3. 201712360-Najaarsnota 2025

Najaarsnota 2025

2

Najaarsnota Duiven 2025 - Najaarsnota 2025

Najaarsnota 2025 Inleiding Totaal Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving Bijlagen

3 4 7 12 20 25

Najaarsnota Duiven 2025 - Inleiding

3

Inleiding In de Najaarsnota 2025 wordt gerapporteerd over de financiële afwijkingen van het lopende boekjaar met een doorkijk naar de structurele gevolgen. Deze nota bevat geen beleidsmatige aanpassingen. In de Voorjaarsnota 2025 was een nadeel voorzien van € 1.325.586. In deze Najaarsnota worden de ramingen nog eens bijgesteld. De ontwikkelingen rondom de pensioenvoorzieningen voor bestuurders, de septembercirculaire, het Sociaal Domein, de investeringen in de openbare ruimte, automatiseringskosten, financiering en enkele (grond)verkopen zijn hier onderdeel van. Deze Najaarsnota leidt tot een positieve bijstelling van € 2.586.289. Grote voordelen zijn er op de Algemene Uitkering (€ 1.089.000), de stelpost prijsstijgingen (€ 345.000), de automatiseringskosten (€ 400.000), de SPUK Stimulering sport (€ 225.700), de Combinatiefuncties (€ 112.000), het innovatiebudget Sociaal Domein (€ 100.000), de BUIG-gelden (€ 300.000), de maatwerkvoorzieningen jeugd (€ 200.000), de Omgevingsvisie (€ 250.000) en de kapitaallasten op investeringen (€ 350.000). Grote nadelen zijn er bij de pensioenvoorziening wethouders (€ 421.000), RSD inzake vakantiegeld (€ 551.000), RSD re-integratie (€ 110.000), RSD exploitatie (€ 136.000) en bij het wegwerken vanwachtlijsten (€ 100.000). Het verwachte begrotingssaldo voor 2025 komt daarmee uit op € 1.260.703 positief.

Structureel hebben de voordelen op de automatiseringskosten (€ 400.000) en de huuropbrengsten van de kinderopvang in schoolgebouwen (€ 28.000 en € 31.500) doorwerking. Structurele nadelen zijn er vanwege de septembercirculaire (oplopend tot € 260.000 in 2029), de combinatiefuncties (€ 82.000) en RSD inzake vakantiegeld uitkeringen (€ 551.000). In een aantal gevallen kunt u bij een onderdeel zowel een bijstelling van lasten als ook een even hoge bijstelling van de baten aantreffen. Deze zaken hebben weliswaar geen budgettaire consequenties, maar aangezien bij het opmaken van de jaarstukken zowel de lasten als ook de baten zo goed mogelijk geraamd dienen te zijn, vindt wel aanpassing van de budgetten plaats. Op die manier gaan we niet voorbij aan het budgetrecht van de raad. In deze Najaarsnota wordt voorgesteld het overschot van de gelden voor de opvang van Oekrainers in de bestaande bestemmingsreserve Migratie en Integratie te storten. Verder wordt voorgesteld de bestemmingsreserve Parkmanagement nu volledig te benutten. Ook wordt aangekondigd dat de geplande onttrekkingen voor Beschermd wonen in 2025 niet plaats zullen vinden. Een financieel overzicht per programma Per programma is een samenvatting opgenomen van de mutaties met budgettaire consequenties. Onderstaand een totaaloverzicht van de verschillen per programma in één oogopslag.

Totalen Najaarsnota 2025 Programma 1 Programma 2 Programma 3 Saldo Najaarsnota 2025

2025 1.596.005 683.895 306.389 2.586.289

2026 343.115 -744.432 -224.295 -625.612

2027 221.404 -499.387 -108.190 -386.173

2028 183.104 -499.387 -8.190 -324.473

Behandeling Behandeling en vaststelling van de Najaarsnota 2025 door Raad vindt plaats in de raadsvergadering van 9 december 2025.

2029 135.426 -499.387 -8.190 -372.151

4

Najaarsnota Duiven 2025 - Totaal

Totaal Programma 1 Bestuur

Lasten

Accountantskosten Fiscale adviezen Wachtgeld wethouders Vrijval voorziening wachtgeld Pensioenen wethouders Uitvoeringsprogramma participatiebeleid Reisdocumenten en rijbewijzen Wet Open Overheid Verkiezingen Gehandicapten parkeerkaarten Beleggingen Rente voorziening GOG en RAWEB Rente schatkistbankieren Leegstand OZB Precariobelasting Septembercirculaire Stelpost prijsstijgingen VGGM brandweer Kosten automatisering RID Snippergroen Gebouwenbeheer Kapitaallasten overhead Programma 2 Maatschappij Overheidsparticipatie Burgerparticipatie Kleur uw buurt Leerplicht Kinderopvang Onderwijsachterstanden beleid Huur Droomgaard IHP openbaar basisonderwijs Huur Innerwaard en Remigius IHP bijzonder basisonderwijs Huisvesting voortgezet onderwijs SPUK stimulering sport Vergoeding gymonderwijs Openbaar groen Speeltoestellen Combinatiefuncties Opvang Oekrainers Jeugd en jongerenwerk Innovatiebudget Sociaal Domein Blijfwijk Voorliggend GGZ RSD vakantiegeld Uitkeringen Re-integratie RSD exploitatie

60.000 7.000 86.839

Baten

42.000 421.000 -87.500 35.000 30.000 -30.000

75.000 30.000 -16.000 59.100

21.982 29.000 -23.000 15.000 1.089.130 -345.000 -11.980 -400.000 42.450 -40.000 -30.666 Lasten -30.000 -27.500 -10.000 -20.000 12.000 26.600

I I I I I I I I I I I I I S I S I S S I I I

Baten

26.600 28.000

-25.750 31.500 -15.000 -87.000 228.700 76.401 -94.000 33.000 -112.000 3.083.000 -50.000 -100.000 106.000 -100.000 551.000 -82.000 110.000 136.000

I/S

3.083.000

106.000 -100.000

I I I I I I S I S I I I S I I S I I I I I S I I I

Najaarsnota Duiven 2025 - Totaal

RSD bijzondere bijstand RSD kinderopvang BUIG Sociale infrastructuur Alleenverdieners problematiek Minimabeleid Schuldhulpverlening Taakstelling nieuwkomers Wmo maatwerkvoorzieningen Wegwerken wachtlijsten Wmo hulpmiddelen WVGGZ Beschermd wonen Maatwerkvoorzieningen jeugd POH Positieve gezondheid Openbare gezondheidszorg Kunstgrasveld Groessen Vervangen sporttoestellen turnhal Triominos Kapitaallasten onderwijs Kapitaallasten sport en groen Programma 3 Omgeving Begraafplaatsen Openbare verlichting Wegen binnen de bebouwde kom Vrijetijdseconomie Zwerfafval Seingraaf Omgevingsplannen Landschapsbeleidsplan Omgevingsvisie Beleidsvisie buitengebied Bouw, aanleg en reclamevergunningen Nationaal Isolatie Programma CDOKE gelden Energieloket Grondexploitaties: Innofase Vitaal Centrum Graafstaete II Centerpoort Noord II Project Eversstraat Voetpad Loo Kerkstraat 1 Betonherstel brug B11 Kapitaallasten wegen, vri en mobiliteitsplan Totaal

5

63.000 63.000 300.000 27.900

27.900 30.000 -15.000 -25.000 -15.000 88.000 100.000 30.000 32.000 -642.000 -200.000 -33.000 -80.000 -83.000 0 0 -78.526 -84.518 Lasten

-642.000

Baten -50.000

80.000 50.000 17.500 -20.000 110.000 -35.000 -20.000 -250.000 -37.500 15.000 562.376 387.966 20.146

562.376 387.966 20.146

-9.560.000 -1.260.000 -1.200.000 -7.118.000 0 0 0 0 -156.389 -16.200.020

-9.560.000 -1.260.000 -1.200.000 -7.118.000 0 0 0 0 0 -13.613.731

110.000

bij de lasten is een positief bedrag een nadeel en een negatief bedrag een voordeel bij de baten is een positief bedrag een voordeel en een negatief bedrag een nadeel I staat voor incidenteel, S staat voor structureel

I I I I I I I I I I I I I I I I I S S I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I S S S S I

6

Najaarsnota Duiven 2025 - Totaal

Voor het meerjarenperspectief hebben de volgende onderwerpen gevolgen: Totalen Najaarsnota 2025 Leegstand OZB Septembercirculaire Kosten automatisering RID Gebouwenbeheer Totaal Programma 1 Huur Droomgaard IHP openbaar basisonderwijs Huur Innerwaard en Remigius IHP bijzonder basisonderwijs Huisvesting voortgezet onderwijs Vergoeding gymonderwijs Speeltoestellen Combinatiefuncties Jeugd en jongerenwerk Blijfwijk RSD vakantiegeld Kunstgrasveld Groessen Vervangen sporttoestellen turnhal Triominos Totaal Programma 2 Omgevingsplannen Omgevingsvisie Beleidsvisie buitengebied Project Eversstraat Voetpad Loo Kerkstraat 1 Betonherstel brug B11 Totaal Programma 3 Saldo Najaarsnota 2025

2026 -4.000 -12.885 400.000 -40.000 343.115 28.000 -25.750 31.500 -15.000 -87.000 76.401 -70.000 -82.000 -50.000 0 -551.000 417

2027 -4.000 -174.596 400.000

2028 -4.000 -212.896 400.000

2029 -4.000 -260.574 400.000

221.404 28.000

183.104 28.000

135.426 28.000

31.500

31.500

31.500

76.401

76.401

76.401

-82.000

-82.000

-82.000

0 -551.000 417 -2.705 -499.387

-551.000 417 -2.705 -499.387

-551.000 417 -2.705 -499.387

-728 -224.295

-4.100 -1.067 -2.295 -728 -108.190

-4.100 -1.067 -2.295 -728 -8.190

-4.100 -1.067 -2.295 -728 -8.190

-625.612

-386.173

-324.473

-372.151

-744.432 -35.000 -150.000 -37.500 -1.067

-100.000

Het effect van de septembercirculaire was nog niet meegenomen in de gepresenteerde saldi van de meerjarenbegroting 2026-2029. Deze zijn separaat via een kennisgeving aan de raad toegezonden. In deze Najaarsnota zijn alle gevolgen nu meerjarig verwerkt. De verwachte begrotingssaldi worden nu als volgt:

Saldo na vaststelling mjb 2026-2029 Saldo Najaarsnota 2025 Saldo na de Najaarsnota

2025 -1.325.586 2.586.289 1.260.703

2026 767.421 -625.612 141.809

2027 42.064 -386.173 -344.109

2028 889.850 -324.473 565.377

2029 2.087.481 -372.151 1.715.330

In bovenstaande tabel is op de regel 'saldo na vaststelling meerjarenbegroting 2026-2029' in 2026 rekening gehouden met het voorstel om de OZB niet-woningen in 2026 en 2027 met 1,75% te verhogen vooruitlopend op het raadsbesluit.

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 1 Bestuur

7

Programma 1 Bestuur Financieel overzicht programma 1 Bestuur

Accountantskosten Fiscale adviezen Wachtgeld wethouders Vrijval voorziening wachtgeld Pensioenen wethouders Uitvoeringsprogramma participatiebeleid Reisdocumenten en rijbewijzen Wet Open Overheid Verkiezingen Gehandicapten parkeerkaarten Beleggingen Rente voorziening GOG en RAWEB Rente schatkistbankieren Leegstand OZB Precariobelasting Septembercirculaire Stelpost prijsstijgingen VGGM brandweer Kosten automatisering RID Snippergroen Gebouwenbeheer Kapitaallasten overhead Saldo

Lasten 60.000 7.000 86.839

Baten

42.000 421.000 -87.500 35.000 30.000 -30.000

75.000 30.000 -16.000 59.100

21.982 29.000 -23.000 15.000 1.089.130 -345.000 -11.980 -400.000 42.450 -40.000 -30.666 -268.325

1.327.680

Het resultaat van programma 1 Bestuur is € 1.596.005 voordelig. Financiële Autonome ontwikkelingen Accountantskosten In de begroting is een bedrag opgenomen van € 95.000. De verwachte werkelijke kosten worden geschat op € 155.000 door extra werkzaamheden voor de jaarrekening 2024. Een incidenteel nadeel van € 60.000. Daarnaast komen we op het budget van € 10.000 voor fiscale adviezen € 7.000 tekort t.o.v de begroting. Ook een incidenteel nadeel van € 7.000 Wachtgeld voormalig wethouders Voormalig wethouders hebben recht op een wachtgelduitkering op grond van de Algemene Pensioenwet Politiek Ambtsdragers (APPA). Aan deze uitkering is een sollicitatieplicht verbonden en ook een verplichte begeleiding en ondersteuning door een re-integratiebedrijf. Voor de wachtgeldverplichtingen moet een voorziening worden getroffen. Bij de berekening daarvan zijn we uitgegaan van de maximale periode waarvoor de aanspraken kunnen bestaan (38 maanden).

8

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 1 Bestuur

Een voormalige wethouder had recht op een wachtgeld uitkering tot en met 11-07-2025. Door arbeidsongeschikheid wordt tot de einddatum 9-8-2026 (AOW leeftijd) verlengd. Een incidenteel nadeel van € 86.839. Door neveninkomsten van een voormalig wethouder kan een bedrag vrijvallen uit de voorziening. Hierbij gaat het om een bedrag van € 42.000. Een incidenteel voordeel. Voorziening pensioenen wethouders De pensioenrechten van (voormalige) wethouders worden momenteel door de gemeente Duiiven in eigen beheer bijgehouden. De belangrijkste teller om de voorziening te bepalen is de rekenrente. Omdat de rekenrente t.o.v belansdatum 31-12-2024 nu gestegen is naar 2,954% is de verwachte kans op bijstorten nihil in 2025. Per 1 januari 2028 wordt de Appa (Algemene pensioenverordening voor politieke ambtsdragers) overgeheveld naar de Wet Toekomst Pensioenen (Wtp) en ondergebracht bij pensioenfonds ABP. Per 1-1-2028 wordt de totale pensioenvoorziening van Duiven gestort naar het ABP. Tot op heden is uitgegaan van een 100% dekkingsgraad bij overdracht. Nu is echter duidelijk geworden dat het ABP uitgaat van een dekkingsgraad van 115,2%. Hierdoor is het nu al noodzakelijk de voorziening aan te vullen tot 115,2%. Dit ook op advies van de accountant om het nadeel in 2025 te nemen. Voor Duiven betekent dat: Saldo per 1-1-2025

€ 2.770.197

Bijstorten 15,2%

-

Saldo na bijstorten

€ 3.191.267

421.070

Een incidenteel nadeel van € 421.000 Uitvoeringsprogramma Participatiebeleid In het uitvoeringsprogramma Participatiebeleid staat budget voor een senior beleidsadviseur participatie voor € 87.500. Deze functie wordt vanaf augustus 2024 niet meer ingevuld. In verband met de tijdelijkheid van deze middelen (beschikbaar tot en met 2025) is er inmiddels een andere invulling gezocht en gevonden voor (een deel van) de taken van de senior beleidsadviseur participatie. Dit levert in 2025 een incidenteel voordeel op van € 87.500. Reisdocumenten en rijbewijzen Er zijn dit jaar meer reisdocumenten en rijbewijzen aangevraagd dan verwacht was op basis van de gegevens van de RVIG. De uitgaven voor inkomensoverdrachten zijn daardoor € 35.000 hoger. Hier tegenover staan echter ook hogere legesopbrengsten € 75.000. Het saldo van de inkomsten en uitgaven voor de rijbewijzen en paspoorten over 2025 valt daardoor € 40.000 hoger uit. Dit is een incidenteel voordeel. In 2026 is opnieuw begroot met de aantallen die zijn opgegeven door de RVIG. Wet Open Overheid De rijksgelden die gereserveerd zijn voor de implementatie van de wet open overheid (WOO) zullen in de toekomst nog nodig zijn voor het verder op orde brengen van de informatiehuishouding van de gemeente en het actief en passief openbaar maken van informatie.

Daarom het verzoek het overgebleven geld van € 30.000 op te nemen in de bestemmingsreserve voor de WOO.

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 1 Bestuur

9

Dit project duurt nog tenminste tot en met 2027. Door gebrek aan capaciteit bij het cluster informatiemanagement en juridische zaken zullen deze gelden o.a. nodig zijn voor het inhuren van extra capaciteit voor het tijdig afhandelen van WOO-verzoeken en het opstellen en implementeren van nieuw beleid op het gebied van informatiemanagement. Tenslotte is het onzeker of iBabs gebruikt kan blijven worden als publicatieplatform voor het openbaar maken van informatie in het kader van de WOO. In geval dat niet zo is, zal er mogelijk geïnvesteerd moeten worden in een nieuw publicatieplatform Verkiezingen In de primitieve begroting 2025 van Duiven is een bedrag van € 70.500 opgenomen voor de kosten verkiezingen. De extra verkiezingen van de 2e kamer worden door het ministerie in de algemene uitkering vergoed. Voor Duiven wordt hiervoor een bedrag van € 80.000 ontvangen. Van het totale bedrag van € 150.500 is maar € 60.500 noodzakelijk voor de verkiezingen op 29 oktober. Een voordeel op de directie uitgaven verkiezingen van € 90.000. Hiervan is € 60.000 ingezet in 2025 voor de inhuur om de capaciteit voor de verkiezingen te vergroten. Per saldo een incidenteel voordeel van € 30.000 Gehandicaptenparkeerkaarten Er is besloten om in de legesverordening de leges gehandicapten parkeerkaart af te schaffen. Er zijn hierdoor geen inkomsten meer voor de gehandicapten parkeerkaarten.

De aanmaak van de GPK gaat wel door en de kosten zullen gemaakt worden. Dit leidt tot een nadeel van € 16.000 in 2025. In 2026 is hier reeds rekening mee gehouden. Beleggingen In de voorjaarsnota 2025 is de opbrengst dividend terug geraamd naar € 56.000. In werkelijkheid is er in 2025 € 8.800 ontvangen van de BNG en € 106.300 van Alliander. Dat levert in 2025 een incidenteel voordeel op van € 59.100. In 2026 is al rekening gehouden met de meeropbrengst. Kapitaallasten Rente voorzieningen GOG en raweb 2% rente wordt er jaarlijks toegevoegd aan de voorzieningen groot onderhoud en de voorziening wegonderhoud. In de begroting is een bedrag geraamd van € 280.163 voor toevoeging aan rente voorzieningen RAWEB en GOG. De werkelijke rentetoevoeging is in 2025 € 302.145. Een incidenteel nadeel van € 21.982. Rente baten schatkistbankieren In de voorjaarsnota 2025 is nog uitgegaan van een sterke daling van de rente schatkistbankieren. Het banksaldo van de gemeente heeft zich in de afgelopen maanden echter positief ontwikkeld. Daardoor zal in totaal in dit jaar een bedrag van in totaal € 49.000 aan schatkistrente worden ontvangen. Een incidenteel voordeel van € 29.000. OZB woningen en niet-woningen Zoals door de Waarderingskamer is aangegeven, is dit jaar een extra controle uitgevoerd op agrarische objecten.

Daarbij is gebleken dat bij een aantal objecten de objectafbakening niet juist was uitgevoerd was of dat ze niet aanmerking komen als niet-woning getaxeerd te worden. Volgens de norm geldt dat het WOZ-object als woning moet worden aangemerkt wanneer het woongedeelte meer dan 70% van de totale waarde uitmaakt. Alleen wanneer meer dan 70% van de waarde uit niet-woningdelen bestaat, blijft het object als niet-woning aangemerkt. Dit betekent dat de objectstatus is gewijzigd van niet-woning naar woning. Hierdoor worden de aanslagen voor het eigenarendeel en gebruikersdeel verminderd, en blijft enkel een aanslag OZB-eigenaar

10

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 1 Bestuur

op basis van het woningtarief over. De aanslagen zijn voor de objecten met de verkeerde objectafbakening is verminderd maar die worden later in het jaar opgelegd. Daarnaast is naar aanleiding van bezwaren geconstateerd dat er meer sprake is van leegstand bij bedrijven, waaronder drie grote bedrijfshallen. Dit heeft geleid tot verminderingen voor de jaren 2024 en 2025. De aanpassingen en verminderingen leiden incidenteel tot een lagere opbrengst van € 23.000 en structureel van € 4.000. Precariobelasting In de VJN 2025 is voor de precariobelasting, in het kader van het project ‘Financieel Gezond 2026’, een opbrengst van € 25.000 opgenomen. De raad heeft een motie ingediend voor de invoering van de precariobelasting. Alle belastbare feiten voor de precariobelasting dienen te worden geïnventariseerd. Daarnaast vormt de inventarisatie de basis voor het opstellen van de tarieventabel, die in de verordening moet worden opgenomen. Zonder deze gegevens is het niet mogelijk een juiste berekening van tarieven en opbrengsten te maken.De incidentele kosten hiervan bedragen naar verwachting circa € 15.000. Septembercirculaire De gevolgen van de septembercirculaire zijn eerder al middels een kennisgeving aan de gemeenteraad doorgegeven. In deze Najaarsnota volgt de financiële verwerking.

In de septembercirculaire zijn de accressen bijgewerkt en wordt een voorschot gegeven op de afrekening van het BTW-Compensatiefonds (BCF). Er zijn er een paar kleine taakmutaties en de nabetaling van de commissie van Ark (achterstallige gelden 2023 en 2024 voor Jeugdzorg) wordt nu ontvangen. Verder worden er mededelingen gedaan inzake de individuele referentiewaarden EMU-saldo mede-overheden 2025, de stand van zaken van de onderzoeksagenda verdeelmodel algemene uitkering, de "weeffout" Jeugdzorg en de landelijke vreemdelingen voorziening. In deze Najaarsnota worden de gevolgen voor de jaren 2025 tot en met 2029 verwerkt. De uitkering uit het gemeentefonds voor Duiven stijgt in 2025 met € 1.616.403. De mutatie van de Integratie-Uitkering Participatie (€ 45.032) en de gelden voor de vervroegde Tweede Kamer verkiezingen (€ 82.241) worden budgettair neutraal verwerkt. De opgenomen stelpost voor de afrekening van het BCF (€ 400.000) wordt afgeboekt. Per saldo levert de septembercirculaire 2025 daarom voor 2025 een voordeel op van € 1.089.130. Voor 2026 levert de septembercirculaire een nadeel op van € 12.885, in 2027 € 174.596, in 2028 € 212.896 en in 2029 € 260.574. De meicirculaire 2025 is na de vaststelling van de Voorjaarsnota al administratief verwerkt.

De gemeenteraad is voor de behandeling van de Voorjaarsnota via een kennisgeving op de hoogte gesteld van de gevolgen van de meicirculaire. In de aanloop naar de programmabegroting is hier al rekening mee gehouden en dit heeft dus geen invloed meer op het saldo. De meicirculaire 2025 leverde voor 2025 een voordeel op van € 489.614. Algemene baten en lasten Stelpost prijsstijgingen Bij het opstellen van de begroting is geraamd in lopende prijzen. Om gedurende het jaar onverwachte prijsstijgingen te kunnen opvangen is een stelpost prijsstijgingen van € 345.000 opgenomen. Van deze stelpost is tot dusver geen gebruik gemaakt. De verwachting is dat dit in 2025 ook niet meer gaat gebeuren. Daarom komt de stelpost in deze Najaarsnota voor 2025 te vervallen. Dat levert een incidenteel voordeel op. Bijdrage VGGM brandweer

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 1 Bestuur

11

De gemeenten krijgen in totaal € 2,5 miljoen terug van het overschot 2024 bij VGGM. Voor Duiven gaat het om een bedrag van € 11.980. Een incidenteel voordeel. Kosten automatisering RID De bijdrage aan de RID kan structureel worden afgeraamd met € 400.000. Dit is het gevolg van lagere kapitaalslasten bij de RID en bij de raming in de begroting van de gemeente is er uitgegaan van een optimale groei in het kader van de toekomstvisie van de RID terwijl in het uiteindelijke besluit voor de minimale groeivariant is gekozen. Snippergroen Er zijn diverse perceeltjes grond verkocht in het kader van snippergroen. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 42.450. Gebouwenbeheer In verband met het budget accomodatiebeleid zijn de eerste stappen gezet in 2025. Voor een onderzoek zijn er kosten gemaakt. Het proces om te komen tot accommodatiebeleid kan pas verder vorm krijgen in 2026. Hierdoor dient het budget in 2025 met € 40.000 te worden afgeraamd en in 2026 dient dit weer bijgeraamd te worden. Overhead en vastgoed (kapitaallasten) Door vertraging in de uitvoering en oplevering van investeringen in vervanging openbare verlichting voor LED-verlichting en andere vertragingen van kleinere investeringen ontstaat er een incidenteel voordeel op de kapitaallasten in Programma 1 van € 30.666.

12

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 2 Maatschappij

Programma 2 Maatschappij Financieel overzicht programma 2 Maatschappij

Overheidsparticipatie Burgerparticipatie Kleur uw buurt Leerplicht Kinderopvang Onderwijsachterstanden beleid Huur Droomgaard IHP openbaar basisonderwijs Huur Innerwaard en Remigius IHP bijzonder basisonderwijs Huisvesting voortgezet onderwijs SPUK stimulering sport Vergoeding gymonderwijs Openbaar groen Speeltoestellen Combinatiefuncties Opvang Oekrainers Jeugd en jongerenwerk Innovatiebudget Sociaal Domein Blijfwijk Voorliggend GGZ RSD vakantiegeld Uitkeringen Re-integratie RSD exploitatie RSD bijzondere bijstand RSD kinderopvang BUIG Sociale infrastructuur Alleenverdieners problematiek Minimabeleid Schuldhulpverlening Taakstelling nieuwkomers Wmo maatwerkvoorzieningen Wegwerken wachtlijsten Wmo hulpmiddelen WVGGZ Beschermd wonen Maatwerkvoorzieningen jeugd POH Positieve gezondheid Openbare gezondheidszorg Kunstgrasveld Groessen Vervangen sporttoestellen turnhal Triominos Kapitaallasten onderwijs Kapitaallasten sportparken en groen

Lasten -30.000 -27.500 -10.000 -20.000 12.000 26.600

Baten

26.600 28.000

-25.750 31.500 -15.000 -87.000 228.700 76.401 -94.000 33.000 -112.000 3.083.000 -50.000 -100.000 106.000 -100.000 551.000 -82.000 110.000 136.000 63.000 63.000 27.900 30.000 -15.000 -25.000 -15.000 88.000 100.000 30.000 32.000 -642.000 -200.000 -33.000 -80.000 -83.000 0 0 -78.526 -84.518

3.083.000

106.000 -100.000

300.000 27.900

-642.000

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 2 Maatschappij

Saldo

13

2.482.206

3.166.101

Het resultaat voor programma 2 Maatschappij bedraagt € 683.895 voordelig. Autonome ontwikkelingen Overheidsparticipatie Het budget projectkosten is niet ingezet om twee redenen: er was in de aanloop naar de Voorjaarsnota, in verband met financieel gezond, lang onduidelijkheid over de vraag of het budget voor het initiatievenloket beschikbaar zou blijven. Daarnaast waren er geen uitvoeringskosten voor Loo. Voor Groessen worden nog uitgaven verwacht. Het ontmoetingsplein in het kader van het wijkontwikkelingsplan van de wijkraad Duiven West is in 2024 afgerond. Het budget kan met € 30.000 worden afgeraamd tot € 30.000. Dit is een incidenteel voordeel. Burgerparticipatie Het budget burgerparticipatie is niet volledig ingezet vanwege de onduidelijkheid over de invoering van het initiatievenloket. Voor de dorpsgesprekken worden nog uitgaven verwacht. Het budget kan daarmee met € 27.500 worden afgeraamd tot € 27.500. Dit betreft een incidenteel voordeel. Kleur uw buurt Op het budget voor Kleur uw Buurt worden nog uitgaven verwacht. Intussen blijkt dit budget jaarlijks aan de hoge kant en is de ervaring dat ongeveer de helft van het budget onbenut blijft. Voor 2025 kan het budget incidenteel met € 10.000 worden afgeraamd tot € 15.000. Vanaf 2026 is het budget reeds gehalveerd in het kader van de maatregelen rondom financieel gezond.

Leerplicht Er is minder uitgegeven voor de module Leerplicht van de MGR dan vooraf begroot. Dit komt voornamelijk doordat een aantal aanvullende opdrachten niet volledig is uitgevoerd in het eerste kwartaal. Dit geldt alleen voor het jaar 2025. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 20.000. Kinderopvang Dit budget betreft uitgaven voor de inspecties die VGGM uitvoert op de kinderopvanglocaties. De hoogte van deze uitgaven fluctueert jaarlijks aan de hand van onder andere het aantal wijzigingsverzoeken dat binnenkomt en het aantal inspectierapporten met tekortkomingen. In 2025 vallen de kosten hoger uit dan begroot. Er zal incidenteel € 12.000 moeten worden bijgeraamd. Onderwijsachterstandenbeleid De uitkering is bedoeld voor het voorkomen en bestrijden van onderwijsachterstanden in de Nederlandse taal. De regeling loopt van 2023 tot en met 2026. Voor het jaar 2025 is de definitieve beschikking ontvangen. Op basis hiervan zal een bijstelling van het budget plaatsvinden van € 26.600. Voor het jaar 2026 is de voorlopige beschikking ontvangen. Op basis van deze beschikking wordt voorgesteld om het budget met € 35.800 te verhogen. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen.

14

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 2 Maatschappij

Openbaar basisonderwijs De huuropbrengsten van de kinderopvang in de Droomgaard dienen nog structureel opgenomen te worden. Jaarlijks zal hiervoor een bedrag van € 28.000 ontvangen worden. Daarnaast vallen de uitgaven voor het opstellen van het IHP niet in het jaar 2025 maar in het eerste kwartaal 2026. Het budget dient in 2025 derhalve met € 25.750 te worden afgeraamd en in 2026 te worden bijgeraamd. Bijzonder basisonderwijs De huuropbrengsten van de kinderopvang in IKC Remigius dienen nog structureel opgenomen te worden. Jaarlijks zal hiervoor een bedrag van € 31.500 ontvangen worden. Daarnaast vallen de uitgaven voor het opstellen van het IHP niet in het jaar 2025 maar in het eerste kwartaal 2026. Het budget dient in 2025 derhalve met € 15.000 te worden afgeraamd en in 2026 te worden bijgeraamd. Huisvesting voorgezet onderwijs Uitgaven met betrekking tot het project definitiefase Heerenmäten/Zonegge worden door de penvoerder gemeente Zevenaar pas in 2026 doorbelast aan de gemeente Duiven. Het budget moet in 2025 daarom met € 87.000 worden afgeraamd en in 2026 worden bijgeraamd. SPUK Stimulering sport Vanaf 2019 is de btw vrijstelling op het gelegenheid geven tot sport komen te vervallen. Dat betekent dat de btw op de investeringen en exploitatie op het gebied van sport een kostenpost vormt.

Om het btw nadeel te compenseren is de specifieke uitkering stimulering sport in het leven geroepen. Voor 2025 is op basis van de afgelopen jaren een bedrag uitgekeerd van € 228.700. Sportaccommodaties De vergoeding voor gymonderwijs valt aanzienlijk hoger uit dan geraamd. Het budget dient structureel verhoogd te worden met een bedrag van € 66.258 voor het Triominos en € 10.143 voor het Wijkhuis van Droo. Openbaar groen Er komen nauwelijks tot geen vragen van inwoners die zelf een stuk openbaar groen willen beheren. Hierdoor zijn er minder uitgaven dan begroot. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 94.000 wat in 2025 wordt afgeraamd. Het betreft extra personele inzet voor € 46.000 en ook het uitvoeringsbudget voor € 48.000. Speeltoestellen Uit de jaarlijkse inspectie van de speeltoestellen blijkt dat er veel gerepareerd moet worden en dat er toestellen niet meer veilig zijn. Het areaal is sterk verouderd, waardoor aanvullende middelen nodig zijn voor onderhoud, reparatie en het verwijderen van speeltoestellen. Naar aanleiding van de veiligheidsinspectie in 2025 is eenmalig € 103.000 extra benodigd. Omdat niet alles in 2025 kan worden gerepareerd in verband met o.a. levertijden van materialen wordt voorgesteld om € 33.000 in 2025 en € 70.000 in 2026 bij te ramen.

De laatste inspectie geeft ook inzicht in de veroudering en de structureel hogere kosten die daar de komende jaren bij horen. Eventuele structurele aanpassingen van budgetten zullen we meenemen in de Voorjaarsnota 2026. Combinatiefuncties

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 2 Maatschappij

15

Binnen het project financieel gezond is een fout gemaakt in het budget van de combinatiefunctionarissen (Beweegteam & cultuurcoaches). Dit budget bestaat uit een rijksdeel van 40% en een verplicht deel van de gemeente van 60%. Om hier aan te voldoen is het noodzakelijk om vanaf 2026 structureel een bedrag van € 82.000 op te nemen voor de combinatiefunctionarissen. Op basis van deze verhouding moet er incidenteel in 2025 een correctie plaatsvinden. Het af te ramen bedrag is € 112.000 in Duiven. Opvang Oekraïners Voor de opvang van Oekraïners is een specifieke uitkering aangevraagd voor het realiseren en exploiteren van de opvang en verstrekkingen aan ontheemden uit Oekraïne. Het betreft de locaties Schoolstraat 9 en 14, Den Oldenhoek 6a, Goudenregenstraat 1 en Helstraat 16. In 2025 is een voorschot voor de opvang locaties Oekraïners verleend van € 3.083.000. Dit voorschot bestaat grotendeels uit het normbedrag van € 44 per opvangplek per dag. De verwachte kosten worden geschat op € 1.700.000. Nu de oorlog in Oekraine al ruim drie jaar duurt dringt de accountant erop aan de lasten en baten op te nemen in onze ramingen. Eerder werd in de jaarrekening alleen het saldo gepresenteerd. Om onrechtmatigheid in de controle te voorkomen nemen deze ramingen nu budgettair neutraal op. Er wordt een positief saldo verwacht over 2025.

Er wordt voorgesteld om het positieve resultaat in de bestemmingsreserve Migratie en Integratie te storten. Jeugd- en jongerenwerk De in de voorjaarsnota opgenomen projectkosten van € 50.000 (incidentele middelen) worden niet meer in 2025 verwacht. Derhalve worden de kosten in 2026 gemaakt. De uitvoering heeft langer nodig. We stellen voor om deze middelen beschikbaar te stellen in 2026. Innovatiebudget Sociaal Domein Er blijft incidenteel een budget over op het innovatiebudget Sociaal Domein. Dit jaar willen we dat deels nog inzetten voor het inhuren van een projectleider voor de vormgeven van een sterke lokale toegang en sterke lokale teams, als onderdeel van de landelijke opgave Hervormingsagenda Jeugd. We stellen voor om incidenteel een bedrag van € 100.000 af te ramen. Vanaf volgend jaar zetten we dit budget in voor het nieuwe uitvoeringsprogramma sociaal domein. Blijfwijk Het programma Blijfwijk heeft drie budgetten: IZA gelden, beschikking Dorpendeal en programma wijk- en dorpsgericht werken. De IZA gelden worden besteed aan een communicatiecampagne en ter stimulering van initiatieven van inwoners. Met de gelden uit de Dorpendeal is een wijkverbinder aangenomen. De wijkverbinder legt de verbinding tussen inwoners en dient als verlengstuk van de alliantie in de wijk.

Tot slot worden de gelden uit wijk- en dorpsgericht werken besteed aan materiaalkosten en begeleiding voor het opstellen van een leerplan. In 2025 bedraagt het projectbudget € 106.000 en voor de jaren 2026 en 2027 € 60.000. Dit wordt budgettair neutraal opgenomen in de begroting. Voorliggend GGZ In de begroting 2025 is een bedrag van € 100.000 opgenomen voor het realiseren van voorliggende voorzieningen in het kader van beschermd wonen, beschermd thuis. Dit geld wordt nog niet ingezet in 2025. De middelen werden vanuit bestemmingsreserve beschermd wonen gedekt en voorgesteld wordt om de dekking vanuit de bestemmingsreserve beschermd wonen te laten vervallen.

16

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 2 Maatschappij

Regionale Sociale Dienst Participatiewet RSD Uitkeringen – Er is € 551.000 vakantiegeld voor uitkeringsgerechtigden structureel niet meegenomen bij het inboeken van de betalingen aan de RSD begin dit jaar. Dit dient alsnog in de begroting 2025 te worden meegenomen. We verwachten een plus van € 82.000 op het BUIG budget verstrekkingen, uitgaande van een redelijk pessimistische prognose. Op het re-integratiebudget verwachten we een tekort van € 110.000. Er is fors meer ingezet op uitstoom naar werk, ook bij inwoners met een grote(re) afstand tot de arbeidsmarkt. Daardoor neemt de uitstroom naar werk steeds meer toe. RSD Exploitatie. Een nabetaling van € 136.000 door een correctie over de jaren 2023-2024 op basis van jaarrekening SDL. Tijdens de accountantscontrole 2024 bij de SDL/RSD bleken er openstaande verrekeningen te zijn welke dit jaar alsnog in rekening zijn gebracht. Op basis van de tussentijdse afrekeningen van de RSD worden hogere kosten verwacht voor bijzondere bijstand dit jaar. Dit is het gevolg van een groter aantal ontvangen aanvragen dan vooraf voorzien. Het incidenteel bij te ramen bedrag bedraagt € 63.000. De kosten vallen hoger uit voor het budget Kinderopvang op basis van prognose kostenontwikkeling van de RSD. Het bij te ramen bedrag is € 63.000. BUIG – De definitieve bijstandbudgetten 2025 zijn bekend geworden.

Over dit jaar wordt er een bedrag van € 300.000 meer ontvangen dan begroot. Sociale infrastructuur In de meicirculaire zijn extra middelen opgenomen in de integratie uitkering Participatie voor het impulsbudget sociale infrastructuur. Dit budget is bedoeld om sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. Zij bieden ontwikkelplekken aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het gaat om een landelijke impuls van € 35 miljoen, verdeeld over gemeenten. De verdeling is gebaseerd op het aantal inwoners in het gemeentelijk doelgroepenregister. We willen dit budget gebruiken om meer ontwikkelplekken te realiseren en de samenwerking in de regio te versterken. Voorgesteld wordt om de toegekende bedragen structureel op te nemen in de begroting. De integratie-uitkering is budgetneutraal opgenomen binnen het budget voor sociale werkvoorziening. Voorgesteld wordt om hiervoor een apart budget te creëren, Dit gebeurt budgettair neutraal. Voor 2025 betreft het een bedrag van € 27.900, oplopend tot € 37.100 in 2029. Zo wordt bijgedragen aan een inclusieve arbeidsmarkt en duurzame kansen voor onze inwoners. Alleenverdienersproblematiek In de meicirculaire is geld voor de tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek.

Op basis van de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek verstrekken gemeenten in de periode 2025-2027 een vaste tegemoetkoming aan alleenverdienershuishoudens die door een ongunstige samenloop van regelingen te weinig toeslagen ontvangen en hierdoor een inkomen onder het bestaansminimum hebben. Gemeenten ontvangen voor de uitvoering van deze regeling middelen op basis van de hoogte van de tegemoetkoming voor dat jaar (inclusief verschuldigde eindheffing), het verwachte aantal rechthebbende huishoudens in de gemeente en uitvoeringskosten. Het aantal verwachte rechthebbende huishoudens per gemeente is mede gebaseerd op een analyse door de Belastingdienst. Omdat het definitieve aantal pas later bekend is, is het belangrijk dat we nu al voldoende middelen hebben. Zo kunnen we de regeling goed uitvoeren en inwoners tijdig helpen. We vragen om het toegekende bedrag van € 30.000 beschikbaar te stellen. Minimabeleid

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 2 Maatschappij

17

Doordat de subsidie aan Stichting Leergeld grotendeels wegviel is er een incidenteel voordeel van € 15.000. De stichting is in de eerste drie kwartalen van 2025 niet actief geweest. Inmiddels zijn zij weer volledig in de lucht. Schuldhulpverlening Er resteert incidenteel € 25.000 op de post projectkosten. Deze kosten vallen lager uit dan eerder geraamd. Er hebben geen grootschalige projecten plaatsgevonden. In 2026 staat de doorontwikkeling van vroegsignalering bij schuldhulpverlening gepland. Taakstelling nieuwkomers De prognose is een incidenteel voordeel van € 15.000. Enkele kosten, zoals taalonderwijs en participatie-activiteiten van statushouders, worden verantwoord binnen de SPUK gelden Inburgering. Dit leidt tot een lagere uitgave op de reguliere uitvoeringskosten. WMO In de voorjaarsnota van 2025 is het budget voor de Wmo verhoogd met € 200.000. Toch verwachten we dat we dit jaar € 88.000 tekortkomen voor maatwerkvoorzieningen binnen de Wmo. In 2024 kregen meer mensen hulp via de Wmo, zowel bij basis begeleiding als bij specialistische begeleiding. In 2025 is dat aantal niet afgenomen, dus de kosten zijn ook niet lager geworden. Bovendien zijn de lonen bij zorgorganisaties gestegen, waardoor gemeenten meer moeten betalen voor deze hulp. In 2025 hebben er meer inwoners deelgenomen aan activerend werktrajecten door onder andere meer inzet op deze trajecten.

Dit zorgt voor hogere uitgaven op het activerend werk. De raad heeft meerdere raadsvragen gesteld over de wachtlijsten Wmo en in een motie op 19 juni opgeroepen deze weg te werken. Op 1 juli is aan de raad een kennisgeving aangeboden. In deze kennisgeving is melding gemaakt van de stand van zaken wachtlijsten Wmo en andere achterstanden in de uitvoering van het Sociaal Domein. De raad heeft middels een motie opdracht gegeven om de wachtlijsten weg te werken. Hiervoor is er een incidentele budget van € 100.000 nodig geweest. Hiermee is de achterstand in meldingen Wmo weggewerkt. Vervolgens wordt de achterstand in verlengingen Wmo-voorzieningen weggewerkt. De verwachting is dat dit voor het einde van het jaar is afgerond. Wmo hulpmiddelen In de voorjaarsnota 2025 is het budget verhoogd met € 45.000. Door stijgende kosten van hulpmiddelen, is deze bijstelling niet voldoende. We verwachten een incidenteel tekort van € 30.000. Bescherm Wonen / Beschermd Thuis 6328 Wvggz tekort in Duiven € 32.000: Dit tekort is de wijten aan het feit dat er een tijdelijke oplossing gevonden moest worden voor kwetsbare inwoners, ter voorkoming van escalatie van de situatie. Bestemmingsreserve beschermd wonen In de najaarsnota 2023 zijn er budgetten bijgeraamd voor de invoering van beschermd wonen bij de gemeenten.

Deze kosten worden niet meer gemaakt omdat de invoering van de woonplaatsbeginsel beschermd wonen wederom is uitgesteld. Hierbij vervalt ook de dekking vanuit de bestemmingsreserve beschermd wonen.

18

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 2 Maatschappij

Maatwerkvoorzieningen Jeugd Op basis van de laatste prognoses (zie monitor Q2 Sociaal domein) geven we minder uit aan individuele voorzieningen Jeugd dan dat er begroot is voor dit jaar. Het verschil wordt veroorzaakt omdat er momenteel minder (en minder zware) verblijfsvoorzieningen zijn geïndiceerd. Omdat we vanaf 3e kwartaal 2025 bezig zijn met het wegwerken van de wachtlijsten voor aanvragen, worden er waarschijnlijk meer voorzieningen toegekend en kunnen de uitgaven nog oplopen. En de onzekerheid blijft dat er toch nog zware voorzieningen moeten worden ingezet in 2025. Ondanks deze onzekerheden stellen we voor om incidenteel een bedrag van € 200.000 af te ramen. Praktijk Ondersteuner Huisartsen (POH) Het budget voor de POH in Duiven kan niet geheel opgevuld worden door één persoon, daardoor vallen de kosten dit jaar lager uit. Het gaat om een bedrag van € 33.000. Tegelijk zijn er signalen dat er meer inzet nodig is maar de op te vullen uren te weinig zijn om daar iemand voor aan te stellen. Eind Q4 2025/ begin Q1 2026 wordt een evaluatie geschreven over de POH. Hieruit komt een voorstel over hoe dit in de toekomst (verder) vorm krijgt. Dit voorstel zal in de VJN 2026 opgenomen worden omdat dit mogelijk de begroting beïnvloed. Positieve Gezondheid Van het budget voor Positieve Gezondheid is in 2025 een deel niet uitgegeven.

Dat komt doordat we een meevaller hadden bij de afrekening van subsidies die eerder zijn verstrekt in 2023 en 2024. Daarnaast zijn de kosten voor de Jeugdgezondheidszorg betaald uit de SPUK-middelen. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 80.000. Openbare Gezondheidszorg Het budget voor Openbare Gezondheidszorg is in 2025 niet volledig gebruikt. Dit komt vooral doordat we van de VGGM een positieve eindafrekening hebben ontvangen. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 83.000. Administratieve wijzigingen Daarnaast vinden er administratieve begrotingswijzigingen plaats tussen de taakvelden in verband met wijzigingen van wetsvoorschriften conform de BBV-regels. Aan deze wijzigingen zijn geen budgettaire gevolgen verbonden. Investeringskredieten 2e kunstgrasveld Groessen Voor de aanleg van het 2e kunstgrasveld Groessen zijn drie kredieten, te weten voor het hekwerk, het kunstgras en de onderbouw. Bij het hekwerk is het krediet toereikend. Voorstel is om van het krediet € 25.000 over te boeken naar het krediet voor de onderbouw aangezien daar een tekort is van bijna € 25.000. Door de langere afschrijvingstermijn op de onderbouw veroorzaakt dit een verlaging van de jaarlijkse kapitaallasten € 417. Vervangen sporttoestellen turnhal Triominos In de turnhal van sportcomplex Triominos zijn recent diverse verende vloeren en een trampoline afgekeurd voor gebruik.

Vervanging was ingepland in een investeringsplan voor Triominos maar er zijn enkele wijzigingen op dat plan nodig. Op totaalniveau is er geen extra krediet nodig, wel leidt de aanpassing tot een kleine verschuiving in kapitaallasten. Door het krediet inrichting kantine

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 2 Maatschappij

19

Triominos 2025 hiervoor samen te voegen met het krediet vervanging turnvloer Triominos, is vanaf 2027 € 2.705 nodig voor de extra kapitaallasten. Scholen, ventilatiesystemen, openbare verlichting (kapitaallasten) Vanwege onderbezetting, de capaciteitsproblemen bij uitvoerende partijen en doordat sommige projecten meerjarig tot uitvoering worden gebracht ontstaat vertraging in de uitvoering van investeringen. Door die vertraging in de uitvoering en oplevering van investeringen met betrekking tot scholen, investering in ventilatie binnen scholen, vervanging openbare verlichting voor LEDverlichting en andere vertragingen van kleinere investeringen ontstaat er een incidenteel voordeel op de kapitaallasten in Programma 2 van € 163.044.

20

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 3 Omgeving

Programma 3 Omgeving Financieel overzicht programma 3 Omgeving

Lasten Begraafplaatsen Openbare verlichting Wegen binnen de bebouwde kom Vrijetijdseconomie Zwerfafval Seingraaf Omgevingsplannen Landschapsbeleidsplan Omgevingsvisie Beleidsvisie buitengebied Bouw, aanleg en reclamevergunningen Nationaal Isolatie Programma CDOKE gelden Energieloket Grondexploitaties: Innofase Vitaal Centrum Graafstaete II Centerpoort Noord II Project Eversstraat Voetpad Loo Kerkstraat 1 Betonherstel brug B11 Kapitaallasten wegen, vri en mobiliteitsplan Saldo

80.000 50.000 17.500 -20.000 110.000 -35.000 -20.000 -250.000 -37.500 15.000 562.376 387.966 20.146 -9.560.000 -1.260.000 -1.200.000 -7.118.000 0 0 0 0 -156.389 -18.413.901

Baten -50.000

110.000

562.376 387.966 20.146 -9.560.000 -1.260.000 -1.200.000 -7.118.000

-18.107.512

Het resultaat van programma 3 Omgeving is € 306.389 voordelig. Financiële Autonome ontwikkelingen Begraafplaatsen Er zijn minder legesopbrengsten dan begroot voor de begraafplaatsen. We verwachtten een opbrengst voor 2025 van € 144.000. Voor een groot deel is dit een gevolg van een sterk verminderde vraag. Voorlopig gaan we uit van een incidentele tegenvaller in 2025. Wanneer de opbrengsten in de komende jaren ook tegenvallen vraagt dat om een nader onderzoek. Ten opzichte van de raming verwachten we een nadeel van € 50.000, deze beoordelen we voor nu als incidenteel. Openbare verlichting Vanaf 2022 zijn de tarieven voor energiekosten sterk gestegen. De afgelopen jaren is dit enigszins gestabiliseerd. Voor 2025 is de prijsstijging nog niet meegenomen en is uitgegaan van het oude prijspeil van 2022. Door de start met het vervangen naar LED-verlichting zullen de onderhoudskosten lager uitvallen over 2025. Per saldo is € 80.000 extra nodig voor openbare verlichting. Verwacht wordt dat de totale energiekosten overeenkomen met de uitgaven in 2024.

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 3 Omgeving

21

Wegen binnen de bebouwde kom In de zomer van 2025 zijn nog enkele nagekomen nota's over 2024 binnengekomen voor het maaien van bermen voor een bedrag van € 20.000. Daarnaast zijn de tarieven voor het maaien flink gestegen, samen met de nagekomen nota's veroorzaakt dit per saldo een incidenteel nadeel van € 50.000. Vrijetijdseconomie Op verschillende plaatsen binnen de gemeente Duiven staan meterkasten die voor een variëteit aan activiteiten gebruikt worden. Momenteel is een werkgroep bezig om in beeld te krijgen wie welke kasten op bepaalde momenten in gebruik heeft en aan wie kosten van het verbruik doorbelast kunnen worden. Voor het jaar 2025 is dit nog niet te realiseren, het budget dient derhalve incidenteel met € 17.500 bijgeraamd te worden aangezien de kosten hoger liggen dan de geraamde kosten. Zwerfafval Van het budget voor zwerfafval is € 20.000 niet besteed en geeft een incidenteel voordeel. Het uitvoeringsplan is in juli goedgekeurd en opgestart. Hierdoor is de geplande jaarplanning niet volledig uitgevoerd en zijn minder werkzaamheden verricht dan oorspronkelijk voorzien. Seingraaf Bij de verkoop van het bedrijventerrein Seingraaf is in het verleden is een bestemmingsreserve gevormd om een parkmanagementorganisatie op te starten. Eind 2025 worden de eerste stappen hierin gezet en dient de bestemmingsreserve hiervoor vrijgemaakt te worden.

De gehele bestemmingsreserve ter grootte van € 110.000 dient vrij te vallen ten gunste van het betreffende budget. Omgevingsplannen In het kader van de Omgevingswet is het noodzakelijk om in het nieuwe omgevingsplan actuele welstandsregels op te nemen. Daartoe moet een nieuwe Welstandsnota worden opgesteld. Voor het traject richting een nieuwe welstandsnota, inclusief cultuurhistorische inventarisatie, is eenmalig € 35.000 benodigd. Deze is reeds verwerkt in de Voorjaarsnota 2025. Vanwege onderbezetting is het project om te komen tot een nieuwe Welstandsnota nog niet opgestart en wordt dit doorgeschoven naar 2026. De verwachting is dat de nieuwe Welstandsnota in het jaar 2026 wordt opgeleverd en de investeringen daartoe in hetzelfde kalenderjaar worden gedaan. Het gevraagde budget van € 35.000 dient overgeheveld te worden van 2025 naar 2026. Landschapsbeleidsplan Het opstellen van het landschapsontwikkelingsplan (LOP) is uitgesteld in afwachting van het ontwikkelingskader voor het buitengebied en het uitvoeringsprogramma biodiversiteit. Hierdoor wordt het budget incidenteel met € 20.000 afgeraamd. Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is gelet op nieuwe wetgeving vanuit het Rijk en ontwikkelingen in de GMR toe aan een herijking/actualisatie. Hiervoor is € 250.000 opgenomen in de Voorjaarsnota 2025.

Het proces om te komen tot een nieuwe Omgevingsvisie is niet te kaderen in één kalenderjaar en kent een lange doorlooptijd. Het gehele budget van € 250.000 moet om deze reden afgeraamd worden in 2025 en in 2026 met € 150.000 en in 2027 met € 100.000 bijgeraamd worden. Start van het traject is voorzien in januari 2026.

22

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 3 Omgeving

Beleidsvisie buitengebied Om dit ontwikkelkader/beleidsvisie buitengebied op te kunnen stellen is, naast ambtelijke capaciteit, budget nodig om een projectleider, expertise en tekencapaciteit in te kunnen huren. Voor 2025 is hiervoor € 75.000 begroot. Het project is in 2024 opgestart maar kent een langere doorlooptijd. Het project loopt door tot de zomer van 2026 en zal dan afgerond zijn. Van het budget voor 2025 dient € 37.500 afgeraamd te worden en voor 2026 moet dit weer bijgeraamd worden. Bouw-, aanleg en reclamevergunningen In het kader van de vergunning- en bezwaarprocedure Aldi is het nodig om juridische hulp in te schakelen. Tevens is meer inzet nodig op constructieberekeningen van het constructiebureau dan verwacht. Door ontbreken van expertise op het gebied van kostendekkendheidsberekening leges omgevingsvergunning, is een bureau ingeschakeld om dit voor ons te doen. Deze zaken samen hebben extra uitgaven met zich mee gebracht en geven een incidenteel nadeel van € 15.000. Circulaire economie Het nationaal isolatieprogramma heeft als doel het isoleren van woningen. Hiervoor is de regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woning in het leven geroepen. In 2025 is hiervoor een bedrag ontvangen van € 562.376. Deze regeling loopt over meerdere jaren.

Dit bedrag is budgettair neutraal: als we minder uitgeven dan ontvangen, gaat het restant naar het komende jaar. Tijdelijke regeling voor capaciteit overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). De gemeente heeft in 2025 een bedrag ontvangen van € 841.218. Dit betreft een regeling over meerdere jaren en dient als budgettair neutraal opgenomen te worden. Het overschot dient te worden meegenomen naar de komende jaren. Zowel aan de uitgaven als inkomsten kant was een budget geraamd van € 453.252. Deze dienen verhoogd te worden met € 387.966. Subsidie project energieloket Duiven, hiervoor is van de provincie een bedrag van € 20.146 ontvangen. Deze subsidieregeling betreft de jaren 2025-2027. Voor 2025 is 1/3de besteed en dient het restant overgeheveld naar de komende jaren. Het budget is budgettair neutraal en dient zowel aan de uitgaven- als inkomsten kant opgenomen te worden voor € 20.146 subsidie. Grondexploitaties De begroting en de grondexploitaties, na herziening bij de jaarrekening 2024, worden in lijn met elkaar gebracht. Daarnaast zijn er nog een aantal afwijkingen geconstateerd. Per grondexploitatie wordt een toelichting gegeven op de afwijking. Alle aanpassingen worden budgettair neutraal verwerkt. Innofase De verwachting was dat in 2025 een bedrag binnen zou komen van € 9.560.000 in verband met grondverkopen.

Deze verkoop is niet doorgegaan, de gronden zullen waarschijnlijk verkocht worden in 2026/2027. Vitaal Centrum Het Vitaal Centrum Duiven bestaat uit een aantal deelprojecten. Doordat de ontwikkelingen WPRI en Remigiusplein vertraging hebben opgelopen, zijn werkzaamheden ten behoeve van WPRI en Remigiusplein naar 2026 geschoven.

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 3 Omgeving

23

In 2025 was er voor deze projecten € 500.000 (WPRI) en € 150.000 (Remigiusplein) begroot. Ook voor het woonpark zijn een deel van de werkzaamheden verschoven naar 2026, als gevolg van vertraging. Hiervoor was € 260.000 begroot. Daarentegen is er bij het woonpark wel € 200.000 aan extra kosten gemaakt bij de aanleg van het fietspad. Tenslotte is er bij het project VCD - Droopad in 2025 € 150.000 uitgegeven aan sloopkosten. Deze waren in 2026 begroot. Graafstaete Doordat er beroep is aangetekend bij het plan voor Graafstaete II, zijn de werkzaamheden voor het bouw- en bedrijfsrijp maken uitgesteld naar 2026 en verder. Dit betekent dat de geplande werkzaamheden in 2025 ad € 1.200.000 zijn uitgesteld. Centerpoort Noord II In de begroting was uitgegaan dat er in 2026 € 7.118.000 verkocht zou worden aan gronden. De verkoop van deze gronden heeft al in 2025 plaatsgevonden. Investeringskredieten Project Everstraat Binnen het project Eversstraat zijn kostenverhogende omstandigheden. Er is teerhoudend asfalt aangetroffen en de fundering blijkt te bestaan uit slakken. Dit moet verwijderd worden waardoor de kosten hoger worden. Daarnaast is het projectgebied iets uitgebreid in verband met de aansluiting op de woningbouwontwikkeling Sloetstraat/St. Antoniusstraat. We nemen dit deel mee binnen het project. In dit deel wordt de waterleiding vervangen.

De reden hiervoor is dat anders binnen enkele jaren groot onderhoud moet worden gepleegd en nu kunnen klimaat adaptieve maatregelen zoals aanbrengen extra groen en afkoppelen worden genomen. We maken hier werk met werk en we beperken de overlast voor de samenleving. Daarnaast zijn de aanlegkosten vanaf de start van de voorbereiding gestegen, hiervan hebben we eerder algemene melding in de voorjaarsnota gemaakt. De totale extra kosten zijn geraamd op € 246.000. De kapitaallasten bedragen € 9.020 per jaar. Voetpad Loo Ter uitvoering van de door de raad aangenomen motie inzake het onderzoeken van de mogelijkheden voor een voetpad aan de Loostraat in Loo, wordt voorgesteld een voorbereidingskrediet van € 20.000 beschikbaar te stellen. Dit krediet maakt het mogelijk om de benodigde onderzoeken uit te voeren en de verdere voorbereiding van het project op te starten. De bijbehorende kapitaallasten bedragen € 1.067 per jaar vanaf het jaar 2026. Kerkstraat 1, Van Giesbeeksestraat tot brug Tijdens de uitvoering van het project is gebleken dat de bestaande puinfundering van zeer slechte kwaliteit was. Hierdoor moest de fundering worden aangepast, wat heeft geleid tot een extra

24

Najaarsnota Duiven 2025 - Programma 3 Omgeving

kostenpost en dient krediet verhoogd te worden met € 51.000. De bijbehorende kapitaallasten bedragen € 1.870 per jaar vanaf het jaar 2026. Betonherstel en aanbrengen membraam brug B11 Het krediet is eind 2024 ten onrechte afgesloten, hoewel het project nog niet afgerond was. Er was een restantkrediet van ca. € 45.781. In 2025 is het project afgerond. De gemaakte kosten in 2025 zijn € 21.854, verzoek is het restantkrediet uit 2024 opnieuw op te nemen en hier alsnog voor te benutten. De kapitaallasten die voortkomen uit deze uitgaven bedragen € 1.165 per jaar vanaf het jaar 2026. Wegen,civiele kunstwerken, VRI, openbare verlichting, fonteininstallatie en mobiliteitsplan (kapitaallasten) Vanwege onderbezetting, de capaciteitsproblemen bij uitvoerende partijen en doordat sommige projecten meerjarig tot uitvoering worden gebracht ontstaat vertraging in de uitvoering van investeringen. Door die vertraging in de uitvoering van investeringen met betrekking tot aanpassen wegen, vervanging civiele kunstwerken, vervanging verkeersregelinstallatie, vervanging openbare verlichting voor LED-verlichting, vervanging fonteininstallatie, projecten uit het Mobiliteitsplan en het wegvallen van investeringen in verband met de overgang naar Circulus ontstaat er een incidenteel voordeel op de kapitaallasten in Programma 3 van € 156.389.

Najaarsnota Duiven 2025 - Bijlagen

25

Bijlagen Af te sluiten kredieten Nummer:

Omschrijving

701905 Vervangen verlichting door LED Eilandplein 706202 Betonherstel en aanbrengen membraan brug B11 706203 Vervangen keermuur K8 Reigerpad 706428 Verkeersmaatr. Klarinetstraat/Opaal 706432 Parkeren woonwijken 2024 706433 Parkeren woonwijken 2025 706434 Projecten uit de samenleving 2023 706507 Vervanging armaturen openbare verlichting 2024 707019 Nieuwgraafsestraat van Roelofsweg tot gemeentegrens 711414 2e kunstgrasveld Groessen Hekwerken 711415 2e kunstgrasveld Groessen kunstgras 711416 2e kunstgrasveld Groessen onderbouw 711628 MHC Westerduiven onderbouw veld 1 711629 MHC Westerduiven kunstgras veld 1 711630 MHC Westerduiven hekwerken veld 1 711801 Kunst Eilandplein 714512 Herinrichting groen Groessen 720039 Ombouwen VGS naar VGS 2.0

Begroot bedrag 11.871 100.000 150.000 80.000 20.000 20.000 40.000 110.000 390.000 90.000 300.000 200.000 75.000 125.000 180.000 15.150 82.000 150.000

Datum afsluiten 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026 01-01-2026