3. 201634829-Najaarsnota 2023 Duiven

Najaarsnota Duiven 2023

2

Najaarsnota Duiven 2023 - Najaarsnota 2023

Najaarsnota 2023 Inleiding Totaal Programma 1 Bestuur Programma 2 Maatschappij Programma 3 Omgeving

3 4 7 12 19

Najaarsnota Duiven 2023 - Inleiding

3

Inleiding In de Najaarsnota 2023 wordt gerapporteerd over de financiële afwijkingen van het lopende boekjaar met een doorkijk naar de structurele gevolgen. Deze nota bevat geen beleidsmatige aanpassingen. In de Voorjaarsnota 2023 was al een nadeel voorzien van € 2.359.091. In deze Najaarsnota worden de ramingen nog eens bijgesteld. De ontwikkelingen rondom de wachtgeldvoorzieningen voor bestuurders, de mei- en de septembercirculaire, het Sociaal Domein, de investeringen in de openbare ruimte, automatiseringskosten, financiering en enkele (grond)verkopen zijn hier onderdeel van. Deze Najaarsnota leidt tot een negatieve bijstelling van € 912.506. Grote voordelen zijn er op de rente schatkistbankieren (€ 272.000), stelpost prijsstijgingen (€ 400.000), verkoop Regina Pacis (€ 228.000), Combinatiefuncties (€ 219.000), Peuterspeelzalen (€ 107.000), kapitaallasten nieuwbouw scholen en verduurzaming (€ 144.000) en kapitaallasten wegen/Verkeersregelinstallaties en mobiliteitsplan (€ 121.000). Grote nadelen zijn er bij wachtgeld wethouders (€ 312.000), Algemene Uitkering (€ 649.000), rente grondexploitatie (€ 164.000), stelpost onderuitputting (€ 250.000), kosten automatisering RID (€ 216.000), Jeugdzorg (€ 459.000), Wmo (€ 570.000), Wmo hulpmiddelen (€ 140.000) en leges omgevingsvergunning (€ 125.000). Het verwachte saldo voor 2023 komt daarmee uit op € 3.271.597 negatief.

In een aantal gevallen kunt u bij een onderdeel zowel een bijstelling van lasten als ook een even hoge bijstelling van de baten aantreffen. Deze zaken hebben weliswaar geen budgettaire consequenties, maar aangezien bij het opmaken van de jaarstukken zowel de lasten als ook de baten zo goed mogelijk geraamd dienen te zijn, vindt wel aanpassing van de budgetten plaats. Op die manier gaan we niet voorbij aan het budgetrecht van de raad. In deze Najaarsnota wordt voorgesteld de bestaande bestemmingsreserve Ambulantiseringsgelden om te vormen tot bestemmingsreserve Beschermd Wonen. Aan deze reserve dienen een aantal bedragen te worden toegevoegd en in de loop van de tijd ook te worden onttrokken. Een financieel overzicht per programma Per programma is een samenvatting opgenomen van de mutaties met budgettaire consequenties. Onderstaand een totaaloverzicht van de verschillen per programma in één oogopslag. Totalen Najaarsnota 2023 Programma 1 Programma 2 Programma 3 Saldo Najaarsnota 2023

2023 -536.780 -693.775 318.049 -912.506

2024 532.188 -171.304 -138.617 222.267

2025 400.321 -20.304 4.383 384.400

2026 325.804 -337.804 4.383 -7.617

Behandeling Behandeling en vaststelling van de Najaarsnota 2023 door Raad vindt plaats in de raadsvergadering van 12 december 2023.

2027 1.052.153 -513.304 4.383 543.232

4

Najaarsnota Duiven 2023 - Totaal

Totaal Programma 1 Bestuur Wachtgeld burgemeester Wachtgeld wethouders Naturalisatie en geslachtsnaamwijziging Reisdocumenten en rijbewijzen Verkiezingen 1Stroom huur gebouwen Septembercirculaire Meicirculaire Rente kortgeld Rente voorziening GOG en RAWEB Rente schatkistbankieren Rente grex Opbrengst OZB woningen en niet-woningen Werkkostenregeling Stelpost prijsstijgingen Stelpost onderuitputting Antidiscriminatievoorziening Cameratoezicht Kosten automatisering RID Kosten inkoopfunctionarissen Verkoop Regina Pacis Snippergroen Overige gronden Inrichting gemeentehuis Programma 2 Maatschappij Septembercirculaire Meicirculaire Sociale werkvoorziening RSD Participatiewet Veilig Thuis Individuele voorzieningen jeugd Schuldhulpverlening Wmo Wmo hulpmiddelen Positieve gezondheid Innovatiebudget Sociaal Domein Beschermd Wonen/Beschermd Thuis SPUK stimulering sport Combinatiefuncties SPUK Informatiepunten Peuterspeelzalen Liemerse ambassade Actualisatie accommodatiebeleid Wijkhuis van Droo Noodlokalen IKC Remigius De Wereldwijzer Kosten E-depot Uitvoeringsprogramma biodiversiteit

I/S

Lasten

Baten

0 311.595 0 5.000 50.445 0 0 90.933 -11.040 -16.530 0 0 0 24.000 -400.000 250.000 -20.000 -45.000 216.400 21.472 165.673 -15.000 0 0 Lasten 27.155 134.534 -70.000 60.000 13.723 459.000 -25.000 570.000 140.000 0 -25.000 0 110.499 -219.000 24.205 -107.000 -25.000 20.000 -15.000 61.475 61.369 -75.000 -26.000

11.126 I 0 I -20.000 I 20.000 I 0 I 23.436 I 249.514 S -646.458 I 0 I 0 I 272.500 I -164.396 I -40.000 I 0 S 0 I 0 I 0 S 0 I 0 I/S 0 I 393.996 I -29.250 I 20.700 I 0 S Baten 0 I 0 I 0 I 0 I 0 I 0 I 0 I 0 I 0 I 0 I 0 I 0 I 110.499 I 0 I 24.205 I 0 I 0 I 0 I 17.000 I 4.410 I 0 I 0 I 0 I

Najaarsnota Duiven 2023 - Totaal

5

Horsterpark Intensivering zelfbeheer Opvang Oekrainers Antidiscriminatievoorziening Kapitaallasten nieuwbouw scholen en verduurzaming Kapitaallasten verhardingen Loo Kapitaallasten sportparken en groen Programma 3 Omgeving Meicirculaire Openbare verlichting Variantenstudie verkeersoplossingen Recognities spoorwegovergangen Leges AVOI Digitaal handboek openbare ruimte Voorbereidingskrediet Centerpoort-Noord 2 Voorbereidingskrediet Graafstaete 2 Leges omgevingsvergunning Bestemmingsplannen Woonvisie Klimaatadaptatie Wandelnetwerk Grexen OZB grexen Veldstraat/Sterappel Kapitaallasten wegen, vri en mobiliteitsplan Totaal

16.500 -76.000 2.672.582 20.000 -144.126 0 -61.445 Lasten -640 -30.000 -50.000 19.750 0 -25.000 210.500 99.500 0 -33.500 -29.000 -68.000 -34.900 -1.134.435 -25.000 0 -120.509 2.929.185

0 0 2.672.582 0 0 0 0 Baten 0 0 0 0 30.000 0 210.500 99.500 -125.000 16.250 0 0 0 -1.134.435 0 0 0 2.016.679

I I I S I S I I I I S I I I I I I I I I I S I I

bij de lasten is een positief bedrag een nadeel en een negatief bedrag een voordeel bij de baten is een positief bedrag een voordeel en een negatief bedrag een nadeel I staat voor incidenteel, S staat voor structureel Voor het meerjarenperspectief hebben de volgende onderwerpen gevolgen: Totalen Najaarsnota 2023 Septembercirculaire Werkkostenregeling Antidiscriminatievoorziening Cameratoezicht Kosten automatisering RID Inrichting gemeentehuis Totaal Programma 1 Innovatiebudget Sociaal Domein Beschermd Wonen/Beschermd Thuis Liemerse ambassade Kosten e-depot Uitvoeringsprogramma biodiversiteit Antidiscriminatievoorziening Verhardingen sv Loo Totaal Programma 2 Variantenstudie verkeersoplossingen Recognities spoorwegovergangen

2024 576.302 -24.000 20.000 -15.000 -18.112 7.002 532.188 -25.000 0 -25.000 -75.000 -26.000 -20.000 -304 -171.304 -50.000 -19.750

2025 429.435 -24.000 20.000

2026 354.918 -24.000 20.000

2027 1.081.267 -24.000 20.000

-18.112 7.002 400.321

-18.112 7.002 325.804

-18.112 7.002 1.052.153

0

-317.500

-493.000

-20.000 -304 -20.304

-20.000 -304 -337.804

-20.000 -304 -513.304

-19.750

-19.750

-19.750

6

Najaarsnota Duiven 2023 - Totaal

Digitaal handboek openbare ruimte Klimaatadaptatie OZB grondexploitaties Veldstraat/Sterappel Totaal Programma 3

-25.000 -68.000 25.000 -867 -138.617

25.000 -867 4.383

25.000 -867 4.383

25.000 -867 4.383

Saldo Najaarsnota 2023

222.267

384.400

-7.617

543.232

Het effect van de septembercirculaire was nog niet meegenomen in de gepresenteerde saldi van de meerjarenbegroting 2024-2027. Deze zijn separaat via een kennisgeving aan de raad toegezonden. In deze Najaarsnota zijn alle gevolgen nu meerjarig verwerkt. De verwachte begrotingssaldi worden nu als volgt:

Saldo na vaststelling mjb 2024-2027 Saldo Najaarsnota 2023

2023 -2.359.091 -912.506 -3.271.597

2024 158.165 222.267 380.432

2025 1.913.480 384.400 2.297.880

2026 -992.021 -7.617 -999.638

2027 -1.759.587 543.232 -1.216.355

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 1 Bestuur

7

Programma 1 Bestuur Financieel overzicht programma 1 Bestuur

Lasten Wachtgeld voormalig bestuurder Wachtgeld wethouders Naturalisatie en geslachtsnaamwijziging Reisdocumenten en rijbewijzen Verkiezingen Kapitaallasten rente kortgeld Kapitaallasten rente voorzieningen Kapitaallasten rente schatkistbankieren Kapitaallasten rente grondexploitatie Opbrengst OZB woningen en niet -woningen Meicirculaire September circulaire Uitgaven bommenregeling Algemene baten en lasten WKR Algemene baten en lasten stelpost prijsstijgingen Algemene baten en lasten onderuitputting Integrale veiligheid antidiscriminatie voorzieningen naar P2 Integrale veiligheid cameratoezicht Kosten automatisering RID Kosten inkoopfunctionarissen RID Snippergroen Overige gronden Gebouwen Gemeentehuis Duiven Saldo

311.595 5.000 50.445 -11.040 -16.530

90.933 24.000 -400.000 250.000 -20.000 -45.000 216.400 21.472 -15.000 0 165.673 0 627.948

Baten 11.126 0 -20.000 20.000 0 0 0 272.500 -164.396 -40.000 -646.458 249.514

-29.250 20.700 417.432 0 91.168

Het resultaat van programma 1 Bestuur is € 536.780 nadelig. Financiële Autonome ontwikkelingen Wachtgeld voormalig bestuurder In 2019 is er een voorziening gevormd voor het wachtgeld van een voormalig bestuurder. Tot en met mei 2023 had deze persoon recht op wachtgeld. Na de verrekening van neveninkomsten is er nog een restant saldo overgebleven van € 11.126 in de voorziening. Dat bedrag kan nu vrijvallen. Dit voordeel is incidenteel. Wachtgeld Wethouders Als gevolg van ontslag in 2023 als wethouder heeft een oud-wethouder recht op een wachtgelduitkering op grond van de Algemene Pensioenwet Politiek Ambtsdragers (APPA). Aan deze uitkering is een sollicitatieplicht verbonden en ook een verplichte begeleiding en ondersteuning door een re-integratiebedrijf. Voor de wachtgeldverplichtingen moet een voorziening worden getroffen. Bij de berekening daarvan zijn we uitgegaan van de maximale periode waarvoor de aanspraken kunnen bestaan (38 maanden).

8

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 1 Bestuur

In de raming zijn ook de kosten opgenomen van het re-integratiebedrijf. De totale incidentele kosten voor 2023 tot en met 2026 zijn € 262.500. Daarnaast is in 2022 een wachtgeld voorziening gevormd voor voormalig wethouder voor een bedrag van € 198.090 gedurende de periode 2022 tot met een 2025. In deze voorziening had € 247.185 gestort moeten worden. Hierdoor is een incidentele verhoging van het budget benodigd van € 49.095. Naturalisatie en geslachtsnaamwijziging Er zijn in 2023 aanzienlijk minder aanvragen geweest voor naturalisatie dan verwacht. Ten opzichte van 2021 en 2022 gaat het om bijna de helft minder aanvragen. Er is geen aanleiding te veronderstellen dat het hier gaat om een structurele vermindering van het aantal naturalisaties en geslachtsnaamwijzigingen. Dit betekent een incidenteel nadeel van € 20.000. Reisdocumenten en rijbewijzen In 2023 zijn meer reisdocumenten en rijbewijzen aangevraagd dan vooraf geraamd. Op basis van de ervaringen in eerdere jaren komt het voordeel naar verwachting uit op zo’n € 15.000. Voorgesteld wordt dit voordeel incidenteel bij te ramen. Over de periode 2024 – 2028 is het budget al structureel bijgesteld in verband met de verwachte reisdocumentenpiek. Deze verwachte piek komt voort uit de aangepaste geldigheidsduur van reisdocumenten per 2014 naar 10 jaar. Verkiezingen Op 22 november 2023 vinden tussentijdse Tweede Kamerverkiezingen plaats.

Pas in de decembercirculaire zal duidelijk worden of hiervoor extra gelden vanuit het Rijk worden verstrekt aan de gemeenten. De verwachte kosten voor de verkiezingen bedragen € 55.000. Met aftrek van het restbudget op de post verkiezingen, ter hoogte van € 4.555, betekent dit dat € 50.445 zal moeten worden bijgeraamd. Kapitaallasten. Rente kortgeld In de begroting is een bedrag opgenomen van € 11.040 voor rente kort geld. De gemeente Duiven heeft het hele jaar een positief banksaldo zodat kort geld aantrekken niet nodig is. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 11.040. Rente voorzieningen GOG en raweb 2% rente wordt er jaarlijks toegevoegd aan de voorzieningen groot onderhoud en de voorziening wegonderhoud. In de begroting is rekening gehouden met een rente toevoeging van € 260.495. Als gevolg van het lagere saldo per 01-01-2023 van het totale saldo van deze voorzieningen wordt er € 243.965 rente toegevoegd. Voor de exploitatie een incidenteel voordeel van € 16.530. Rente baten schatkistbankieren In de voorjaarsnota is een voordeel gemeld op de rentebaten schatkistbankieren voor een bedrag van € 280.500. Door een rentestijging en een hoger saldo op rekening schatkistbankieren verwachten we voor 2023 een totale rente opbrengst van € 553.000. Dit betekent een incidenteel voordeel van € 272.500. Voor 2024 is al een bedrag opgenomen in de begroting.

Rente ontvangst grondexploitatie Voor de rente ontvangst van de grondexploitaties is in de begroting een bedrag opgenomen bij de kapitaallasten van € 164.396. Het saldo van de ontvangen rente op de rekening schatkistbankieren

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 1 Bestuur

9

en de betaalde rente van lang en kort geld is positief in 2023. Het gevolg hiervan is dat er geen rente toegerekend wordt aan de grondexploitaties. In de begroting is hiervoor een bedrag aan rente ontvangsten opgenomen van € 164.396. Dit betekent een incidenteel nadeel aan rente ontvangsten van € 164.396. OZB woningen en niet-woningen Opbrengst OZB Naar aanleiding van gewezen jurisprudentie over zorgcentra is in 2023 een aantal objecten voor de aanslagoplegging als woning aangemerkt in plaats van niet-woning. De verwachte OZBopbrengst 2023 voor woningen is hierdoor € 15.000 hoger dan geraamd. Voor OZB 2023 voor niet-woningen betekent dit een lagere opbrengst dan geraamd van € 55.000. Het bedrag voor niet-woningen is hoger dan voor woningen. Dit komt omdat voor de niet-woningen met een ander (hoger) tarief wordt gerekend. Daarnaast wordt bij niet-woningen zowel van de eigenaren als van de gebruikers belasting geheven. Bij de berekening van de opbrengsten OZB voor 2024 is hiermee rekening gehouden. Septembercirculaire In de septembercirculaire wordt het volumeaccres voor 2027 verhoogd met ruim € 1 miljoen voor Duiven. Verder zijn in de circulaire de accressen bijgewerkt en wordt een voorschot gegeven op de afrekening van het BTW-Compensatiefonds (BCF).

Er zijn er een paar kleine taakmutaties en er worden procesmededelingen over de Energietoeslag en de onderzoekagenda herijking verdeling gemeentefonds gedaan. In deze Najaarsnota worden de gevolgen voor de jaren 2023 tot en met 2027 verwerkt. De uitkering uit het gemeentefonds voor Duiven stijgt met € 242.452. Er wordt een nieuwe decentralisatie-uitkering voor Impulsgelden Weerbaar Bestuur ingevoerd (€ 7.062). De mutatie van de Integratie-Uitkering Participatie (€ 27.155) wordt budgettair neutraal verwerkt. Per saldo levert de septembercirculaire 2023 daarom voor 2023 een voordeel op van € 222.359. Voor 2024 levert de septembercirculaire een voordeel op van € 576.302, in 2025 € 429.435, in 2026 € 354.918 en in 2027 € 1.081.267. Ook de meicirculaire 2023 wordt in deze Najaarsnota administratief verwerkt. Met de financiële gevolgen van deze circulaire is al rekening gehouden in de aanloop naar de Voorjaarsnota en programmabegroting en dit heeft dus geen invloed meer op het saldo. De meicirculaire 2023 leverde voor 2023 een nadeel op van € 871.286. In de meicirculaire werden extra gelden voor Duiven vermeld vanwege een eerder ingediende declaratie in het kader van de Bommenregeling voor € 90.933. Deze extra gelden worden budgettair neutraal verwerkt door hier een aanvullend budget voor op te nemen in programma 1.

Algemene baten en lasten Werkkostenregeling (WKR) In de begroting is een bedrag opgenomen van € 46.000 voor de werkkostenregeling. Afgelopen 3 jaar is daar gemiddeld € 70.000 voor uitgegeven. Aannemelijk is dat het bedrag voor 2023 ook op € 70.000 te ramen. Hierdoor ontstaat er een structureel nadeel van € 24.000. Stelpost prijsstijgingen Vanwege het hoge inflatiepercentage ten tijde van het opstellen van de begroting 2023 is destijds rekening gehouden met prijsstijgingen. Hiervoor is een stelpost opgenomen in onze ramingen. Bij het opstellen van de Voorjaarsnota 2023 en het aanpassen van de voorcalculaties in de voorbereiding op de meejarenbegroting is al volop gebruik gemaakt van deze stelpost. Er resteert

10

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 1 Bestuur

nog een saldo van € 400.000 op deze post. Deze laten we in deze Najaarsnota vrijvallen en dat levert een incidenteel voordeel op. Stelpost onderuitputting Vanwege capaciteitstekorten, langlopende procedures en grondstoftekorten worden regelmatig investeringen uitgesteld. Daardoor komen ook de geraamde kapitaallasten nog niet ten laste van de exploitatie. Dat levert een voordeel op. Door het opnemen van een stelpost is geanticipeerd op een dergelijk voordeel. We laten de stelpost in deze Najaarsnota vrijvallen en dat levert een incidenteel nadeel op van € 250.000. Het uiteindelijke voordeel op de kapitaallasten is verwerkt op de diverse budgetten in programma 2 en 3 Integrale veiligheid Antidiscriminatievoorziening Het budget van € 20.000 voor de Antidiscriminatievoorziening is ondergebracht in Programma 1, onderdeel veiligheid. Het antidiscriminatiebeleid en de antidiscriminatievoorziening sluiten echter veel beter bij het onderwerp Inclusie en de nieuwe Inclusie Agenda. Deze onderwerpen zitten in het Sociaal domein. Daarom stellen wij voor het budget voor de Antidiscriminatievoorziening over te hevelen naar Programma 2. Cameratoezicht In de Voorjaarsnota hebben wij € 80.000 gevraagd voor cameratoezicht bij het station in Duiven. Op dat moment was nog niet exact bekend hoeveel het project zou kosten.

Er zijn nog wat onzekere factoren, maar duidelijk is wel dat de kosten niet hoger zullen zijn dan € 50.000. Daarnaast houden we er rekening mee dat de realisatie van het project begin 2024 is afgerond en er dus in 2024 nog budget nodig is. Daarom stellen wij voor om het eerder geraamde bedrag van € 80.000 af te ramen naar € 50.000 en daarvan € 35.000 in 2023 te laten staan en € 15.000 naar 2024 over te hevelen. Dit betekent een incidenteel voordeel van € 45.000 in 2023 en een incidenteel nadeel voor 2024 van € 15.000. Kosten automatisering RID Het budget dient te worden verhoogd met een bedrag van € 216.400. De verhoging is het gevolg van inhuur en het uitbesteden van beheerswerkzaamheden naar externe partijen. Alleen de huisvestingskosten ad € 18.112 zijn structureel. De overige kosten zijn incidenteel. Voor het onderhoud van applicaties inzake informatieveiligheid zijn er extra kosten gemaakt. Kosten inkoopfunctionarissen In de eerste tussenrapportage van SDL is aangegeven dat er veel inhuur krachten worden ingezet bij de inkoop. De oorzaak hiervan is de onduidelijkheid omtrent de toekomst van Inkoop bij de SDL/RID. De inhuur van tijdelijk personeel is duurder dan vast personeel. Voor Duiven betekent dit dat de raming van € 95.891 verhoogd moet worden naar € 117.363, een verhoging van het budget van € 21.472.

Voorlopig gaan we uit van een incidenteel nadeel vanwege de onzekerheid omtrent de toekomst van de inkoop bij de RID. Snippergroen Vanwege capaciteit zijn er dit jaar weinig perceeltjes snippergroen verkocht en zijn er minder perceeltjes teruggekomen welke opnieuw ingericht moesten worden. Per saldo ontstaat hierdoor een incidenteel nadeel van € 14.250. Overige gronden Er zijn diverse perceeltjes grond verkocht. Dit levert een incidenteel voordeel op van € 20.700.

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 1 Bestuur

11

Gebouwen Vanaf 1 juli 2022 is er een huurovereenkomst afgesloten tussen 1Stroom en de gemeenten Duiven en Westervoort voor de gemeentehuizen en de gemeentewerf. De huurconstructie versus, de oude doorbelasting van kosten en de huuropbrengsten leidt tot een voordeel van € 23.436. In de begroting 2024 is hier reeds rekening mee gehouden. Het pand Regina Pacis is verkocht aan een projectontwikkelaar voor het realiseren van woningbouw. De opbrengst minus de kosten die zijn gemaakt voor uiteindelijk verkoop van het pand bedragen € 228.323. Investeringskredieten Gemeentehuis Duiven 1Stroom is sinds 2018 gehuisvest in de beide gemeentehuizen met een grotendeels ongewijzigde inrichting. De huidige inrichting voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd en de behoeften van 1Stroom. Daardoor zijn er enkele bouwkundige aanpassingen nodig in het gemeentehuis, zoals o.a het realiseren van Teamsruimten en vergaderplekken. De kosten hiervoor bedragen € 116.700. De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 7.002.

12

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 2 Maatschappij

Programma 2 Maatschappij Financieel overzicht programma 2 Maatschappij

Septembercirculaire Meicirculaire Sociale Werkvoorziening RSD Participatiewet Veilig Thuis Individuele voorzieningen Jeugd Schuldhulpverlening Wmo Wmo hulpmiddelen Positieve Gezondheid Innovatiebudget Sociaal Domein Beschermd Wonen/Beschermd Thuis SPUK stimulering sport Combinatiefuncties SPUK Informatiepunten Peuterspeelzalen Liemerse Ambassade Actualisatie accommodatiebeleid Wijkhuis van Droo 2 noodlokalen IKC Remigius Tijdelijke huisvesting de Wereldwijzer Kosten E-depot Uitvoeringsprogramma biodiversiteit Horsterpark Intensivering zelfbeheer Opvang Oekrainers Antidiscriminatievoorziening Kapitaallasten nieuwbouw scholen en verduurzaming Sportparken en openbaar groen Sportpark sv Loo verhardingen Saldo Bedragen in €

Lasten 27.155 134.534 -70.000 60.000 13.723 459.000 -25.000 570.000 140.000 0 -25.000 0 110.499 -219.000 24.205 -107.000 -25.000 20.000 -15.000 61.475 61.369 -75.000 -26.000 16.500 -76.000 2.672.582 20.000 -144.126 -61.445 0 3.522.471

Baten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 110.499 0 24.205 0 0 0 17.000 4.410 0 0 0 0 0 2.672.582 0 0 0 0 2.828.696

Het resultaat voor programma 2 Maatschappij bedraagt € 693.775 nadelig. Autonome ontwikkelingen Circulaires 2023 De gevolgen van de meicirculaire 2023 zijn reeds via een kennisgeving gemeld. In deze Najaarsnota volgt de administratieve verwerking. De extra gelden voor leerlingenvervoer van Oekraïners, Participatie, Voogdij 18+ en de voorschoolse voorziening peuters worden budgettair neutraal verwerkt. Dat betekent dat voor deze onderdelen de budgetten in programma 2 worden verhoogd. In totaal gaat het in 2023 om een bedrag van € 134.534. De extra gelden voor Participatie in de septembercirculaire 2023 voor een bedrag van € 27.155 worden hier op dezelfde wijze verwerkt.

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 2 Maatschappij

13

Sociale Werkvoorziening We kunnen een voordeel melden van € 70.000 op de uitgaven van dit jaar voor Wet Sociale Werkvoorziening, doordat we van het Rijk bij de mei- en septembercirculaires loon- en prijscompensatie hebben ontvangen en de uitgaven meevallen voor SW-medewerkers die onder Module 8 vallen (SW-medewerkers met geringe verdiencapaciteit). Regionale Sociale Dienst Participatiewet Op basis van de laatste gegevens met betrekking tot de Participatiewet/Gebundelde uitkering zal er mogelijk een nadeel zijn voor 2023 van € 60.000. De laatste prognose is gebaseerd op de definitieve beschikking van de Gebundelde uitkering en de prognose van de Regionale sociale dienst stand augustus 2023. De exploitatielasten zijn dit jaar hoger geworden (stijging huurlasten en stijging van de energiekosten) en er is een lichte stijging in het klantenbestand. Er zijn nog onzekerheden met betrekking tot de uitgaven, denk aan toename/afname uitkeringsbestand en de uitgaven voor Kinderopvang/Bijzondere bijstand. Individuele voorzieningen Jeugd In Duiven wordt in 2023 € 13.723 meer uitgegeven aan Veilig Thuis dan begroot. Dit komt door een aanvullende subsidie voor 2022 die pas in 2023 is na gecalculeerd. Deze werkwijze is bestuurlijk afgestemd in het najaar van 2022. Bij de voorjaarsnota 2023 is al melding gemaakt van een te verwachten tekort, waardoor voor dit jaar al € 700.000 incidenteel is bijgeraamd.

De verwachting is dat dit niet voldoende is. Doordat er nog een dure landelijke voorziening bij is gekomen en het aantal voorzieningen voor Behandeling nog steeds aan het stijgen is, is de verwachting dat de uitgaven nog € 459.000 hoger uit zullen komen. In de laatste maanden van dit jaar kunnen nog onvoorziene zaken voorkomen, waardoor het uiteindelijke saldo voor 2023 nog hoger of lager kan uitvallen. Schuldhulpverlening Er wordt structureel te veel begroot, met name voor projectkosten. Vanaf 2018 blijft er ieder jaar zo’n € 30.000 over. Het voorstel is om dit bedrag af te ramen met € 25.000, zodat de begroting dichter bij de werkelijke uitgave komt te liggen, maar er nog wel ruimte blijft voor incidentele uitgaven. Met deze aframing wordt het totale budget schuldhulpverlening € 32.000. WMO Bij de voorjaarsnota 2023 is al melding gemaakt van een te verwachten tekort op huishoudelijke ondersteuning, waardoor voor dit jaar al € 400.000 incidenteel is bijgeraamd. De verwachting is dat dit niet voldoende is, zoals ook al aangegeven bij de voorjaarsnota 2023. Op basis van de laatste berekeningen verwachten we een nu nog tekort van € 570.000, veroorzaakt door tariefstijging en stijging van het aantal cliënten. Wmo hulpmiddelen Omdat er in 2023 meerdere grote woningaanpassingen zijn toegekend, waarvan één voor een bedrag van € 115.000, ontstaat er dit jaar een tekort van € 140.000.

Positieve Gezondheid

14

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 2 Maatschappij

Zoals verwacht zorgt de brede SPUK momenteel voor een resterend bedrag. Op 29 september is er een plan van aanpak ingediend ter besteding van deze gelden. Bij goedkeuring wordt er daadwerkelijk investeringen gedaan om tegemoet te komen aan de doelstellingen die de brede SPUK dient. 20% van de overgebleven SPUK-gelden van 2023 mogen worden overgeheveld naar 2024. Innovatiebudget Sociaal Domein In de Voorjaarsnota 2023 in een budget van € 25.000 gevraagd voor de procesleider Poort voor de Poort. We stellen voor om dit budget te reserveren voor 2024. De inventariserende werkzaamheden die deze procesbeleider o.a. moet doen worden in Q1 2024 door de regio gedaan in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Door hierbij aan te sluiten zetten we de middelen voor de procesleider in 2024 efficiënter in. Om deze reden is de functie nog niet ingevuld. We starten dit op zodra we in beeld hebben wanneer de inventariserende werkzaamheden vanuit de regio ten einde lopen. Bescherm Wonen / Beschermd Thuis Het is de planning dat vanaf 2025 het objectieve verdeelmodel voor beschermd wonen wordt ingevoerd. Met de val van het kabinet is dit onderwerp controversieel verklaard, waardoor de invoering van het objectieve verdeelmodel mogelijk vertraagd wordt. De onderstaande berekening is gebaseerd op de invoeringsdatum 2025.

Vanaf 2025 krijgen de gemeenten volgens het objectieve verdeelmodel gelden overgemaakt voor Beschermd Wonen. In 10 jaar tijd wordt jaarlijks het budget voor beschermd wonen opgebouwd per gemeente. Bestaande klanten blijven betaald worden door de centrum gemeente Arnhem. Nieuwe klanten worden gefinancierd door de eigen gemeente. Berekend is dat op termijn 26 personen gebruik gaan maken voor Beschermd wonen. De verwachting is dat de instroom 10 klanten per jaar, dus het duurt 3 jaar totdat Duiven op het aantal klanten zit dat past bij de gemeente. Op basis van een 1e berekening in 2021 van het objectief verdeelmodel en de verwachte instroom van nieuwe klanten verwachten wij de komende jaren een tekort. Jaar 2024 2025 2026 2027 2028

Inkomsten rijk objectief verdeel model

Kosten Instroom nieuwe cliënten

Tekort

158.000 665.000 1.067.000 1.384.000

600.000 1.200.000 1.560.000 1.560.000

-442.000 -535.000 - 493.000 - 176.000

In de Regio Centraal Gelderland zijn financiële afspraken gemaakt voor de jaren 2022, 2023 en 2024 over de financiering van beschermd wonen. De afspraken zijn verwerkt in de kennisgeving aan de raad in september 2023. Voor de gemeente Duiven betekent dit dat wij de onderstaande budgetten van totaal € 253.500 ter beschikking krijgen van uit de gemeente Arnhem voor de jaren 2022, 2023 en 2024. Duiven Bijdrage secundaire kosten Bijdrage ambulantiseringsgelden Totaal

Per jaar € 36.000 € 217.500 € 253.500

De bijdragen van de gemeente Arnhem worden overgemaakt aan de regiogemeenten vóór 31 december 2023, voor zover zij betrekking hebben op de jaren 2022 en 2023. Voor het jaar

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 2 Maatschappij

15

2024 wordt de bijdrage overgemaakt vóór 31 december 2024. Voorgesteld wordt om deze bijdrage toe te voegen aan de reserve Ambulantiseringsgelden. Voorgesteld wordt om de reserve Ambulantiseringsgelden een andere naam te geven: reserve beschermd wonen. Het saldo van deze reserve was op 01-01-2023 € 105.000. In het verleden betaalden de regiogemeenten aan gemeente Arnhem de bijdrage voor Licht verstandelijk Beperkten (LVB). Deze bijdragen komen vanaf 2022 te vervallen. In de begroting vallen deze middelen dus vrij vanaf het jaar 2022. Het gaat om een bedrag van € 155.000 voor 2022/2023 en voor 2024 € 89.000. Wij stellen voor om ook deze middelen aan de reserve Beschermd wonen toe te voegen. Deze bestemmingsreserve beschermd wonen wordt ingezet om de gevolgen van de decentralisatie GGZ/Beschermd thuis voor de gemeente Duiven op te vangen. Denk hierbij aan: • uitbreiding taken Sociaal loket € 80.000 per jaar; • uitbreiding Zorgbemiddeling/bemoeizorg € 20.000 per jaar; • versterken lokale infrastructuur Algemeen maatschappelijk werk, ondersteuning herstelgemeenschap Connection € 100.000 per jaar; • tekorten instroom klanten t.o.v inkomsten Rijk. Resumé:

N.b Het gaat hierbij om een prognose, er zijn nog veel onzekerheden rondom de invoering van het objectieve verdeelmodel. Zoals de ingangsdatum en de berekeningen achter het verdeelmodel. We volgen de ontwikkelingen en stellen de prognose waar nodig bij. SPUK Stimulering sport Vanaf 2019 is de btw vrijstelling op het gelegenheid geven tot sport komen te vervallen. Dat betekent dat de btw een kostenpost vormt. Om het btw nadeel te compenseren is vanaf 2019 de Specifieke Uitkering stimulering Sport in het leven geroepen. Jaarlijks dient aan de hand van de begroting een aanvraag ingediend te worden. De aanvraag behelst investeringen en exploitatie op het gebied van sport. Bij de jaarrekening controleert de accountant de uitgaven en wordt op basis van de werkelijke kosten afgerekend. Voor 2023 is een Specifieke uitkering stimulering sport 2023 verleend van € 110.499. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen. Combinatiefuncties

16

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 2 Maatschappij

Van het Rijk is een specifieke uitkering ontvangen voor sport en bewegen. Het bedrag is budgettair neutraal opgenomen in de begroting. Het reeds beschikbare budget voor uitvoering van de regeling is in 2023 voldoende waardoor er eenmalig een voordeel ontstaat van € 219.000. SPUK informatiepunten Vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken is in het kader van de Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid een bijdrage toegekend van € 24.205. Tegenover deze ontvangst staan uitgaven. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen in de begroting. Kinderopvang Er kan in 2023 € 107.000 worden afgeraamd. Dit budget is bedoeld om de peuteropvang te betalen van peuters wiens ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Dit jaar zijn deze kosten grotendeels betaald vanuit het budget voor Onderwijsachterstand. Voor 2024 t/m 2026 is het budget Onderwijsachterstand volledig begroot, waardoor het budget Peuterspeelzalen weer zal worden ingezet zoals deze bedoeld is. Liemerse ambassade De Liemerse Ambassade en het uitvoering geven aan de Liemerse Economische Visie zou starten op 1-1-2020 en een eerste termijn kennen van 3 jaar (tot een met 31 december 2022). Daarvoor waren ook de middelen beschikbaar. Echter, de Liemerse Ambassade is pas in september 2020 operationeel geworden en ook pas vanaf dat moment is uitvoering gegeven aan de Liemerse Economische Visie.

Daarmee werd de looptijd van de eerste termijn tot en met september 2023. De beschikbare middelen blijken uiteindelijk voldoende om ook de kosten vanaf september 2023 tot en met 31 december 2023 te dekken, waardoor er voor zowel de Liemerse Ambassade als het uitvoering geven aan de Liemerse Economische Visie geen aansprak hoefde te worden gedaan op deze gemeentelijke budgetten voor 2023. Hierdoor ontstaat er een incidenteel voordeel van € 25.000. Actualisatie accommodatiebeleid Als gevolg van het wegvallen van de blaashal op het terrein van HC Westerduiven is er een binnensport onderzoek uitgevoerd of er (in de wintermaanden met name) voldoende plek is voor de binnen- of wintercompetitie van o.m. Hockey en Korfbal. De resultaten daarvan nemen we mee in de afwegingen die worden gemaakt bij de herziening van het integraal accommodatiebeleid en de huisvestingsbehoefte die daaruit volgt. Ten behoeve van de actualisatie van het accommodatiebeleid is € 20.000 nodig. Wijkhuis van Droo Er is een nieuw contract afgesloten voor schoonmaak van het Wijkhuis van Droo. Dit levert een besparing op van € 15.000 in 2023. Voor de begroting 2024 is hier reeds rekening mee gehouden. Door meer incidentele verhuur en door stijging van de opbrengsten van de huur in verband met de hogere indexcijfer ontstaat er een incidenteel voordeel van € 17.000. Voor de begroting 2024 is hier reeds rekening mee gehouden.

2 noodlokalen IKC Remigius Tot het moment dat IKC Remigius de nieuwbouw in gebruik kan nemen heeft ze behoefte aan 2 noodlokalen. Hiervoor is eenmalig een bedrag nodig van € 48.000 voor tijdelijke realisatie en € 104.000 voor de huur. Het schoolbestuur neemt een deel van de huur voor haar rekening

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 2 Maatschappij

17

namelijk een bedrag van € 33.054. Hierdoor komen de totale kosten op een bedrag van € 118.946 waarvan een bedrag van € 57.065 wordt uitgeven in 2023. Dat is een incidenteel nadeel. Tijdelijke huisvesting de Wereldwijzer Door de Raad is een budget van € 130.000 beschikbaar gesteld voor tijdelijke huisvesting van de Wereldwijzer in verband met de nieuwbouw. Dit budget is bedoeld voor 2 jaar huisvesting. In 2022 zijn de eerste kosten gemaakt voor een bedrag van € 68.631. Omdat het budget volledig was geraamd in 2022 is het restant van het budget vrijgevallen bij de jaarrekening 2022. Voor 2023 resteert er nog een bedrag van € 61.369. Dit bedrag dient alsnog te worden opgenomen in de begroting 2023 en is een incidenteel nadeel. Kosten E-depot 2023 De daadwerkelijke start van het project e-depot is vanwege diverse oorzaken behoorlijk vertraagd: • Langdurige ziekte/afwezigheid archivaris Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg (SALD). • Besluitvormingsprocedure opstellen intentieverklaring aansluiting e-depot ECAL door de diverse gemeenten van de GR SALD. • Het niet beschikbaar zijn van geschikte kandidaten bij diverse marktpartijen voor de functie van interim projectleider. De verwachting is dat er per 1/1/2024 wel een projectleider beschikbaar is zodat het project dan daadwerkelijk gestart kan worden.

De voor 2023 opgenomen budgetten van € 75.000 kunnen incidenteel afgeraamd en in 2024 weer beschikbaar gesteld worden. Uitvoeringsprogramma biodiversiteit: In 2023 is, na het herijken van het project in 2022 vanwege de intergemeentelijke samenwerking, het projectplan verder uitgewerkt en opnieuw opdracht verleend. Behalve interne procesverkennende werkzaamheden zijn vanwege planningstechnische omstandigheden nog geen inhoudelijke werkzaamheden door het bureau verricht. De inhoudelijke start van dit project is doorgeschoven naar 2024 waardoor het budget van € 26.000 ook wordt doorgeschoven naar 2024. Horsterpark Op het Horsterpark is groot onderhoud uitgevoerd aan de verhardingen. Doordat er meer puin vrij kwam en aangevuld moest worden met betongranulaat zijn de kosten hoger dan verwacht. De stichting Horsterpark heeft zelf een aantal werkzaamheden uitgevoerd waar de gemeente in heeft bijgedragen. De kosten hiervoor vielen iets lager uit. Per saldo levert het een incidenteel nadeel op van € 16.500. Intensivering zelfbeheer In het vierde kwartaal is er personeel aangenomen om het zelfbeheer te intensiveren. Hierdoor zijn de kosten voor 2023 beperkt. Er ontstaat een incidenteel voordeel van € 76.000.

Opvang Oekraïners Voor de opvang van Oekraïners is een Specifieke uitkering aangevraagd voor het realiseren en exploiteren van de opvang en verstrekkingen aan ontheemden uit Oekraïne in de Gemeentelijke Opvang (GOO). Het betreft hier 3 locaties (de Boomgaard, de Groene Ring en Den Oldenhoek), waarvoor een voorschot van totaal € 2.672.582 is ontvangen. De middelen worden budgettair neutraal opgenomen. Bij de jaarrekening 2023 vindt de verantwoording plaats. We verwachten dan een positief resultaat te kunnen melden.

18

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 2 Maatschappij

Antidiscriminatievoorziening Het budget van € 20.000 voor de Antidiscriminatievoorziening was ondergebracht in Programma 1, onderdeel veiligheid. Het antidiscriminatiebeleid en de antidiscriminatievoorziening sluiten echter veel beter bij het onderwerp Inclusie en de nieuwe Inclusie Agenda. Deze onderwerpen zitten in het Sociaal domein. Daarom stellen wij voor het budget voor de Antidiscriminatievoorziening over te hevelen naar Programma 2. Investeringskredieten Bijzonder basisonderwijs en lokaal onderwijsbeleid (kapitaallasten) Doordat de investeringen met betrekking tot nieuwbouw en ventilatie en verduurzaming van de scholen over meerdere jaren wordt uitgevoerd ontstaat er een incidenteel voordeel op de kapitaallasten van € 144.126 Sportparken en openbaar groen (kapitaallasten) Door vertragingen in de uitvoering van investeringen met betrekking tot vervanging van bomen, renovatieprojecten, aanleg en renovatie sportvelden en plaatsen led-verlichting ontstaat er een incidenteel voordeel op de kapitaallasten van € 61.445. Sportpark sv loo verhardingen Bij sportpark sv Loo is er meer verharding herstraat en vervangen dan vooraf was begroot. Hiermee zijn alle velden weer goed bereikbaar en veilig. De extra kosten bedragen € 5.710. De kapitaallasten bedragen vanaf 2024 € 304.

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 3 Omgeving

19

Programma 3 Omgeving Financieel overzicht programma 3 Omgeving

Septembercirculaire Onderhoud openbare verlichting Variantenstudie verkeersoplossingen Recognities spoorwegovergangen Leges AVOI Digitaal handboek openbare ruimte Voorbereidingskrediet bedrijventerrein Centerpoort-Noord II Voorbereidingskrediet bedrijventerrein Graafstaete 2 Leges omgevingsvergunning Bestemmingsplannen Woonvisie Klimaatadaptatie Wandelnetwerk Grondexploitaties Grondexploitaties (ozb) Drempel Veldstraat/Sterappel Wegen,civiele kunstwerken, VRI, openbare verlichting, fonteininstallatie en mobiliteitsplan Saldo

Lasten -640 -30.000 -50.000 19.750 0 -25.000 210.500 99.500 0 -33.500 -29.000 -68.000 -34.900 -1.134.435 -25.000 0 -120.509

Baten 0 0 0 0 30.000 0 210.500 99.500 -125.000 16.250 0 0 0 -1.134.435 0 0 0

-1.221.234

-903.185

Het resultaat van programma 3 Omgeving is € 318.049 voordelig. Financiële Autonome ontwikkelingen Circulaires 2023 De gevolgen van de meicirculaire 2023 zijn reeds via een kennisgeving gemeld. In deze Najaarsnota volgt de administratieve verwerking. De korting op de gelden voor de Wet Kwaliteitsborging bouw wordt budgettair neutraal verwerkt. Dat betekent dat voor dit onderdeel het budget in programma 3 wordt verlaagd. In totaal gaat het in 2023 om een bedrag van € 640. Openbare verlichting Door de toename van het aantal ledarmaturen is er steeds minder onderhoud nodig. Led verlichting is gedurende de 20 jarige levensduur in principe onderhoudsvrij. Daarnaast is er minder schade door vandalisme en storm. Hierdoor ontstaat er een incidenteel voordeel van € 30.000. Variantenstudie verkeersoplossingen kruispunten Westsingel / Rijksweg / Vergertlaan Voor het uitvoeren van de variantenstudie naar infrastructurele maatregelen om de knelpunten uit de Netwerkanalyse verkeer op te lossen, is vanuit de voorjaarsnota € 90.000 beschikbaar gesteld. De aanbesteding voor dit project is eind september van start gegaan. Begin november kiezen we een bureau die de studie uit gaat voeren. De verwachting is dat dit onderzoek enkele maanden in beslag gaat nemen. Het onderzoek zal daarom in Q1 2024 worden afgerond.

Dit betekent dat we een gedeelte van het toegekende bedrag ook pas in 2024 uit gaan geven. De verwachting is dat we € 40.000 in 2023 uitgeven en € 50.000 in 2024.

20

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 3 Omgeving

Recognities spoorwegovergangen Jaarlijks wordt er een bijdrage betaald voor het onderhoud aan de spoorwegovergangen. Door inflatie zijn de kosten de afgelopen jaren behoorlijk gestegen hier was nog niet voldoende rekening mee gehouden in de begroting 2023. Dit levert een structureel nadeel op van € 19.750. Leges AVOI (Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren) Voor de aanvraag voor werkzaamheden mbt het leggen van kabels in leidingen wordt leges geheven. In 2023 zijn er al behoorlijk wat aanvragen binnengekomen waardoor er een hogere opbrengst is dan verwacht. Er is momenteel een incidenteel voordeel van € 30.000. Digitaal handboek openbare ruimte Met het opstellen van de beheerplannen ontstaan er ook randvoorwaarden voor het handboek openbare ruimte. De afronding van het opstellen van de beheerplannen vindt in 2024 plaats waardoor met het opstellen van een nieuw handboek pas in 2024 zal worden opgestart. Hierdoor ontstaat er een incidenteel voordeel van € 25.000. Voorbereidingskrediet bedrijventerrein Centerpoort-Noord 2 Bij raadsbesluit van 10 maart 2022 is een voorbereidingskrediet van € 150.000 beschikbaar gesteld voor het opstellen van een omgevingsplan voor de uitbreiding van bedrijventerreinen Centerpoort-Noord. Bij zowel de netonderdelen van TenneT als Liander is er congestie afgekondigd voor zowel levering als teruglevering van energie.

Daarnaast ligt de middenspanningsroute waarop Centerpoort-Noord 2 wordt aangesloten nog niet in de grond. De middenspanningsroute wordt door Liander aangelegd, maar is afhankelijk van de bovenliggende netonderdelen voor het beschikbaar kunnen stellen van capaciteit aan bedrijven. Derhalve wordt voor het bedrijventerrein Centerpoort-Noord 2 een decentraal energienetwerk ontworpen. Voor externe ondersteuning hierbij zijn voor 2023 en 2024 in totaal 1.000 uren geraamd. Dit betreft reguliere/maandelijkse bedrijfsinformatiebijeenkomsten, informatiebijeenkomsten met impactorganisaties, projectteamoverleg (2-wekelijks), inregelen techniek (meet-stuurkasten, platform), testen, opstellen overeenkomsten en financiële verrekeningen. Hiervoor is een aanvullend krediet nodig van € 150.000. Uit het nader karterend archeologisch onderzoek volgt, dat er een proefsleuvenonderzoek noodzakelijk is. De kosten hiervan zijn geraamd op € 60.500. Het onderzoek wordt – om mogelijk kosten te besparen - gefaseerd uitgevoerd. Hiervoor is een aanvullend krediet nodig van € 60.500. Bij de vaststelling van het Omgevingsplan voor het bedrijventerrein Centerpoort-Noord 2 worden deze kosten in de grondexploitatie voor dit bedrijventerrein opgenomen.

Voorbereidingskrediet bedrijventerrein Graafstaete 2 Bij raadsbesluit van 10 maart 2022 is een voorbereidingskrediet van € 150.000 beschikbaar gesteld voor het opstellen van een bestemmingsplan voor de uitbreiding van bedrijventerrein Graafstaete.

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 3 Omgeving

21

Uit het nader karterend archeologisch onderzoek volgt, dat er een proefsleuvenonderzoek noodzakelijk is. De kosten hiervan zijn geraamd op € 99.500. Het onderzoek wordt - om mogelijk kosten te besparen - gefaseerd uitgevoerd. Hiervoor is een aanvullend krediet nodig van € 99.500. Bij de vaststelling van het bestemmingsplan voor het bedrijventerrein Graafstaete 2 worden deze kosten in de grondexploitatie voor dit bedrijventerrein opgenomen. Leges omgevingsvergunning Door diverse omstandigheden, o.a. uitstel A15 en uitblijven verkoop kavels, zijn de verwachte aanvragen m.b.t. grote bouwprojecten niet binnengekomen en de vergunningen dus ook niet verleend. Hierdoor blijven de leges opbrengsten beduidend achter. Dit betekent een incidenteel nadeel van € 125.000. Bestemmingsplannen Voor een huisvestingsprocedure en doordat er een beroep is ingediend op een bestemmingsplan is externe deskundigheid ingewonnen. De kosten hiervoor bedragen incidenteel € 26.500. Daarnaast zijn er meer aanvragen geweest voor het wijzigingen van het bestemmingsplan waardoor er een incidenteel voordeel ontstaat van € 16.250 op de legesopbrengsten. Momenteel hoeft er geen bestemmingsplan te worden herzien. Hierdoor worden er in 2023 geen kosten gemaakt waardoor er een voordeel ontstaat van € 60.000.

Woonvisie Een deel van de middelen voor uitvoering van de Woonvisie wordt niet besteed omdat we doelen uit de Woonagenda zelf uitvoeren (zoals projectleiding woonzorgvisie), onderzoek regionaal uitvoeren (betaald vanuit de middelen van de regio) en onderzoek voor de Woonzorgvisie pas in 2024 gaat plaatsvinden. Dit betekent een incidenteel voordeel van € 29.000. Klimaatadaptatie Het uitvoeringsprogramma en Watertakenplan zijn in het najaar van 2022 vastgesteld. De plannen zijn ambitieus en er moet ook veel gebeuren om de ambities waar te maken. Er wordt gestreefd om de planningen te volgen en op te leveren. Gezien echter de hoeveelheid plannen, doorlooptijden en gevraagde inzet zal het niet lukken om alle geplande plannen voor 2023 ook in dat jaar af te ronden. Een aspect dat daarbij ook een grote rol speelt is het beschikbaar hebben van medewerkers om dit tot uitvoering te brengen. Dit leidt er toe dat er een bedrag van € 68.000 dient te worden overgeheveld naar 2024. Wandelnetwerk Voor het realiseren van eenzelfde wandelnetwerk in de Provincie Gelderland is budget beschikbaar gesteld. Er is gebleken dat er op sommige plekken al bordjes staan o.a. de klompenpaden. Hierdoor ontstaat er een incidenteel voordeel van € 34.900. Grondexploitaties De begroting en de grondexploitaties, na herziening bij de jaarrekening 2022, worden in lijn met elkaar gebracht.

Daarnaast zijn er nog een aantal afwijkingen geconstateerd. Per grondexploitatie wordt een toelichting gegeven op de afwijking.

22

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 3 Omgeving

De Nieuweling Voor het bouwrijp maken is een bedrag in de grondexploitatie van € 158.000 opgenomen. Dit bedrag wordt dit jaar niet meer uitgegeven en schuift door naar 2024. In de grondexploitatie is voor 2023 een bedrag van circa € 84.000 opgenomen voor het woonrijp maken. Hiervan is in 2023 al € 30.000 uitgegeven. De verwachting is dat het grootste deel van de werkzaamheden is uitgevoerd. Dit betekent dat er een bedrag van € 50.000 doorschuift naar 2024. De inkomsten in de grondexploitatie zijn bij de herziening van de jaarrekening 2022 geraamd op € 310.000 voor 2023. Dit bedrag zal niet volledig binnen komen. De verwachting is dat er in 2023 nog voor € 150.000 wordt verkocht. Innofase Voor het bouwrijp maken is een bedrag van € 112.000 in de grondexploitatie opgenomen. Dit bedrag wordt dit jaar niet meer volledig uitgegeven. Een bedrag van € 100.000 schuift door naar 2024. De plankosten zijn in de grondexploitatie geraamd op € 52.000.In 2023 is er al € 90.000 uitgegeven. Dit betekent dat er € 50.000 bijgeraamd moet worden. De reden is dat er meer ingehuurd moet worden om de werkzaamheden uit te voeren omdat de eigen organisatie te weinig capaciteit heeft. Seingraaf Voor het bouwrijp maken is een bedrag van € 136.000 opgenomen in de grondexploitatie. In 2023 is er al een bedrag van € 145.000 uitgegeven. Er moet dus een bedrag van € 9.000 bijgeraamd worden.

De kosten voor het aanbrengen van voorzieningen als definitieve verhardingen, afwateringssystemen, straatverlichting, straatmeubilair en groen zijn in de grondexploitatie begroot op € 315.000. Hiervan is in 2023 € 25.000 uitgegeven. Dit betekent dat er € 280.000 doorgeschoven wordt naar 2024. Daarnaast kan er € 10.000 worden afgeraamd. Deze kosten zijn namelijk gemaakt bij het bouwrijp maken. Vitaal Centrum Voor het bouwrijp maken is in de grondexploitatie voor 2023 een bedrag opgenomen van € 280.000. In 2023 is er € 50.000 uitgegeven voor het verleggen van de waterleiding van het waterschap. De verwachting is dat alle kosten worden gemaakt in 2023. In 2023 is er in de grondexploitatie een bedrag van € 38.000 opgenomen voor kosten woonrijp maken. De werkzaamheden worden niet uitgevoerd in 2023 waardoor het budget wordt doorgeschoven naar 2024. Voor de plankosten is in de grondexploitatie € 145.000 opgenomen. Naar verwachting zal niet het hele budget nodig zijn in 2023. Een deel van de werkzaamheden wordt doorgeschoven naar 2024. Dit betekent dat er een bedrag van € 50.000 doorschuift naar 2024. In 2023 is er voor onderzoeken een bedrag van € 150.000 opgenomen. De werkzaamheden zullen voor het grootste deel in 2024 gaan plaatsvinden. Het budget, voor een bedrag van € 145.000, schuift door naar 2024. Werkterp De Ploen

Najaarsnota Duiven 2023 - Programma 3 Omgeving

23

Voor de Werkterp De Ploen is in de grondexploitatie uitgegaan dat de grond in 2025 verkocht zou worden. De grond is al in 2023 verkocht en gepasseerd bij de notaris. Hierdoor dient er een bedrag van € 522.435 voor 2023 te worden bij geraamd. Grondexploitaties (OZB) In verband met verkoop van grond op het bedrijventerrein vorig jaar is de gemeente per 1 januari ( peildatum onroerende-zaakbelasting) geen eigenaar meer waardoor de gemeente ook geen onroerende-zaakbelasting meer verschuldigd is. Hierdoor ontstaat een structureel voordeel van € 25.000. Investeringskredieten Drempel entree Duiven Veldstraat/Sterappel In de Voorjaarsnota is € 40.000 extra budget toegekend in verband met de uitbreiding van de scope van het project en enkele onvoorziene omstandigheden. Hierdoor is een totaal budget beschikbaar van € 55.000 voor dit project. Vlak voor het definitief maken van de voorjaarsnota hebben we de offerte van de aannemer verkregen. Deze viel hoger uit dan het beschikbare bedrag van € 55.000. Dit was niet voorzien. Aanpassen van het aangevraagde bedrag in de voorjaarsnota was niet meer mogelijk. Hierdoor is er nog een aanvullend budget van € 20.000 nodig. De kapitaallasten hiervoor bedragen vanaf 2024 € 867.

Wegen,civiele kunstwerken, VRI, openbare verlichting, fonteininstallatie en mobiliteitsplan (kapitaallasten) Vanwege onze capaciteitsproblemen, de capaciteitsproblemen bij uitvoerende partijen en doordat sommige projecten meerjarig tot uitvoering worden gebracht ontstaat vertraging in de uitvoering van investeringen. Door die vertraging in de uitvoering van investeringen met betrekking tot aanpassen wegen, vervanging civiele kunstwerken,vervanging verkeersregelinstallatie, vervanging openbare verlichting, vervanging fonteininstallatie en projecten uit het Mobiliteitsplan ontstaat er een incidenteel voordeel op de kapitaallasten van € 120.509.