3. 201713875-Bijlage 1 - Resultaat inwonersraadpleging bestuurlijke toekomst

Uitkomsten inwonersraadpleging Bestuurlijke toekomst

Auteur: Alied Fijen Oktober 2025

1

INLEIDING

3

1.

4

AANPAK EN METHODIEK 1.1. 1.2. 1.3.

2.

Participatie en stakeholders Methodiek Berekeningen

4 5 6

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

7

2.1. 2.2. 2.3.

3.

Alle data Uitkomsten stakeholders & inwoners Uitkomsten vragenlijsten

7 7 9

RESULTATEN PER VRAAG 3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7.

10

Belangrijke onderwerpen Bereikbaarheid gemeente Belangrijke voorzieningen Wensen en verwachtingen Zorgen Deelname aan gesprekken Leeftijdsverdeling

10 12 13 15 16 17 18

4.

VERSCHILLEN PER LEEFTIJDSGROEPEN

18

5.

SAMENVATTING

24

6.

AANBEVELINGEN

27

2

Inleiding In de regio Liemers wordt steeds meer gesproken over een mogelijke samenvoeging van de gemeenten Duiven, Westervoort, Doesburg en Zevenaar. Een eventuele samenvoeging biedt de gemeente Duiven de kans om samen met haar buurgemeenten één Liemerse gemeente te vormen, waardoor er een sterke en efficiënte regio ontstaat. Het samengaan van deze gemeenten kan financiële voordelen opleveren, schaalvoordelen realiseren in de dienstverlening en de bestuurlijke kracht versterken. Bovendien kan het inspelen op demografische veranderingen en het verbeteren van regionale samenwerking bijdragen aan een toekomstbestendig bestuur. Daarom werkt de gemeente Duiven aan een plan om samen te gaan met voornoemde gemeenten. Op 3 juli jl. is door de raad en het college de intentie uitgesproken om te gaan fuseren. Zowel het college als de raad vinden het belangrijk om inwoners en belanghebbenden te raadplegen over dit plan. Zij willen weten wat inwoners en belanghebbenden belangrijk vinden en wat zorgen, wensen en aandachtspunten zijn. Daarom zijn inwoners in september 2025 geraadpleegd. In december of januari wordt verwacht dat een principebesluit genomen kan worden waarbij de resultaten van de inwonersraadpleging worden meegenomen. Vorig jaar werden inwoners ook al gevraagd naar hun mening over de bestuurlijke toekomst van de gemeente Duiven. De meningen waren toen verdeeld.

De meeste stemmen kregen de twee varianten waarbij de samenwerking met Westervoort verder werd verstevigd (1) en waarbij werd gekeken naar een vergaande samenwerking of samenvoeging met één of meerdere Liemerse gemeenten (2). Het verschil met de inwonersraadpleging van september jongstleden is dat hierbij niet is gevraagd of men een samenvoeging een goed vindt, maar expliciet is gevraagd naar wensen, zorgen en aandachtspunten bij een eventuele samenvoeging. Er komen nog diverse momenten waarop inwoners zich kunnen uitspreken over het plan om samengaan. Inwoners en stakeholders zijn in augustus en september gevraagd naar hun wensen, zorgen en aandachtspunten. Er zijn individuele gesprekken gevoerd met stakeholders en inwoners. De Toekomstbus reed 4 dagen door Duiven, Groessen en Loo en er kon een korte vragenlijst ingevuld worden (zowel fysiek als online). Inwoners en stakeholders zijn op een laagdrempelige manier gehoord. De uitkomsten geven een representatief beeld van wensen en aandachtspunten en vormen input voor het vervolgproces. In dit rapport leest u de aanpak, methodiek en de resultaten. In hoofdstuk 2 vindt u de belangrijkste bevindingen en in hoofdstuk 3 de resultaten per vraag. Ook maakten we een vergelijking van antwoorden tussen verschillende leeftijdsgroepen in hoofdstuk 4.

In de bijlagen vindt u de vragenlijst, de route van de Toekomstbus en tips die inwoners ons gaven.

3

1. Aanpak en methodiek 1.1. Participatie en stakeholders Het doel was om zoveel mogelijk inwoners en andere (professionele) belanghebbenden te bereiken en te vragen naar hun mening over het plan om samen te gaan. In de periode tussen 20 en 29 september reed de Toekomstbus door de gemeente Duiven en werden inwoners en andere belanghebbenden gevraagd naar hun wensen, zorgen en aandachtspunten met betrekking tot een eventuele samenvoeging. Wat vinden mensen ècht belangrijke onderwerpen in de gesprekken met de potentiële fusiegemeenten en hoe zien zij de bereikbaarheid van de gemeente? Tot en met 3 oktober kon de digitale vragenlijst ingevuld worden. De aanpak zag er als volgt uit: 1. Gespreken met individuele stakeholders (15 augustus – 1 oktober): in overleg met de gemeente zijn diverse stakeholders benaderd voor een individueel gesprek. Denk hierbij aan wijkraden, Santepartners, jongerenwerk, sportverenigingen, scholen, gehandicaptenraad en ondernemersverenigingen. In hoofdstuk 2.2.1. leest u de belangrijkste uitkomsten van deze gesprekken. 2. Informeren en communiceren (17 september – 1 oktober): op 17 september verschenen in de Duiven Post en Nieuwsblad artikelen over het voorgenomen fusiebesluit en de route van de Toekomstbus. Vanaf dat moment kon de vragenlijst ook ingevuld worden, zowel digitaal als fysiek.

Op het gemeentehuis, Aerofit, buuthuizen en bibliotheek kon de vragenlijst fysiek worden ingevuld en worden achter gelaten in een ideeënbus. Ook hingen we hier posters op en legden flyers neer. De gemeente zorgde op meerdere momenten voor berichten op social media over de Toekomstbus en de mogelijkheid tot invullen van de vragenlijst. Invullen was mogelijk tot vrijdag 3 oktober tot 17 uur. 3. Op pad met de Toekomstbus (20, 24, 26 en 28 september): met een Volkswagen Buzz reden we door de gemeente Duiven. We gingen in gesprek met voorbijgangers en bezoekers en vroegen om de vragenlijst in te vullen. Over de antwoorden gingen we in gesprek. Op de afbeelding hieronder staat de route weergegeven (zie ook bijlage 1).

4

4. Vragenlijsten: we vroegen zowel digitaal als fysiek zoveel mogelijk mensen om (ook) de vragenlijst in te vullen. De vragenlijst kon digitaal worden ingevuld en fysiek op het gemeentehuis, bibliotheek, Aerofit en buurthuizen. De vragenlijst kon in de ideeënbus achtergelaten worden. Een aantal stakeholders vroegen hun achterban om de vragenlijst in te vullen. Santepartners riep jongeren bijvoorbeeld via snapchat op om de vragenlijst in te vullen en een aantal scholen verspreidden de vragenlijst. 5. Terugkoppelen: de vervolgstap(pen) worden gedeeld met alle belanghebbenden via de Duiven Post/ Nieuwsblad en via een digitale nieuwsbrief als men zich hiervoor heeft aangemeld.

1.2. Methodiek Zoals aangegeven was het doel om zoveel mogelijk mensen naar de Toekomstbus te laten komen om het goede gesprek te voeren. We wilden 10% van alle huishoudens bereiken. Op basis van data (bron: allecijfers.nl) zijn er 10.000 huishoudens in de gemeente Duiven. Tien procent van dit aantal betekent 1000 ingevulde vragenlijsten. De vragenlijst is 1012 keer ingevuld, dit is 4% van het aantal inwoners en 10% van het aantal huishoudens. De verdeling van fysiek en digitaal ingevulde vragenlijsten is bijna 50/50. Digitaal is de vragenlijst 572 keer (56,5%) ingevuld en fysiek 440 keer (43,5%). Er is getracht een representatief beeld te geven van de wensen, zorgen en aandachtspunten van inwoners uit de drie dorpen en de verschillende leeftijden. Daar is met de route van de Toekomstbus bewust rekening mee gehouden. Op de vragenlijst is gevraagd naar geboortejaar waardoor een onderverdeling in leeftijdsgroepen gemaakt kon worden. Veertien mensen vulden geen (geldig) geboortejaar in. Ook vroegen we naar de woonplaats en of men woont, werkt of onderneemt in de gemeente Duiven. In hoofdstuk 4 leest u de bevindingen en verschillen per leeftijdsgroep. Dit hangt af van de leeftijd en van de affiniteit en ervaring met het onderwerp.

Om het invullen van de vragenlijst zo laagdrempelig mogelijk te houden is het invullen van naam en/ of emailadres en geboortejaar niet verplicht gesteld. Het emailadres mocht vrijwillig achtergelaten worden voor het ontvangen van de digitale nieuwsbrief. In theorie is het dus mogelijk dat één persoon meermaals de vragenlijst heeft ingevuld. De uitkomsten voldoen daarmee niet aan wetenschappelijke onderzoeksnormen maar lijken betrouwbaar en representatief. Er zijn geen letterlijke dubbelingen waargenomen in de digitaal ingevulde vragenlijsten. Daarnaast wijken de antwoorden van de digitaal invulde vragenlijsten niet af van de fysiek afgenomen vragenlijsten. In de open antwoorden in bijlage 4 leest u wel een aantal dubbelingen. Dat komt doordat deze door Hivefive hetzelfde zijn geformuleerd naar aanleiding van gesprekken.

5

1.3. Berekeningen 1.3.1. Algemene uitkomsten per vraag Het totale aantal respondenten is 1012. De resultaten zijn als volgt berekend: - Bij vragen met één antwoord mogelijkheid (algemene vragen en vraag 6) tellen de percentages per antwoordoptie altijd op tot 100%. - Bij vragen met meerdere antwoord mogelijkheden (vragen 1, 2, 3, 4, 5) konden respondenten meer dan één optie geven. Hierdoor tellen de percentages van de antwoorden bij elkaar op tot meer dan 100%. In dat geval geeft het percentage aan hoeveel procent van alle respondenten die specifieke optie heeft gekozen. 1.3.2. Open antwoorden Respondenten konden bij de vragen 1 tot en met 5 en vraag 7 een toelichting of ander antwoord geven. De toelichtingen en open antwoorden zijn als volgt verwerkt: - Alle open antwoorden zijn opgeschoond en vervolgens gekoppeld aan een hoofdthema via een synoniemenlijst. De synoniemen zijn te zien onder de staafdiagrammen. - Voor elk hoofdthema is geteld hoe vaak dit antwoord voorkwam. - Een respondent kon meerdere antwoorden geven, alle benoemingen zijn meegeteld. - Het percentage is berekend ten opzichte van alle respondenten (n= 1012) en niet alleen ten opzichte van het aantal mensen dat iets in het open veld invulde. Dus: percentage = aantal keer dat een hoofdthema is genoemd/ 1012 x 100. - Ieder hoofdthema is dus gepresenteerd als aandeel van de hele onderzoekspopulatie. 1.3.3.

Verschillen per leeftijdsgroep In hoofdstuk 4 zijn de resultaten per vraag per leeftijdsgroep bekeken. Dit geeft inzicht in de (verschillen in) per leeftijdsgroep. Op basis van het geboortejaar van respondenten is de leeftijd berekend en ingedeeld in de categorieën 0 - 15 jaar, 15 - 25 jaar, 25 – 45 jaar, 45 – 65 jaar en 65+ jaar. - Het aantal respondenten per leeftijdsgroep en vraag is gelijkgesteld aan 100%. - Voor elke antwoordoptie berekenden we vervolgens het binnen-groep percentage: (aantal in de leeftijdsgroep dat de optie koos) ÷ (aantal in die groep dat de vraag beantwoordde) × 100%. - Omdat sommige vragen meerkeuze zijn, kunnen de percentages binnen één groep optellen tot meer dan 100%. - De leeftijdsindeling is 0–15, 15–25, 25–45, 45–65, 65+: grensjaren zijn niet dubbel geteld. - De percentages in de leeftijdsgroep diagrammen zijn dus binnen-groep percentages en maken het mogelijk om leeftijdsgroepen eerlijk te vergelijken, ook al verschillen de aantallen per groep.

6

De afstand wordt groter

2. Belangrijkste bevindingen In dit hoofdstuk leest u hoe vaak de vragenlijst is ingevuld en wat de belangrijkste bevindingen zijn.

2.1. Alle data Een grote gemeente heeft meer invloed

1012 ingevulde vragenlijsten

359 gesprekken - 9 professionele stakeholders - 350 gesprekken bij de Toekomstbus Leeftijdsverdeling gemeente Duiven* 0 – 15 jaar: 13,9% 15 – 25 jaar: 11,5% 25 – 45 jaar: 21,1% 45 – 65 jaar: 30,8% 65+: 22,7%

Leeftijdsverdeling respondenten 0 – 15 jaar: 3,1% 15 – 25 jaar: 7% 25 – 45 jaar: 24,6% 45 – 65 jaar: 31% 65+: 33%

*Leeftijdsgroepen per 1 januari 2025 volgens allecijfers.nl

2.2. Uitkomsten stakeholders & inwoners 2.2.1. Gesprekken met bewoners We hebben ingezet op het ‘goede gesprek’ voeren met bezoekers van de Toekomstbus, naast het invullen van de vragenlijst. Uit de gesprekken kwam naar voren dat inwoners veel onderwerpen belangrijk vinden. Naast onderwerpen die in de vragenlijst genoemd zijn, werden efficiënt bestuur, migratie, inspraak en betrokkenheid, handhaving en openbaar vervoer veelvuldig genoemd. De aandacht die nodig is voor jongeren en ouderen valt ook op. Sommige inwoners geven aan dat ze geen AZC willen en dat openbaar vervoer nodig is voor de bereikbaarheid van de gemeente. Besluitvorming wordt vaak als stroperig ervaren en zou sneller moeten. Tegenstanders van het plan om samen te gaan gaven vaak aan dat de financiële situatie van potentiële fusiegemeenten en de bevolkingssamenstelling aldaar oorzaken zijn om niet te willen fuseren. Zij zijn bang dat de beperkte financiële draagkracht van mogelijke fusiegemeenten invloed heeft op de financiële situatie van een nieuwe gemeente. Daarnaast identificeren zij zich niet met de inwoners en zijn zij bang voor verloedering van wijken/ woonomgeving. Nadat bekend werd dat er een tijdelijke opvanglocatie komt bij het spoor waren inwoners terughoudender om met ons in gesprek te gaan en/ of de vragenlijst in te vullen. Bij de PLUS gaven 50 inwoners aan niet mee te willen doen en bij de 7

sportverenigingen 20 inwoners. Ook zien we een afname van de digitaal ingevulde vragenlijsten vanaf woensdag 24 september. Door de ophef op social media hierover is de herinnering/ oproep om de vragenlijst in te vullen en/ of naar de Toekomstbus te komen ook minder vaak gedeeld door de gemeente Duiven zelf. Als belangrijkste reden om niet mee te doen werd opgegeven dat de gemeente ‘toch doet wat zij wil.’ Inwoners hebben niet het gevoel hier invloed op te hebben. Zeker vanaf dit moment viel het op dat migratie een belangrijk thema werd gevonden. Sommigen vinden dat eigen inwoners voorrang moeten hebben bij het toewijzen van huizen etc. Anderen vinden juist dat er aandacht moet zijn voor de opvang van vluchtelingen en pleiten voor verdraagzaamheid. Deze groep vindt ook dat bestuurders zich in moeten zetten voor verbinding en tolerantie.

Eigen inwoners eerst!

Tot slot kregen we vragen over wat de voor- en nadelen van een fusie zijn. Er werd gevraagd wat de gemeente zelf als voor- nadelen ziet van een samenvoeging en wat dit voor burgers betekent op het gebied van voorzieningen, belastingen, bereikbaarheid en zorg. Inwoners willen hier graag meer informatie over zodat zij zich een beter beeld kunnen vormen van wat een fusie precies betekent. 2.2.1. Gesprekken met stakeholders Er zijn individuele gesprekken gevoerd met een aantal stakeholders. Er waren meer stakeholders aangeschreven maar niet iedereen heeft gereageerd, mogelijk in verband met de vakantieperiode. Ook hebben sommige stakeholders de vragenlijst ingevuld en/ of hun achterban gevraagd dit te doen. De volgende stakeholders zijn gesproken: - Jongerenwerk/ zorgpartners Santé - Ondernemersvereniging Lindus - Dorpsraad Loo - Het Palet - ODC - Eilandclub de Wijkern - Dorpsraad Groessen - Raad voor Sociaal Domein Duiven (RVSD) Aandacht voor het creëren van een nieuwe Liemerse identiteit als nieuwe gemeente vinden stakeholders belangrijk, waarbij er aandacht blijft voor eigen dorpsidentiteiten en sociale verbinding. De gemeente moet dichtbij/ bereikbaar blijven net als plekken om elkaar te ontmoeten, zeker voor jongeren en ouderen. Aandacht voor lokaal beleid, lokale problematiek en oplossingen is essentieel voor een succesvolle samenvoeging.

Het verder uithollen van het sociale domein waarbij vervreemding en minder zorgvoorzieningen voorhanden zijn is een zorg, net als het sluiten van dorpshuizen. Kansen worden gezien meer in financiële middelen, snellere besluitvorming, meer invloed op belangrijke onderwerpen zoals het doortrekken van de A15 en woningbouw. Ook vinden stakeholders dat er (meer) inspraak van burgers nodig is, bijvoorbeeld door 8

deelraden of een burgerberaad. De bereikbaarheid van de gemeente zelf kan verbeterd worden door beter openbaar vervoer en infrastructuur. Sommigen vinden ook dat er meer politie/ handhaving nodig is.

2.3. Uitkomsten vragenlijsten In totaal werden 1012 vragenlijsten ingevuld. De meeste respondenten zijn tussen de 25 en 65 jaar oud (56,3%). Als we kijken naar de leeftijdsopbouw van de gemeente Duiven (bron: allecijfers.nl) zien we dat de groepen tussen de 0 en 15 jaar en 15 en 25 jaar ondervertegenwoordigd zijn. Dat is te verklaren door een geringe interesse in het onderwerp. Deze twee groepen zijn ook het minst bereid om deel te neme aan toekomstige gesprekken en bijeenkomsten over de bestuurlijke toekomst. Inwoners tussen de 25 en 65 jaar zijn representatief vertegenwoordigd en 65-plussers zijn ruim vertegenwoordigd. Bij sommige vragen waren meerdere antwoorden mogelijk. Hierdoor is het totale percentage aan antwoorden meer dan 100%. In bijlage 2 vindt u de vragenlijst. Leeftijdsverdeling gemeente Duiven 0 – 15 jaar: 13,9% 15 – 25 jaar: 11,5% 25 – 45 jaar: 21,1% 45 – 65 jaar: 30,8% 65+: 22,7%

Leeftijd respondenten: 0 – 15 jaar: 3,1% 15 – 25 jaar: 7,1% 25 – 45 jaar: 24,9% 45 – 65 jaar: 31,4% 65+: 33,4%

Wonen, werken en ondernemen Wonen: 94,6% Werken: 6,1% Ondernemen: 4,2%

Duiven: 83% Groessen: 11,7% Loo: 5,8%

Deelname toekomstige gesprekken: Ja: 20,9% Nee: 79,1% Bereikbaarheid gemeente: Spreekuren en afspraken: 59% Openingstijden buiten kantooruren: 45,3% Digitaal: 67,2% Telefonisch: 55,4% Gemeenteloket: 72,5% Bestuurders bij lokale evenementen: 28,5% Belangrijke onderwerpen: Karakter dorpskernen: 57,3% Bouwen van meer huizen: 51,5% Duurzaamheid: 31,8% Lokale voorzieningen: 69,3% Aandacht voor jongeren/ ouderen: 61,2% Buurtinitiatieven: 26,5% Mening geven bij plannen: 35,4% Onderhoud van groen en wegen: 53,9% Veiligheid: 61,7%

9

Informeer en betrek inwoners tijdig

Wensen: Aandacht behouden inwoners: 67,3% Meer kennis en slagkracht: 52,3% Sterke gemeente met invloed: 43,8% Lagere belastingen: 43,4% Weet niet/ geen mening:10,2% Zorgen: Minder invloed lokale beslissingen: 44,3% Grotere afstand inwoners – gemeente: 57,2% Minder voorzieningen dorp: 39,6% Minder aandacht problemen buurt: 45,7% Karakterverandering dorp: 40,1% Weet ik niet/ geen mening: 16,3% Belangrijke voorzieningen: Buurthuizen: 48% Sportverenigingen: 70,4% Sport en speelvelden: 63,2% Scholen: 65,8% Lokale evenementen: 57,1% Winkels en horeca: 78,3%

Behoud het dorpskarakter

3. Resultaten per vraag

In dit hoofdstuk geven we de resultaten per vraag Zorg voor lagere weer. Iedere vraag bestond uit meerkeuze woonlasten antwoorden en een mogelijkheid tot toelichting. Per vraag staan eerst de percentages van de verschillende keuzemogelijkheden aangegeven. Daarna staan de aanvullingen die mensen gaven genoemd. De percentages berekenden we door synoniemen aan antwoorden te koppelen en het aantal keren dat een synoniem voorkwam te delen door het totaal aantal ingevulde vragenlijsten (1012). Voor de volledigheid zijn alle open antwoorden per vraag in bijlage 4 toegevoegd.

3.1. Belangrijke onderwerpen Inwoners vinden veel van de aangegeven onderwerpen belangrijk. Lokale voorzieningen zoals sport, bibliotheek, cultuur en buurthuizen in het eigen dorp (behouden) vindt men het belangrijkste. Veiligheid, aandacht voor ouderen en jongeren, het behouden van de dorpsidentiteit en onderhoud van groen en wegen worden ook belangrijk gevonden. Buurtinitiatieven vindt men daarentegen minder belangrijk. Ruim een derde van de respondenten geeft aan graag betrokken te willen worden bij plannen, bijvoorbeeld door middel van een burgerberaad of wijkraden. Duurzaamheid leeft beperkt en met name bij inwoners boven de 50 jaar.

Belangrijke onderwerpen

Percentage

N = 1012

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

69.5

61.9

61.3

57.5

53.8

51.6 35.5

10

31.6

26.6

Belangrijke onderwerpen Aanvullende antwoorden

N = 1012

6

5.2

Percentage

5

4

3

2

3.6 2.9 2.6 2.6

1.6 1.6

1.5

1.4

1.2 1.2

1.4 0.9

1

0.5

0.3 0.3 0.3

0.2

0

Als aanvulling op de vraag wat inwoners belangrijke onderwerpen vinden gaven 277 respondenten een aanvulling/ toelichting. Veel antwoorden hebben betrekking op voorzieningen. Wat onder voorzieningen wordt verstaand verschilt: veel opmerkingen gaan over voorzieningen voor jongeren/ jeugd. Genoemd wordt de scouting in Groessen, meer activiteiten/ hangplekken voor jongeren, een jeugdhonk, speeltuinen en voetbalveldjes. Daarnaast wordt steun aan plaatselijke verenigingen en sportinitiatieven genoemd en het behouden van zorg en onderwijs. Aanvullingen op woningbouw hebben vooral betrekking op het bouwen voor ouderen en jongeren. Inwoners vinden het belangrijk dat de gemeente als orgaan bereikbaar blijft en dat de identiteit van de dorpen behouden blijft. Een aantal respondenten geeft aan dat ook de identiteit van één Liemerse gemeente aandacht behoeft. Daarnaast vinden 11

inwoners de bereikbaarheid van de dorpen belangrijk door goed openbaar vervoer en door het doortrekken van bijvoorbeeld de A15. De invloed, slagkracht en organisatie van de nieuwe gemeente met de daarbij horende financiën wordt door bijna drie procent genoemd. Eenheid in belastingen en lagere lasten vindt men belangrijk. Daarnaast zijn sommigen bang dat de financiële situatie van potentiële fusiegemeenten een negatieve invloed heeft op de lasten en financiële situatie van de nieuwe gemeente. Niet betaald parkeren wordt door bijna 1% genoemd. Zevenaar wordt hierbij vaak als negatief voorbeeld genoemd. Daar is parkeren blijkbaar (deels) betaald geworden. Tot slot noemt 2,6% van alle respondenten expliciet geen fusie te willen. 0,3% geeft aan juist voorstander van een fusie te zijn.

3.2. Bereikbaarheid gemeente

Bereikbaarheid gemeente

N = 1012

100 90

Percentage

80 70 60

72.5

67.1 59

55.4

45.4

50 40

28.6

30 20

10 0 Gemeenteloket Digitaal (website/ Spreekuren en (bijvoorbeeld e-mail/ chat) afspraken voor paspoort en rijbewijs)

Telefonisch

Openingstijdens buiten kantooruren (weekend en avond)

Bestuurders aanwezig bij lokale evenementen

Bijna driekwart van de respondenten geeft aan dat een gemeenteloket in de buurt belangrijk is. Ouderen, vrijwilligersorganisaties en buurthuizen pleiten voor spreekuren en schriftelijke communicatie, terwijl werkenden ook graag digitaal contact met de gemeente willen hebben. Openingstijden buiten kantooruren en bestuurders die aanwezig zijn bij lokale evenementen worden genoemd maar vindt men minder belangrijk dan een gemeenteloket en digitale mogelijkheden.

12

Bereikbaarheid

Aanvullende antwoorden

N = 1012

8

7.6

7

Percentage

6 5 4 3 2

1.5

1.2 0.7

1

0.3

0 Bereikbare gemeente

Geen fusie

Transparantie/ informeren/ betrokken

Voorzieningen

Geen mening

Aanvullingen op de bereikbaarheid van de gemeente gaan over ruime(re) openingstijden, persoonlijk contact en service en een gemeentehuis dichtbij. Voorbeelden van service zijn: lokale servicepunten, paspoorten thuisbezorgen, en thuisbezoek. Ook hier benoemen inwoners het belang van betrokkenheid bij beslissingen en het behoud van lokale voorzieningen.

3.3.

Belangrijke voorzieningen

Bij vraag 1 zagen we al dat inwoners (het behouden van) voorzieningen in het eigen dorp belangrijk vinden zoals winkels, horeca, sportverenigingen en scholen. In de gesprekken werd vaak genoemd dat dit te maken heeft met het eigen dorpsgevoel. Met andere woorden: ontmoetings- en sportplekken kennen vaak een lokale cultuur en saamhorigheidsgevoel (‘ons-kent-ons’). Als deze plekken niet meer binnen handbereik zijn vergroot dat niet alleen de eenzaamheid onder bijvoorbeeld ouderen en jongeren maar ervaart men ook minder verbinding.

13

Belangrijke voorzieningen

N = 1012

Percentage

100 90 78.2

80

70.3

70

65.7

63.2 57.1

60

48

50 40 30 20 10 0

Voorzieningen

Aanvullende antwoorden 4

Percentage

3.5

3.5

3

2.5

2.5 2

1.5 1 0.5

1.4

0.9 0.8 0.7

0.5 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.3 0.3 0.2 0.2 0.2 0.2 0.2

0

14

Bij ‘voorzieningen algemeen’ wordt onder andere bedoeld: het behoud van de bibliotheek, een buurtsuper, horeca, uitgaan en ontmoeten. Voorzieningen (activiteiten/ ontmoetingsplekken/ hangplekken) voor jongeren werd door 2,5% benoemd als aandachtspunt, naast het behouden van (sport)verenigingen en activiteiten. Dit ligt in lijn met de aanvullende antwoorden bij vraag 1. Ook hier gingen veel aanvullingen over voorzieningen voor jongeren/ jeugd.

3.4.

Wensen en verwachtingen

Meer dan de helft van de respondenten gaat ervan uit dat een grotere gemeente meer kennis en slagkracht heeft bij grotere, complexe onderwerpen zoals woningbouw. Ruim 67% vindt het belangrijk dat er aandacht blijft voor lokale problematiek en inwoners. Een deel (43,6%) vindt dat een grotere gemeente sterker is en meer invloed in de regio. Anderen zijn juist van mening dat een grotere gemeenten minder besluitvaardig is en bureaucratischer zal zijn.

Wensen en verwachtingen

Percentage

N = 1012

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

67.5 52.3

43.6

43.4

10.2

Aandacht behouden Meer kennis en voor inwoners slagkracht bij grote onderwerpen

Een sterkere gemeente met invloed in de regio

Lagere belastingen

Weet ik niet/ geen mening

Wensen en verwachtingen Percentage

Aanvullende antwoorden

4.5 4 3.5 3 2.5 2 1.5 1 0.5 0

4.1 3 2 1.1

0.8

1

0.4

0.3

15

0.3

0.3

0.3

0.2

0.2

In de gesprekken werd duidelijk dat maatwerk, flexibiliteit en lokaal beleid essentieel zijn omdat de huidige gemeenten verschillende problematieken kennen. Ook wordt aangegeven dat snellere besluitvorming nodig is en dat inwoners beter geïnformeerd en/ of betrokken willen worden bij belangrijke besluiten. Een voorbeeld wat veelvuldig is genoemd is de tijdelijke opvang locatie voor Oekraïners bij het spoor. Ruim vier proces zegt geen fusie te willen. Bezwaren hebben vaak te maken met de, volgens inwoners, slechtere financiële positie van potentiële fusiegemeenten. Zij zijn bang dat dit zorgt voor lastenverzwaring. Een ander argument is de minder invloed op lokale problematiek en beslissingen (zie grafiek hierboven). Overigens hebben veel dezelfde respondenten bij meerdere vragen aangegeven tegen een fusie te zijn. Bij deze vraag is het percentage ‘geen fusie’ het hoogste, namelijk 4,1%. We kunnen dus stellen dat van alle respondenten 4,1% zelf heeft aangegeven tegen een fusie te zijn. Zaken zoals goed openbaar vervoer, aandacht voor groen en natuur, betrokkenheid van inwoners en (dorps) identiteit zijn ook hier genoemd.

3.5. Zorgen Ruim 57% denkt dat een grotere gemeente zorgt voor meer afstand tussen de gemeente en haar inwoners en dat er minder invloed is op lokale beslissingen en problematiek. Ruim 40% denkt dat het karakter van de dorpen zal veranderen en dat een fusie ten koste gaan van lokale voorzieningen.

Zorgen

Percentage

N = 1012

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

57.4 45.8

44.2

40.2

39.7 16.4

Grotere afstand Minder aandacht Minder invloed Het karakter Minder van inwoners voor problemen op lokale verandert van de voorzieningen in naar de in mijn buurt beslissingen dorp in de mijn dorp gemeente gemeente Duiven

16

Weet ik niet/ geen mening

Zorgen

Aanvullende antwoorden

Percentage

4

3.7

3.5 3 2.5

2.4

2.4

2 1.5

1

1

0.9

0.8

0.5

0.5

0.5

0.4

0.4

0.3

0.2

0.2

0

Zorgen gaan over de financiële positie van de nieuwe gemeente en leefbaarheid. Sommige respondenten geven namelijk aan dat zij zich niet kunnen identificeren met (sommige) inwoners uit de potentiële fusiegemeenten. Ruim 16% heeft geen mening of weet geen zorgen te benoemen en 2,4% geeft aan geen zorgen te hebben. 0,8% benoemt expliciet graag te willen fuseren, terwijl 2,4% aangeeft geen fusie te willen. Vergelijkbare thema’s zoals minder voorzieningen, bureaucratie, bereikbaarheid van de gemeente, parkeren en migratie komen ook hier terug in de open antwoorden.

3.6. Deelname aan gesprekken De meeste inwoners willen wel geïnformeerd worden, maar niet actief meedoen aan gesprekken of bijeenkomsten. Veel gehoorde reden om niet deel te nemen waren ‘geen tijd,’ en ‘de gemeente doet toch wat zij wil’.

N = 1012

Deelname gesprekken/ bijeenkomsten

Percentage

100

80

79.1

60 40

20.9

20 0 Nee

Ja

17

3.7.

Leeftijdsverdeling

Het aantal respondenten is 1012. Het aantal respondenten met een geldig geboortejaar is 1098. De leeftijdspercentages zijn berekend op basis van geldige geboortejaren. De groepen tussen de 25 en 65 jaar zijn respresentatief vertegenwoordigd met 56,3%. Vijfenzestig plussers zijn zeer ruim vertegenwoordigd in relatie tot de bevolkingsopbouw van de gemeente Duiven en inwoners tot 25 jaar (enigszins) ondervertegenwoordigd. N = 989

Leeftijdsverdeling respondenten

40.0% 35.0%

31.4%

Percentage

30.0%

33.4%

24.9%

25.0% 20.0% 15.0% 10.0% 5.0%

7.1%

3.1%

0.0% 0–15

15–25

25–45

45–65

65+

Leeftijdsgroep

4. Verschillen per leeftijdsgroepen In dit hoofdstuk vergelijken we gegeven antwoorden op de meerkeuze vragen per leeftijdsgroep. Dat geeft inzicht in verschillen en overeenkomsten per leeftijdsgroep en maakt toekomstige sturing over onderwerpen wellicht makkelijker. De percentages zijn als volgt berekend: Per vraag en per leeftijdsgroep zetten we 100% gelijk aan het aantal mensen in die leeftijdsgroep dat die vraag heeft beantwoord (beantwoorders). Voor elke antwoordoptie berekenden we vervolgens het binnen-groep percentage: (aantal in de leeftijdsgroep dat de optie koos) ÷ (aantal in die groep dat de vraag beantwoordde) × 100%. Omdat sommige vragen meerkeuze zijn, kunnen de percentages binnen één groep optellen tot meer dan 100%. De leeftijdsindeling is 0–15, 15–25, 25–45, 45–65, 65+; grensjaren zijn niet dubbel geteld. Deze methode maakt percentages eerlijk vergelijkbaar tussen leeftijdsgroepen, ook als de respons per groep verschilt.

18

N = 998

 Jongeren tot 24 jaar en 65-plussers vinden aandacht voor ouderen, jongeren en mensen die zorg hebben het belangrijkste.  Het bouwen van meer huizen vindt vooral de groep tot 25 jaar en vanaf 45 jaar belangrijk.  Inwoners vanaf de 25 jaar vinden lokale voorzieningen (buurthuizen, sport, cultuur, bibliotheek en winkels) belangrijk net als het behouden van het dorpskarakter.  Inwoners vanaf 45 jaar vinden onderhoud van groen en wegen belangrijker dan de andere groepen.  Alle groepen vinden inspraak bij het maken van plannen ongeveer even belangrijk, behalve jongeren tussen de 15 en 25 jaar.  Veiligheid wordt door alle groepen belangrijk gevonden maar vooral door jongeren tot 15 jaar en inwoners vanaf 45 jaar. Zaken die in dit kader genoemd worden zijn verlichting, handhaving, politie en goed begaanbare wegen.  Conclusie: alle leeftijdsgroepen vinden lokale voorzieningen (bibliotheek, buurthuizen, sport, cultuur en winkels) het belangrijkste. Vijfenzestigplussers en jongeren tot 15 jaar leggen de nadruk op ouderen/ jongeren en mensen die zorg nodig hebben. Hoewel alle groepen veiligheid belangrijk vinden hebben inwoners vanaf 45 jaar hier meer aandacht voor. Jongere inwoners noemen buurtinitiatieven en duurzaamheid minder vaak.

19

N = 998

 Inwoners vanaf 25 jaar vinden een gemeenteloket belangrijk, bijvoorbeeld voor paspoort en rijbewijs. Ook vinden zij ruimere openingstijden belangrijk.  Digitale bereikbaarheid wordt door bijna alle groepen belangrijk gevonden maar vooral door jongeren tot 15 jaar en vanaf 25 jaar.  Vijfenzestigplus geeft de voorkeur aan spreekuren en afspraken en telefonisch contact. Digitale dienstverlening en ruimere openingstijden vinden zij minder belangrijk. Wel hecht deze groep de meeste waarde aan de aanwezigheid van bestuurders op lokale evenementen.  Conclusie: inwoners vanaf 25 jaar vinden een gemeenteloket belangrijk naast aangevuld met digitale dienstverlening en ruimere openingstijden. Vijfenzestigplus kiest juist voor spreekuren, afspraken en telefonisch contact.

20

N = 998

 Winkels en horeca zijn de belangrijkste voorzieningen voor bijna alle groepen.  Jongeren tot 25 jaar vinden lokale (sport)verenigingen, sport en speelvelden het belangrijkst terwijl de groepen tussen de 25 en 65 jaar dit belangrijk vinden.  Vanaf 25 jaar vindt men scholen ook belangrijk.  Lokale evenementen vinden vooral inwoners tussen de 25 en 65 jaar erg belangrijk.  Vijfenzestigplus vindt buurthuizen belangrijk.  Conclusie: de nadruk met betrekking tot voorzieningen ligt op winkels, horeca en (sport)verenigingen. Dit versterkt ontmoeten en de sociale verbinding. Scholen zijn belangrijk voor gezinnen met kinderen terwijl ouderen graag een buurthuis willen (behouden).

21

N = 998

 Aandacht behouden voor de eigen inwoners is de belangrijkste wens/ verwachting van alle leeftijdsgroepen.  Inwoners vanaf 45 jaar verwachten meer kennis, slagkracht en invloed in de regio.  Alle groepen wensen lagere belastingen/ lasten. Bij de groep tussen de 45 en 65 jaar is deze wens/ verwachting het sterkste.  Jongeren tot 15 jaar hebben veelal geen mening of weten het niet.  Conclusie: aandacht houden voor eigen inwoners vinden alle respondenten belangrijk. Dit ligt in lijn met de belangrijke onderwerpen, namelijk lokaal maatwerk, beleid en oplossingen. Ook het behouden van de dorpsidentiteit en sociale verbinding, onder andere door het behouden/ uitbreiden van lokale voorzieningen past hierbij. Inwoners vanaf 50 jaar hebben vooral vertrouwen in een grotere gemeenten met betrekking tot slagkracht, invloed en kennis.

22

N = 998

 Alle leeftijdsgroepen, op jongeren tot 18 jaar na, zijn bang dat de afstand tot de gemeente groter wordt, dat er minder aandacht zal zijn voor problemen in de eigen buurt en dat er minder invloed is op lokale beslissingen.  Met name inwoners tussen de 25 en 65 jaar denken dat de dorpskarakters veranderen.  Inwoners vanaf 25 jaar zijn bang voor minder lokale voorzieningen.  Conclusie: (bijna) alle leeftijdsgroepen zijn bang dat een fusie leidt tot meer afstand van inwoners naar de gemeente, minder aandacht voor lokale problemen en invloed op lokale beslissingen. Jongeren tot 25 jaar hebben weinig ervaring met dit onderwerp en hebben veelal geen mening.

23

N = 998

 Conclusie: jongeren tot 15 jaar zijn niet bereid om deel te nemen aan toekomstige gesprekken. Inwoners vanaf 45 jaar zijn het meest bereid om deel te nemen (25,2%). 4.1 Conclusie naar aanleiding van generatieverschillen • De analyse laat duidelijke generatieverschillen en overeenkomsten zien: Alle groepen vinden lokale voorzieningen (buurthuizen, sport, cultuur, bibliotheek en winkels) het belangrijkste onderwerp, gevolgd door veiligheid. Aandacht voor ouderen, jongeren en mensen die zorg nodig hebben wordt vooral door jongeren tot 25 jaar en 65-plussers belangrijk gevonden. • Groepen tot 25 jaar en vanaf 45 jaar vinden het bouwen van meer huizen belangrijk. • De wensen met betrekking tot de bereikbaarheid van de gemeente verschilt per groep. Alle groepen vinden een gemeenteloket belangrijk, aangevuld met digitale en telefonische mogelijkheden. Senioren geven de voorkeur aan afspraken en spreekuren terwijl niet senioren graag ruimere openingstijden willen. • Winkels en horeca vinden alle groepen de belangrijkste voorzieningen. Daarnaast worden (sport)verenigingen, speelvelden en sport belangrijk gevonden, vooral door groepen tot 65 jaar. Scholen zijn vooral belangrijk voor inwoners vanaf 25 jaar. Senioren hebben een voorkeur voor buurthuizen. • Aandacht voor de eigen inwoners is de belangrijkste wens van alle groepen.

Inwoners vanaf 45 jaar geloven vooral dat een fusie zorgt voor meer slagkracht, kennis en invloed in de regio. Ook is er de wens tot lagere belastingen/ woonlasten. • Zorgen gaan over een grotere afstand van inwoners naar de gemeente, minder invloed op lokale problemen en beslissingen en het verdwijnen van lokale voorzieningen. Inwoners tussen 25 en 65 jaar maken zich het meeste zorgen over het verdwijnen van de eigen dorpsidentiteit.

24

•

Inwoners vanaf 45 jaar zijn het meest bereid om deel te nemen aan gesprekken en/ of bijeenkomsten over een mogelijke fusie.

5. Samenvatting In september 2025 zijn inwoners van Duiven geraadpleegd over het plan om samen te gaan met de gemeenten Westervoort, Doesburg en Zevenaar. Het doel van de raadpleging was om inzicht te krijgen in wat inwoners belangrijk vinden, welke zorgen en wensen er leven en welke aandachtspunten meegenomen moeten worden bij (gesprekken over) een eventuele samenvoeging. De raadpleging bestond uit individuele gesprekken met stakeholders, gesprekken tijdens de Toekomstbus en het invullen van een vragenlijst, zowel fysiek als digitaal. In totaal zijn 1.012 vragenlijsten ingevuld, waarmee ongeveer 10% van de huishoudens is bereikt. De verdeling over de leeftijdsgroepen laat zien dat inwoners tussen 25 en 65 jaar goed vertegenwoordigd zijn, terwijl jongeren tot 25 jaar ondervertegenwoordigd zijn en 65-plussers juist oververtegenwoordigd ten opzichte van de leeftijdsopbouw van de gemeente. Belangrijke onderwerpen Inwoners hechten vooral waarde aan het behoud van lokale voorzieningen zoals winkels, horeca, buurthuizen, sportverenigingen, scholen en bibliotheken (69,3%). Veiligheid (61,7%), aandacht voor jongeren en ouderen (61,2%), onderhoud van groen en wegen (53,9%) en het dorpskarakter (57,3%) worden eveneens belangrijk gevonden. Buurtinitiatieven (26,5%) en duurzaamheid (31,8%) scoren lager, hoewel duurzaamheid boven de 50 jaar juist belangrijk wordt gevonden.

Open antwoorden benadrukken dat maatwerk per dorp, dorpsidentiteit en betrokkenheid bij besluitvorming essentieel zijn. Bereikbaarheid gemeente Alle respondenten vinden het belangrijk dat een gemeenteloket dichtbij is (72,5%), aangevuld met digitale dienstverlening (67,2%) en spreekuren/afspraken (59%). Telefonisch contact (55,4%) en openingstijden buiten kantooruren (45,4%) zijn ook relevant. Open antwoorden lieten zien dat inwoners nadruk leggen op persoonlijk contact, ruime openingstijden, servicepunten en goed openbaar vervoer. Jongeren tot 25 jaar geven prioriteit aan digitale kanalen, terwijl senioren voorkeur hebben voor spreekuren en telefonisch contact. Ook vinden senioren het relatief belangrijk dat bestuurders aanwezig zijn op lokale evenementen. Belangrijke voorzieningen De belangrijkste voorzieningen zijn winkels en horeca (78,3%), sportverenigingen (70,4%), scholen (65,8%), sport- en speelvelden (63,2%), lokale evenementen (57,1%) en buurthuizen (48%). Jongeren tot 25 jaar hechten vooral aan lokale sportvoorzieningen en speelvelden, inwoners tussen 25 en 65 jaar aan scholen en evenementen en 65+ aan buurthuizen. Open antwoorden benadrukten voorzieningen voor jongeren en ontmoetingsplekken en het behoud van zorg en onderwijs. Ook werd aangegeven dat lokale (sport)voorzieningen zorgen voor verbinding en onderdeel zijn van het sociale leven van mensen.

25

Wensen en verwachtingen Respondenten willen dat er aandacht blijft voor eigen inwoners (67,5%). Ruim de helft denkt dat een grotere gemeente meer kennis en slagkracht heeft bij complexe onderwerpen en dat de gemeente sterker is en meer invloed in de regio heeft (43,6%). Ruim 40% verwacht dat belastingen en woonlasten gelijk over alle inwoners worden verdeeld. Open antwoorden benadrukken lokaal beleid en maatwerk per dorp aangezien de huidige dorpen en gemeenten erg van elkaar verschillen. Inwoners willen goed geïnformeerd en betrokken worden bij belangrijke keuzes, bijvoorbeeld door middel van een burgerberaad of wijkraden. Ook migratie is een veel genoemd onderwerp. Sommigen willen dat er meer aandacht komt autochtone inwoners terwijl anderen het juist belangrijk vinden dat nieuwkomers welkom zijn. Inwoners van 45 jaar en ouder leggen hier de meeste nadruk op, jongeren tot 15 jaar hebben hierover vaak geen mening. Tot slot zien inwoners kansen om woningbouw en infrastructuur integraler en breder te zien. Bij een grotere gemeente kan binnen een groter gebied gekeken worden naar mogelijkheden om woning te bouwen en wegen aan te leggen zoals het doortrekken van de A15.

Zorgen De grootste zorgen zijn een grotere afstand tot de gemeente (57,2%), minder aandacht voor problemen in de buurt (45,7%), minder invloed op lokale beslissingen (44,3%), mogelijke karakterverandering van het dorp (40,1%) en vermindering van lokale voorzieningen (39,6%). Open antwoorden benadrukken financiële zorgen, verlies van dorpsidentiteit en minder openbaar vervoer. Interessant is dat sommige inwoners verwachten dat een grotere gemeente efficiënter en slagvaardiger zal zijn, terwijl anderen vrezen dat besluitvorming juist trager en bureaucratischer wordt. Deelname aan gesprekken Slechts 20,9% van de respondenten is bereid deel te nemen aan bijeenkomsten over de fusie; 79,1% kiest ervoor niet actief deel te nemen. Jongeren tot 25 jaar tonen lage deelnamebereidheid, terwijl inwoners vanaf 45 jaar het meest bereid zijn (25,2%). Redenen om niet deel te nemen zijn onder andere “geen tijd” of “de gemeente doet toch wat zij wil”. Professionele stakeholders benadrukten het belang van snelle besluitvorming, sociale verbinding, behoud van dorpsidentiteiten en infrastructuur en het versterken van het ondernemersklimaat. Zorgpartijen vinden het versterken van de zorgvoorzieningen, het verkorten van (WMO) wachtlijsten belangrijk met specifieke aandacht voor jongeren en ouderen. Ook actieve betrokkenheid van inwoners via dorpsraden en burgerparticipatie wordt essentieel geacht.

Dit komt overeen met de wensen en verwachtingen die inwoners aangaven. Kort samengevat blijkt dat inwoners nabijheid, betrokkenheid, behoud van voorzieningen, dorpsidentiteit en maatwerk per dorp het meest belangrijk vinden. De verschillen tussen leeftijdsgroepen hebben vooral betrekking op prioriteiten en deelnamebereidheid, terwijl de kernwaarden breed gedragen worden en een solide basis bieden voor verdere besluitvorming over een mogelijke samenvoeging.

26

6. Aanbevelingen Communicatie en beleidskeuzes moeten zich niet alleen richten op de zakelijke kant van de fusie (kosten, efficiëntie), maar ook nadrukkelijk aandacht geven aan nabijheid van de gemeente, identiteit en sociale samenhang. Er kan voort gebouwd worden op het brede draagvlak voor lokale voorzieningen en een gemeente die zichtbaar en dichtbij is en blijft. In de gesprekken gingen veel vragen over de te verwachten lasten. Men vraagt zich af of een fusie lastenverlaging betekent (wens) of juist kostenverhogend werkt. Ook vindt men het moeilijk om de exacte consequenties van een fusie voor zich te zien. Veel respondenten gaven in de gesprekken aan dat zij graag geïnformeerd willen worden over voor- en nadelen van een mogelijke samenvoeging. Uitleg over wat een samenvoeging precies inhoudt is dus aan te bevelen net als het schetsen van een realistisch beeld. Daarnaast verdient het aanbeveling om verdieping te geven aan belangrijke thema’s die zijn genoemd en waar verschillen waarneembaar zijn per leeftijdsgroep. Bijvoorbeeld met betrekking tot voorzieningen en identiteit. Hoe ziet beleid eruit van een grote gemeente waarbij er voldoende flexibiliteit overblijft om maatwerk per dorp/ buurt te bieden.

Wat vinden mensen daarbij echt belangrijk? En wat betekent het behouden van de dorpsidentiteit precies? Hoe zorgen we voor het behouden van lokale (sport) verenigingen en wanneer is centraliseren een beter idee? Tot slot is het goed om te beseffen dat alle leeftijdsgroepen voldoende gehoord zijn, op jongeren na. Zij hebben minder interesse in een dergelijk onderwerp en doen daardoor minder snel mee aan activiteiten over de bestuurlijke toekomst. Echter, zijn zij wel bepalend voor de toekomst. Differentiatie in participatie kan dus voor de toekomst overwogen worden door bijvoorbeeld digitale en avond/ weekendopties, inloopbijeenkomsten en korte en speelse vormen voor jongeren.

27

Bijlage 1 Route Toekomstbus

Ideeënbus en vragenlijst Organisatie De Wijkern Inloophuis Droo Bibliotheek Aerofitt Gemeentehuis Huis van Loo Dorpshuis Groessen Trefpunt het Palet Toekomstbus Thuvine Woongroep Droo Huus IKC Kameleon BS Bernadette Het Veer IKC de Droomgaard IKC het Klokhuis IKC Joannes IKC Remigius Montessori Groene Ring Toermalijn

Brievenbus Ja Ja Ja Ja Ja Nee Ja Ja Ja

Enquête Ja Ja Ja Ja Ja Via blad Ja Ja Ja Ja, schriftelijk Ja, schriftelijk

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Ja, digitaal Ja, digitaal Ja, digitaal Ja, digitaal

28

Bijlage 2 Vragenlijst Samen bepalen we de toekomst: Doe mee en vul deze vragenlijst in! Algemeen In welk dorp woont/ werkt/ onderneemt u: Groessen/ Loo/ Duiven (doorhalen wat niet van toepassing is) Wat is uw geboortejaar: ______________________________________________________________________________ Wat is uw emailadres (niet verplicht): ________________________________________________________________ Vul uw e-mailadres in als u kans wilt maken op een supermarktbon en als u de digitale nieuwsbrief wilt ontvangen.

1. Welke onderwerpen vindt u belangrijk als de gemeente Duiven samen zou gaan met de gemeenten Westervoort, Zevenaar en Doesburg? (meerdere antwoorden mogelijk) o Karakter dorpskernen hetzelfde houden o Bouwen van (meer) huizen o Duurzaamheid (energie, klimaat) o Lokale voorzieningen (buurthuizen, sport, cultuur, bibliotheek, winkels) o Aandacht voor ouderen, jongeren en mensen die zorg nodig hebben o Buurtinitiatieven o Mening geven bij het maken van plannen o Onderhoud van groen en wegen o Veiligheid o Anders, namelijk ___________________________________________________________________________________ 2. Hoe moet de (nieuwe) gemeente volgens u bereikbaar en dichtbij blijven? (meerdere antwoorden mogelijk)

o Spreekuren en afspraken o Openingstijden buiten kantooruren (avond en weekend) o Digitaal (website, e-mail, chat) o Telefonisch o Gemeenteloket (bijvoorbeeld voor paspoort en rijbewijs) o Bestuurders aanwezig bij lokale evenementen o Anders, namelijk ___________________________________________________________________________________ 3. Welke voorzieningen vindt u belangrijk in uw dorp? (meerdere antwoorden mogelijk) o Buurthuizen

o Winkels en horeca

o (Sport)verenigingen

o Anders, namelijk _____________________________________________

o Sport- en speelvelden

________________________________________________________________

o Scholen

________________________________________________________________

o Lokale evenementen

4. Waar hoopt u op als de gemeente samen zou gaan met de gemeenten Westervoort, Doesburg en Zevenaar? (meerdere antwoorden mogelijk) o Aandacht behouden voor inwoners o Meer kennis en slagkracht bij grote onderwerpen zoals woningbouw, duurzaamheid en zorg o Een sterke gemeente met invloed in de regio o Lagere belastingen o Weet ik niet/ geen mening o Anders, namelijk ___________________________________________________________________________________ 5. Waar maakt u zich zorgen over als de gemeente Duiven samengaat met de gemeenten Westervoort, Doesburg en Zevenaar? (meerdere antwoorden mogelijk) o Minder invloed op lokale beslissingen o Grotere afstand van inwoners naar de gemeente o Minder voorzieningen in mijn dorp o Minder aandacht voor problemen in mijn buurt o Het karakter verandert van de dorpen in de gemeente Duiven o Weet ik niet/ geen mening o Anders, namelijk ___________________________________________________________________________________ 6. Wilt u in de toekomst meedoen aan gesprekken die gaan over de samenvoeging met andere gemeenten? o Ja (vul dan uw e-mailadres in) ____________________________________________________________________ o Nee 7. Heeft u opmerkingen of tips? Vul die hieronder dan in.

_________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________________________________

Bijlage 3 Gespreksverslagen stakeholders Anonieme bewoner die graag meer aanvullingen wilde geven dan dat hij kwijt kon in de digitale enquête. We spraken hem toen we bij de sportvelden stonden. Datum: 28-09-2025 Belangrijke onderwerpen bij een mogelijke samenvoeging: • Er zijn in het verleden al veel kansen blijven liggen. Graag zo snel mogelijk starten met de herindeling • Er is een (landelijke) trend om alle taken maar bij de regio neer te leggen. Dan is het democratisch toezicht weg, aangezien regionaal niemand is gekozen. Wat zijn uw zorgen (als de gemeente gaat fuseren)? • Autogebruik neemt steeds meer toe, ook door de uitbreiding van de A15 en de A12. Het openbaar vervoer wordt steeds slechter. Dat zorgt voor problemen en onleefbare situaties op termijn. Een nieuwe gemeente zou veel aandacht moeten besteden aan goed openbaar vervoer zodat alle huidige kernen bereikbaar blijven. Wat verder ter tafel kwam: • (Varkens-)boeren uitkopen in verband met stikstof en duurzaamheid in de toekomst. • Op de juiste plek huizen bouwen en zorgen voor voldoende groen en natuur. Een nieuwe gemeente kun dat opnieuw en integraal inrichten. • Brug over de IJssel realiseren • Een fusie van Arnhem, Westervoort en Duiven is een logischere optie. Doesburg is te ver weg. • Spoorkruisingen ongelijkvloers maken zodat het veiliger wordt. • Tijdens woonkernstatus zijn veel zaken niet goed opgepakt.

Dat zijn kostbare investeringen. In huidige fusieplannen zullen die niet opgelost worden. • Er zijn tussen de dorpen electoraal grote verschillen, past dat wel bij elkaar? Aandacht voor gelijk beleid, maatwerk en flexibele oplossingen is essentieel net als aandacht voor een nieuwe Liemerse identiteit. • Bang dat Duivens gemeentebestuur voor een herindeling gaat liggen maar wel blijft klagen dat ze geen nieuwe raadsleden kunnen vinden (alleen maar oude witte mannen).

Lindus Datum: 23-09-2025 Belangrijke onderwerpen bij een mogelijke samenvoeging: • Dat er een sterke Liemerse gemeente ontstaat, met een positief effect op (de kwaliteit van) het ambtenarenapparaat. En dat we na de fusie onder één omgevingsdienst vallen, waardoor besluitvorming sneller gaat. Snelheid is soms heel hard nodig. Bijvoorbeeld: bij vergunningsaanvraag gaan sommige aanvragen eerst naar de gemeente, dan naar ODRA en naar ODRN en vervolgens dezelfde weg terug. Het duurt dan heel lang voordat een ondernemer reactie krijgt. Een ander voorbeeld: als je voor een WK voetbalwedstrijd iets buiten wil organiseren, weet je nooit of Nederland op een bepaalde datum nog in het toernooi zit. Als je als ondernemer iets wil doen moet er snel geschakeld kunnen worden. Hoe wilt u dat de gemeente bereikbaar blijft? • Een snelle en adequate dienstverlening is het meest belangrijk. Een goede bereikbaarheid is natuurlijk ook, maar de afstand is minder van belang. Waar hoopt u op als er gefuseerd gaat worden? • Uniform beleid, zodat besluitvorming snel gaat en helder is. • Na samenvoeging zou De Liemers een top 30 gemeente worden qua inwonersaantal en dan heb je meer invloed binnen de GMR en richting de landelijke politiek. • Behoud de sterke punten van de dorpskernen in de gemeente Duiven en leer van elkaar. Bouw een voldoende grote, sterke regio die goed bestuurbaar is.

• Leer van voorbeelden in het land, wat er bij een fusie goed, maar ook wat er mis kan gaan en hoe je kan zorgen voor lokaal beleid versus gemeentelijk beleid. • Dat van alle dorpen het binnenstedelijk karakter behouden of zelfs versterkt kan worden. Dat daar lokale actieteams voor komen, met bijbehorend budget. • Het OV in de regio is nu al een punt van zorg. We hopen dat dit straks verbetert. Het lijkt wel hoe meer erover gepraat wordt, hoe minder OV er overblijft. Voorbeeld: gesprekken over OV naar bedrijventerreinen, zodat stagiaires en jonge medewerkers na koopavond/ late diensten nog veilig naar huis kunnen. Dan moet zo’n bus niet om 20.45 vetrekken met de laatste klanten in gedachten, maar om 21:15 uur zodat stagiaires en medewerkers ook nog naar huis kunnen. Het OV moet meer ondernemerschap tonen en dat kun je als gemeente aankaarten. Wat zijn uw zorgen als de gemeente gaat fuseren? • Opkomst van populisme tijdens het fusieproces: nog voordat er een definitieve beslissing is genomen, dat een lokale prominent hoog van de toren gaat blazen. • Zorg dat de inwoners de juiste en volledige informatie krijgen, maak een eerlijk en objectief voor- en nadelenlijstje, zodat iedereen een afgewogen keuze kan maken

Wat verder ter tafel kwam: • Duiven werd jarenlang geprezen vanwege het positieve ondernemersklimaat als je op het bedrijventerrein of in het centrum zit. Maar het lijkt of ondernemers die niet op een van beide locaties gevestigd zijn alsof zij worden weggepest. Ook waren er jarenlange gedoogconstructies, die ineens niet meer gelden. Zo wordt een ondernemer beperkt in zijn bedrijfsvoering. In het algemeen: • Jammer dat niet gepoogd wordt Didam erbij te betrekken. • Kijk nog eens naar het koopstromenonderzoek van de Rabobank van 10 jaar geleden. • Met elkaar kun je een sterke infrastructuur bouwen (energie, riool, water, wegen) betrek ook Tennet en Vitens. Zorg voor topambtenaren die dit aankunnen. • Kijk nog eens naar belasting stapeling voor ondernemers: WOZ verhoging, toevoegen precario en reclamebelasting. Als ondernemers hun terras daardoor verwijderen en hun reclame van de gevel trekken, heb je nog steeds geen inkomsten.

Dorpsraad Loo Datum: 19-09-2025 Belangrijke onderwerpen bij een mogelijke samenvoeging: • Identiteit van de dorpen behouden en dorpse karakters niet verliezen. • Goed overleg over regelgeving en beleid. Er is veel verschil tussen de beoogde fusiedorpen. Waar hoopt u op als er gefuseerd gaat worden? • Kansen op woningbouw op maat, passend bij Loo. • Ruimer budget voor sociale voorzieningen zoals Loosje en Dorpsnoot. • Financiële voordelen door grotere kansen. • Een daadkrachtiger gemeente door schaalgrootte (bijvoorbeeld in doortrekken A15 en bijbehorende issues/oplossingen). • Behoud van de natuurlijke waarden. Dat er voor Loo geen industriegebied wordt aangewezen. • Voortzetten van de Dorpsraden. Wat zijn uw zorgen als de gemeente gaat fuseren? • Harmonisatie kan zowel een kans zijn als een bedreiging. De een zal wat winnen, de ander wat verliezen. • Dat de gefuseerde gemeente als groeigemeente wordt aangewezen, met alle uitdagingen die daarbij horen. • Dat het behouden van Doesburgs monumentale centrum betaald moet worden door het grote geheel en dat dit niet evenredig is. Wat verder ter tafel kwam: • Het activiteitenbudget is belangrijk voor een kleine gemeenschap als Loo. • De energietransitie is lastig uit te voeren voor kleine kernen als Loo. Maatwerk zou fijn zijn.

In het algemeen: • Subsidies voor verenigingen zijn belangrijk, voor verbinding en het organiseren van activiteiten. Zonder die verenigingen is je sociale binding onderling ook minder. Denk ook aan budget voor Loo-maten. • Dorpsplein Loo heeft verouderd aanzicht, zou fijn zijn als daar aandacht voor is.

Het Palet Datum: 19-09-2025 Belangrijke onderwerpen bij een mogelijke samenvoeging: • Snellere besluitvorming. Al een jaar bezig met terrasvergunning, hoor maar niks. Inmiddels komt er nieuwe terrasbelasting en reclamebelasting en de vraag is of het Palet die op kan brengen. Palet is financieel volledig zelfstandig, krijgt geen subsidie. Een terras zorgt voor ontmoeting van ouderen, jongeren en heeft een belangrijke functie. • Dat inwoners tijdig worden geïnformeerd en dat echte inspraak mogelijk wordt Waar hoopt u op als er gefuseerd gaat worden? • Meer politie/handhaving in de avonduren, dat is nu echt te weinig. • Een echt jeugdhonk zoals in Westervoort. Hoe moet de gemeente bereikbaar blijven? • Telefonisch blijft voor veel senioren de belangrijkste manier van contact. Niet iedereen is digitaal vaardig. Wat zijn uw zorgen als de gemeente gaat fuseren? • Dat Duiven financieel het onderspit delft. Westervoort en Doesburg zitten al zwaar in de problemen. • Minder aandacht voor de inwoners. • Dat vanuit al die dorpen teveel verschillende meningen komen, daaruit volgen nooit goede besluiten. Wat verder ter tafel kwam: • Het project van de flexwoningen voor Oekraieners kwam als voldongen feit, er is niks overlegd. Het bericht kwam ook erg laat vanuit de gemeente, om 5 voor 12. In het algemeen: • Gemeente reageert zeer traag of niet, moet vaak bellen maar er komt nooit antwoord.

Mevrouw is vrijwilliger, zo kun je niet met vrijwilligers omgaan. • Er is te weinig aandacht voor de jeugd (12-16 jarigen). Dan krijg je vernielingen en overlast. Ze gebruiken de bankjes voor het Palet als hangplek. Sommigen doneren hun statiegeldblikjes/f lesjes voor de voedselbank, dus je kunt echt wel goed met ze omgaan, maar daar is tijd en aandacht voor nodig. • Kleingeld kun je nergens meer inleveren. Dat is voor een kleine stichting met veel ouderen als doelgroep een groot probleem. Faciliteer dat dit nog wel mogelijk is. • Het Palet kan steeds minder organiseren. Aanvragen bij de Beursvloer zijn lastig en kan nu maar 1 x per jaar de Kinderbingo organiseren. Dit vervult een belangrijke ontmoetingsfunctie. • Benader stichtingen met goede doelen in de basis meer meewerkend vanuit de gemeente.

Ondernemersvereniging Centrum Duiven Datum: 17-09-2025 Belangrijke onderwerpen bij een mogelijke samenvoeging • Aandacht voor het centrum. Het plan (uit 2003) ligt al te lang stil. Een compacter centrum was de kracht van het plan. Nu doorpakken, voordat alles met de knollen de pot in gaat. • Er is nu de kans om een goede fusie of samenwerking op te zetten, je hebt de kaarten in handen. Als je nu niet meedoet, word je straks een eiland, omringd door grote gemeenten. • Dat de Liemers een eigen identiteit krijgt. • De Schutterij is de grootste vereniging van Duiven, houdt deze in ere. Waar hoopt u op als er gefuseerd gaat worden? • Professionalisering van de organisatie en beleidsvorming. Besluitvorming duurt nu vaak te lang. • Vooruitgang in plaats van stilstand. • Dat ambtenaren meer betrokken raken/ zijn bij de omgeving waar ze werken, er misschien zelfs wonen, maar in elk geval de locatie waar ze over moeten adviseren of besluiten daadwerkelijk (leren) kennen. • Eigenheid van de dorpen behouden en leren van elkaar sterke en zwakke punten. • Dat men ondernemers niet nog meer gaat belasten. Wat zijn uw zorgen als de gemeente gaat fuseren? • Dat het centrumplan niet doorgaat en het centrum verder wordt uitgehold. Veel ondernemers hebben de leeftijd dat ze gaan stoppen. Er blijven alleen grote ketens over, aantal zelfstandigen neemt af.

• Bij harmonisering van beleid zou Duiven er weleens slechter af kunnen komen. • De centra van de verschillende dorpen zijn niet vergelijkbaar. Daar kun je niet één beleid op loslaten. Een monumentaal centrum als Doesburg vraagt een ander beleid dan een modern centrum als Duiven. Hoe verdeel je dan de penningen? • Dat bestaande kennis en dossiers niet worden overgedragen, is nu vaak al een probleem. • Dat gemeente op grotere afstand komt: zorg dat er contact blijft. Wat verder ter tafel kwam: Er zijn zorgen dat er in traject naar besluitvorming over fusie en daarna eventueel opzetten van fusie van alles de ijskast in gaat: • Zorg om besluiteloosheid, dat er nu stilstand komt in beleidsvorming. Jumbo wacht sinds 2003 op verplaatsing, maar een Aldi kan wel net buiten het plangebied. • Dat de prioriteiten verkeerd komen te liggen. • Dat doortrekken A15 vertraging oploopt. • Houdt aandacht voor het economisch klimaat, en behoud een totaalaanbod voor de inwoners.

In het algemeen: • Plannen, rapporten en adviezen met betrekking tot ondernemersklimaat worden in de wind geslagen. • Verhuurders vragen hoge huurprijzen omdat men op een A-locatie zou zitten, maar het begrip A-locatie bestaat niet meer in Duiven. • Inwoners hebben recht op een volwaardig centrum. • Evenementen worden niet gecoördineerd: hoe kan er gelijktijdig een vlooienmarkt zijn in Horsterpark en Duuve te gek. • De nieuwe belastingen zijn voor ondernemers niet op te brengen.

Eilandclub, De Wijkern, Blijfwijk Datum: 27-08-2025 Belangrijke onderwerpen bij een mogelijke samenvoeging: • Aandacht voor de wijken behouden. • Het initiatief van de Voorzorgcirkels doorzetten. • De Tafelgesprekken doorzetten. • Betrekken van inwoners: behouden van lokale cultuur is aan inwoners, gemeente moet wel faciliteren. • Niet alles koste wat kost in huidige staat behouden, samenwerking zoeken zoals bijvoorbeeld kleinere (sport-) verenigingen combineren. • Bouw en infra moet doorgaan, geen stilstand door fusie. • Ondersteuning voor buurtinitiatieven. Er is regelmatig overleg met de gemeente, ze kan goed de ingang vinden. Buurthuizen hebben aandacht nodig, het neerzetten en er verder geen aandacht voor hebben werkt niet. Het moet ingevuld en gepromoot worden. Wat verder ter tafel kwam: • Goed initiatief om mensen zo te benaderen!

Dorpsraad Groessen Datum: 30-09-2025 Belangrijke onderwerpen bij een mogelijke samenvoeging: • Herkenbaarheid en betrokkenheid van de diverse kernen in de nieuwe gemeente. • Dat basisonderwijs aangeboden blijft in de diverse kernen en in ons geval dus Groessen. • Ondersteuning van initiatieven vanuit de kernen (daar hoort ook een passend budget bij, we kunnen niet op ondernemers alleen steunen). Hoe wilt u dat de gemeente bereikbaar blijft? • Minimaal een bereikbaar kantoor in Duiven. • Een vast aanspreekpunt voor de kernen. • In contact blijven met de Dorpsraden. Vaste cyclus, in overleg blijven. Waar hoopt u op als er gefuseerd gaat worden? • Basisonderwijs/ kinderopvang. • Een goed functionerend Dorpshuis. • Voldoende (aanwas van) woningen voor alle geledingen van de samenleving (oud, jong, 1-persoons, starters, gezinnen, huur, koop etc.). • Huisartsenzorg in de nabije omgeving. • Aandacht voor goede infrastructuur en bereikbaarheid (incl. wandelpaden, fietspaden). • Bloeiend verenigingsleven. • Een goed functionerende Dorpsraad. Deze bestaat nu uit 10 vrijwilligers, met een club mensen eromheen die ondersteunt en organiseert. Daar is inspanning van beide kanten voor nodig.