3. 201627444-Bestuurlijke opdracht 2024-2026 voor RSD de Liemers

Besparingen Besparing op uitkeringslasten Maatschappelijke opbrengsten door uitstroom naar werk (50 x € 7.000 x 3 jaar) Maatschappelijke besparing door actief participeren in de maatschappij (135 x € 3.000 x 3 jaar) Totaal

€ 2.632.500 € 1.050.000 € 1.215.000 € 4.897.500

Nuancering opbrengsten Gemeenten ontvangen van het ministerie middelen voor het bekostigen van de uitkeringen. Dit noemt men het BUIGbudget. Dit BUIG-budget wordt vastgesteld aan de hand van heel veel verschillende parameters. Voor de ene gemeente pakt dit beter uit dan voor de andere gemeente. De laatste jaren zien we bijvoorbeeld dat Westervoort een voordeel heeft op het BUIG-budget en Zevenaar een behoorlijk tekort. Duiven schommelt daar tussen. Als RSD hebben wij minimaal invloed op het BUIG-budget. Uiteraard zorgt meer uitstroom van inwoners naar betaald werk dat de uitgaven voor uitkeringen lager worden, maar het is niet realistisch om aan te nemen dat een verwacht tekort van bijvoorbeeld 10% door uitstroom teniet gedaan kan worden. Als RSD doen wij er alles aan om te zorgen dat deze tekorten zoveel mogelijk worden gereduceerd. Het maximale eigen risico van een gemeente is 10% van het BUIG-budget, wanneer voldaan wordt aan alle Vangnetvoorwaarden. Hierbij kunnen wij aangeven dat de RSD en de gemeenten de afgelopen jaren altijd voldaan heeft aan deze voorwaarden, wanneer er sprake was van een aanvraag Vangnetuitkering.

18 Nieuwsbericht Cedris “kwetsbare werkzoekende wordt dupe van krimp sociale infrastructuur” juli 2023

22

8. Advies Cliëntenraad RSD De RSD-Cliëntenraad heeft op 17 april 2023 voor de eerstekeer en op 26 juli voor de tweede keer input en aandachtspunten meegegeven voor de nieuwe bestuurlijke opdracht. Zij vinden het belangrijk om voor alle inwoners perspectief te bieden, ook wanneer werken (nog) niet aan de orde is. Daarnaast moet er aandacht zijn voor de financiële situatie van inwoners bij de overgang van uitkering naar werk of andersom. Ook aandacht voor een betrouwbare en toegankelijke overheid vinden zij belangrijk. Deze punten zijn meegenomen in deze opdracht.

23

Aan:

Colleges van Burgemeester en wethouders van de gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar

Van:

Cliëntenraad RSD de Liemers

Datum:

28 september 2023

Onderwerp:

Advies inzake bestuurlijke opdracht 2024-2026 versie 19

Geachte college,

De cliëntenraad RSD de Liemers is gevraagd een advies uit te brengen inzake de bestuurlijke opdracht 2024-2026 versie 19. De bestuurlijke opdracht is in concept minimaal 2 keer besproken in 2023 en toegelicht vanuit het management en beleidsmedewerkers. Dit heeft de cliëntenraad zeer op prijs gesteld. De cliëntenraad heeft ook diverse vragen kunnen stellen en aandacht punten aangegeven in de concept fase en naar ons idee zijn die ook meegenomen in de voorliggende bestuurlijke opdracht versie 19. Zoals in de samenvatting mooi weer gegeven willen we dat iedereen ertoe doet en naar vermogen meedoet. We streven naar gelukkige, verbonden en betrokken inwoners in de Liemerse samenleving. Hierin is het hebben van bestaanszekerheid en een zinvolle dagbesteding een belangrijke basis. Ook helpt de RSD-inwoners op weg in de samenleving. Het liefst naar betaald werk, als dat niet kan is maatschappelijke deelname het hoogste doel. Hierbij moet vertrouwen het uitgangspunt worden mede gelet op de lessen uit de toeslagen affaire en de zoektocht naar nieuw bestuurlijk elan.

De cliëntenraad geeft een positief advies af met nog een heel klein aandachtspunt dat het stimuleren naar een maatschappelijke deelname ook vertaald kan worden als een positieve opbrengst. Namens de Cliëntenraad RSD de Liemers,

Hans van Bussel Onafhankelijk voorzitter

9. Afkortingenlijst AMR BUIG CPB GGZ KPI LEON LKS NBW NUGGER 3 O’s PW RMT RWB SAM SBB SCP SDL SW SZW TOZO UWV VNG WMO WSP WSW WW

Arbeidsmarktregio Gebundelde uitkering voor het bekostigen van uitkeringen in het kader van de Participatiewet Centraal Planbureau Geestelijke gezondheidszorg Kritieke prestatie indicator Leer- en Ontwikkelnetwerk Loonkostensubsidie Nieuw beschut werk Niet uitkeringsgerechtigde Onderwijs, ondernemers en overheid Participatiewet Regionale mobiliteitsteams Regionaal werkbedrijf Beroepsvereniging uitvoerders in het publieke sociaal domein Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Sociaal en Cultureel Planbureau Samenwerking de Liemers Sociale werkvoorziening Ministerie van Sociale zaken en werkgelegenheid Tijdelijke overbruggingsregeling voor zelfstandig ondernemers Uitvoeringsorganisatie Werknemersverzekeringen Vereniging Nederlandse Gemeenten Wet maatschappelijke ondersteuning WerkgeversServicepunt Wet sociale werkvoorziening Werkloosheidswet

26

Bijlage 1 Het DNA van de RSD de Liemers De Liemerse netwerkorganisatie voor werk, participatie en inkomen

Samen doen wat nodig is Wij hebben ons DNA gedefinieerd. Dit DNA is het uitgangspunt bij het opstellen van ons beleid en is de basis van onze dienstverlening. Ons DNA is opgebouwd uit drie kernwaarden en is uitgewerkt in 10 uitgangspunten.

Missie Vanuit onze verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de participatiewet, werken wij integraal met partners in het sociaal domein en zijn wij de verbindende factor. Als netwerkorganisatie zijn wij de regisseur van de (door)ontwikkeling van de inclusieve Liemerse arbeidsmarkt. Kernwaarden

27

Ons DNA

heeft 3 kernwaarden:

Perspectief We zoeken samen met de inwoners naar een aantrekkelijk perspectief en doen een beroep op zelfstandigheid en eigen kracht. Maatwerk We onderzoeken gezamenlijk met de individuele inwoner en onze netwerkpartners de behoeften en de mogelijkheden van individuele inwoners en doen wat nodig is. Vakmanschap Wij zijn professionals. We werken methodisch en bieden continuïteit. Onze medewerkers zijn (zelf)kritisch, hebben een lerende houding en zoeken actief de samenwerking met de netwerkpartners.

Uitgangspunten DNA Vakmanschap en houding ▪ Wij hebben een lerende houding. We wachten niet af en bewegen mee wanneer de eisen die onze omgeving aan ons stelt veranderen. ▪ We luisteren, staan naast inwoners en ketenpartners en werken op basis van vertrouwen. ▪ Wij stimuleren autonome keuzes van inwoners en verleiden hen tot ander gedrag. Als dat nodig is, leggen we een maatregel op. ▪ Wij zijn verbindend en zoeken de samenwerking in het brede sociale domein, benutten het informele netwerk van de inwoner en ons eigen netwerk. ▪ We zijn kostenbewust en staan voor maximaal resultaat op de lange termijn. Re-integratie Ons doel is uitstroom naar betaald werk. Als dit niet haalbaar is, richten we ons op maximaal meedoen in de maatschappij. Werkgeversdienstverlening Wij zijn een proactieve en betrouwbare netwerkorganisatie voor werkgevers, maatschappelijke organisaties en andere netwerkpartners. Wij zijn ook werkgever en hebben in die rol een voorbeeldfunctie. Rechtmatigheid Wij kijken naar werk en inkomen vanuit één sociaal domein en een zorgvuldig klantbeeld. Uitstroom uit de uitkering is niet altijd de beste oplossing. Iedereen heeft recht op bijstand als laatste vangnet van ons stelsel van sociale zekerheid. Wij handhaven de voorwaarden en plichten die aan dit recht zijn gekoppeld.

28

Toelichting op DNA ▪ De wereld van sociale zekerheid is sterk in beweging. De RSD heeft zich na de transities geheroriënteerd op haar visie op de mens, inclusieve arbeidsmarkt, dienstverlening en handhaving. ▪ De RSD wil handelen vanuit haar visie op het sociaal domein. Deze visie is samengevat in drie kernwaarden en 10 uitgangspunten en noemen we ons DNA. Dit DNA is de basis van ons beleid en uitvoering. ▪ De RSD bedient en verbindt inwoners, werkgevers en maatschappelijke organisaties. Dat doen we vanuit het idee dat mensen gelijkwaardig zijn, ongeacht de situatie waarin ze verkeren en het gedrag dat mensen op dat moment vertonen. De inwoner die hulp behoeft is gelijkwaardig aan de professional en is de expert van zichzelf. We vinden dat iedereen mee moet kunnen doen in de maatschappij, maar ook dat mensen daarin eigen keuzes mogen maken. We vinden dat de arbeidsmarkt zich open moet stellen voor alle inwoners. Als de reguliere functie eisen niet passen, dan willen we zorgen dat er functie eisen komen die wel passen. Zo willen we de ontwikkeling van inwoners, hoe klein die stapjes ook zijn, stimuleren. Voor jongeren vinden we een doorlopende leerlijn noodzakelijk. De RSD wil hierin haar bijdrage leveren. De RSD gaat niet alleen over participeren in termen van re-integratie en arbeidsmarkt. Maar ook over het verstrekken van uitkeringen.

We vinden het goed dat er een vangnet is waar iedereen die dat werkelijk nodig heeft een beroep op kan doen. Juist omdat bijstand het laatste vangnet is, willen we ook serieus kijken naar andere wegen. Zijn alle mogelijkheden benut? Is het rechtvaardig dat dit laatste vangnet gebruikt wordt? We vinden dat de inwoner moet krijgen wat hij nodig heeft, maar als de inwoner niets nodig heeft en toch een beroep doet op voorzieningen, dan schromen we niet om te handhaven. We benaderen een inwoner vanuit vertrouwen, maar wordt dit vertrouwen beschaamd, dan nemen we maatregelen. De Participatiewet (PW) is een integraal onderdeel van het sociaal domein. Er is één sociaal domein. We vinden dat we met een brede blik naar de situatie van de inwoner moeten kijken en verder moeten kijken dan onze eigen uitvoeringstaak op de PW. We vinden het perspectief op de lange termijn belangrijker dan de korte termijn. Daarom kijken we naar het perspectief dat op de lange termijn behaald kan worden en maken daarbij een integrale afweging. We vinden het doel belangrijker dan de systemen. Als dat nodig is, dan stappen we over loket-, financierings- en wettelijke grenzen heen om te doen wat nodig is (we noemen dat de omgekeerde toets). Hierbij zullen we andere partners nodig hebben. We kunnen het niet alleen en willen het ook niet alleen doen.

We vinden dat de inwoner regie en eigenaarschap (naar vermogen) moet krijgen. We werken samen met het formele en informele netwerk van de inwoner en RSD. Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder! We vinden tijd, ruimte voor en aandacht aan de inwoner noodzakelijk om echt te kunnen werken aan perspectief. Zo kunnen we echt luisteren naar wat de vraag is en waar de mogelijkheden van de inwoner liggen. We houden rekening met het denkvermogen én het doenvermogen van de inwoner, zodat we wel een beroep doen op de eigen kracht en zelfredzaamheid zonder de inwoner te overvragen. We vinden het noodzakelijk dat we continuïteit in onze dienstverlening bieden. Eenmaal in traject laten we niet meer los tot het doel is behaald. Inwoners verdienen een professional die goed op de hoogte is van alle ontwikkelingen in ons werkveld en gebruik kan maken van de juiste interventies. Daarom vinden we voortdurend bijscholen essentieel en willen we een lerende organisatie zijn.

Verander muren in deuren

29

Bijlage 2 Memo naar aanleiding van motie gemeenteraad Westervoort Onderwerp: Onderzoek naar de mogelijkheden van een Liemersbreed of eigen SW-bedrijf Datum: 19 januari 2023 Strekking motie Op 4 juli 2022 heeft de raad van de gemeente Westervoort een motie aangenomen waarin aan het college wordt gevraagd om de mogelijkheden te laten onderzoeken voor een Liemersbreed SW-bedrijf en als hier geen animo voor een Westervoorts SW-bedrijf. De raad wil het liefst zoveel mogelijk SW-werkplekken in de eigen gemeente en wil niet van Scalabor afhankelijk zijn. De belangen van de betrokken medewerkers mogen echter niet in het geding komen. Aan de RSD is gevraagd een reactie te geven op de motie. De RSD is verantwoordelijk voor nieuw beschut 19 en de gemeenten voor de SW20. Kansen voor lokale SW-werkplekken Ook de RSD de Liemers ziet zeker kansen voor beschutte werkplekken bij werkgevers in Westervoort. Om SWwerknemers succesvol te kunnen plaatsen en aan het werk te houden, is het wel belangrijk om een aantal noodzakelijke randvoorwaarden in acht te nemen. Nodig is dat er voldoende begeleiding geboden kan worden, dat er voldoende taken op de beschutte werkplek zijn die aangepast kunnen worden aangepast aan het beschutte karakter en dat de betreffende werkgevers bereid zijn om samen te werken met het (in)formele netwerk van de werknemer.

De RSD verwacht ook dat een (lokale) uitbreiding van het aantal Activerend Werk (AW) 21-plekken zal leiden tot meer instroom in beschut werk. Ook voor mensen die Activerend Werk hebben, is het natuurlijk prettig om in de eigen woonplaats te werken. Kanttekeningen bij lokale SW-werkplekken Voor sommige werknemers is het juist beter om niet bij een lokale werkgever aan de slag gaan vanwege het ontbreken van een terugvaloptie. Het is immers cruciaal voor de re-integratie om SW-werknemers die uitvallen snel te kunnen herplaatsen. Hier is een infrastructuur voor nodig met veel verschillende beschutte werkplekken. Kleinere lokale werkgevers kunnen dit niet bieden. Ook hebben lokale werkgevers in de praktijk maar beperkt tijd en ruimte hebben om aan te sluiten bij het (in)formele netwerk van de werknemer. Voor duurzame plaatsing is dit noodzakelijk. Binnen een SW-bedrijf is die ruimte er over het algemeen wel en kan dus makkelijker aangesloten worden bij het (in)formele netwerk van de werknemer. Bij plaatsing bij lokale werkgevers zonder SW-bedrijf zal toch een relatief kostbare infrastructuur overeind gehouden moeten worden die dit mogelijk maakt.

Een eerste inschatting voor een Liemers SW-bedrijf Om op een professionele manier invulling te geven aan alles dat met de dienstverlening voor SW-werknemers te maken heeft, zijn er diverse randvoorwaarden waar rekening mee gehouden moet worden. Om een terugvaloptie voor SW-werknemers die uitvallen te hebben, is het belangrijk dat een diversiteit aan beschutte werkplekken in de directe omgeving beschikbaar is. Hiervoor is het nodig dat verschillende typen werkplekken beschikbaar zijn op meerdere niveaus. Het liefst binnen de eigen organisatie, omdat snelheid bij re-integratie een wezenlijke factor is. Een zekere grootte en een bepaalde mate van diversiteit zijn dus noodzakelijk binnen het SW-bedrijf.

19

Nieuw beschut is onderdeel van de Participatiewet en is voor werknemers met een hele hoge begeleidingsbehoefte of taakaanpassing die niet van een reguliere werkgever verwacht kan worden. 20 SW is de “oude” Wet sociale werkvoorziening is voor werknemers die zijn aangewezen op een beschutte werkplek maar minder begeleiding nodig hebben dan mensen met een indicatie Nieuw beschut. 21 Activerend werk is een WMO-voorziening waar mensen zonder arbeidsvermogen werken. 30

Ook zullen er gebouwen, werkbegeleider, jobcoaches en een professionele HR-afdeling moeten komen. Dit laatste is nodig omdat vanwege de kwetsbare positie van SW-werknemers extra zorgvuldigheid gevraagd wordt bij de personele jaarplancyclus. Die zorgvuldigheid wordt ook gevraagd bij de uitvoering van de Wet Poortwachter. Het is immers lastiger om vanuit een beschutte werkplek in de WIA te komen. Ook is specifieke kennis over de SW, de SWCAO en de CAO nieuw beschut werk noodzakelijk. Het gaat om 8122 Westervoortse SW-werknemers. ▪ 40 werknemers werken op detacheringsbasis bij externe werkgevers (bijvoorbeeld bij Skantrae in Zevenaar, E-Care in Duiven/Zevenaar en Vello in Duiven) ▪ 9 werknemers werken direct bij externe werkgevers en worden hierbij begeleid door Scalabor ▪ 32 werknemers zijn intern geplaatst binnen Scalabor. Van 10 van deze laatste groep is vastgesteld (module 8) dat zij niet naar een lokaal alternatief verplaatst kunnen worden. Mocht er voor gekozen worden om SW-werknemers over te plaatsen naar een lokaal alternatief dan hebben de betreffende medewerkers recht op een sociaal plan dat goedgekeurd is door de OR en door de vakbonden. Maatwerk Scalabor wil zich steeds meer profileren als hét arbeidsontwikkelbedrijf voor Midden-Gelderland. Echter is de vraag of Scalabor daarmee ook een breder aanbod gaat aanbieden.

Het aanbod vanuit het RSD Leer- en Ontwikkelnetwerk (LEON) is in onze ogen veel breder en biedt meer maatwerk. Scalabor is een zeer gewaardeerde LEON-partner, maar centralisatie van aanbod bij Scalabor brengt een risico met zich mee. Het belemmert een onafhankelijke keuze in het belang van de klant. De afgelopen jaren heeft de RSD geïnvesteerd in het LEON. Een netwerk van bijna 50 partners die trajecten en begeleiding aanbieden, afgestemd op de behoefte van de klant. Door inzet van de juiste partner is de klant verzekerd van een passend aanbod, wat de grootste kans op succes heeft. Door de inzet van LEON is maatwerk gegarandeerd en blijft de mogelijkheid om aanbod te vergelijken in het belang van de klant mogelijk. Ambtelijk advies Met de huidige kennis achten wij het niet haalbaar om de komende jaren te komen tot een Liemers Werkbedrijf.

22

Peildatum: 30 juni 2022 31