CConstaterende datDuiven
Koppel je AI →
Document · PDF

3. 201732408-Rapport Regionaal Integraal Huisvestingsplan VO Penta Rho

Politieke Avond 8 september 2026, gemeente DuivenBij agendapunt: 21.05 – 22.05 - Vaststellen Regionaal Integraal Huisvestingsplan VO 2026-2041 - ronde tafel12.579 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Ruimte om te zijn. U26219 Pagina 1 van 39 Regionaal Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs 2026-2041 Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs de Liemers Opdrachtgever GRHVOL Opgesteld door Bert Kampman en Valerie Boon Kenmerk U26250 Status Definitief Datum 9 juni 2026 Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 2 van 39 Voorwoord Het voortgezet onderwijs vormt een onmisbare pijler onder de toekomst van onze regio. Jongeren verdienen goed onderwijs, in een omgeving die hen uitdaagt, ondersteunt, veiligheid biedt en voorbereidt op hun plek in de samenleving. Met dit Regionaal Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs 2026–2041 (R-IHP) geven de gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar en Stichting Quadraam hier samen richting aan. De samenwerking binnen de Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs in de Liemers (GRHVOL) is al decennialang gebaseerd op solidariteit, vertrouwen en consensus. Door regionaal samen te werken, kunnen wij onderwijsvoorzieningen beter afstemmen op ontwikkelingen binnen en buiten het onderwijs en tegelijkertijd recht doen aan lokale verschillen. Het R-IHP heeft een duidelijke doelstelling. Enerzijds willen wij zorgen voor kwalitatief goede, gezonde en toekomstbestendige onderwijshuisvesting die het onderwijs en de ontwikkeling van leerlingen optimaal ondersteunt.

Anderzijds geeft dit plan expliciet richting aan het oplossen van leegstand die is ontstaan door omgevingsfactoren zoals demografische ontwikkelingen (krimp), veranderingen in het onderwijslandschap en gewijzigde onderwijsconcepten. Door hier planmatig en in samenhang op te sturen, werken wij toe naar een duurzaam, doelmatig en betaalbaar gebouwenbestand voor het voortgezet onderwijs in de Liemers. Dit R-IHP is meer dan een investeringsagenda. Het is een gedeelde visie op hoe onderwijshuisvesting kan bijdragen aan inclusie, kansengelijkheid, kwaliteit en duurzaamheid. Het plan biedt richting en houvast, terwijl er ruimte blijft voor maatwerk, lokale afwegingen en nieuwe inzichten. Het R-IHP is daarmee een dynamisch document dat periodiek wordt gemonitord, geëvalueerd en waar nodig geactualiseerd. Met dit R-IHP leggen wij een stevig fundament voor de komende zestien jaar. Wij spreken onze gezamenlijke ambitie uit om ook in de toekomst nauw samen te blijven werken aan goede, toekomstbestendige en betaalbare onderwijshuisvesting voor alle leerlingen in de Liemers. Met vriendelijke groet, namens de GRHVOL en Stichting Quadraam Joyce Zwaga-Komen Wethouder Onderwijs, Gemeente Duiven Marije Eleveld Wethouder Onderwijs, Gemeente Montferland Bart Kagei Wethouder Onderwijs, Gemeente Zevenaar Niek Bootsma Voorzitter College van Bestuur Stichting Quadraam Ruimte om te zijn.

U26250 Pagina 3 van 39 Managementsamenvatting De gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar en Stichting Quadraam hebben gezamenlijk een gedragen, beleidsrijk Regionaal Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs opgesteld voor de periode 2026-2041. Het Regionaal Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs De Liemers 2026-2041 vormt een belangrijk instrument om de huisvesting van het voortgezet onderwijs in de Liemers planmatig, samenhangend en toekomstgericht te organiseren. Het R-IHP heeft als doel meerjarige afspraken te maken over de onderwijshuisvesting binnen de regio, waarbij inhoudelijke ambities leidend zijn voor ruimtelijke keuzes. Huisvesting wordt daarbij nadrukkelijk gezien als middel om kansengelijkheid, inclusie en duurzaamheid te ondersteunen, en niet als doel op zich. Het R-IHP is een dynamisch document dat periodiek wordt gemonitord en geactualiseerd. Vanuit het beleidskader zijn gezamenlijk uitgangspunten en scenario’s ontwikkeld voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs in de Liemers. Deze zijn uitgewerkt langs zes samenhangende beleidsthema’s. Inclusief onderwijs De betrokken partijen streven ernaar dat zoveel mogelijk leerlingen thuisnabij en regulier onderwijs kunnen volgen, met passende ondersteuning waar nodig.

Inclusief onderwijs vraagt om aanpasbare en toegankelijke schoolgebouwen, met een balans tussen prikkelarme en stimulerende leeromgevingen. In het R-IHP is vastgelegd dat bij (ver)nieuwbouw en aanpassing van gebouwen wordt toegewerkt naar flexibele huisvesting die meebeweegt met de ontwikkeling naar inclusiever onderwijs. Waar mogelijk wordt bestaande (normatieve) leegstand benut voor ondersteuningsfuncties en samenwerking met zorg- en onderwijspartners. Kansengelijkheid Het R-IHP ondersteunt de ambitie om alle leerlingen in de Liemers gelijke ontwikkelkansen te bieden, ongeacht achtergrond of woonplaats. Door het zorgvuldig spreiden en – waar passend – concentreren van onderwijsaanbod, kunnen drempels tussen onderwijssoorten worden verlaagd en doorlopende leerlijnen worden versterkt. Huisvesting speelt hierbij een faciliterende rol, bijvoorbeeld door brede(re) scholengemeenschappen en campusontwikkelingen mogelijk te maken, steeds op basis van maatwerk per locatie en doelgroep. In bestaande situaties wordt onderzocht of leegstand effectief kan worden ingezet voor maatschappelijke organisaties en initiatieven ten behoeve van de leerling. Sterk en toekomstbestendig vmbo Het vmbo staat, mede door maatschappelijke en demografische ontwikkelingen, onder druk.

In regionaal verband werken gemeenten en Quadraam samen aan het behoud en de versterking van een aantrekkelijk en toekomstbestendig vmbo-aanbod. In het R-IHP is vastgelegd dat leegstand waar mogelijk wordt benut voor initiatieven die het vmbo versterken, zoals samenwerking met het mbo, het bedrijfsleven en initiatieven als Sterk Techniekonderwijs (STO). Spreiding en bereikbaarheid van het onderwijsaanbod De gemeenten en Quadraam hechten waarde aan een goede spreiding en bereikbaarheid van het voortgezet onderwijs in de Liemers. Eén van de doelen bij oprichting van de GRHVOL was het kunnen (blijven) aanbieden van een breed aanbod van het voortgezet onderwijs in alle drie de kernen. Het R-IHP bevestigt het uitgangspunt van de GRHVOL dat iedere gemeente een eigen onderwijsaanbod behoudt, waarbij leegstand in de ene kern geen invloed heeft op Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 4 van 39 investeringskeuzes in een andere kern. Tegelijkertijd wordt erkend dat deze ambitie periodiek tegen de haalbaarheid moet worden afgewogen, op basis van leerlingenaantallen en onderwijskundige ontwikkelingen. Multifunctioneel gebruik en bezetting van schoolgebouwen Structurele leegstand is onwenselijk, zowel vanuit exploitatieoogpunt van het schoolbestuur als vanuit gemeentelijk perspectief.

In het R-IHP is afgesproken dat wordt onderzocht hoe de daadwerkelijke leegstand zoveel mogelijk kan worden teruggedrongen door multifunctioneel gebruik, bijvoorbeeld door het inpassen van maatschappelijke functies of initiatieven die het onderwijs versterken. Per casus wordt onderzocht welke route passend is: benutten, transformeren of indien nodig afstoten. Kwaliteit en duurzaamheid De GRHVOL is verantwoordelijk voor de basiskwaliteit van de onderwijshuisvesting, waarbij bij (ver)nieuwbouw en renovatie wordt uitgegaan van Besluit Bouwwerken en Leefomgeving 2012 (Bbl), toegankelijkheid en Frisse Scholen klasse B. Bij (ver)nieuwbouw worden gebouwen flexibel ontworpen, zodat zij toekomstbestendig zijn en kunnen meebewegen met demografische en onderwijskundige ontwikkelingen. Voor bovennormatieve duurzaamheidsambities maken de individuele gemeenten eigen afwegingen en afspraken. Meerjarenuitvoeringsplan en Meerjareninvesteringsplan Het beleidskader is vertaald naar voorkeursscenario’s en deze zijn weggezet in tijd en zijn financieel doorvertaald. Het R-IHP bevat een meerjarenuitvoeringsplan waarin projecten zijn geprioriteerd en verdeeld over vier tijdvakken. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen haalbaarheidsfase en projectfase.

Het uitvoeringsplan is financieel doorvertaald in een meerjareninvesteringsplan, waarmee de betrokken partijen tijdig en transparant inzicht hebben in de benodigde investeringen. Met het opstellen van het R-IHP anticiperen de gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar en Stichting Quadraam op de wettelijke verplichting tot het opstellen van een IHP (Wetsvoorstel Doelmatige aanpak onderwijshuisvesting). Het R-IHP biedt een stevig en gezamenlijk kader voor besluitvorming, vergroot de voorspelbaarheid van investeringen en draagt bij aan een proactief en doelmatig beleid voor de onderwijshuisvesting van het voortgezet onderwijs in de Liemers.

Inhoudsopgave Voorwoord | 2 Managementsamenvatting | 3 1 | Inleiding | 7 1.1 | Aanleiding en doel van het Regionaal IHP | 7 1.2 | Proces en betrokkenen | 7 1.3 | GRHVOL de Liemers | 7 1.4 | Wet- en regelgeving | 8 1.5 | Leeswijzer | 8 2 | Inhoudelijk kader | 10 2.1 | Inleiding | 10 2.2 | Thema’s | 10 2.3 | Inclusief onderwijs | 10 2.4 | Kansengelijkheid | 12 2.5 | Sterk en toekomstbestendig vmbo | 14 2.6 | Spreiding en bereikbaarheid van het onderwijsaanbod | 15 2.7 | Multifunctioneel gebruik en bezetting van de schoolgebouwen | 16 2.8 | Kwaliteit en duurzaamheid | 16 3 | De huidige situatie | 18 3.1 | Algemeen | 18 3.2 | Leerlingenontwikkeling en leerlingenprognoses | 18 3.3 | Voortgezet onderwijs per gemeente | 19 3.4 | (Voortgezet) speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs | 21 3.5 | Bewegingsonderwijs voortgezet onderwijs | 21 4 | Opgaven en scenario’s | 22 4.1 | Opgaven per school – gemeente Duiven | 22 4.2 | Opgaven per school – gemeente Montferland | 24 4.3 | Opgaven per school – gemeente Zevenaar | 25 5 | Meerjarenuitvoeringsplan | 29 5.1 | Prioritering tot meerjarenuitvoeringsplan | 29 5.2 | Tijdvak 2026-2029 | 29 5.3 | Tijdvak 2030-2033 | 29 5.4 | Tijdvak 2034-2037 | 29 5.5 | Tijdvak 2038-2041 | 29 5.6 | Meerjarenuitvoeringsplan Regionaal Integraal Huisvestingsplan | 30 6 | Financiën | 31 6.1 | Uitgangspunten stichtingskosten Heerenmäten/Zonegge | 31 6.2 |

Meerjareninvesteringsplan | 32 7 | Vervolg IHP | 33 7.1 | Uitvoering IHP-niveau | 33 7.2 | Uitvoering op projectniveau | 33 Ruimte om te zijn. | U26250 | Pagina 5 van 39 Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 6 van 39 8 Conclusie en aanbevelingen 35 8.1 Conclusie 35 8.2 Aanbevelingen 35 Bijlage 1 – Gebouwenkaarten 37 Bijlage 2 – Schouwrapporten 38 Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 7 van 39 1 Inleiding 1.1 Aanleiding en doel van het Regionaal IHP De gemeenten Zevenaar, Montferland en Duiven en Stichting Quadraam hebben de ambitie om meerjarige afspraken te maken over de onderwijshuisvesting binnen een beleidsrijk kader. Het onderhavige Regionaal Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs 2026-2041 (vanaf hier: R-IHP) is het resultaat van een proces waarbij vanuit een inhoudelijke visie en ambities op diverse thema’s is gekeken naar de vraagstukken rondom onderwijshuisvesting in de drie gemeenten. De visie van de partijen is dat huisvesting de inhoudelijke ambities en doelen faciliteert. 1.2 Proces en betrokkenen Op basis van diverse individuele gesprekken met het schoolbestuur en de gemeenten en gezamenlijke bijeenkomsten, is het R-IHP tot stand gekomen. Het R-IHP is een dynamisch document dat aan verandering onderhevig is. De ontwikkeling van leerlingenaantallen, ruimtelijke ontwikkelingen, maar ook wijzigingen in de wet- en regelgeving kunnen van invloed zijn op het R-IHP.

Voor aanvang van ieder nieuw tijdvak van vier jaar wordt het vorige tijdvak geëvalueerd en het IHP geactualiseerd. 1.3 GRHVOL de Liemers Gemeenten hebben een wettelijke taak als het gaat om onderwijshuisvesting. Deze is geborgd in de Wet op het voortgezet onderwijs. In deze wetten is vastgelegd dat gemeenten een zorgplicht hebben voor onder andere uitbreiding en (vervangende) nieuwbouw van scholen. In de gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar is deze taak voor het voortgezet onderwijs regionaal georganiseerd via de Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs de Liemers (vanaf hier: GRHVOL) (art. 3 lid 1 GRHVOL). In het bestuur van de GRHVOL zijn de drie deelnemende gemeenten en schoolbestuur Quadraam vertegenwoordigd. Ontstaansgeschiedenis Door de hervorming van het voortgezet onderwijs in de jaren ’90 van de vorige eeuw, als gevolg van de basisvorming en verandering van de financiering naar lumpsum- financiering, is er sprake geweest van schaalvergroting. Kleine categorale scholen konden niet langer in stand blijven, omdat dan de basisvorming voor de leerlingen niet geborgd kon worden en de financiering van deze scholen verminderde doordat bedragen per leerling toegekend werden vanuit het Rijk en niet meer per school. Wel bestond de mogelijkheid om deze scholen nevenvestiging te laten worden van grote brede scholengemeenschappen.

In Duiven was er begin jaren ’90 een categorale mavo de IJsselborgh en in Didam de St. Martinusmavo. Door een fusie met het Liemers College te Zevenaar, dat een brede scholengemeenschap was, konden deze scholen destijds blijven bestaan als nevenvestiging. Door deze fusie werd bovendien een goede spreiding van het voortgezet onderwijs over de Liemers gewaarborgd. Alle scholen (hoofd- en nevenvestiging) kwamen hierdoor onder een schoolbestuur. Het voortgezet werd door deze schaalvergroting voor de Liemers inhoudelijk geregeld. Om het voorgezet onderwijs ook in de toekomst in iedere gemeente voldoende bereikbaar te houden en de kwaliteit van de huisvesting te borgen is in 1995 de Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs De Liemers (GRHVOL) opgesteld. De regeling behandelt de uitvoering, financiering en bekostiging van de gemeentelijke taken op het gebied van de huisvesting van het voortgezet onderwijs. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 8 van 39 Inhoud en reikwijdte Dit betreft een lichte gemeenschappelijke regeling. Beslissingen vinden plaats bij consensus tussen de drie deelnemende gemeenten vertegenwoordigd in het bestuur GRHVOL. De uiteindelijke bevoegdheid voor investeringsbeslissingen ligt bij de drie individuele gemeenteraden. Een besluit moet in beginsel uniform zijn, dat wil zeggen: alle drie de gemeenten maken een gelijke keuze.

De kapitaallasten van gezamenlijke investeringen worden op basis van het aantal leerlingen per gemeente verdeeld. Ondanks dat de zorgplicht in de drie gemeenten regionaal is georganiseerd in de gemeenschappelijk regeling, blijft elke gemeente eindverantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke zorgplicht binnen haar eigen grenzen. Er blijft daarbij ruimte voor maatwerk per gemeente. 1.4 Wet- en regelgeving Voor de uitvoering van de wettelijke taken voor onderwijshuisvesting heeft elke gemeente een Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs opgesteld. Middels deze verordening kunnen schoolbesturen ieder jaar een aanvraag indienen voor bijvoorbeeld vervangende nieuwbouw van hun school. De gemeente beoordeelt deze aanvragen en stelt ieder jaar een huisvestingsprogramma op waarin de toegewezen huisvestingsvoorzieningen zijn opgenomen en een overzicht huisvesting waarin de afgewezen aanvragen zijn opgenomen. Het werken op deze wijze geeft geen zicht op de investeringen die nodig zijn over een langere periode. Veel gemeenten en schoolbesturen kiezen ervoor om een IHP op te stellen waarin een meerjarenperspectief is opgenomen. Op dit moment is een IHP nog een gentlemen’s agreement en heeft tot op heden geen juridische grondslag. De wetgever bereidt echter een wet voor waarin het opstellen van een IHP een wettelijke verplichting wordt1.

Gemeenten en schoolbesturen stellen een IHP op voor een periode van zestien jaar, waarin de investeringen voor de eerste vier jaar opgenomen moeten worden in het meerjareninvesteringsplan van de gemeenten. Met de verplichting tot het opstellen van een IHP, komt er voor de schoolbesturen een verplichting tot het opstellen van een meerjarenonderhoudsplan. Doordat in de onderwijswetgeving sprake is van een gesplitste verantwoordelijkheid (gemeente voor de investering en schoolbestuur voor de exploitatie), is het van belang om met het meerjarenonderhoudsplan zicht te krijgen op de geplande onderhoudswerkzaamheden en kosten, om zo een weloverwogen afweging te maken over de toekomst van het gebouw. Met het opstellen van het IHP sorteren gemeenten en schoolbesturen voor op deze wet. Voor het uitvoeren van de zorgplicht voor onderwijshuisvesting ontvangen de gemeenten middelen in het gemeentefonds. Deze zijn niet geoormerkt. Het schoolbestuur ontvangt een lumpsumbekostiging van het Rijk voor het uitvoeren van haar taken. 1.5 Leeswijzer Het R-IHP-rapport is opgebouwd aan de hand van een aantal hoofdstukken. In hoofdstuk 2 staat het inhoudelijk kader van de gemeenten en het schoolbestuur over diverse thema’s beschreven. Elk thema wordt inhoudelijk en ruimtelijk beschreven.

Tevens wordt 1 De wetswijziging heeft als doel om gemeenten en schoolbesturen meer planmatig te laten samenwerken bij de bouw en het onderhoud van schoolgebouwen (Wetsvoorstel planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting naar Tweede Kamer - VO-raad). Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 9 van 39 in dit hoofdstuk ingegaan op de taken en verantwoordelijkheden van de gemeenten en het schoolbestuur. Hoofdstuk 3 bevat een beschrijving van de huidige situatie (leerlingenaantallen, prognoses en onderwijshuisvesting) van het onderwijs in de gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar. In hoofdstuk 4 zijn de vraagstukken en scenario’s van het totale scholenlandschap voortgezet onderwijs geschetst voor de Liemers. In hoofdstuk 5 is het meerjarenuitvoeringsplan opgenomen, waarbij de vraagstukken en scenario’s uit hoofdstuk 4 zijn geprioriteerd en ingedeeld in vier tijdvakken van ieder vier jaar. De kaders voor de gezamenlijke haalbaarheidsonderzoeken, die per project uitgevoerd worden, zijn hier benoemd. Hoofdstuk 6 bevat de financiën met een meerjareninvesteringsplan, waarbij voor iedere maatregel de investeringslasten zijn opgenomen in het betreffende tijdvak. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op het vervolg van het R-IHP.

In dit hoofdstuk staan de uitvoeringsafspraken, zodat er op een goede manier uitvoering kan worden gegeven aan het R-IHP en de projecten die uit het R-IHP voortvloeien. In hoofdstuk 8 worden conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 10 van 39 2 Inhoudelijk kader 2.1 Inleiding Het R-IHP is een beleidsrijk IHP. Gemeenten en schoolbestuur beschouwen gebouwen als middel (en geen doel) om bredere onderwijskundige en maatschappelijke ambities te faciliteren en stimuleren. Gezamenlijk zijn deze bredere ambities geformuleerd en is nagedacht over wat wij graag willen bereiken met het voortgezet onderwijs in de komende jaren. Vanuit deze ambities is de vertaalslag gemaakt naar huisvesting. Dit hoofdstuk beschrijft de ambities en ruimtelijke vertaling per thema. 2.2 Thema’s Tijdens de een-op-een gesprekken met de gemeenten en het schoolbestuur zijn inhoudelijke thema’s aan bod gekomen. Deze thema’s zijn in de gezamenlijke visiebijeenkomst op 29 augustus 2025 besproken en uitgewerkt. Het betreft de volgende thema’s: - inclusief onderwijs; - kansengelijkheid; - sterk en toekomstbestendig vmbo; - spreiding en bereikbaarheid van het onderwijs; - multifunctioneel gebruik en bezetting schoolgebouwen; - kwaliteit en duurzaamheid. In de navolgende paragrafen zijn de ambities rondom de diverse thema’s weergegeven.

Vervolgens zijn de bijbehorende consequenties voor de onderwijshuisvesting uitgewerkt in een ruimtelijke component. Naast de ruimtelijke component worden de verantwoordelijkheden en taken van de GRHVOL en schoolbesturen rondom de thema’s toegelicht. Op dit moment is de GRHVOL niet voor alle bovengenoemde thema’s gemandateerd. De statuten van de GR behandelen slechts de primaire wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting die gemeenten hebben. Tegelijkertijd zijn alle partijen zich ervan bewust dat voor moderne en toekomstbestendige scholen voor voortgezet onderwijs een bredere blik nodig is. Dit IHP geeft duiding welke thema’s als gemeenschappelijk worden gezien en voor welke thema’s er een lokale (individuele) verantwoordelijkheid is. Dit is nodig om ook de toekomst van de GRHVOL zelf te borgen. 2.3 Inclusief onderwijs Visie en ambitie De gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar en stichting Quadraam willen alle leerlingen in de Liemers kansen bieden om zich optimaal te ontwikkelen. Iedere leerling verdient dichtbij huis kansen op een succesvolle onderwijsontwikkeling en een passende en fijne plek in de maatschappij. Onder het motto regulier waar mogelijk, speciaal waar nodig, streeft stichting Quadraam naar zoveel mogelijk deelname aan het reguliere onderwijs.

Inclusief onderwijs biedt namelijk niet alleen kansen voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, maar voor alle leerlingen. In een inclusieve omgeving leren jongeren van elkaars verschillen en groeien ze op in een omgeving die de samenleving weerspiegelt. Inclusief onderwijs betekent niet dat speciaal onderwijs verdwijnt; er zullen altijd kinderen zijn met specifieke behoeften die niet in het reguliere onderwijs kunnen worden ondervangen. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 11 van 39 Binnen de Liemers zijn weinig voorzieningen voor speciaal voortgezet onderwijs aanwezig. Een uitzondering is VSO De Ziep van De Onderwijsspecialisten in Didam. De Ziep maakt geen onderdeel uit van de GRHVOL omdat De Ziep is ontstaan na oprichting van de GRHVOL. Leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben gaan vaak buiten de regio naar school, bijvoorbeeld in Arnhem. Deze reisbewegingen brengen niet alleen praktische en sociale uitdagingen met zich mee voor leerlingen en hun gezinnen, maar dit leidt ook tot aanzienlijke kosten voor gemeenten. Gemeenten zijn namelijk verantwoordelijk voor het leerlingenvervoer. Een toekomstgerichte visie en uitwerking op inclusief onderwijs heeft als doel meer kinderen thuisnabij (binnen de grenzen van de GRHVOL) onderwijs te bieden. Dit kan de noodzaak tot reizen verminderen en kan op termijn mogelijk kostenbesparend werken voor gemeenten.

In scholen, tussen scholen en in samenwerking met partners in de regio wil Quadraam daarom zoveel mogelijk voorkomen dat leerlingen doorstromen naar een lager niveau of de reguliere scholen moeten verlaten. Dit betekent dat elke school toegankelijk is en inhoudelijk ondersteuning op maat kan bieden. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap streeft ernaar dat in 2035 alle scholen de overgang naar inclusief onderwijs hebben gemaakt. Het voortgezet onderwijs in de regio werkt samen met het samenwerkingsverband (SWV) de Verbinding aan de landelijke werkagenda Route naar inclusief onderwijs 2035. In het ondersteuningsplan 2025-2029 van het samenwerkingsverband staat beschreven hoe passend onderwijs in de komende vier jaar wordt versterkt om leerlingen de best mogelijke ondersteuning te bieden. De komende periode (2025-2029) gaan de scholen in de regio werken aan de vertaling van de thema’s uit het Ondersteuningsplan naar de praktijk. Er wordt onder meer gekeken naar het versterken van basisondersteuning en extra ondersteuning, verbeteren van de samenwerking met het primair onderwijs en gemeenten en de ontwikkeling van symbiose locaties. Wat betekent dit wensbeeld voor de huisvesting? Inclusief onderwijs vraagt om aanpasbare en toegankelijke gebouwen met een balans tussen prikkelarme en stimulerende omgevingen.

Daarnaast vraagt het mogelijk om andere ruimtenormen dan het regulier onderwijs. Wanneer het beleid op inclusief onderwijs is vastgesteld werken gemeenten en stichting Quadraam daarom toe naar flexibele gebouwen waarin eenvoudig aanpassingen kunnen worden doorgevoerd. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan extra gespreks-/begeleidingsruimten, lesruimten voor kleinere groepen, maatregelen om toegankelijkheid te verbeteren, et cetera. Bij bestaande gebouwen streven zij naar benodigde flexibiliteit om (toekomstige) beleidsontwikkelingen te kunnen faciliteren en wordt de normatieve leegstand benut voor taken rondom inclusief onderwijs. Bij (ver)nieuwbouw/renoveren/aanpassen streven gemeenten en stichting Quadraam naar een balans tussen stimulerende en prikkelarme leer- en werkomgevingen, zodat het gebouw bijdraagt aan veiligheid en rust voor alle leerlingen. Dit betekent dat er aandacht is voor het beperken van visuele en auditieve prikkels, het creëren van overzichtelijke ruimten en het toepassen van materialen en kleuren die rust uitstralen. Toegankelijkheid is een belangrijk onderdeel van inclusieve schoolgebouwen. Bij bestaande schoolgebouwen wordt de toegankelijkheid verbeterd tot een afgesproken basisniveau (bijvoorbeeld zoals opgenomen in de beleidsnota (maatschappelijk) vastgoed 2025-2030 gemeente Duiven en gemeente Westervoort). Ruimte om te zijn.

U26250 Pagina 12 van 39 De ambities voor inclusief onderwijs vragen extra vierkante meters en/of middelen, die niet in de standaard bekostiging voor (vervangende) huisvesting van een school zijn opgenomen. Het is landelijk en regionaal nog niet duidelijk in welke mate er meer vierkante meters en/of middelen worden gevraagd. Het maatwerk dient daarom per project te worden onderbouwd en meerkosten dienen in beeld te worden gebracht. De consequenties dienen ter accordering te worden voorgelegd aan de GRHVOL en vervolgens aan de individuele Colleges van B en W en de individuele gemeenteraden. Integraal en in samenhang wordt onderzocht hoe de gewenste invulling van inclusief onderwijs binnen de huidige gebouwen kan worden vormgegeven, bijvoorbeeld door het invullen van leegstand. Indien van toepassing kan de leegstand worden benut voor het realiseren van flexibiliteit en ruimte voor zorgpartners. Dit betekent maatwerk per school en omgeving. Taken en verantwoordelijkheden Schoolbesturen hebben vanuit de ‘Werkagenda Route naar inclusief onderwijs 2035’ de opgave om inclusief onderwijs te realiseren. Schoolbestuur Quadraam werkt op dit moment samen met het samenwerkingsverband aan een visie op hoe zij inclusief onderwijs in 2035 willen bereiken. Nadat de inhoudelijke visie is vastgesteld, kan deze worden vertaald naar consequenties voor huisvesting.

Hiervoor onderzoeken de GRHVOL en Quadraam vervolgens gezamenlijk de behoefte aan aanvullende voorzieningen en de mogelijkheden voor het financieren ervan. De financiële gevolgen van huisvesting voor inclusiever onderwijs hebben vooralsnog geen plek in de zorgplicht onderwijshuisvesting. 2.4 Kansengelijkheid Visie en ambitie In de Liemers willen wij alle leerlingen optimale ontwikkelkansen bieden, ongeacht het gezin of de buurt waarin ze opgroeien. Het is voor henzelf en voor de samenleving van groot belang dat leerlingen gelijke kansen krijgen en hun talenten ontwikkelen. Quadraam biedt kwetsbare leerlingen waar nodig extra hulp en zet in op het voorkomen van achterstanden. Het schoolbestuur sluit aan op de netwerken die er al zijn en werkt samen met anderen om beleid en uitvoering vorm te geven. Quadraam spant zich in om kansen van kinderen te vergroten, onder andere de drempels tussen primair en voortgezet onderwijs én binnen het voortgezet onderwijs weg te halen. Dit doen ze onder andere door keuzes uit te stellen, alternatieve routes en keuzemomenten te ontwikkelen en over grenzen van opleidingen heen te werken. Door daar waar mogelijk meer opleidingen te concentreren op één locatie verlaagt het schoolbestuur (fysieke) drempels en versterkt het schoolbestuur doorlopende leerlijnen en kans van slagen bij opstromen.

In het Strategisch Huisvestingsplan van Quadraam kiest het schoolbestuur expliciet voor een beweging van segregatie naar integratie, waarbij brede scholengemeenschappen bijdragen aan ontmoeting, kansengelijkheid en maatschappelijke samenhang. Campussen (concentratie van opleidingen op één locatie) kunnen hieraan bijdragen. Ze maken het mogelijk om verschillende onderwijssoorten en -niveaus dicht bij elkaar te organiseren, voorzieningen en faciliteiten te delen en flexibel in te spelen op demografische krimp, veranderende onderwijsconcepten en inclusiever onderwijs. Tegelijkertijd benadrukt Quadraam dat niet elke locatie of onderwijscontext zich leent Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 13 van 39 voor een campusontwikkeling. De keuze voor een campus moet altijd voortkomen uit een zorgvuldige afweging van doelgroep, onderwijsconcept, schaalgrootte en ruimtelijke mogelijkheden. De visie op campusontwikkeling vraagt dus om maatwerk per locatie en regio. Wat betekent dit wensbeeld voor de huisvesting? Op natuurlijke momenten zoals (ver)nieuwbouw/renoveren/aanpassen onderzoeken we de haalbaarheid om meer opleidingen te concentreren op één locatie in het kader van brede(re) scholengemeenschappen c.q. campusgedachte. Stichting Quadraam wil voorkomen dat gebouwen bijdragen aan beeldvorming gebaseerd op onderscheidende doelgroepen.

Tegelijkertijd blijft er aandacht voor het behoud van een sterke ‘thuisbasis’, zodat leerlingen zich op hun locatie veilig en vertrouwd blijven voelen. In bestaande situaties wordt bij leegstand onderzocht of (onderdelen van) opleidingen geconcentreerd kunnen worden in het kader van brede(re) scholengemeenschappen. Hierbij blijft aandacht voor de ‘thuisbasis’ (oftewel het thuis voelen) van leerlingen. Het overwegen van medegebruik of verhuur kan zowel in bestaande situaties als op natuurlijke momenten van (ver)nieuwbouw en renovatie plaatsvinden. In bestaande situaties wordt onderzocht of leegstand effectief kan worden ingezet voor maatschappelijke organisaties en initiatieven ten behoeve van de leerling (zie onderstaand kader). Hierbij wordt gebruik gemaakt van de verhuurmogelijkheden binnen de Wet Voortgezet Onderwijs, zoals de lokale verordening daar spelregels voor biedt. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 14 van 39 2.5 Sterk en toekomstbestendig vmbo Quadraam ziet dat met name de vmbo-basisberoepsgerichte en vmbo-kaderberoepsgerichte leerwegen onder druk staan. Dit is geen lokaal verschijnsel, maar onderdeel van een landelijke ontwikkeling waarbij veranderende onderwijsstructuren en demografische trends leiden tot dalende leerlingaantallen.

Dit vraagt om een gezamenlijke aanpak: binnen Quadraam zelf, maar nadrukkelijk ook samen met gemeenten, het bedrijfsleven en het vervolgonderwijs (mbo). De opgave om te komen tot een toekomstbestendig vmbo speelt daarmee in de gehele regio. Alleen door samenwerking kan het vmbo-aanbod behouden en aantrekkelijk blijven, zodat leerlingen daadwerkelijk keuzevrijheid houden. Het Candea College en het Liemers College werken gezamenlijk aan een toekomstbestendige inrichting van het vmbo in de Liemers. Met deze samenwerking willen beide scholen met partners gericht bijdragen aan het versterken en borgen van een krachtig en aantrekkelijk regionaal vmbo-aanbod. Dit is een lopend proces en de vertaling naar huisvesting is daarom nog niet verwerkt in de resultaten van dit IHP. Ook door de samenwerking met het mbo te intensiveren ontstaan nieuwe leer- en ontwikkelmogelijkheden voor vmbo-leerlingen en wordt hun doorstroom naar het vervolgonderwijs versterkt. De mogelijke komst van het Graafschap College (mbo) naar de Liemers biedt hiervoor concrete kansen. Hoe ver zijn we op dit moment in het bereiken van deze visie en ambitie? In de gemeente Zevenaar worden kwetsbare leerlingen en gezinnen door de inzet van schoolmaatschappelijk werk op de VO-scholen ondersteund.

Daarnaast is jongerenwerk structureel in het gebouw aanwezig met inloopmomenten voor leerlingen op het Liemers College locatie Landeweer. De scholen en de gemeente Zevenaar ondersteunen het project School’s Cool. Hierbij helpt een vrijwilliger een leerling en ouders in een moeilijkere thuissituatie de overstap te maken van basisschool naar voortgezet onderwijs. De gemeente Duiven werkt samen met het Candea College als het gaat om een preventief aanbod voor kwetsbare jongeren. Zo is er een maatschappelijk werker gekoppeld aan het Candea College voor ondersteuningsvragen die verder reiken van het onderwijs. Jongerenwerk is aanwezig op het Candea College om laagdrempelig bereikbaar te zijn voor (kwetsbare) leerlingen. Andere preventieve activiteiten op het Candea College die vanuit de gemeente worden gefinancierd zijn onder andere de aanwezigheid van IrisZorg en Stichting Halt, lesaanbod van Chris en Voorkom en de preventieve spreekuren van de leerplichtambtenaar. Initiatieven die zijn ontwikkeld op de scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeente Didam om kwetsbare gezinnen en leerlingen extra te ondersteunen zijn de aanwezigheid van schoolmaatschappelijk werk op de scholen en het project School’s Cool. Daarnaast is jongerenwerk met structurele inloopmomenten aanwezig op Symbion en het Liemers College locatie Dijksestraat.

Samen met Symbion wordt via het programma School&Omgeving gewerkt aan gelijke kansen en talentontwikkeling van leerlingen. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 15 van 39 Sterk Techniekonderwijs (STO) is een landelijk initiatief van OCW dat sinds 2018 loopt. Het doel is om het techniekonderwijs in het vmbo te versterken (zowel inhoudelijk als imago). In het kader van STO is Technoplaza ontwikkeld en wordt er intensief samengewerkt met regionale opleidingsbedrijven. Technoplaza is een samenwerkingsverband waarin scholen in het primair en voortgezet onderwijs, samen met regionale bedrijven en instellingen, werken aan het versterken van techniekonderwijs. Het fungeert als fysieke en inhoudelijke ontmoetingsplek waar onderwijs en bedrijfsleven elkaar vinden en waar leren plaatsvindt in een levensechte context. Dit initiatief versterkt de aansluiting op het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt in de regio. Wat betekent dit voor de huisvesting? In bestaande situaties wordt onderzocht of leegstand effectief kan worden ingezet voor initiatieven ten behoeve van een sterk en toekomstbestendig vmbo in de regio. Voorbeelden hiervan zijn ruimtegebruik door bijvoorbeeld mbo-instellingen, het bedrijfsleven en het initiatief Technoplaza. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de verhuurmogelijkheden binnen de Wet Voortgezet Onderwijs.

Per casus dient besloten te worden of de GRHVOL dit steunt en wil faciliteren in huisvesting. 2.6 Spreiding en bereikbaarheid van het onderwijsaanbod Visie en ambitie De gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar en stichting Quadraam streven naar een goede spreiding van het voortgezet onderwijs over de Liemers. Eén van de doelen bij de oprichting van de GRHVOL was het kunnen (blijven) aanbieden van een breed aanbod van het voortgezet onderwijs in alle drie de kernen. De gemeenten en stichting Quadraam hechten waarde aan keuzevrijheid en een pluriform aanbod passend bij de mogelijkheden en behoeften van de leerlingen. Hierbij wordt gestreefd naar: • een gezonde balans tussen vraag en aanbod in elke gemeente; • voldoende nabijheid van onderwijs voor elke leerling. Evident zijn er ook grenzen aan het bereikbaar houden van een breed aanbod voor Quadraam. Tijdens de actualisatie van het IHP (of eerder indien nodig) wordt daarom onderzocht hoe deze ambitie zich verhoudt tot de haalbaarheid. Wat betekent dit wensbeeld voor de huisvesting? Op het moment van opstellen van het R-IHP is de spreiding en bereikbaarheid van het onderwijsaanbod op orde. Bij ontwikkelingen of verschuivingen in het onderwijsaanbod en tijdens de actualisatie van het R-IHP beoordelen we de balans tussen vraag en aanbod op kernniveau.

Deze kernenvisie betekent dat leegstand in de ene gemeente geen invloed heeft op besluitvorming over investeringen in onderwijshuisvesting in de andere gemeente(n). Taken en verantwoordelijkheden De Wet op het voortgezet onderwijs schrijft voor dat de gemeenten een zorgplicht hebben voor uitbreiding en (vervangende) nieuwbouw van scholen. Deze zorgplicht behelst een individuele benadering: per schoolgebouw wordt bekeken wanneer deze in aanmerking komt voor vervangende huisvesting. Ook een verzoek tot uitbreiding wordt (afgezien van een mogelijke toekenning van capaciteit binnen verwijsbare afstand) individueel beoordeeld. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 16 van 39 De gemeenten en het schoolbestuur bekijken en sturen vraag en aanbod integraal en gezamenlijk aan. Dit gaat over het behouden en versterken van het bestaande aanbod, rekening houdend met de behoefte aan keuzevrijheid, pluriform en thuisnabij onderwijs. 2.7 Multifunctioneel gebruik en bezetting van de schoolgebouwen Visie en ambitie De gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar en stichting Quadraam zetten zich in voor maatschappelijke initiatieven en ontwikkelingen in de omgeving. Een schoolgebouw kan ruimte bieden voor ontmoeting, samenwerking en participatie van ouders, verenigingen en maatschappelijke organisaties.

De drie gemeenten en het schoolbestuur zien het als maatschappelijk belang om te komen tot voorwaarden die voor alle partijen acceptabel zijn om leegstand/bezetting in schoolgebouwen beter te benutten/te verbeteren. In onze samenleving zien we dat sociale vaardigheden en netwerkvaardigheden steeds belangrijker zijn voor bijvoorbeeld het vinden van werk en het onderhouden van een sociaal netwerk. Die vaardigheden leer je vanzelfsprekend in een meer gemengde omgeving waar onderwijs en maatschappelijke functies elkaar versterken. Wat betekent dit wensbeeld voor de huisvesting? In bestaande situaties wordt onderzocht of leegstand effectief kan worden ingezet voor maatschappelijke initiatieven. Dit draagt bij aan een optimale en toekomstbestendige benutting van onderwijshuisvesting. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de verhuurmogelijkheden binnen de Wet Voortgezet Onderwijs. Structurele leegstand is niet wenselijk voor de exploitatie van een schoolbestuur en is tevens niet wenselijk voor de GRHVOL in verband met uitdagingen bij levensduurverlenging bij bestaande gebouwen. Op casusniveau wordt in haalbaarheidsonderzoeken onderzocht of het haalbaar en wenselijk is om de bezetting te verhogen dan wel de normatieve leegstand te reduceren. Dit is enerzijds mogelijk via het inzetten van leegstand voor maatschappelijke initiatieven (wanneer de GRHVOL dit steunt en wil faciliteren).

Een andere mogelijkheid is om structurele leegstand af te koppelen van onderwijs en terug te geven aan de betreffende gemeente. In een haalbaarheidsonderzoek dient de route per casus te worden uitgewerkt. Taken en verantwoordelijkheden Schoolbesturen kunnen ruimten in een onderwijsgebouw aan derden verhuren anders dan ten behoeve van het onderwijs, mits het college van B&W (van de vestigingsgemeente) daarvoor vooraf toestemming heeft verleend (conform WVO en individuele verordeningen). Aan deze toestemming kan het college voorwaarden verbinden, onder meer met betrekking tot behoud van de onderwijsfunctie, veiligheid, onderhoud en kosten. 2.8 Kwaliteit en duurzaamheid (Ver)nieuwbouw of renovatie Vanuit de zorgplicht dragen de gemeenten via de GRHVOL op natuurlijke momenten zoals (ver)nieuwbouw of renovatie zorg voor de bekostiging van een gebouw dat voldoet aan het Besluit Bouwwerken en Leefomgeving 2012 (Bbl) en toegankelijkheid. De GRHVOL is daarmee verantwoordelijk voor de basiskwaliteit in huisvesting. Ook Frisse Scholen klasse B wordt bij (ver)nieuwbouw of renovatie door de GRHVOL en stichting Quadraam gezien als basiskwaliteit. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 17 van 39 Individuele gemeenten geven lokaal vorm en inhoud aan de duurzaamheidsambities van het klimaatakkoord.

Voor bovennormatieve kwaliteitsimpulsen op natuurlijke momenten zoals (ver)nieuwbouw of renovatie, zoals bijvoorbeeld ENG en Frisse Scholen klasse A, zijn de individuele gemeenten dus verantwoordelijk. Op projectniveau gaat de vestigingsgemeente in gesprek over de duurzaamheidsambities. De gemeenten in de GRHVOL zijn autonoom in deze keuzes en de wijze van financiering van de bovennormatieve kwaliteit. Op natuurlijke momenten van (ver)nieuwbouw ontwerpen we de schoolgebouwen zo flexibel mogelijk, zodat ze kunnen meebewegen met de veranderende behoeften van het onderwijs en de maatschappij. Dit zorgt ervoor dat onze onderwijsvoorzieningen niet alleen nu, maar ook in de toekomst optimaal kunnen functioneren. Hierbij wordt minimaal uitgegaan van de actuele regelgeving zoals het Bbl en kostenneutrale maatregelen die bijdragen aan een aanpasbaar gebouw. Dit betekent dat de hoofddraagconstructie zo veel als mogelijk aanpasbare indelingen mogelijk maakt en binnenwanden en gevels waar mogelijk niet-constructief zijn, het stramien en de vloerhoogtes meerdere indelingsvarianten ondersteunen en installaties waar mogelijk modulair en uitbreidbaar zijn met voldoende reserveruimte. Bij (ver)nieuwbouw wordt bij het ontwerp al gekeken naar toekomstige uitbreidings- dan wel krimpmogelijkheden of naar toekomstig medegebruik.

Dit betekent dat er op de kavel ruimte is gereserveerd voor toekomstige uitbreiding en dat delen van het gebouw functioneel zelfstandig kunnen worden gebruikt (bij krimp en afstoten). Hiervoor dient in het ontwerp zorgvuldig nagedacht te worden over posities van verticale stijgpunten (trappen en liften) en entrees. Aanvullende ambities ten aanzien van flexibel bouwen kunnen worden gerealiseerd indien daarvoor extra middelen beschikbaar worden gesteld door de individuele gemeente. Voor het aanpassen van bestaande gebouwen ligt de verantwoordelijkheid bij het schoolbestuur, tenzij anders wordt afgesproken. Bestaand vastgoed Schoolbesturen zijn in samenspraak met de vestigingsgemeente verantwoordelijk voor het eventueel verduurzamen van bestaand vastgoed op natuurlijke momenten (onderhoud), op basis van wettelijke verplichtingen (EML-maatregelen). Subsidiemogelijkheden voor verduurzaming van huisvesting worden gezamenlijk door de gemeenten en het schoolbestuur onderzocht en overwogen om de kwaliteit en het toekomstperspectief van (bestaande) schoolgebouwen te verbeteren (bijvoorbeeld DUMAVA). Zonder grootschalige maatregelen en omvangrijke investeringen is het niet haalbaar om deze gebouwen energieneutraal te maken. Het bestaande vastgoed wordt daarom gespiegeld aan de landelijke ‘sectorale routekaart duurzaamheid’.

In de actualisatie van dit IHP in 2029 wordt het verduurzamen van bestaand vastgoed geconcretiseerd. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 18 van 39 3 De huidige situatie 3.1 Algemeen De gemeenten Zevenaar, Duiven en Montferland tellen drie scholen met momenteel in totaal zeven schoolvestigingen voor voortgezet onderwijs. Deze scholen worden bestuurd door Stichting Quadraam. 3.2 Leerlingenontwikkeling en leerlingenprognoses De scholen voor voortgezet onderwijs in de gemeenten Zevenaar, Duiven en Montferland telden op 1 oktober 2025 4.095 leerlingen2. Het leerlingenaantal is de afgelopen jaren gedaald. Volgens de prognose blijft dit leerlingenaantal vanaf 2026 stabiel. De prognoses (uit 2025) zijn opgesteld op basis van woningbouwprogramma’s per gemeente. Vanwege de onzekerheid van woningbouwprognoses- en planningen dienen de leerlingenprognoses jaarlijks te worden gemonitord. Tabel 1a. Leerlingenontwikkeling per schoolvestiging (2020 – 2024) 2 Bron: aantal leerlingen per onderwijssoort, cluster en leeftijd, DUO.

Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 19 van 39 Tabel 1b. Leerlingenprognose per schoolvestiging (2027-2041) 3.3 Voortgezet onderwijs per gemeente De capaciteit waarmee in het R-IHP wordt gerekend, is de werkelijke capaciteit van het gebouw conform NEN2580. Dit betreft alleen de binnenruimte. De ruimtebehoefte van een school wordt op basis van een formule berekend. Hierbij wordt de benodigde onderwijscapaciteit bepaald met de vastgestelde Verordeningen voorzieningen huisvesting onderwijs. De buitenruimte staat los van de gebouwcapaciteit. De buitenruimte wordt op basis van een andere norm berekend. Gemeente Duiven In de kern Duiven is op dit moment één school gevestigd voor voortgezet onderwijs met twee vestigingen: Candea College locatie Saturnus 1 en Candea College locatie Eltensestraat. Op locatie Saturnus 1 wordt havo en vwo aangeboden en in het eerste en tweede leerjaar een dakpanklas mavo/havo. Deze locatie heeft een gebouwcapaciteit van 7.181 m2 bvo. Op locatie Saturnus 3 bevindt zich het technasium van het Candea College voor havo en vwo. Het technasium heeft een capaciteit van 150 m2 bvo (op deze locatie staan geen leerlingen ingeschreven). Op locatie Eltensenstraat wordt vmbo basisberoepsgerichte leerweg en kaderberoepsgerichte en mavo aangeboden. Deze locatie heeft een gebouwcapaciteit van 8.543 m2 bvo.

In de gemeente Duiven is er voor het voortgezet onderwijs volgens de prognose 2041 een normatieve overcapaciteit van 4.947 m2 bvo3. In de praktijk wordt deze overcapaciteit voor een deel ingezet voor het onderwijs of maatschappelijke partners, waar door de overcapaciteit ca. 4.624 m² bvo bedraagt. Dit wordt nader toegelicht in paragraaf 4.1.1. 3 Locatie Eltensestraat heeft formeel geen recht op een vaste voet voor een nevenvestiging met spreidingsnoodzaak van 550 m² bvo. Oorspronkelijk is deze locatie echter gebouwd als zelfstandige school waardoor de basisvoorzieningen (zoals een aula en directie- en stafruimten die normaliter vanuit deze vaste voet gerealiseerd worden) wel aanwezig zijn. Wanneer er op basis van een vergelijking tussen de ruimtebehoefte en de capaciteit sprake is van een overschot, betekent het niet dat deze capaciteit leegstaat. Het is een formeel (theoretisch) overschot. In de praktijk wordt dit overschot vaak ingezet voor andere onderwijsfuncties of maatschappelijke functies. Daarnaast zijn de vierkante meters normatieve overcapaciteit niet altijd zonder meer bruikbaar of inzetbaar voor onderwijs of andere functies. Dit kan onder andere komen door een versnippering van ruimten in een gebouw of ruimtelijke beperkingen (zoals beperkt natuurlijk daglicht of een ongunstige bruto-/netto vloeroppervlak verhouding).

Hierdoor is formele overcapaciteit niet altijd voelbaar en bruikbaar voor andere functies. Naam school 2027 2029 2031 2033 2035 2037 2039 2041 Candea College locatie Saturnus 1 792 765 746 741 735 731 730 727 Candea college locatie Eltensestraat 800 781 764 760 756 754 756 755 Symbion 205 205 203 204 205 205 205 205 Liemers College locatie Heerenmäten 891 885 874 875 878 878 884 887 Liemers College locatie Dijksestraat 517 525 528 538 544 544 545 544 Liemers College locatie Landeweer 394 395 391 393 395 395 398 399 Liemers college locatie Zonegge 538 539 531 528 529 530 535 538 Totaal 4.137 4.095 4.037 4.039 4.042 4.037 4.053 4.055 Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 20 van 39 Gemeente Montferland In de kern Montferland zijn op dit moment twee scholen voor voortgezet onderwijs gevestigd: Liemers College (locatie Dijksestraat) en Symbion. Op Liemers College locatie Dijksestraat wordt een brede brugklas mavo/havo/vwo aangeboden met uitstroommogelijkheden richting mavo, havo en vwo leerjaar 3. Bovenbouw vwo- leerlingen vervolgen hun onderwijs op Heerenmäten. Deze locatie heeft een gebouwcapaciteit van 5.275 m2 bvo. Op Symbion wordt praktijkonderwijs aangeboden. Deze locatie heeft een gebouwcapaciteit van 4.031 m2 bvo. In de gemeente Montferland is er voor het voortgezet onderwijs volgens de prognoses 2041 een normatieve overcapaciteit van 2.610 m2 bvo.

Gemeente Zevenaar In de kern Zevenaar is op dit moment één school gevestigd voor voortgezet onderwijs met drie vestigingen: Liemers College locatie Landeweer, Liemers College locatie Heerenmäten en Liemers College locatie Zonegge. Op Liemers College Landeweer wordt vmbo basisberoepsgerichte leerweg en kaderberoepsgerichte leerweg aangeboden. Deze locatie heeft een gebouwcapaciteit van 6.980 m2 bvo4. Op deze locatie is er volgens de prognoses 2041 een normatieve overcapaciteit van 2.470 m2 bvo. In de praktijk wordt deze overcapaciteit voor een groot deel ingezet voor het onderwijs of maatschappelijke partners, waar door de overcapaciteit ca. 1.470 m² bvo bedraagt. Dit wordt nader toegelicht in paragraaf 4.3.1. Op Liemers College Zonegge wordt vmbo theoretisch gerichte leerweg (mavo) en agora onderwijs aangeboden. Op Liemers College Heerenmäten wordt havo en vwo aangeboden. Vanuit de GRHVOL is besloten tot het uitwerken van de definitiefase voor vervangende nieuwbouw voor locaties Zonegge en Heerenmäten op/bij de locatie Heerenmäten. Door het samenvoegen en nieuwbouwen van de locaties Heerenmäten en Zonegge wordt volgens de prognoses 2041 een normatieve overcapaciteit van 4.495 m2 bvo opgelost. Tabel 2.

Gebouwgegevens per schoolvestiging VO in de Liemers5 De schoolvestigingen voortgezet onderwijs in de Liemers hebben op dit moment een gezamenlijke gebouwencapaciteit van 46.480 m2 bvo. De totaal geprognosticeerde normatieve leegstand in 2041 van 14.522 m2 bvo wordt met de maatregelen uit dit R-IHP teruggebracht naar 9.027 m2 bvo (deze maatregelen worden nader toegelicht in hoofdstuk 4). In de praktijk wordt deze overige overcapaciteit van 9.027 m2 bvo voor een groot deel ingezet voor het onderwijs of maatschappelijke partners. 4 Hierbij speelt voor dit gebouw dat er sprake is van een ongunstige bruto vloeroppervlak/netto vloeroppervlak-verhouding en een starre gebouwstructuur. Hierdoor zijn vierkante meters beperkt flexibel en soms functioneel inzetbaar. 5 In de normatieve ruimtebehoefte berekeningen is geen gebruik gemaakt van de data van xxllnc.

Scholen voor voortgezet onderwijs gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar Vestigingscode Naam school Bouwjaar Renovatie- jaar Norm bvo (2041) Capaciteit gebouw (m²) Verschil norm en capaciteit (m²) 03RR00 Candea College locatie Saturnus 1 2000 5.197 7.181 1.984 03RR07 Candea College locatie Saturnus 3 (Technasium) 2004 - 150 150 03RR04 Cande College locatie Eltensestraat 1997 5.730 8.543 2.813 08PS00 Symbion 2006 2.793 4.031 1.238 16SK00 Liemers College locatie Heerenmäten 1980 6.271 7.917 1.646 16SK01 Liemers College locatie Dijksestraat 1935, 1997 2023 3.903 5.275 1.372 16SK05 Liemers College locatie Landeweer 2014 4.510 6.980 2.470 16SK07 Liemers College locatie Zonegge 1980 3.554 6.403 2.849 31.958 46.480 14.522 Totaal Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 21 van 39 3.4 (Voortgezet) speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs In de gemeente Montferland zijn er voorzieningen voor (voortgezet) speciaal onderwijs en in gemeente Zevenaar is er een voorziening voor speciaal basisonderwijs. Deze voorzieningen hebben een eigen toekomstperspectief en vallen buiten de GRHVOL. Daarmee worden deze betreffende scholen niet behandeld in dit IHP. 3.5 Bewegingsonderwijs voortgezet onderwijs De wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting behelst voor de gemeenten ook het zorgen voor voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs (voor het genormeerd aantal uren).

De behoefte aan bewegingsonderwijs wordt per schoolvestiging berekend op basis van het totale aantal lesuren bewegingsonderwijs per week. In de volgende tabel is deze behoefte afgezet tegen het benodigde aantal gymnastieklokalen op basis van maximaal 40 lesuren per week. De tabel laat zien dat er geen knelpunten worden verwacht in de capaciteit van het aantal gymnastieklokalen gedurende de looptijd van het R-IHP. De berekening voor de normatieve behoefte aan gymnastieklokalen is gemaakt conform de uitgangspunten in de verordening; dat wil zeggen dat er bij minder dan 20 lesuren per week geen recht is op een ‘eigen’ gymzaal en dat er formeel (door gemeente) elders capaciteit gezocht dient te worden. De tabel laat zien dat dit nergens aan de orde is. Tabel 3. Behoefte en capaciteit bewegingsonderwijs per schoolvestiging VO in de Liemers Deze sportvoorzieningen kennen naast het voortgezet onderwijs ook andere gebruikers (bijvoorbeeld verenigingen). De bezetting van gymzalen kan worden verbeterd door bijvoorbeeld (het intensiveren) van avondgebruik, mits hier goede beheer- en gebruiksafspraken over worden gemaakt met het schoolbestuur.

Behoefte en capaciteit bewegingsonderwijs Naam school 2025 2030 2035 2040 Aantal lesuren bewegingsonderwijs 59 52 51 51 Normatieve behoefte gymnastieklokalen 1 1 1 1 Huidige capaciteit gymnastieklokalen 2 2 2 2 Aantal resturen beschikbaar 21 28 29 29 Aantal lesuren bewegingsonderwijs 57 54 53 53 Normatieve behoefte gymnastieklokalen 1 1 1 1 Huidige capaciteit gymnastieklokalen 2 2 2 2 Aantal resturen beschikbaar 23 26 27 27 Aantal lesuren bewegingsonderwijs 19 20 20 20 Normatieve behoefte gymnastieklokalen 0 1 1 1 Huidige capaciteit gymnastieklokalen 1 1 1 1 Aantal resturen beschikbaar 21 20 20 20 Aantal lesuren bewegingsonderwijs 34 37 38 38 Normatieve behoefte gymnastieklokalen 1 1 1 1 Huidige capaciteit gymnastieklokalen 2 2 2 2 Aantal resturen beschikbaar 46 43 42 42 Aantal lesuren bewegingsonderwijs 33 37 37 37 Normatieve behoefte gymnastieklokalen 1 1 1 1 Huidige capaciteit gymnastieklokalen 3 3 3 3 Aantal resturen beschikbaar 87 83 83 83 Aantal lesuren bewegingsonderwijs 64 61 61 62 Normatieve behoefte gymnastieklokalen 2 2 2 2 Huidige capaciteit gymnastieklokalen 3 3 3 3 Aantal resturen beschikbaar 56 59 59 58 Aantal lesuren bewegingsonderwijs 27 27 27 28 Normatieve behoefte gymnastieklokalen 1 1 1 1 Huidige capaciteit gymnastieklokalen 2 2 2 2 Aantal resturen beschikbaar 53 53 53 52 Candea College locatie Saturnus 1 Candea college locatie Eltensestraat Symbion Liemers

College locatie Dijksestraat Liemers College locatie Landeweer Liemers College locatie Zonegge Liemers College locatie Heerenmäten Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 22 van 39 4 Opgaven en scenario’s In dit hoofdstuk wordt per schoolvestiging in beeld gebracht welke opgaven er zijn ten aanzien van onderwijshuisvesting, gekoppeld aan de inhoudelijke visie en ambities zoals geformuleerd in hoofdstuk 2. Op basis van de ambities en visie zijn uitgangspunten ten aanzien van de onderwijshuisvesting geformuleerd. Dit heeft geleid tot scenario’s op gemeenteniveau, waarbij per gemeente integraal is gekeken naar de verschillende schoolgebouwen, de opgave en hun onderlinge samenhang. Per gebouw is daarnaast een gebouwenkaart opgesteld, die zijn opgenomen als bijlage 1. In bijlage 2 zijn de rapportages van de schouwen van de gebouwen opgenomen. Onderstaande paragrafen beschrijven als eerste de huisvestingsvragen per gebouw. Er wordt een antwoord gegeven op de vraag welke maatregelen (eventueel) nodig zijn. Vervolgens wordt het voorkeursscenario voor de huisvestingsopgave toegelicht. 4.1 Opgaven per school – gemeente Duiven Candea locatie Saturnus 1 Het gebouw van het Candea College locatie Saturnus 1 dateert uit 2000 en bestaat uit één hoofdvolume met vier bouwlagen. Het gebouw is functioneel ingericht en goed onderhouden. Uit de schouw blijkt dat de staat van het gebouw overwegend goed is.

De plafonds dienen over circa tien jaar te worden vervangen. Enkele aandachtspunten zijn de beperkte toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers door smalle klapdeuren en de temperatuurklachten aan de zonzijde van het gebouw. De ventilatie is in 2019 verbeterd, maar verdient blijvende aandacht. Er zijn op dit moment geen urgente maatregelen noodzakelijk, maar het is raadzaam om de toegankelijkheid en klimaatbeheersing structureel te blijven monitoren. Candea locatie Eltensestraat Het gebouw van Candea College locatie Eltensestraat dateert uit 1997 en bestaat uit één hoofdvolume. Het gebouw is geschikt voor het huidige onderwijsaanbod. Uit de schouw blijkt dat de staat van het gebouw goed is. Ondanks dat de installaties verouderd zijn ten opzichte van de hedendaagse normen, is de staat van de installaties nog overwegend goed en werken de installaties naar behoren. Het binnenklimaat is comfortabel. Regulier onderhoud en gevelreiniging zijn wel een punt van aandacht. Het buitenplein wordt op dit moment vernieuwd. 4.1.1 Voorkeursscenario Het voorkeursscenario voor het Candea College in de gemeente Duiven (locaties Saturnus 1 en Eltensestraat) betreft een verkennend haalbaarheidsonderzoek naar het verbeteren van de bezetting en het meer beheersbaar maken van de leegstand.

De prognoses wijzen uit dat Candea College locatie Saturnus 1 (inclusief technasium) in 2041 2.143 m2 normatieve leegstand heeft en dat Candea College locatie Eltensestraat 2.813 m2 normatieve leegstand heeft (als gevolg van scholenfusies in de jaren ’90 en demografische krimp). Leegstand is ongunstig voor schoolbesturen vanuit exploitatieoogpunt en is ook voor gemeenten onwenselijk, onder meer vanwege

Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 23 van 39 knelpunten bij levensduurverlening en hogere kapitaallasten. Het bestuur van de GRHVOL heeft daarom opdracht gegeven voor de uitvoering van een haalbaarheidsonderzoek. Het haalbaarheidsonderzoek onderzoekt twee routes: A. Maatschappelijke functies inhuizen in onderwijshuisvesting Deze route betreft het toevoegen van maatschappelijke initiatieven aan het onderwijs (met een voorkeur voor functies die het vmbo versterken) en het uitwerken van de ambities op het beleidsthema inclusief onderwijs. Het initiatief van het Graafschap College (mbo) en AT Techniekopleidingen en het initiatief van het Liemers Ambachtscentrum worden verder onderzocht. B. Onderwijscampus Candea College Centreren van het voorgezet onderwijs van Duiven op een campus voor vmbo, havo en vwo op de locatie Saturnus. Het concentreren van meer opleidingen op één locatie draagt bij aan het beleidsthema kansengelijkheid omdat (fysieke) drempels tussen opleidingen worden verlaagd en doorlopende leerlijnen worden versterkt. In deze route komt de Eltensestraat vrij voor herbestemming, transformatie of sloop-herontwikkeling. Hierbij is er sprake van een tussentijdse investering (De Eltensestraat is in 1997 gebouwd en Saturnus 1 is in 2001 gebouwd. Dit betekent dat beide scholen respectievelijk pas na 2037 en 2041 in aanmerking zouden komen voor nieuwe huisvesting).

In het haalbaarheidsonderzoek zal deze investering worden vertaald naar een demarcatie tussen GRHVOL en Quadraam, binnen de mogelijkheden van de Wet Voortgezet onderwijs. Een combinatie van beide routes behoort ook tot de mogelijkheden (een campus voortgezet onderwijs samen met het mbo op de locatie Saturnus). De uitwerking is mede afhankelijk van de lange termijnvisie van beide initiatieven en hoe zich dat verhoudt tot de huisvestingssituatie in Duiven. Het onderzoek is nodig om invulling te geven aan die lange termijnvisie en om een afweging te kunnen maken naar een voorkeurkeuze. Het onderzoek zal aandacht hebben voor de context van Quadraam met zijn stakeholders, de context van de gemeente Duiven en de context van de GRHVOL. De routes worden in gezamenlijkheid tussen gemeente Duiven en Quadraam onderzocht. Vanaf schooljaar 2025-2026 heeft Quadraam het initiatief genomen om de huidige leegstand op locatie Eltensestraat momenteel al verder terug te dringen en de positie van het vmbo te versterken. Quadraam is samen het Graafschap College (mbo) en AT- bedrijfsopleidingen een pilot gestart van een (metaal)technisch mbo in de Liemers. Dit betreft een BBL-opleiding waarin mbo-studenten één dag in de week onderwijs volgen in het gebouw van de Eltensestraat. Aanleiding van het initiatief is het stoppen van Rijn IJssel met een aantal opleidingen in Arnhem.

Momenteel huurt het Graafschap College circa 350 m2 bvo aan ruimten in de Eltensestraat. In een periode van drie jaar willen de partners evalueren of de pilot mbo in de Liemers voldoende perspectief heeft en er een BOL-opleiding (voltijd) kan worden gestart. Mogelijk zal de ruimtebehoefte van het mbo dan toenemen met 100 tot 200 m2 bvo. Met dit initiatief wordt er op een zorgvuldige manier invulling gegeven aan het reduceren van de overcapaciteit, met behoud van onderwijskwaliteit. De totale formele overcapaciteit kan hierdoor worden bijgesteld op 4.624 m² bvo (en mogelijk 4.424 m2 bvo) in 2041. Het voorkeursscenario dat uit het haalbaarheidsonderzoek naar voren komt heeft mogelijk impact op de capaciteit voor het bewegingsonderwijs voor het Candea College. Ruimte om te zijn. U26250 Pagina 24 van 39 Wanneer het voortgezet onderwijs in Duiven wordt geconcentreerd op de locatie Saturnus (route B) betreft de normatieve behoefte aan bewegingsonderwijs drie gymnastieklokalen. De huidige capaciteit op locatie Saturnus 1 betreft twee gymnastieklokalen. Tot slot wordt er geen (directe) impact op het beleidsthema ‘spreiding en bereikbaarheid’ verwacht. De opleidingen van de Eltensestraat worden in route B weliswaar mogelijk verplaatst naar de locatie Saturnus (< 1 km), maar het totale aanbod VO in Duiven blijft ongewijzigd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://duiven.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9ae18642-3f42-4c27-8fd8-e5ba6ffb3c57?agendaItemId=a6d8d474-b965-48ca-925a-2a915ca526da