1a. Raadsvoorstel Bestuurlijke opdracht RSD 2024-2026_ - getekend

RAADSVOORSTEL Onderwerp

: Bestuurlijke opdracht 2024-2026 'Investeer in mensen met onbenut arbeidspotentieel' __________________________________________________________________________ Zaak- & documentnr. : Z/23/113116 201627446

Opsteller : Esra Yilmaz

Portefeuillehouder

Afdeling : Sociaal Domein

: J. Zwaga-Komen

Telefoonnr: 06-55421343 __________________________________________________________________________ Samenvatting De gemeenteraden van Duiven, Westervoort en Zevenaar hebben de Regionale Sociale Dienst ‘de Liemers’ (verder te noemen: RSD) in 2020 een opdracht gegeven om meer mensen naar werk te laten uitstromen, meer doelgroepen te bedienen en te sturen op vooraf geformuleerde doelstellingen. Deze opdracht loopt van 1 juli 2021 tot 31 december 2023. Nu de huidige opdracht ten einde loopt, leggen we een nieuwe opdracht aan de RSD aan u voor. Deze nieuwe opdracht is tot stand gekomen door bestuurlijke en ambtelijke input, de jaarlijkse evaluaties uit 2021 en 2022 en klanttevredenheidsonderzoek over 2022. De nieuwe opdracht richt zich op drie focuspunten waarop de RSD zich de komende jaren gaat richten. Deze focuspunten richten zich allereerst op het investeren in mensen met onbenut arbeidspotentieel. Daarnaast op het investeren in mensen om hen duurzaam aan het werk te houden en tot slot op het investeren in het mee laten doen naar vermogen wanneer werk (nog) niet aan de orde is. Beslispunten 1. 2. 3.

De bestuurlijke opdracht 2024 – 2026 RSD de Liemers vast te stellen. Besluiten akkoord te gaan met de kosten voor 2024, 2025 en 2026 ad € 394.845 per jaar. Besluiten het benodigde budget voor 2024 van € 304.845 bij de Voorjaarsnota 2024 beschikbaar te stellen.

Aanleiding In Duiven willen we dat iedereen ertoe doet en mee kan doen naar vermogen. Hierin is het hebben van bestaanszekerheid en een zinvolle dagbesteding een belangrijke noodzakelijke basis. Voor de meeste inwoners is dit het geval, maar niet iedereen weet de weg of heeft de capaciteiten en mogelijkheden om dit te organiseren. Deze inwoners krijgen onder meer ondersteuning van RSD. De RSD verzorgt een inkomen voor die inwoners die geen of onvoldoende middelen voor het bestaan hebben. Ook helpt de RSD inwoners op weg in de samenleving. Zij doet dit in samenwerking met het Sociaal loket. Het liefst naar betaald werk, als dat niet kan is maatschappelijke deelname het hoogste doel. We willen de mogelijkheden van deze inwoners benutten en versterken zodat ook zij kunnen meedoen.

Digitaal ondertekend door Zynyo B.V. Datum: 15-01-2024 11:53 CET Document ID: e424a1dd-38e2-49ea-8a8e-dbe1e108e396

De RSD heeft gemiddeld genomen zo’n 2.000 inwoners waarvoor zij een traject naar werk en/of inkomen verzorgt. Dit doet de RSD als gemeenschappelijke regeling van de drie Liemerse gemeenten. De gemeenteraden van Duiven, Westervoort en Zevenaar hebben de RSD in 2020 een opdracht gegeven om meer mensen naar werk uit te laten stromen, meer doelgroepen naar werk uit te laten stromen, meer doelgroepen te bedienen en te sturen op vooraf geformuleerde doelstellingen. De zogenaamde bestuurlijke opdracht. Deze opdracht loopt van 1 juli 2021 tot 1 januari 2024. Nu de huidige opdracht ten einde loopt, leggen we u een nieuwe opdracht voor de RSD de Liemers aan u voor. Deze opdracht is tot stand gekomen door terug te kijken naar de resultaten van de huidige opdracht, de geleerde lessen mee te nemen in de nieuwe opdracht, de klanttevredenheidsonderzoeken over het functioneren van de RSD mee te nemen en in te spelen op de huidige economische situatie. Aan uw Raad wordt gevraagd om de voorliggende nieuwe opdracht aan de RSD te verstrekken. Tevens wordt gevraagd de hiervoor benodigde financiële middelen beschikbaar te stellen, Uit de evaluatie blijkt dat de beweging die vanaf 2020 is ingezet zeer effectief is.

Met de hier voorliggende opdracht wordt beoogd recht te doen aan de inwoners van Duiven en de Liemers, passend in de ambities en doelstellingen van het sociaal domein van Duiven en de overige Liemerse gemeenten. Planning De huidige bestuursopdracht loopt tot en met 31 december 2023. De bestuurlijke opdracht die nu voorligt heeft 1 januari 2024 als ingangsdatum. Met de besluitvorming op 23 januari 2024 sluiten de respectievelijke opdrachten goed op elkaar aan. Beoogd effect Met deze nieuwe opdracht aan de RSD wordt ingezet om de goede behaalde resultaten te continueren en waar mogelijk uit te bouwen ten behoeve van onze inwoners. Met de ondersteuning wordt niet alleen adequaat een inkomen verstrekt maar wordt de inwoner tevens geholpen om te participeren in onze samenleving en zo mogelijk weer aan de slag te gaan om zelf een inkomen te genereren. De investering moet volgend jaar, maar ook in 2025 en 2026 een significant financieel voordeel opleveren evenals dat in 2021, 2022 en 2023 het geval was.

Pagina 2

Argumenten 1.1 De opdracht aan de RSD inzake de huidige bestuurlijke opdracht loopt op 31 december 2023 af. Het is daarom noodzakelijk om een nieuwe bestuurlijke opdracht te verlenen, die recht doet aan de huidige omstandigheden en de bevindingen uit de evaluatie. 1.2 Uw Raad heeft in 2021 akkoord gegeven om de huidige bestuurlijke opdracht uit te voeren. Uit de evaluatie 2021 en 2022 blijkt dat het investeringsmodel heel goed heeft gewerkt. Zowel op inhoud, ten faveure van onze inwoners, als financieel. Reden om deze handelwijze te continueren en een goed geëquipeerde regionale sociale dienst te hebben en te behouden. 1.3 In Duiven streven we naar gelukkige, verbonden en betrokken inwoners in onze samenleving. Hierin is het hebben van een inkomen en een zinvolle dagbesteding een belangrijke noodzakelijke basis. Een goed werkende RSD, in verbinding met ons Sociaal loket, is hierin essentieel. 1.4 De RSD werkt samen met het Sociaal Loket om onze kwetsbare inwoners naar betaald werk te helpen, maar als dat vooralsnog niet kan is maatschappelijke deelname het hoogste doel. We werken samen met de RSD om de mogelijkheden van onze inwoners te benutten en te versterken zodat ook zij kunnen meedoen. Kanttekeningen 1.1 Het succes en de resultaten van de bestuurlijke opdracht zijn mede afhankelijk van externe factoren, zoals conjunctuurschommelingen.

De RSD heeft slechts enige invloed op de instroom. 1.2 De werkelijke besparingen kunnen afwijken van de verwachte besparingen. Financiële paragraaf De uitvoering van de nieuwe opdracht vraagt om een financiële investering, zodat we daarmee de juiste aandacht kunnen geven aan de Liemerse inwoners. Van de RSD wordt verwacht om met hetzelfde (geïndexeerde) bedrag als in de vorige opdracht, de KPI’s te behalen. Dit is een bedrag van 1,1 miljoen per jaar. Daarnaast wordt met deze opdracht extra geïnvesteerd in de meest kwetsbare inwoners en jongeren omdat er vaak sprake is van van multi-problematiek. Deze kwetsbare inwoners zijn onvoldoende zelfredzaam. Zij hebben behoefte aan sociaal maatschappelijke ondersteuning en het vergroten van de bestaanszekerheid. Jongeren in de uitkering vormen ook een kwetsbare groep in de samenleving. Als jongeren de aansluiting missen met het normale dagelijks leven, vergroot dit de kans op afglijden naar criminaliteit, radicalisering en/of verslaving en psychische problemen. Door actief aan de slag te gaan met de jongeren, kan veel leed in de toekomst worden voorkomen of beperkt. Voor beide onderdelen vraagt dit per jaar een extra investering van 1,5 ton per jaar, samen 3 ton per jaar.

Pagina 3

In totaal vraagt deze opdracht om een investering van 1,4 miljoen per jaar voor alle gemeenten samen. Voor Duiven betekent dit € 394.845 per jaar. Besparing op de uitkeringslasten. Op basis van berekeningen betekent dit voor de loop van de bestuurlijke opdracht een besparing op de uitkeringslasten van in totaal € 2.632.500. Besparingen vanuit 2024

Besparingen vanuit 2025

Besparing vanuit 2026

2024 € 337.500* Besparing door uitstroom 2024 (jaar 1)

2025 € 540.000 Doorlopende besparing door uitstroom 2024 (jaar 2) € 337.500 Besparing door uitstroom 2025 (jaar 1)

2026 € 540.000 Doorlopende besparing door uitstroom 2024 (jaar 3) € 540.000 Doorlopende besparing door uitstroom 2025 (jaar 2) € 337.500 Besparing door uitstroom 2025 (jaar 1) € 1.417.500

Totaal € 337.500 € 877.500 Totaal € 2.632.500 Looptijd bestuurlijke opdracht * Eerste jaar is 50% van de besparing meegenomen omdat niet iedere inwoner per 1 januari uitstroomt. * Tweede en derde jaar is 80% van de besparing meegenomen omdat niet alle inwoners duurzaam uitstromen.

Voor 2024 wordt aan de Raad gevraagd € 304.845 beschikbaar te stellen. Voor 2025 zal het verschil tussen de te betalen bijdrage en te verwachten besparingen uit de begroting worden gedekt. In 2026 zullen naar verwachting de kosten volledig worden gedekt door de besparingen.

Pagina 4

Naast de besparingen op de uitkeringslasten zijn de brede maatschappelijk baten groot op het moment dat iemand gaat werken vanuit een uitkeringssituatie. Het betreft hier maatschappelijke baten op onder andere het gebied van gezondheidszorg, sociaal domein en veiligheid. Door te investeren in onze inwoners kunnen we erger leed en mogelijke oplopende kosten op allerlei gebieden voorkomen. Doordat de inwoner breder in beeld is, kunnen problemen eerder gesignaleerd worden. Op termijn zal het beroep op gezondheidzorg en dienstverlening binnen het sociaal domein verminderd kunnen worden, waaronder ook schuldhulpverlening. Ook heeft het bieden van perspectief en participeren een positief effect op het terugdringen van criminaliteit en vandalisme en het vergroten van de leefbaarheid in de wijken. Op basis van cijfers van CPB en CBS kom je op een totale besparing van 405.000 per jaar. Met de extra investering kunnen binnen deze opdracht 135 meer inwoners, die de stap naar werk (nog) niet kunnen maken, ondersteuning krijgen van de RSD bij het actief participeren in de samenleving. Dit kan de eerste jaren oplopen tot een brede maatschappelijke besparing van € 405.000 (135 x € 3.000) per jaar en later zelfs tot € 675.000 (135 x € 5.000) per jaar. Deze berekening is als volgt gebaseerd.

Wanneer een inwoner actief participeert zal op termijn het beroep op de gezondheidszorg en dienstverlening binnen het sociaal domein verminder kunnen worden, waaronder schuldhulpverlening en begeleiding naar werk. Deze besparing kan oplopen tot jaarlijks € 5.000 per jaar per inwoner. Hierbij dient opgemerkt te worden dat wanneer meer inwoners in beeld komen en begeleid worden het gebruik van zorg en voorzieningen sociaal domein breed kan toenemen. Echter gebeurt dit dan in een eerder stadium waardoor erger leed en oplopende kosten voorkomen kunnen worden. Hierdoor levert het juist maatschappelijke besparingen op. In de eerste jaren nemen we daarom een reële maatschappelijke besparing op die kan oplopen tot € 3.000 per jaar. Totale besparingen Bij elkaar kom je dan op onderstaande totale besparing gedurende de looptijd van de bestuurlijke opdracht. Besparingen Besparing op uitkeringslasten Maatschappelijke opbrengsten door uitstroom naar werk (50 x € 7.000 x 3 jaar) Maatschappelijke besparing door actief participeren in de maatschappij (135 x € 3.000 x 3 jaar) Totaal

€ 2.632.500 € 1.050.000 € 1.215.000 € 4.897.500

Gemeenten ontvangen van het ministerie middelen voor het bekostigen van de uitkeringen. Dit noemt men het BUIG-budget. De laatste jaren zien we bijvoorbeeld dat Westervoort een voordeel heeft op het BUIG-budget en Zevenaar een behoorlijk tekort. Duiven schommelt daar tussen. Uiteraard zorgt meer uitstroom van inwoners naar betaald werk dat de uitgaven voor uitkeringen lager worden, maar het is niet realistisch om aan te nemen dat een verwacht tekort van bijvoorbeeld 10% door uitstroom teniet gedaan kan worden. De RSD doet er alles aan om te zorgen dat deze tekorten zoveel mogelijk worden gereduceerd. Controle en toezicht op een juiste uitvoering van de nieuwe bestuurlijke opdracht (en het realiseren van de afgesproken prestaties) vindt op bestuurlijk en ambtelijk niveau plaats.

Pagina 5

Duurzaamheid Niet van toepassing. Participatie en communicatie De Cliëntenraad van de RSD de Liemers is in het hele proces van totstandkoming meegenomen en heeft op 28 september 2023 besloten een positief advies aangaande de nieuwe bestuurlijke opdracht 2024-2026 uit te brengen. Om uw gemeenteraad te informeren over de nieuwe bestuurlijk opdracht is er op 15 november 2023 door de RSD een Liemers informatiebijeenkomst georganiseerd. Intergemeentelijke samenwerking Er wordt samengewerkt met de gemeenten Westervoort en Zevenaar en de RSD. Bijlagen 201627444. Bestuurlijke opdracht 2024 – 2026 voor RSD de Liemers. 201627447. Raadsbesluit bestuurlijke opdracht 2024-2026 'Investeer in mensen met onbenut arbeidspotentieel' Duiven, 14 november 2023. Burgemeester en wethouders van gemeente Duiven, G. (Bertus) Brinkman secretaris

mr. H.B. (Huub) Hieltjes burgemeester

Pagina 6