3. Bijlage - Grondstoffenplan Samen minder afval gemeente Duiven.pdf

Dat is ook naar voren gekomen in de enquête en genoemd tijdens de meedenkavonden. Circulaire Economie: ‘’Door de schaarste van grondstoffen moeten we anders nadenken hoe we met deze grondstoffen

omgaan. Circulaire economie is gericht op het optimaal gebruik en hergebruik van grondstoffen in het hele proces van productie tot gebruik.’’

7.1 Circulaire economie en communicatie Afgeleid van de uitgangspunten voor de ‘participatiestrategie programma Circulaire Economie’, zijn dit de vertrekpunten die we hieronder hebben geformuleerd. Deze geven een goede indruk van waar we naartoe willen en hoe we dat willen doen:  Het (zelf)bewustzijn van inwoners versterken.  Ze actiever, beter en concreter informeren/voorlichten en bewuster maken van hun eigen verantwoordelijkheid naast die van de overheid.  Commitment krijgen en zorgen dat de gezamenlijke opgave uitgevoerd wordt.  Informatieoverdracht: wat zijn de rollen en de taken van de gemeente? Wat betekent dit voor ons?  Een positieve houding van inwoners ten opzichte van de doelstelling.  Inwoners activeren in het maken van bewuste keuzes.  Onzekerheid wegnemen.  Verwachtingen managen.  Open en helder communiceren. Actiepunt:

Voor goede, frequente communicatie is budget en tijd nodig. Dit is een belangrijke voorwaarde. De gemeente Duiven wil daarom structureel uren en budget gaan begroten voor communicatie over het thema afval.

INFORMATIEVOORZIENING Inwoners zijn over het algemeen redelijk tevreden over de informatievoorziening, toch ligt er behoorlijke ruimte voor verbetering. Van de 832 respondenten gaf minder dan 20% aan niet geheel tevreden te zijn over de

30 Grondstoffenplan gemeente Duiven

informatievoorziening. Het is van groot belang te kijken welke veranderingen hier mogelijk zijn. Verbeteringen liggen bij begrijpelijkheid, vindbaarheid, de hoeveelheid info en timing.

Er heerst over het algemeen tevredenheid over de informatievoorziening van de gemeente: Meer dan driekwart (77%) van de inwoners vindt de informatie begrijpelijk.  61% is het eens met de uitspraak dat de informatie eenvoudig te vinden is. Dit geeft wel aan dat hier nog veel ruimte ligt voor verbetering.  Bijna zes op de tien (59%) vindt dat er voldoende informatie over afval en afvalscheiding beschikbaar is.  Iets meer dan de helft (52%) kan beamen dat de informatie op het juiste moment wordt aangeboden. Hier kunnen we opnieuw kritisch naar kijken, want dat betekent dat de helft minder tevreden is. Wel is belangrijk om te noemen dat je niet iedereen kan bereiken met communicatie. Ook wordt meegenomen dat niet iedereen de wil heeft om afval daadwerkelijk (goed) te scheiden. Deze personen zijn lastig te beïnvloeden en krijg je hoogstwaarschijnlijk niet zover om mee te werken aan het behalen van de doelstelling om tot minder restafval te komen. En afval beter te scheiden i.v.m. recycling. Om menselijk gedrag te veranderen moet eerst het gedrag geanalyseerd worden om het te kunnen begrijpen: weten waarom doelgroepen een bepaalde houding vertonen of iets als een probleem zien. Een gebrek aan kennis (doelgedrag, informatie over goed afval scheiden) zorgt er mogelijk voor dat zij iets niet als een probleem zien.

Bijvoorbeeld: wanneer mensen niet weten wat er precies bij het PMD hoort, zullen ze er ook verkeerde dingen in gooien. Ze weten niet dat ze het fout doen en zien daardoor het probleem niet. Mensen laten zich sterk sturen door wat anderen doen. Als je ziet dat andere mensen afval netjes in de prullenbak gooien dan volgen de meeste mensen dit gedrag. We realiseren ons dat iedereen iets met het thema heeft, in meer of mindere mate. “Afval is emotie” en iedereen vindt er iets van.

DE BASIS OP ORDE Los van welke interventies gekozen gaan worden, gaat de gemeente inzetten op acties om de basis goed op orde te krijgen:  Goed herkenbare containers  eenduidigheid  Goed herkenbare (grondstof)fractie aanduiding  Per huishouden heldere informatie over inzameldata  Duidelijke informatie over de scheidingsregels  Regelmatig relevante afvalscheidingsinformatie geven (via verschillende kanalen) Ook uit andere enquêtes over afvalscheiding in het land blijkt dat afvalscheidingsregels voor veel inwoners onlogisch en onduidelijk zijn. Uitleg en toelichting geven op de afvalscheidingsregels is dus (blijvend) noodzakelijk. Dit wordt tevens landelijk opgepakt. Belangrijk is om de juiste informatie op het juiste moment bij de inwoners onder de aandacht te brengen. Informatie moet makkelijk toegankelijk en goed vindbaar zijn. Goede informatie zien inwoners als een belangrijke service. Het is ook een belangrijke stimulans om mee te doen met het bereiken van een betere afvalscheiding.

7.2 Verder gaan we doen Enkele uitgangspunten die we mee gaan nemen bij de uitwerking van concrete communicatie-acties:  Belicht alle afvalstromen; dus communiceer niet alleen over de deelstromen die zorgen voor een mogelijke daling van het restafval (naar dat laatste gaat overigens wel de prioriteit uit aangezien daar de meeste winst valt te behalen.)

31 Grondstoffenplan gemeente Duiven

 Er wordt, waar mogelijk, gebruik gemaakt van landelijke, bestaande campagnes. Denk aan: glas inzamelen of acties die gaan over de inzameling van elektrische apparaten (Wecycle). Of gebruik landelijke acties als kapstok om zelf informatie te verspreiden.  Acties inzetten (mede afhankelijk van budget). Zo is een bekende landelijk actie 100-100-100. Een uitdaging waarbij 100 gezinnen gedurende 100 dagen 100% afvalvrij proberen te zijn. Er is een platform voor deelnemers en belangstellenden met informatie-uitwisseling. Ook voor de publiciteit is het een aantrekkelijke manier om aandacht te vragen voor afvalpreventie en afvalscheiding.  De initiatieven die er al zijn worden geïnventariseerd en in de schijnwerpers gezet.: 2Switch, het Repaircafé.  Inzetten op de digitale afvalwijzer (app en website). - Goed kijken hoe dit kanaal nog beter kan worden benut. - Hoe kan het aantal gebruikers stijgen.  Structurele inzet van een afvalcoach is essentieel (op vaste basis, met een duidelijk takenpakket). De communicatie over afval wordt (zo blijkt uit ervaringen in Nederland) soms als afstandelijk ervaren. Er mist een gewone mens-tot-mens toelichting op: wat zijn de scheidingsregels, wat mag waarbij, wat gebeurt er met het (gescheiden) afval. Er wordt ook goed gekeken naar de zichtbaarheid (en op welke momenten dat slim is om te doen).

 Inspireren en aanspreken door goede voorbeelden of ervaringen van anderen te laten zien. Er wordt hieraan een gezicht gegeven (inwoner aan het woord) en gebruik gemaakt van de pay-off: Marjolein doet mee voor duurzaam/ik doe mee voor duurzaam.  Procesinformatie geven: hoe is dit plan tot stand gekomen. Om zo inwoners proberen te betrekken en mee te nemen in deze ontwikkeling. In de fase voorafgaand aan dit plan is er ingezet op participatie van de bewoners door het uitzetten van een enquête, het organiseren van een meedenkavond, een Groen(e) Markt en een bijeenkomst van een klankbordgroep. Dit leverde overigens veel informatie op over de beleving van onze inwoners. Waar ze knelpunten zien. Wat ze goed vinden.  Laten zien (het liefst met beeldmateriaal) wat er gebeurt met de ingezamelde afvalstroom (sortering en verwerking). Dat maakt ook goed duidelijk waarom afval scheiden (wel) nuttig is. En dat iedereen hier een steentje aan kan bijdragen.  Aansluiten bij gevoel, beleving van inwoners. De boodschap en toon zijn positief en stimulerend. “We doen het al erg goed, maar het kan nog beter “. Bij veranderingen die worden doorgevoerd leggen we het uit en erkennen we het gevoel: “Dat zal best even wennen zijn”. Dit wordt nog verder uitgewerkt tot concrete communicatie-acties. Samengevoegd ontstaat dan een middelenmatrix (met wie wordt er hoe en wanneer gecommuniceerd).

7.3 Kernboodschap(pen) Het is belangrijk om in de communicatie een goede kernboodschap te formuleren, die aansluit bij de doelgroep (ook in toon en taalgebruik). De elementen van de kernboodschap(pen):

32 Grondstoffenplan gemeente Duiven

 De gemeente wil samen met inwoners proberen de hoeveelheid restafval terug te dringen (de gemeente wil streven naar de VANG-doelstelling). Daarom gaan we veranderingen doorvoeren.  Afval bestaat niet, afval is grondstof. De meeste producten en materialen die u weggooit, zijn goed opnieuw te gebruiken. Dit zijn waardevolle grondstoffen voor nieuwe producten.  Best gek dat we grondstoffen soms zomaar weggooien! Want eigenlijk is afval scheiden heel normaal. En het hoeft niet ingewikkeld te zijn.  Als u de afvalstromen goed scheidt, dan houdt u nog maar een klein beetje restafval over. De restafvalcontainer hoeft u dan minder vaak te laten legen. Dat is ook nog eens gunstig voor de aanslag die u moet betalen voor de afvalstoffenheffing (hoe minder vaak de restafvalcontainer geleegd hoeft te worden, hoe minder u hoeft te betalen).  Het is van belang te realiseren dat iedereen zelf een bijdrage kan leveren.

7.4 Het gewenste resultaat Inwoners:  Weten waarom de veranderingen worden ingevoerd.  Weten wat die veranderingen zijn.  Weten waarom het belangrijk is dat ze minder restafval produceren.  Krijgen van de gemeente goed bruikbare informatie over afval scheiden en inzamelen.  Scheiden afval beter en belangrijk: letten beter op wat ze aanschaffen, kiezen voor minder verpakkingsmateriaal. En letten op verspilling.  Dat leidt dus tot een daling van het aantal kilo’s restafval.  Bij een blijvende afname resulteert dat in een circulaire economie! Oftewel het hergebruiken van grondstoffen.

7.5 Samen met Westervoort De gemeente Westervoort gaat ook aan de slag met nieuwe communicatie rondom afval en afvalscheiding. Voorstel is om de communicatie samen met Westervoort te ontwikkelen en uit te voeren.

7.6 Educatie en afvalscheiding op scholen De gemeente zet zich in voor het geven van educatie over (zwerf)afval op scholen. Immers jong geleerd is oud gedaan. Naast de lessen gaan we ook kijken of het mogelijk is om in de klassen en op scholen afvalscheiding beter mogelijk te maken. Zo kunnen de kinderen dezelfde afvalscheiding toepassen op school en hopelijk ook thuis.

7.7 Resultaten communicatie In het bovenstaande deel zijn de doelen van communicatie helder omschreven. Het is moeilijk om in cijfers uit te drukken wat het milieuresultaat van de communicatie-inspanning is. Zeker ook omdat doorgaans de communicatie in combinatie (en in dienst) van specifieke interventies wordt ingezet. De hierboven beschreven communicatie-opzet richt zich op daadwerkelijke gedragsverandering. Omdat de communicatie ook in de periode na de implementatie plaats zal vinden kan er in de loop van de tijd bijgestuurd worden. Op basis van behaalde resultaten kunnen daar waar nodig aanpassingen worden aangebracht. Voor een meerjarig communicatieplan plus uitvoering wordt doorgaans uit ervaring bij andere gemeenten tussen de € 3 en € 5 per huishouden/per jaar gerekend (inclusief uitvoering). In de gemeente Duiven zou dit neerkomen op tussen de € 32.000 en € 53.000 per jaar. Het effect van een goede communicatie-campagne kan ingeschat worden op een vermindering van restafval van 5 tot 10 kg per persoon, zie de tabel hieronder:

33 Grondstoffenplan gemeente Duiven

Indicatie communicatie Jaarlijkse kosten Communicatiecampagne

€/huishouden/jaar €3

Milieu

kg/inw/jaar

Verwachte afname restafval (toename GFT & PMD)

-5 tot -10

Aanbeveling is om na het jaar van implementatie (dus vanaf 2022) jaarlijks een bedrag van € 32.000 te begroten voor structurele communicatie.

34 Grondstoffenplan gemeente Duiven

In dit hoofdstuk kijken we naar mogelijke interventies om tot minder restafval en (nog) betere afvalscheiding te komen. De mogelijke interventies komen voort uit het participatietraject en uit ervaringen elders in Nederland. Onderstaand worden de verschillende mogelijke interventies gewogen op hun toepasbaarheid en wenselijkheid in de gemeente Duiven. In hoofdstuk 3 is beschreven wat de hoeveelheid en de samenstelling van het fijn restafval is in de gemeente Duiven. Uit de samenstelling van het restafval blijkt ook het scheidingspotentieel (wat kan nog uit het restafval).

35 Grondstoffenplan gemeente Duiven

In onderstaande tabel is aangegeven hoeveel kilo’s van de verschillende fracties er nog in het fijn restafval aanwezig zijn, zoals aangetroffen bij de sorteeranalyse uit 2019 Aanwezig in fijn restafval 2019

Kg/inw

GFT

36,4

waarvan Keukenafval

28,1

PMD

6,7

Oud Papier & karton

5,9

Textiel

5,1

Glas

3,5

Het mag duidelijk zijn dat GFT (en dan vooral keukenafval) qua gewicht het meeste scheidingspotentieel heeft. PMD heeft vooral qua volume een groot scheidingspotentieel. Het mag ook duidelijk zijn dat zelfs als alle deze grondstofstromen volledig uit het fijn restafval zouden verdwijnen (wat een illusie is) dan zou nog de VANG doelstelling van 30 Kg per persoon per jaar (in 2025) niet gehaald worden. Ook inzetten op het voorkomen van afval is dus noodzakelijk om die doelstelling te halen.

8.1 Basis op orde Zoals al is aangegeven is het van belang om de basis op orde te hebben. Daarom is het goed periodiek te kijken of de inzamelmogelijkheden voor bijvoorbeeld textiel en glas nog op orde zijn. Zijn er voldoende brengpunten, zien die er netjes uit, worden de containers voldoende en tijdig geledigd. Samen met goede communicatie over deze grondstoffracties kan hier een extra stimulans van uitgaan.

8.2 Zomerinzameling GFT Uit de bewonersenquête en uit de inspiratiesessie blijkt dat inwoners regelmatig klagen over stank overlast door GFT containers in de zomer. Sommige gemeenten kiezer ervoor om GFT in de warmere maanden (april tot oktober andere gemeenten kiezen voor de periode juni tot en met augustus) wekelijks in te zamelen in plaats van eenmaal per twee weken. Voornaamste reden voor deze verhoging van de inzamelfrequentie is de geuroverlast. Ervaring in andere gemeenten in Nederland laat zien dat er niet veel meer GFT door wordt ingezameld. De afname van restafval is ook niet erg groot. Wel wordt het door inwoners als een zeer prettige service ervaren. De kosten zijn relatief hoog (7 tot 15 extra inzamelrondes afhankelijk van de gekozen periode). De gemeente Westervoort gaat in 2021 een proef doen met zomerinzameling van GFT. Het voorstel is om de evaluatie en resultaten van de proef in Westervoort af te wachten. Ondertussen kan in de communicatie wel extra aandacht worden gegeven aan het voorkomen van stank uit de gft-container in de zomer. Er zijn tal van mogelijkheden om de stank tegen te gaan. Tegelijkertijd kan er informatie gegeven worden aan hoogbouwbewoners hoe GFT beter te scheiden is.

36 Grondstoffenplan gemeente Duiven

8.2.1 GFT in hoogbouw Voor veel inwoners is nog winst te behalen in het gescheiden houden van het keukenafval (GF, Groente en Fruit). Dit geldt zeker voor bewoners van appartementen en hoogbouw. In overleg met bewoners kijken we hoe we de inzameling van GF bij appartementen en hoogbouw kunnen faciliteren.

8.3 Oud papier en karton In de enquête heeft iets meer dan een derde van de respondenten aangegeven meer OPK (Oud Papier en Karton) te gaan scheiden als het regelmatiger ingezameld zou worden. Nu is de inzameling eenmaal per 8 weken. Er zijn op dit moment nogal verschuivingen rond het OPK.    

Minder oud papier door digitalisering (minder kranten en tijdschriften) Meer karton door online aankopen Lage opbrengst voor oud papier en karton Inzamelaars geven aan bij voorkeur niet meer samen te werken met vrijwilligersorganisaties (hiervoor geeft men veiligheid en logistieke redenen).

Het inzamel en verwerkingscontract OPK van de gemeente Duiven loopt nog tot 1 januari 2023. Voorstel is om de huidige situatie (met inzameling 1 maal per 8 weken) te continueren. En ondertussen onderzoek te doen naar de manier en frequentie van inzameling die de gemeente vanaf januari 2023 wil toepassen. Daarbij zal dan rekening gehouden kunnen worden met de veranderende situatie (oa meer karton).

8.4 PMD Voor de inzameling van PMD wordt gebruik gemaakt van transparante Plastic zakken. De resultaten zijn goed te noemen. Zowel de hoeveelheid PMD (28 kg per persoon per jaar) als de kwaliteit (geen afkeur van vrachten PMD) zijn een positieve uitzondering in Nederland. De goede kwaliteit is mede te danken aan het inzamelen met de (transparante) zakken. In de enquête wordt door 38% geuroverlast aangegeven als reden om PMD niet te scheiden. Net als bij GFT zou de frequentie van PMD inzameling volgens de respondenten omhoog kunnen naar 1 maal per week. Net als bij het verhogen van de GFT inzameling is dit een dure interventie die slechts een beperkte PMD winst zal opleveren. In de enquête is soms de voorkeur uit gesproken om PMD te gaan inzamelen met minicontainers. Gezien de resultaten op het gebied van kwaliteit en hoeveelheid is het advies om de huidige inzamelstructuur intact te laten.

8.5 Luiers Een deel van het restafval bestaat uit luiers en incontinentiemateriaal. Bij een gemiddeld kind in de luierleeftijd komt er gemiddeld zo’n 22 Kg luiers per maand vrij. Er zijn een tweetal mogelijkheden om de hoeveelheid luiers in het restafval te verminderen.

Wasbare luiers Gezinnen met jonge kinderen kunnen gebruik maken van wasbare luiers in plaats van wegwerpluiers. Dit is niet alleen een manier om restafval te beperken, er is daadwerkelijk sprake van afvalpreventie. De moderne wasbare luiers zijn net zo makkelijk en comfortabel als de wegwerpluiers. Gemeenten kunnen het gebruik van wasbare luiers stimuleren door communicatie en door het geven van een ‘starterspakket’ aan jonge ouders. Op deze manier maken de ouders kennis met het gebruik van deze luiers. De keuze voor wasbare luiers en/of wegwerpluiers is daarna aan de ouders zelf.

37 Grondstoffenplan gemeente Duiven

Gescheiden inzameling van luiers Sinds 2019 staat in Weurt een installatie voor de verwerking van luiers en incontinentiemateriaal. Een deel van het materiaal wordt verwerkt tot plastic korrels, een deel van het afbreekbare materiaal wordt vergist (en daarna verbrand). Formeel mag deze vorm van verwerking geen recycling heten, maar nuttige toepassing. De gemeente moet inzamelpunten voor de luiers en incontinentiemateriaal realiseren. Doorgaans is dit bij het Afvalaanbiedstation en bij crèches en kinderdagverblijven. Vanaf deze locatie vindt inzameling en transport plaats naar de verwerking in Weurt. De kosten voor deze manier van luierverwerking zijn hoger dan de verwerking van restafval. Uitgaande van inzameling van ca. 40% van de luiers in de gemeente Duiven zullen de kosten naar schatting € 11.000,- per jaar bedragen.

8.6 Textiel De gemeente heeft een prima infrastructuur voor textielinzameling. Daarnaast zijn er ook minder gereguleerde inzamelpunten. Niet alle textiel inzamelpunten hebben een gemeentelijke vergunning. Daarom zijn er zeker mogelijkheden voor verbetering. Samen met 2Switch willen we gaan kijken hoe de textielinzameling verder geoptimaliseerd kan worden.

8.7 Verlagen inzamelfrequentie restafval Om de hoeveelheid restafval te verminderen maken gemeenten vaak gebruik van de ‘service’ prikkel. Dit wil zeggen dat de service op restafval wordt verlaagd en de service op grondstoffen beter kan worden. De serviceprikkel voor restafval kan zijn het omgekeerd inzamelen (restafval op afstand naar een ondergrondse container brengen), of de frequentieverlaging van het inzamelen van restafval. In sommige gemeenten wordt naast het verlagen van de inzamelfrequentie ook gekozen voor een standaard kleinere minicontainer (140 liter). Om te komen tot minder restafval kan de service op restafval lager worden gemaakt. Dit kan bijvoorbeeld door de inzamelfrequentie van restafval te verlagen. Op dit moment is de inzamelfrequentie voor restafval 1 maal per 2 weken. Door de inzamelfrequentie te verlagen naar 1 maal per 4 weken, is een goede afvalscheiding in het huishouden nog belangrijker. In Nederland zijn al ca 55 gemeenten die zijn overgegaan op frequentieverlaging, waaronder buurgemeenten Westervoort, Zevenaar, Doesburg en Lingewaard. In onderstaande tabel treft u de kilo’s fijn restafval per persoon per jaar (2019) van een aantal Nederlandse gemeenten uit hoogbouwklasse D die en diftar en frequentieverlaging (1 maal per 4 weken inzameling restafval) toepassen.

Uiteraard kunnen de inzamelsystemen van de verschillende gemeenten op andere aspecten afwijken. Gemeente

rest kg /Inw

Twenterand

73

Oirschot

55

Gemert-Bakel

45

Cranendonck

76

Westervoort

105

Deurne

74

Uit de inwoners enquête blijkt geen grote weerstand tegen het verlagen van de inzamelfrequentie. Gemiddeld 67% heeft geen bezwaar tegen een verlaging naar 1 maal per 3 weken. Ongeveer 55% heeft geen bezwaar tegen een verlaging naar 1 maal per 4 weken. Daarbij moet wel aandacht zijn voor mogelijke stankvorming bij het restafval in de zomer.

38 Grondstoffenplan gemeente Duiven

Dat er weinig bezwaar is tegen het verlagen van de inzamelfrequentie van restafval is ook logisch. De container werd in de gemeente Duiven 2020 al gemiddeld 1 maal per 4 weken aangeboden voor inzameling (12,8 keer per jaar). Verschil in beleving (nu kan de container om de week aangeboden worden) zal het voornaamste effect moeten hebben. Bovendien is bij een lagere frequentie van restafval de frequentie van GFT relatief hoger. Hierdoor zal naar verwachting GFT beter gescheiden worden. Door PMD beter te scheiden kan veel volume bespaard worden. Ook het PMD zal dus beter gescheiden worden. Doordat er in de gemeente Duiven al diftar bestaat, kunnen we het aantal aanbiedingen per huishouden achterhalen. In onderstaande tabel is aangegeven hoe vaak een container per huishouden werd aangeboden.

Aantal aanbiedingen per jaar 2020

Percentage huishoudens

1 tm 13

56,18%

14 tm 23

31,08%

24 tm 26

12,70%

Te zien is dat ruim 56% van de huishoudens in 2020 de restafval container maar 13 keer of minder aanbood. Voor deze groep heeft een verlaging van de inzamelfrequentie geen gevolgen. Iets minder dan een derde van de huishoudens biedt de container tussen de 14 en 23 keer per jaar aan. Het doel van dit grondstoffenbeleid is om minder restafval te hebben. De verlaging van de frequentie is daar een goede interventie voor. Natuurlijk is goede voorlichting belangrijk om dit doel mogelijk te maken. Ruim 12% van de huishoudens bood de restafval container 24, 25 of 26 keer per jaar aan in 2020. Deze laatste zullen dus een flinke stap in het afval scheiden moeten zetten om voldoende te hebben aan 1 maal per 4 weken ledigen. Niet meegerekend zijn de kosten die gemaakt moeten worden als huishoudens met een 140 liter container deze willen ruilen voor een 240 liter container. Vooral voor de groep huishoudens die de restafval container 24, 25 of 26 keer per jaar aanbiedt kan dit een optie zijn. Het voorstel is om deze huishoudens eerst via communicatie (afvalcoach) te helpen om beter afval te kunnen scheiden. Als men dan alsnog een grotere container wil deze tegen een tarief van € 15,- ter beschikking te stellen.

In onderstaande tabel is aangegeven wat het verschil is in kosten vergeleken met het huidige tarief en wat de verlaging van de hoeveelheid restafval is bij 1 maal per 4 weken inzamelen. Let op; de kosten zijn omgerekend naar huishouden per jaar, het milieurendement is omgerekend naar per persoon per jaar.

Samenvatting Scenario restafval 1 maal per 4 weken Kosten, excl. btw € /jaar Jaarlijkse inzamel en verwerkingskosten Milieu Verwachte afname restafval Verwacht totaal scheidingspercentage

-€ 56.022,52 ton/jaar -394

€/huishouden/ jaar -€ 5,31 kg/inw/jaar -16 79%

Voor de implementatie van dit scenario zal een eenmalig budget voor communicatie van ca € 20.000,- nodig zijn.

39 Grondstoffenplan gemeente Duiven

In dit scenario is er financieel voordeel door de lagere kosten van inzameling (minder inzamelrondes) en de lagere kosten van verwerking van restafval. In dit scenario’s is de afname van het restafval (kilo) vrijwel volledig toe te schrijven aan de afname van het GFT in het restafval. 8.7.1 Flankerend beleid In de enquête werd een frequentieverlaging niet als problematisch gezien. Ook de huidige praktijk laat zien dat minder frequent restafval inzamelen gemiddeld geen probleem hoeft te zijn. Er zijn natuurlijk altijd huishoudens waar de frequentieverlaging wel voor overlast kan zorgen. Denk bijvoorbeeld aan gezinnen met kinderen in de luierleeftijd of mensen met incontinentiemateriaal (zie ook paragraaf 8.5). Het is belangrijk daar flankerend beleid op in te richten. Daarbij kan gedacht worden aan: o Campagne om gebruik te maken van wasbare luiers om zo de hoeveelheid luierafval sterk te verminderen o Beperking van de kosten voor lediging of mogelijkheid extra container voor medisch noodzakelijk incontinentiemateriaal (conform huidige regeling) o Gescheiden luierinzameling bijvoorbeeld via kinderdagverblijven en crèches We onderzoeken welk flankerend beleid het beste past bij de gemeente Duiven en de wensen van de inwoners.

8.8 Verhogen tarief lediging restafval Sinds 2016 maakt de gemeente Duiven gebruik van een gedifferentieerd tarief (diftar). Inwoners betalen een vastrecht (ongeacht de huishoudgrootte) en betalen per keer dat de minicontainer voor restafval wordt aangeboden, of restafval in de ondergrondse container wordt gedaan. De prijs voor het ledigen van de minicontainer restafval is afhankelijk of het een kleine (140 liter) of een grotere (240 liter) container betreft. De variabele tarieven zijn in vergelijking met het gemiddelde tarief in Nederland bij gemeenten met eenzelfde vorm van diftar, zeer laag. Ook in vergelijking met buurgemeente Westervoort (met een lagere service is op restafval) is het variabele tarief in Duiven laag. In onderstaande tabel de gegevens van 2021. Tarieven 2021

Duiven

Westervoort

Gemiddeld NL

Vastrecht

€ 199,00

€ 173,46

Lediging 140 liter

€ 3,34

€ 8,02

€ 5,55

Lediging 240 liter

€ 5,75

€ 9,99

€ 8,66

OC per zak

€ 1,14

€ 1,12

€ 1,71

Van het verhogen van de prijs van de lediging van een restafvalcontainer zal de prikkel tot betere afvalscheiding uit gaan. Immers, voor afval dat niet in de restafvalcontainer komt hoeft niet te worden betaald. Bij het al teveel verhogen van de prijs zal de kans op het vervuilen van andere grondstoffen toenemen. Door middel van een regressieanalyse (statistisch analyse) is een inschatting gemaakt wat de hoeveelheid restafval zou worden per persoon per jaar als de ledigingstarieven gelijk zouden worden aan de tarieven in Westervoort (€ 9,99 voor een 240 en € 8,02 voor een 140 liter container).

40 Grondstoffenplan gemeente Duiven

Samenvatting Scenario verhoging diftar tarief Kosten, excl. btw € /jaar

€/huishouden/jaar

Jaarlijkse inzamel en verwerkingskosten -€ 58.858,19 -€ 5,58 Milieu ton/jaar kg/inw/jaar Verwachte afname restafval -191 -8 Verwacht totaal scheidingspercentage 77% Dit scenario laat zien dat als de prijs per lediging stijgt, de hoeveelheid restafval zal dalen. Door deze daling worden de totale kosten van inzameling en verwerking van restafval lager dan bij het huidige ledigingstarief. In dit scenario wordt de afname van het restafval veroorzaakt door minder GFT in het restafval (ca. 5Kg), minder PMD (ca. 2 Kg) en minder glas (ca. 1 kg). Bij de behandeling van de begroting 2021 is een amendement ingediend om te komen tot een andere verdeling tussen het vastrecht en het variabele tarief. Het is belangrijk om bij de verdeling tussen vast en variabel tarief te waken voor de ‘diftarparadox’. Door veel kosten (ook vaste kosten) toe te rekenen aan het variabele tarief bestaat het risico dat bij een succesvol beleid er te weinig inkomsten zijn (variabel) om de totale kosten te dragen. Immers doordat minder containers worden aangeboden zijn er minder inkomsten. Er zal dus een goede verdeling tussen het vaste en variabele tarief gevonden moeten worden. Voor de begroting 2022 zal een concreet voorstel gedaan worden voor het nieuwe ledigingstarief.

Daarbij zal de wens tot het verhogen van de prijsprikkel uit het amendement worden meegenomen met inachtneming van het risico van de diftarparadox. We richten ons op een ledigingstarief van ca. € 5,- voor een 140 liter en ca € 7,50 voor een 240 liter container.

8.9 Combinatie scenario, verlaging ledigingsfrequentie, verhoging prijs Uiteraard is het mogelijk de bovenstaande twee scenario’s te combineren. Daarbij wordt zowel de frequentie van de restafval inzameling aangepast als de prijs per inzameling omhoog gebracht. Belangrijk is dat de interventies wel een goede uitleg meekrijgen in de communicatie.

Samenvatting combinatie scenario Kosten, excl. btw

€ /jaar

€/huishouden/jaar

Jaarlijkse inzamel en verwerkingskosten -€ 69.751,73 -€ 6,61 Milieu ton/jaar kg/inw/jaar Verwachte afname restafval -545 -22 Verwacht totaal scheidingspercentage 81% Voor de implementatie van dit scenario zal een eenmalig budget voor communicatie van ca € 20.000,- nodig zijn. In dit scenario bestaat de afname van restafval (22 kg) uit 17 kg GFT, 4 kg PMD en 1 kilo glas.

41 Grondstoffenplan gemeente Duiven

Op basis van het participatietraject en de ervaringen elders in Nederland is het voorgaande beleidsplan tot stand gekomen. Onderstaand treft u een kort overzicht van de voorgestelde besluiten: 1.

Communicatie Uit het gehele participatietraject blijkt duidelijk het enorme belang dat door inwoners wordt gehecht aan goede communicatie over afval en afvalscheiding. Om resultaat te bereiken is het van belang om structurele communicatie acties te doen. Het voorstel is hiervoor jaarlijks vanaf 2022, € 32.000 vrij te maken. Daarbij willen we bij het ontwikkelen en uitrollen van de communicatiecampagne samenwerken met de gemeente Westervoort waar dat kan.

2.

Zomerinzameling GFT De inzameling van GFT blijft voorlopig hetzelfde. We wachten af wat de resultaten van een proef met wekelijkse GFT inzameling in de warme zomermaanden in de gemeente Westervoort zijn.

3.

GFT inzameling bij hoogbouw Voor veel inwoners is nog winst te behalen in het gescheiden houden van het keukenafval (GF, Groente en Fruit). Dit geldt zeker voor bewoners van appartementen en hoogbouw. In overleg met bewoners kijken we hoe we de inzameling van GF bij appartementen en hoogbouw kunnen faciliteren.

4.

Inzameling Oud Papier en Karton De inzameling van OPK (Oud Papier en Karton) blijft voorlopig hetzelfde. De contractperiode van de huidige inzameling loopt tot 1 januari 2023. We gebruiken de tussenliggende periode om onderzoek te doen naar de meest optimale inzameling van OPK, daarbij overleggen we ook met verenigingen over hun rol van bij de inzameling.

5.

Inzameling PMD De inzameling van PMD laat nog steeds een stijgende lijn zien. Vanwege de goede kwaliteit van het ingezamelde PMD in de gemeente Duiven is ervoor gekozen om de huidige inzameling met zakken te handhaven. En de inzamelfrequentie van 1 maal per 2 weken ook te handhaven.

6.

Inzameling Textiel Voor wat betreft de textielinzameling kijken we samen met 2Switch naar mogelijkheden om de inzamelstructuur te optimaliseren.

7.

Circulair Ambachtscentrum Op de middellange termijn willen we graag dat het Afvalaanbiedstation tot een Circulair Ambachtscentrum wordt. waarbij ook kringloop en repaircafé geïntegreerd worden. Zodat meer de nadruk komt op afvalpreventie en hergebruik. Maar ook op het huidige Afvalaanbiedstation valt nog werk te maken van betere scheiding van de verschillende aangeboden stromen. Minder grofvuil heeft immers ook gevolgen voor het behalen van de VANG resultaten.

42 Grondstoffenplan gemeente Duiven

8.

Gescheiden inzameling bij scholen Het afval bij scholen is formeel geen huishoudelijk afval. Anderzijds is het van groot belang om kinderen van jongs af aan kennis te laten maken met afvalscheiding. Daarom gaan we in 2021 aan de slag met het gescheiden inzamelen van afval bij scholen in het basisonderwijs.

De belangrijkste interventie om te komen tot een afname van het restafval (en een betere afvalscheiding) bestaat uit een combinatie van een tweetal interventies. 9.

Verlagen Inzamelfrequentie restafval Het verlagen van de inzamelfrequentie van restafval. We gaan het restafval niet 1 maal per twee weken inzamelen, maar 1 maal per 4 weken. Zowel in de enquête als in de huidige praktijk zien we dat deze interventie haalbaar is. Daarbij ontwikkelen we wel flankerend beleid, bijvoorbeeld voor gezinnen met kinderen in de luiers.

10.

Verhogen tarief lediging restafval In combinatie met de verlaging van de inzamelfrequentie verhogen we de prijs per lediging van een restafvalcontainer (en voor een storting in een restafval verzamelcontainer). Daarbij kijken we ook, zoals aangegeven in het aangehouden amendement bij de begroting 2021, kijken naar de verhouding tussen het vaste- en het variabele tarief. Dit betekent dat het uitgangspunt voor de toerekening van de inzamel- en verwerkingskosten van het restafval aan het variabele tarief wordt losgelaten.

43 Grondstoffenplan gemeente Duiven

de Jonge Milieu Advies Utrechtseweg 9, 3704 HA Zeist T. 030 699 15 99 - info@jma.nl www.jma.nl

Grondstoffenplan gemeente Duiven

44