgers en bedrijven zo goed mogelijk te bedienen en onze wettelijke taken zo goed mogelijk uit te voeren. - Wij zetten informatisering in om de ambities van de Liemerse organisaties tot uitvoer te brengen. Om deze doelen tot uitvoer te brengen, zijn een vijftal uitgangspunten geformuleerd. Dit zijn de uitgangspunten waar vanuit we willen werken en vormen het kader waarbinnen we opereren. De vijf uitgangspunten zijn: digitaal waar dat zinvol is, toegankelijk, integraal, flexibel en betrouwbaar & transparant. In de i-strategie zijn de strategische kaders en keuzes beschreven inclusief een projectenlijst waarin staat wat we gaan doen in 2020.

14

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

Samenwerking de Liemers O.a. de volgende projecten zijn in 2020 uitgevoerd en afgerond: • Uitbreiden en updaten van de Citrix-omgeving • Implementatie Office365 • Uitbreiding VX-rail • Verhuizing datacenter • Aanbesteding GT-print • Aanbesteding websites • Implementatie belasting applicatie. Daarnaast zijn er een groot aantal projecten die in 2020 zijn uitgevoerd en naar verwachting in 2021 zullen worden afgerond. RID inkoop: RID inkoop is naast haar reguliere taken in 2020 bij diverse aanbestedingen betrokken geweest waarbij aandacht en succes is behaald op thema’s als Social Return on Investment, Duurzaamheid en regionale kansen. Bij diverse groenaanbestedingen is 25% social return opgenomen wat resulteert in een bedrag voor social return van ruim twee miljoen over de hele contractperiode. Er is in 2020 ook een start gemaakt met de aanbesteding van meubilair voor 1Stroom. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de RCC (Rapid Circular Contracting) methodiek die moet zorgen voor zoveel mogelijk circulariteit. RSD: De RSD heeft in 2020 naast de extra werkzaamheden die het gevolg zijn van de Corona pandemie, verder gewerkt aan de nieuwe opdracht. Dit heeft ook in 2020 ondanks de wat moeilijkere omstandigheden geresulteerd in het ruim behalen van de afgesproken KPI’s. In 2020 zijn de overleg momenten met portefeuillehouders, accountmanagers en regionaal overleg verder gestructureerd.

De RSD is in veel overleggen de kartrekker. Dit was ook noodzakelijk voor het afstemmen van het Corona beleid en de wijze van aanpak. Bij de invoering van de Tozo-regelingen half maart is hier heel sterk op ingezet, alle medewerkers hebben zich heel flexibel opgesteld. Er zijn ruim 2000 verzoeken Tozo 1 afgehandeld. Voor Tozo 2 en 3 telt het partnerinkomen mee waardoor het aantal aanvragen terug liep naar ongeveer 300 per regeling in 2020. Begin 2021 vind de evaluatie van de nieuwe opdracht 2019 en 2020 plaats. 1Stroom Doel

De ambtelijke fusie moet ertoe leiden dat de organisatie: 1 Robuuster wordt (minder kwetsbaar). 2 Voldoende flexibel kan zijn om twee zelfstandige gemeenten te bedienen en om mee te bewegen met veranderende taken en rollen van de overheid (kracht). 3 Optimale dienstverlening biedt aan inwoners, organisaties en bedrijven alsook aan de raden en colleges (kwaliteit). 4 Interessante loopbaanperspectieven biedt aan medewerkers en door zijn robuustheid in staat is om strategische kansen te benutten (kansen). 5 Niet duurder en zo mogelijk goedkoper is dan de twee huidige organisaties gezamenlijk (kosten). Op basis van raadsbesluit juli 2016 geconcretiseerd tot een netto besparing van uiteindelijk € 600.000 in 2021 oplopend tot ruim € 1,3 mln in 2024.

Taak

Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken voor de gemeenten Duiven en Westervoort.

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

Beleidsrisico’s

Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door 1Stroom opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op bestuurlijk niveau waarin afstemming met elkaar wordt gezocht.

Resultaat in 2020

In 2020 is de interne beheersing verbeterd. In het verbeterproces voor de financiële beheersing hebben we stappen gemaakt onder andere door grip te krijgen op de budgetten, door contracten te actualiseren en voordeliger in te kopen en door op onderdelen slimmer te organiseren of gebruik te maken van nieuwe technieken. Bijvoorbeeld innovatieve methodieken voor werving en selectie en het verbeteren van bestaande applicaties waardoor systemen menselijke handelingen overnemen of verminderen.

15

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) Doel

Behartigen van de belangen van de deelnemers op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, publieke gezondheid, geneeskundige hulpverlening, crisisbeheersing en gemeenschappelijke meldkamer.

Taak

In stand houden van een brandweer, in stand houden van een geneeskundige hulpverleningsorganisatie bij rampen (GHOR), voorzien in de meldkamerfunctie, aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel, het inventariseren van en adviseren over risico’s, voorbereiden op de bestrijding van branden, het organiseren van de crisisbeheersing, het bevorderen van medisch milieukundige zorg, het bevorderen van technische hygiënezorg, het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders, taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg en ouderengezondheidszorg en algemene infectieziektenbestrijding.

Beleidsrisico’s

Om de financiële en beleidsrisico’s in beeld te hebben en te beperken is er een regionaal controllersoverleg actief dat regelmatig overlegt met VGGM over de financiële positie. Dat heeft de afgelopen jaren tot forse besparingen geleid en tot beleidsarme begrotingen.

Resultaat in 2020

Als crisisorganisatie was VGGM in 2020 vooral druk met de bestrijding van de corona pandemie. Vanwege het testen en het bron en contactonderzoek was de druk bij de GGD (onderdeel van VGGM) hoog en is veel tijdelijk personeel aangenomen. In 2020 is in het bestuur van VGGM uitgebreid gesproken over nieuwe verdeelsleutels voor de verdeling van de kosten van de brandweer over de deelnemende gemeenten. In 2021 vindt hierover definitieve besluitvorming plaats, waarna de nieuwe kostenverdeling wordt opgenomen in de VGGM-begroting van 2022. Een ander belangrijk project in 2020 was de professionalisering van de gekazerneerde beroepsorganisatie bij brandweer Arnhem en Ede. De kosten van deze operatie worden eveneens meegenomen in de VGGM-begroting van 2022. Streekarchief

Doel

Behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers ten aanzien van het beheer van hun archiefbescheiden conform de Archiefwet.

Taak

Beheren en toezicht houden op de overgedragen en niet overgedragen archiefbescheiden van de deelnemers. Adviseren over de archiefbewaarplaatsen en het verstrekken van informatie over de archiefbescheiden.

Beleidsrisico’s

Niet van toepassing.

16

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

Streekarchief Resultaat in 2020

Omdat een groot deel van 2020 er geen vrijwilligers op het archief werkzaam waren en de archivarissen (vaak noodgedwongen) thuiswerkten, kon er op locatie minder werk worden verzet. Daarnaast was 1 van de archivarissen langdurig ziek. Diverse activiteiten stonden dus op een laag pitje. Aan het opzetten van een e-depot werd in 2020 wel veel aandacht besteed. DocFactory verrichtte een onderzoek onder de deelnemende gemeenten om een goed beeld te krijgen van waar men nu staat. Daarnaast is er gewerkt aan het vullen van de nieuwe website. Euregio

Doel

Grensoverschrijdende samenwerking tussen territoriale gemeenschappen in Nederland en Duitsland bevorderen.

Taak

Grensoverschrijdende samenwerking van de deelnemers ondersteunen en coördineren. Zij voert hiertoe projecten uit. Zij vraagt aan en ontvangt financiële middelen van derden. Zij adviseert de deelnemers bij grensoverschrijdende activiteiten en problemen.

Beleidsrisico’s

Beperkt. De Euregio voert nauwelijks eigen beleid.

Resultaat in 2020

Geen bijzonderheden.

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

17

Programma 2 Maatschappij 2.1 Wat hebben we bereikt? Programmadoel We dragen bij aan een vitale Duivense samenleving, die veerkrachtig, flexibel, gezond, menselijk, zelfredzaam en maximaal leefbaar is. Toelichting Uitgangspunt is de eigen kracht van inwoners, bedrijven en verenigingen (samenleving). De meeste Duivenaren kunnen zonder hulp goed voor zichzelf zorgen. Voor inwoners die (tijdelijk) niet in staat zijn zelf regie over hun eigen leven te voeren krijgen van ons passende zorg en hulp om waardevol en zelfstandig aan de (Duivense) samenleving deel te nemen. Ook in de huidige Corona periode blijken de maatschappelijke instellingen en verenigingen een sterke “fundering” van de Duivense samenleving te vormen, die door ons nog beter benut en versterkt zal worden. Dit doen wij door in overleg de samenwerking en dialoog tussen deze partijen te stimuleren, te faciliteren en initiatieven te ondersteunen. Dit kan (eenvoudige en) duurzame oplossingen mogelijk maken voor maatschappelijke vraagstukken en kan leiden tot betere resultaten voor mogelijk minder geld. Wij zetten sterk in op preventieve voorzieningen met een lage toegangsdrempel, die dicht bij de inwoners worden aangeboden. Hiermee kunnen zwaardere zorg en maatwerkvoorzieningen voorkomen en/of uitgesteld worden. Dat is een win-win-situatie.

Voor het verbeteren van het signaleren van hulpvragen van inwoners worden door professionals o.a. vrijwilligers en andere groepen getraind. Voor kwetsbare inwoners die geen regie over hun leven kunnen voeren en ook niet volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen houden wij een “vangnet” in stand. Dit “vangnet” bestaat uit door de overheid georganiseerde voorzieningen en uit zo nodig specialistische zorg. De kwetsbare inwoner kan hierdoor zo prettig en zinvol mogelijk leven. Het “vangnet” zal worden versterkt. De in 2017 ingeslagen weg naar versterking van samenwerking met en tussen maatschappelijke instellingen, culturele instellingen, onderwijs en verenigingen in het basisteam/netwerk, Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen (BOSS) en cultuureducatie, wordt vervolgd. Dit zal een extra impuls van ons krijgen, omdat niet alle partners met hetzelfde “vervoermiddel” en dezelfde ”snelheid” de ingeslagen weg volgen. Het resultaat is, dat alle partners op gelijkwaardige wijze deelnemen aan het basisteam/netwerk. De wijze waarop dit zal gebeuren staat bij de speerpunten. De basisvoorzieningen worden gevormd door mogelijkheden voor sport, recreatie, kunst, cultuur, educatie, onderwijs en gezondheidszorg. Voor alle inwoners van Duiven dragen die voorzieningen voor een belangrijk deel bij aan zinvolle vrijetijdsbesteding, ontplooiing, ontwikkeling en positieve gezondheid.

De basisvoorzieningen maken mogelijk dat inwoners zelfstandig de regie over hun leven kunnen voeren en deel kunnen nemen aan de samenleving. Goede basisvoorzieningen moeten ook voorkomen dat zo min mogelijk een beroep gedaan wordt op maatwerkvoorzieningen en gebruik gemaakt moet worden van het “vangnet”. De basisvoorzieningen worden in stand gehouden en versterkt waardoor het goed en prettig leven is in Duiven. Hoofddoelen Daarom zetten we in op: A. De basis op orde B. Meedoen naar vermogen C. Zelfredzaamheid naar vermogen Externe ontwikkelingen Gespannen arbeidsmarkt:

18

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

Na jaren van economische groei, groeide de economie al voor het uitbreken van de coronacrisis minder snel. Er was geen sprake van economische krimp, maar wel van een afnemende groei. De daling van de werkloosheid stagneerde. Economisch mindere tijden waren dus (waarschijnlijk) in aantocht. Het uitbreken van de coronacrisis heeft dit proces echter versterkt en versneld. Hoe snel Nederland en de rest van de wereld het effect van de coronacrisis te boven komen hangt af van een aantal factoren. Hoe snel wordt er gevaccineerd? Volgt er weer een nieuwe golf besmettingen? Hoe gedraagt het virus zich in andere delen van de wereld? Allemaal ontwikkelingen die invloed hebben op de economie en arbeidsmarkt in Midden-Gelderland. Voor Duiven en Westervoort geldt dit in gelijke mate. Door de maatregelen die in maart 2020 ter preventie van een verdere verspreiding van het coronavirus werden genomen, daalde het aantal vacatures snel en steeg het aantal WWuitkeringen flink. Dat leidde er in het eerste kwartaal van 2020 al toe dat er niet langer sprake was van een krappe arbeidsmarkt. Zowel landelijk als in de Liemers was de arbeidsmarktspanning in het eerste kwartaal van 2020 ‘gemiddeld’, wat inhoudt dat de vraag naar en het aanbod van arbeidskrachten redelijk met elkaar in evenwicht zijn. In het tweede kwartaal nam de spanning op de arbeidsmarkt verder af.

De typering bleef voor heel Nederland en voor de Liemers echter gemiddeld. Beroepen waar het eind 2020 lastig is om werk in te vinden zijn onder andere administratief-financiële beroepen (zoals administratief medewerkers), beroepen in de cultuursector (zoals bibliotheekmedewerkers) en beroepen in de dienstverlening, evenementen en reizen (zoals horecamedewerkers). Het aantal jongeren was hierin naar verhouding oververtegenwoordigd. Zij verloren aan het begin van de coronacrisis vaker hun baan dan de oudere leeftijdsgroepen. Het aantal nieuwe WW-uitkeringen van jongeren in de periode maart tot en met augustus is in Midden-Gelderland 2,5 keer hoger in 2020 dan in 2019. Dit komt door twee factoren die elkaar versterkten. Zo waren de horeca en de detailhandel twee snel en sterk getroffen sectoren waarin relatief veel jongeren werken. Tegelijkertijd zijn er ook nog kansrijke beroepen waar meer vraag dan aanbod is, zoals hogere ICT-beroepen (zoals softwareontwikkelaars en netwerkspecialisten), zorgberoepen (zoals verpleegkundigen en verzorgenden IC), veel technische beroepen (zoals elektriciens, machinemonteurs en elektrotechnisch ingenieurs), maar bijvoorbeeld ook vrachtwagenchauffeurs. Wat voor de langere termijn belangrijk is, is dat de coronacrisis bestaande ontwikkelingen op de arbeidsmarkt een impuls geeft.

Bedrijven reorganiseren om productiever te worden en voeren robotisering en automatisering versneld in. Ook thuiswerken zal veel vaker voorkomen om kosten van reizen en kantoorhuur te besparen. Het werk in bijvoorbeeld bedrijfscatering en administratief werk neemt daardoor af, terwijl veel werk in de techniek toeneemt en technische vaardigheden in veel beroepen steeds belangrijker worden. Invoering beschermd wonen: Er zijn afspraken gemaakt tussen VNG en Ministerie van VWS over de decentralisatie van het beschermd wonen van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. De ontwikkeling van het objectieve verdeelmodel zal in 10 jaar tijd verlopen van historisch verdeeld over de centrumgemeenten naar objectief verdeeld over alle gemeenten. Gemeenten zijn verplicht om gedurende het ingroeipad van 10 jaar regionaal samen te werken. Maatschappelijke opvang blijft de komende 4 jaar onder de centrumgemeenten vallen. Het objectieve verdeel model zou worden opgeleverd door de landelijke overheid, in 2020. Maar deze oplevering heeft vertraging opgelopen. Hierdoor is de financiële decentralisatie uitgesteld naar 1 januari 2022. Vanaf die datum gaat ook het ingroei pad van 10 jaar gelden. Veranderende wetgeving inburgering 2020: Per 1 januari 2022 treedt de nieuwe wet Inburgering in werking. Als gevolg daarvan veranderen de taken en verantwoordelijkheden van de gemeente aanzienlijk.

In de nota “Inburgering en Participatie” wordt hierop reeds voorgesorteerd. De gemeente is reeds gestart met de voorbereiding op deze veranderingen. Voor de implementatie is een startnotitie op gesteld en er is een update opgesteld van de nota “Inburgering en Participatie”. Bij deze voorbereidingen worden verschillende interne afdelingen en externe

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

19

samenwerkingspartners betrokken. In 2020-2021 wordt gedegen onderzoek gedaan naar wat de veranderingen betekenen voor de gemeente en de samenwerkingen Invoering maatschappelijke diensttijd: Tijdens de maatschappelijke diensttijd leren jongeren iets nieuws, zoals koken, met machines werken of een evenement organiseren. Je kunt zo ontdekken welke studie of wat voor werk je wilt gaan doen. Je leert nieuwe mensen kennen, bijvoorbeeld door te sporten met jongeren met een ander geloof. Tijdens de maatschappelijke diensttijd doe je iets voor een ander. De diensttijd is vrijwillig. In het land oefenen organisaties en jongeren al sinds 2018 met de maatschappelijke diensttijd in een groot aantal pilots/proeftuinen in het land. Vanaf schooljaar 2020-2021 start er op initiatief van Hope XXL ook op het Candea College (en het Liemers College) een proeftuin over maatschappelijke diensttijd, gefinancierd voor 2 jaar vanuit het Rijk. Leerlingen op deze scholen kunnen vrijwillig een maatschappelijke diensttijd invullen. Sportakkoord en preventieakkoord In de zomer van 2018 hebben Ministerie van VWS, VSG, VNG en NOC*NSF het Nationaal Sportakkoord getekend. Een akkoord dat veel positieve energie heeft losgemaakt. Het heeft tot doel de sport te versterken en te verenigen en integraal beleid te bevorderen.

Het sportakkoord beoogt daarmee dat de verbindende rol van sport en bewegen beter wordt benut. Op maandag 9 maart 2020 is er door de gemeente Duiven in samenwerking met sportaanbieders, maatschappelijke partners en het bedrijfsleven, een lokaal sportakkoord ondertekend: het BOSSakkoord. Het BOSS-akkoord bouwt verder aan de gezamenlijke BOSS-visie en droom: iedere inwoner van de gemeente Duiven met plezier laten Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen. Dit akkoord wordt begeleid door een stuurgroep, bestaande uit een maatschappelijk breed team (sportverenigingen, sportondernemers, welzijnsstichting, combinatiefunctionarissen). De gemeente heeft in deze stuurgroep een adviserende rol. In de regio Arnhem zullen de gemeenten een regionaal sportakkoord gaan sluiten waarin aansluiting wordt gezocht bij het Landelijke sportakkoord en waarin regionale ambities worden geformuleerd: 1. Vaardig in bewegen: De ambitie is om meer kinderen in de Regio Centraal Gelderland aan de beweegrichtlijnen te laten voldoen en om de neerwaartse spiraal van motorische vaardigheid van kinderen de komende jaren naar boven toe te buigen. 2. Vitale sport- en beweegaanbieders en positieve sportcultuur: De ambitie is om alle typen sportaanbieders toekomstbestendig te maken.

De financiële en organisatorische basis wordt op orde gebracht, zodat aanbieders hun vizier kunnen richten op een plezierig, veilig, eerlijk en zorgeloos sportklimaat en de ontwikkeling van de verbindende sportvereniging in haar omgeving. 3. Duurzame sportinfrastructuur: De ambitie is om Regio Centraal Gelderland te voorzien van functionele, goede en duurzame sportinfrastructuur. De exploitatie van sportaccommodaties wordt verbeterd, de openbare ruimte wordt beweegvriendelijker ingericht en alle sportaccommodaties zijn duurzaam. Preventieakkoord In november 2018 heeft het kabinet het Nationaal Preventieakkoord gesloten met zo'n zeventig maatschappelijke organisaties en bedrijven. Nederland moet gezonder worden, vindt het kabinet. Een samenhangend pakket met maatregelen die gezamenlijk bijdragen aan het gezonder maken van Nederland. Doel van het akkoord is dat Nederlanders gezondere keuzes maken, waardoor ze minder ziek worden, minder zorg nodig hebben en het goede voorbeeld geven aan hun kinderen. Er is gekozen voor een aanpak op de onderwerpen: roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht. Omdat ze verreweg de grootste oorzaak voor ziektelast in Nederland zijn. Diverse maatregelen uit het preventieakkoord hebben ook betrekking op sport, zodat er een verbinding gelegd kan worden met het sportakkoord. 2.2 Wat hebben we daarvoor gedaan? A. De basis op orde.

20

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

Dit zijn de speerpunten: 2.A.1

Aansluiting Zorg en Onderwijs

Doel

Uitgaande van de ondersteuningsvraag van kind of ouders, werken onderwijs en jeugdhulp samen om kind en ouders te ondersteunen zodat kinderen zoveel mogelijk in de eigen omgeving opgroeien.

Toelichting

Doel is dat kinderen zoveel mogelijk in hun eigen omgeving opgroeien. Omdat kinderen een belangrijk deel van hun tijd op school doorbrengen, is de betrokkenheid van het onderwijs om dit doel te bereiken van belang. Aansluiting van scholen (primair onderwijs en voortgezet onderwijs) op de jeugdhulp en omgekeerd is essentieel. Het onderwijs verleent mede in het kader van passend onderwijs regelmatig ondersteuning aan leerlingen. Voor zover van toepassing moet dit aansluiten op de jeugdhulp die een leerling ontvangt. Daarnaast is het van belang dat signalen vanuit het onderwijs tijdig leiden tot inzet van jeugdhulp en is betrokkenheid vanuit het onderwijs belangrijk als jeugdhulp wordt ingezet. In 2018 en 2019 zijn stappen gezet om de aansluiting te verbeteren. Er zijn nadere afspraken gemaakt en het contact is verder verbeterd. Wachtlijstproblematiek, inkoopvoorwaarden van zorginstellingen en verschillende verantwoordelijkheden tussen gemeente en onderwijs blijven aandachtspunten. In 2020 zal hier op nieuw op worden ingezet en zullen de gemaakte afspraken moeten worden geborgd. Daar waar nodig faciliteren we ondersteuning op een manier die past bij de ondersteuningsvraag. We zetten in op slimme verbindingen van maatwerkvoorzieningen met het onderwijs rondom een kind. Eind 2019 wordt het onderwijsachterstanden-beleidsplan (OAB) in de gemeenteraad vastgesteld.

Dit plan zal ondersteunend zijn aan het doel om de aansluiting tussen zorg en onderwijs te verbeteren. Nu we op lokaal niveau goede stappen hebben gezet gaan we nu ook op Liemers niveau de aansluiting tussen zorg en onderwijs verbeteren. Het onderwijs en het samenwerkingsverband van het onderwijs is op Liemers niveau georganiseerd waar ook enkele speciaal onderwijsscholen onder vallen. De gemeenten Westervoort, Zevenaar en Montferland zijn bereid om hier aan mee te werken.

Bereikt/nietbereikt

Onze gemeente is sinds 2015 verantwoordelijk voor het bieden van jeugdhulp, waar ook de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) voor jeugdigen onder valt. De Jeugd GGZ biedt diagnostiek en behandeling aan kinderen en jongeren met een psychische kwetsbaarheid. Naast het gezin vormt het onderwijs het belangrijke tweede opvoedmilieu voor kinderen en jongeren, waardoor de verbinding tussen school, thuis en GGZ van belang is om te zorgen dat kinderen zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen. Vanuit het onderwijs is het signaal afgegeven dat de verbinding tussen de aanbieders van GGZ en het onderwijs beter kan. Op Liemers niveau hebben er verkennende gesprekken plaats gevonden met betrokken partijen over dit onderwerp.

Jaarstukken Duiven 2020 - Jaarverslag - Programmaverantwoording

2.A.1

Aansluiting Zorg en Onderwijs Vanuit het basisnetwerk is gekozen voor het voeren van individuele gesprekken en groepsgesprekken. Ouders en jongeren, kinderopvang en POH Jeugd, zorgaanbieders en intern begeleiders, jeugdartsen en maatschappelijk werkers hebben hieraan deelgenomen. Hieruit zijn diverse thema's naar voren gekomen waarvan er 3 in een pilot zijn uitgevoerd binnen het project Verbetering verbinding GGZ en onderwijs: • Bereikbaarheid • Verwijzing • Vertaling diagnostiek en behandeling naar onderwijs en thuis Op 15 oktober 2020 zijn de pilots geëvalueerd met een afvaardiging van intern begeleiders, zorgaanbieders en POH Jeugd. Dit heeft ertoe geleid dat de afspraken uit dit project zijn gedeeld en goed geborgd bij alle deelnemers. De opbrengst van dit project zijn deze resultaten. In de samenwerking tussen partijen wordt dit geborgd door middel van bestuurlijk overleg in het OOGO: Er zijn duidelijke afspraken over trajecten en terugkoppeling gemaakt. Er is een geactualiseerde lijst van contactpersonen, er zijn korte lijnen die vooral voor ouders heel goed werken bij signalering op school van moeilijk verstaanbaar gedrag van hun kind. Er is een vastgestelde werkwijze over de verschillende routes rond het verwijzen en het voeren van het startgesprek en de verslaglegging tussen zorgaanbieders, POH Jeugd en school, en wie de contactpersoon is.

Naast dit onderzoek is in onze opdracht in 2020 een Focustraining verzorgd door de praktijkondersteuner Jeugd GGZ van de huisartsen. Het is een groepsgerichte training gericht op jeugdigen in het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs. De training bestaat uit een combinatie van werkvormen, gebaseerd op cognitieve gedragstherapie, mindfulness en leefstijlinterventies, met het gedachtengoed van positieve gezondheid: minder medicaliseren, meer welzijn en normaliseren. Voor de kinderen en jongeren heeft de training als resultaat opgeleverd dat zij een minder vol hoofd, meer rust ervaren waardoor minder boze buien, betere focus/ concentratie, betere rapporten, minder ruzies thuis. Door ouders actief in de training te betrekken worden de effecten van de training bekrachtigd, en daarmee verduurzaamd. Tijdens de training maken de kinderen hun eigen Focusplan. Deze plannen worden teruggekoppeld aan ouders en aan leerkrachten in basisonderwijs. De korte lijnen met het onderwijs leiden tevens tot toepassing van de oefeningen in de klas. Het effect hiervan op de jeugdigen is positief. Het heeft hen geholpen bij een betere concentratie op school en bij het omgaan met spanningen. Door deze op preventie gerichte werkwijze is de inzet op jeugdhulpvoorzieningen zoals behandeling en begeleiding teruggedrongen en is de verbinding met het onderwijs versterkt.