CConstaterende datDuiven
Koppel je AI →
Document · PDF

14. Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland.pdf

Politieke Avond 16 februari 2021, gemeente DuivenBij agendapunt: bijlagen bij beantwoording vragen PvdA d.d. 9 februari16.387 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland

Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2019

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland Uitkomsten werkgelegenheidsonderzoek 2019

De uitvoering van de PWE 2019 vond plaats in opdracht van de onderstaande instanties: • Gemeenten in Gelderland • Provincie Gelderland

Provincie Gelderland Onderwijs en Arbeidsmarkt Bureau Economisch Onderzoek Postbus 9090 6800 GX Arnhem 026 359 91 91 pwe@gelderland.nl Overname van cijfers is toegestaan mits bron duidelijk vermeld wordt: PWE-Gelderland 2019 Een digitale versie van dit rapport is te vinden op: www.gelderland.nl/pwe

2

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Over het materiaal De PWE voert jaarlijks onderzoek uit naar de Gelderse werkgelegenheid. De uitkomsten van het onderzoek 2019 (peildatum 1 april 2019) worden in dit document gepresenteerd. Hoewel veel bedrijven reageren op de enquête is de respons geen 100%, bij het onderzoek 2019 is uiteindelijk een respons bereikt van 77% van de werkgelegenheid. Daarom is aanvullend, middels ophoging/bijschatting voor elk non-responsbedrijf (vestiging), een schatting van de werkgelegenheid gemaakt. Daarnaast wordt steeds gekeken in hoeverre de gegevens corresponderen met die uit voorgaande jaren. Anders dan bij andere bronnen is sprake van een compleet register waarin ook de historie van individuele bedrijven wordt bijgehouden. Dat maakt het mogelijk om analyses te doen op elk gewenst ruimtelijk en/of sectoraal niveau. De PWE onderscheidt zich daarmee van andere bronnen. De PWE verbetert continu haar historische gegevens. Eventueel geconstateerde fouten, omissies of dubbeltellingen worden met terugwerkende kracht hersteld. Maar ook gemeentelijke herindelingen en SBI-conversies worden op deze wijze verwerkt. Dat maakt het mogelijk om consistente ontwikkelingen weer te geven door de tijd. Het is daardoor niet mogelijk de gegevens uit deze rapportage naast die van eerdere rapportages te leggen, analyses dienen plaats te vinden binnen de actuele database, d.w.z.

met de (historische) gegevens zoals die momenteel in het PWE-bestand zijn opgenomen. In dit rapport worden cijfers voor uiteenlopende perioden gepresenteerd. Daar is voor gekozen om zo veel mogelijk kleur te geven aan ontwikkelingen en omslagen. Wel is getracht zo veel mogelijk de ontwikkelingen 2018-2019 en 2010-2019 in beeld te brengen. Het PWE-register bevat cijfers vanaf 1986. In beginsel kan vanaf dat jaar elke periode gepresenteerd worden. Als gevolg van afrondingen en weglaten van cellen met zeer weinig waarnemingen kan het voorkomen dat de totalen afwijken van de som der cellen. De totalen zijn dan leidend.

3

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Samenvatting • Het afgelopen jaar bedroeg de groei van de werkgelegenheid in Gelderland 2,8%. Inmiddels is de werkgelegenheid uitgekomen op 1.044.780 banen, een toename van 28.870 banen. • In vergelijking met de andere provincies zijn de ontwikkelingen in Gelderland gunstig. De groei voor Nederland komt uit op 2,5%. Alleen de provincies Noord Holland, Utrecht en Flevoland hebben het afgelopen jaar nog een gunstiger groei doorgemaakt. • De werkgelegenheid in de industrie blijft zich herstellen, sinds 2016 valt een forse toename van het aantal banen waar te nemen. Dit jaar zijn er bijna 2.900 banen bijgekomen (+2,5%). Met ruim 115.000 banen zit de werkgelegenheid inmiddels weer boven het niveau van 2011. • Ook de bouw heeft met een opvallend herstel te maken heeft. Tot 2014 is een behoorlijke hoeveelheid banen verloren gegaan. De recente jaren laten weer een forse groei zien, het afgelopen jaar kwamen er weer ruim 3.500 banen bij. Met 6,0% lag de groei dit jaar ver boven de gemiddelde sectorale groei van 2,8%. • In de groothandel zijn er het afgelopen jaar 2.360 banen bijgekomen, goed voor een groei van 3,2%. • De detailhandel groeit weer sinds 2015. Dit jaar kwamen er 2.240 banen bij en kwam het totaal aantal banen daardoor uit op 119.590, goed voor 11,4% van de Gelderse werkgelegenheid.

• Het afgelopen jaar was de sector vervoer/opslag en communicatie goed voor 2.640 nieuwe banen (3,7%), daarmee lag de groei boven het gemiddelde groeicijfer van 2,8%. • De horeca blijft zich opvallend goed ontwikkelen. Dit jaar zijn er weer 1.680 banen bijgekomen. Ten opzichte van 2010 bedroeg de toename maar liefst 8.500 banen. • De werkgelegenheid in de zakelijke dienstverlening is ook het afgelopen jaar fors gegroeid. De sector nam toe met 5.900 banen (+4,1%) en groeide tot totaal 150.520 banen. Het sectoraandeel ligt momenteel op 14,4% en is langzamerhand gegroeid vanaf 8,2% in 1986. • Sinds 2015 groeit het aantal banen in het onderwijs weer. Het afgelopen jaar kwamen er 2.070 banen bij. De groei van 2,9% lag daarmee zelfs iets boven de gemiddelde groei. • Het aantal banen in de zorg blijft groeien na de forse dip in de periode 2012-2015. Het afgelopen jaar nam de werkgelegenheid toe met 5.360 (+3,0%) tot 185.270 banen. Inmiddels is het banenverlies uit de periode 2012-2015 weer gecompenseerd. • De Cleantech regio telde in 2019 173.000 banen. Met een groei van 2,3% lag de ontwikkeling (-0,6%-punt) wat onder het Gelderse beeld. In de gezondheidszorg (+1.190) en de zakelijke dienstverlening (+670) zijn er veel banen bijgekomen. Ook de bouwnijverheid was goed voor +620 banen. Banenverlies was er bij het openbaar bestuur, grotendeels toe te schrijven aan defensie.

Het banenverlies bij de landbouw, financiële sector en overige dienstverlening was beperkt. • De Achterhoek kende het afgelopen jaar met een groei van 4.170 banen (+3,4%) net als vorig jaar een gunstige ontwikkeling. Er was een bovengemiddelde groei in de gezondheidszorg (+1.300), maar ook de industrie (+560), zakelijke dienstverlening (+580) en groothandel (+530) waren goed voor de nodige nieuwe banen.

4

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

• Het afgelopen jaar nam de werkgelegenheid in Arnhem-Nijmegen toe met 10.350 banen (+2,7%) en de regio was daarmee goed voor 36% van de totale werkgelegenheids­groei in Gelderland. De zakelijke dienstverlening zorgde met bijna 2.000 banen voor de meeste nieuwe banen, maar ook de gezondheidszorg (+1.500) en vervoer (+1.400) waren goed voor veel nieuwe banen. • Net als vorig jaar lag ook dit jaar de groei (+3,4%) in Rivierenland weer boven het Gelderse gemiddelde (+2,8%). Er kwamen 3.870 banen bij waardoor het totaal nu op 117.440 staat. Nieuwe banen waren er dit jaar vooral in de sectoren zakelijke dienstverlening (+770), vervoer (+630) en bouw (+560). • De regio Food Valley kende de afgelopen jaren veruit de hoogste banengroei. Daar waar de meeste regio’s in de periode 2012-2015 een fors banverlies kenden is in Food Valley het aantal banen slechts beperkt afgenomen. Het afgelopen jaar groeide de werkgelegenheid met 4.460 banen (+3,2%). De groei vond vooral plaats in de sectoren zakelijke dienstverlening (+1.520), bouwnijverheid (+760) en industrie (+730). • De groei op de Noord Veluwe heeft het afgelopen jaar (+2,4%) net onder het Gelderse gemiddelde gelegen. Er kwamen vooral banen bij in de bouw (+540), gezondheidszorg (+440) en de zakelijke dienstverlening (+410). • Het aantal bedrijven blijft snel groeien.

Werden er vorig jaar ongeveer 7.670 nieuwe bedrijven geteld (netto toename), dit jaar waren dat er weer 6.840. Daarmee herbergt Gelderland inmiddels 191.790 bedrijven. 20 jaar geleden waren dat er nog slechts 105.890. • De eenmansbedrijven (meestal ZZP-ers) maken inmiddels 69% uit van de bedrijven­ populatie. In termen van banen is de bijdrage van bijna 13% een stuk bescheidener. De afgelopen 20 jaren kwamen er ruim 95.000 eenmansbedrijven bij, goed voor evenzoveel banen. • Gelderland kent momenteel ca. 460 bedrijventerreinen. In totaal gaat het om 10.466 ha. bruto waarvan 8.546 ha. netto beschikbaar is voor bedrijven. Er was 7.868 ha al uitgegeven aan bedrijven. Op deze terreinen zijn 19.580 bedrijven gevestigd, goed voor 341.750 banen. Terreinen herbergen daarmee 10% van de Gelderse bedrijvigheid en 33% van de werkgelegenheid. Gemiddeld genomen werken er 43 mensen per ha. bedrijventerrein. Op de nieuwe logistieke terreinen zijn dat er minder.

5

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Inhoud

Over het materiaal

3

Samenvatting

4

Algemeen

7

Sectoren

8

1 2

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14

Ontwikkeling aantal banen naar sector afgelopen jaar Landbouw Industrie Bouw Groothandel Detailhandel/autohandel Vervoer, opslag en communicatie Horeca Financiële sector Zakelijke dienstverlening Openbaar bestuur Onderwijs (Gezondheids-) Zorg Overige dienstverlening

8 9 9 11 11 12 13 13 14 14 15 15 16 18

Regionaal

19

4

Type baan

26

5

Bedrijven

27

6

Bedrijventerreinen

29

3

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

Cleantech regio Achterhoek Regio Arnhem-Nijmegen Rivierenland Food Valley Noord Veluwe

Bijlage A: O  ntwikkelingen aantallen banen Gelderland, regio’s naar sector Bijlage B: Ontwikkelingen aantallen banen naar gemeente Bijlage C: O  verzicht banen, bedrijven en bedrijventerreinen waar 25ha of meer is uitgegeven Bijlage D: Indeling regio’s Kaart: WGR regio’s Kaart: Gemiddelde jaarlijkse werkgelegenheidsgroei 2015-2018 per gemeente Kaart: Werkgelegenheidsgroei 2018-2019 per gemeente

6

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

19 21 22 23 24 25

32 41 44 49 50 51 51

1 Algemeen De werkgelegenheid in Gelderland groeit inmiddels al weer een flink aantal jaren op rij. In 2018 was het aantal banen voor het eerst boven de 1 mln. uitgekomen. De groei bedroeg in 2018 2,4%. Het afgelopen jaar was de groei met 2,8% nog hoger dan vorig jaar. Inmiddels is de werkgelegenheid uitgekomen op 1.044.780 banen, een toename van 28.870 banen.

Grafiek 1.1

Aantal banen Gelderland 1.050.000 1.025.000 1.000.000 975.000 950.000 925.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

In Nederlands perspectief zijn de ontwikkelingen gunstig te noemen. De groei in Gelderland lag met 2,8% boven de gemiddelde ontwikkeling van 2,5%. Alleen de provincies Noord Holland, Utrecht en Flevoland wisten een hogere groei te realiseren. Provincie

Vestigingen

Banen

Ontwikkeling 2018-2019

Groningen

49.140

290.520

2,1%

Friesland

62.030

302.460

1,2%

Drenthe

42.640

221.610

2,2%

Overijssel

103.720

609.380

2,0%

Gelderland

191.790

1.044.780

2,8%

Flevoland

42.020

194.590

3,6%

Utrecht

148.910

765.800

3,0%

Noord Holland

353.380

1.632.070

3,2%

Zuid Holland

325.920

1.774.590

2,3%

Zeeland

39.630

183.850

1,5%

Brabant

244.150

1.335.610

2,7%

Limburg

97.670

537.380

1,3%

1.700.920

8.892.340

2,5%

Nederland Bron: LISA-2019

7

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

2 Sectoren 2.1 Ontwikkeling aantal banen naar sector afgelopen jaar Met uitzondering van de financiële sector, landbouw en overheid lieten alle sectoren het afgelopen jaar een groei van het aantal banen zien. Het totale banenverlies in de eerste drie sectoren was zeer beperkt, in totaal gingen hier 790 banen verloren. De grootste banengroei was er in de zakelijke dienstverlening (+5.900). De gezondheidszorg blijft ook hard groeien, dit jaar +5.360 banen. Daarnaast leverden de bouw (+3.540) en industrie (+2.860) een forse bijdrage aan de banengroei. Handel (groothandel en detailhandel) en transport waren samen goed voor 7.240 nieuwe banen.

Ontwikkeling banen naar sector Gelderland, alle banen

Banen 2019

Absoluut 2018-2019

In procenten 2018-2019

Sectoraandeel 2019

A

Landbouw/Visserij

27.090

-220

-0,8%

2,6%

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

115.340

2.860

2,5%

11,0%

DE

Nutsbedrijven

13.560

440

3,4%

1,3%

F

Bouwnijverheid

63.070

3.540

6,0%

6,0%

GA

Groothandel

63.310

2.360

3,9%

6,1%

GB

Detailhandel/autohandel

119.590

2.240

1,9%

11,4%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

74.180

2.640

3,7%

7,1%

I

Horeca

50.710

1.680

3,4%

4,9%

K

Financiële instellingen

14.570

-470

-3,1%

1,4%

LN

Zakelijke dienstverlening

150.520

5.900

4,1%

14,4%

O

Openbaar bestuur

49.770

-100

-0,2%

4,8%

P

Onderwijs

73.520

2.070

2,9%

7,0%

Q

Gezondheidszorg

185.270

5.360

3,0%

17,7%

RS

Overige dienstverlening

44.290

560

1,3%

4,2%

1.044.780

28.870

2,8%

100,0%

Alle sectoren

8

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

2.2 Landbouw Grafiek 2.2

Ontwikkeling banen landbouw Gelderland 32.000 31.000 30.000 29.000 28.000 27.000 26.000 25.000 24.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Het aantal banen in de landbouw is de afgelopen jaren structureel afgenomen. In dat licht bezien is het banenverlies van 220 het afgelopen jaar bescheiden te noemen. Rond 1990 werden er in Gelderland nog rond de 46.000 banen geteld. Inmiddels is dat aantal afgenomen tot 27.100. Er zijn bijna 20.000 banen verloren gegaan. Het sectoraandeel daalde daarmee van 8,0% in 1990 tot 2,6% in 2019.

2.3 Industrie1 Grafiek 2.3

Ontwikkeling banen industrie Gelderland 118.000 116.000 114.000 112.000 110.000 108.000 106.000 104.000 102.000 100.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

De werkgelegenheid in de industrie blijft zich herstellen, sinds 2016 valt een forse toename van het aantal banen waar te nemen. Dit jaar zijn er bijna 2.900 banen bijgekomen (+2,5%). Met ruim 115.000 banen zit de werkgelegenheid inmiddels weer boven het niveau van 2011, echter nog niet op het niveau van het topjaar 2000 toen 135.000 mensen werkzaam waren in de industrie. Het sectoraandeel schommelt sinds 2012 rond de 11%. Binnen de industrie valt op dat vooral de voedingsmiddelenindustrie zich de afgelopen jaren goed heeft ontwikkeld. De afgelopen 5 jaren kwamen er bijna 4.000 banen bij, waarvan het afgelopen jaar een kleine 600. Ook de metaalproductiesector (sbi-25) en machine-industrie (sbi-28) waren goed voor veel nieuwe banen. Het banenverlies bij Vervaardiging van overige goederen (sbi-32) is geheel toe te schrijven aan banenverlies bij Sociale Werkvoorziening. Wordt deze deelsector buiten beschouwing gelaten dan is het groeicijfer van de industrie nog gunstiger en rest een groei van ongeveer 12.000 banen in de afgelopen 5 jaren.

1

9

Exclusief delfstoffenwinning. In de delfstoffenwinning zijn ca. 250 mensen werkzaam.

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Ontwikkeling werkgelegenheid industrie Gelderland 2015-2019 Sector

Banen 2019

Toename 2018-2019

Toename 2015-2019

23.840

580

3.890

490

120

190

0

0

0

10

Vervaardiging van voedingsmiddelen

11

Vervaardiging van dranken

12

Vervaardiging van tabaksproducten

13

Vervaardiging van textiel

1.770

-50

-120

14

Vervaardiging van kleding

420

-30

-40

15

Vervaardiging van leer, lederwaren en schoenen

250

20

-30

16

Primaire houtbewerking en vervaardiging van artik. van hout

3.530

290

900

17

Vervaardiging van papier, karton en papier- en kartonwaren

3.800

-70

130

18

Drukkerijen, reproductie van opgenomen media

2.370

-150

-600

19

Vervaardiging van cokesovenproducten en aardolieverwerking

20

0

0

20

Vervaardiging van chemische producten

3.450

40

490

21

Vervaardiging van farmaceutische grondstoffen en producten

840

30

60

22

Vervaardiging van producten van rubber en kunststof

5.320

130

640

23

Vervaardiging van overige niet-metaalhoudende minerale prod.

4.090

50

270

24

Vervaardiging van metalen in primaire vorm

2.150

-80

130

25

Vervaardiging van prod. van metaal (geen machines en app.)

15.870

1.080

2.720

26

Vervaardiging van computers, elektronische en optische mach.

6.400

190

690

27

Vervaardiging van elektrische apparatuur

2.360

-20

-70

28

Vervaardiging van overige machines en apparaten

13.730

470

1.530

29

Vervaardiging van auto's, aanhangwagens en opleggers

1.700

-40

170

30

Vervaardiging van overige transportmiddelen

2.020

90

140

31

Vervaardiging van meubels

4.150

200

440

32

Vervaardiging van overige goederen

11.220

-260

-4.910

33

Reparatie en installatie van machines en apparaten

5.320

280

520

115.110

2.870

7.140

Totaal Industrie (exlc. Delfstoffen)

10

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

2.4 Bouw Net als de industrie geldt dat de bouw met een opvallend herstel te maken heeft. Tot 2014 is een behoorlijke hoeveelheid banen verloren gegaan. De recente jaren laten weer een forse groei zien, het afgelopen jaar kwamen er weer ruim 3.500 banen bij. Met 6,0% lag de groei ver boven de gemiddelde sectorale groei van 2,8%. Het totaal aantal banen ligt met 63.000 banen nog net niet op het niveau van het eerste crisisjaar (2008) toen er nog bijna 67.000 mensen in de bouw werkzaam waren. Het aantal eenmansbedrijven in de bouw blijft toenemen. Zo kwamen er het afgelopen jaar opnieuw bijna 1.000 eenmansbedrijven bij. Het aantal andere bedrijven bleef gelijk. Wel realiseerden deze bedrijven ook een aanzienlijk deel van de groei. Grafiek 2.4

Ontwikkeling banen bouw Gelderland 65.000 60.000 55.000 50.000 45.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2.5 Groothandel In de groothandel zijn er het afgelopen jaar 2.360 banen bijgekomen, goed voor een groei van 3,9%. Niet eerder waren er zo veel mensen werkzaam in deze sector. In het topjaar (2008) waren er 61.820 mensen werkzaam. Door de gunstige groeicijfers is het sectoraandeel iets toegenomen van 5,9% in 2014 tot 6,1% in 2019.

Grafiek 2.5

Ontwikkeling banen groothandel Gelderland 64.000 63.000 62.000 61.000 60.000 59.000 58.000 57.000 56.000 55.000 2010

11

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

2019

2.6 Detailhandel/autohandel Grafiek 2.6

Ontwikkeling banen detailhandel Gelderland 120.000 118.000 116.000 114.000 112.000 110.000 108.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Net als de groothandel groeit de detailhandel weer sinds 2015. In 2019 kwamen er 2.240 banen bij (iets minder dan vorig jaar) en kwam het totaal aantal banen daardoor uit op 119.590, goed voor 11,4% van de Gelderse werkgelegenheid. Het aantal banen groeide het afgelopen jaar met 1,9%, de groei lag daarmee onder het gemiddelde groeicijfer van 2,8%. Detailhandel/autohandel: deelsectoren met grootste absolute toename of afname aantal banen 2015-2019 Banen

Ontwikkeling

Ontwikkeling

2019

2018-2019

2015-2019

4711

Supermarkten e.d. winkels met een algemeen assort. (v&g)

36.420

1.200

3.790

4791

Detailhandel via internet

7.520

760

2.210

4511

Handel in en reparatie van personenauto's

11.420

180

1.020

4752

Winkels in doe-het-zelfartikelen

4.930

160

530

2.450

10

370

3.580

10

250

1.090

-30

250

3.050

60

200

150

-10

-40

3.790

-30

-60

180

-30

-70

1.220

-50

-70

1.030

-30

-80

570

-30

-80

980

0

-100

650

-20

-100

260

-90

-120

580

-60

-130

4.150

100

-160

Sector

4519 4774 4799 4520 4751 4776 4782 4724 4781 4777 4743 4762 4741 4789 4719

Handel in en reparatie van zwaardere bedrijfsauto’s Winkels in drogisterij-, medische en orthopedische artikelen Colportage, straathandel en bijbeh. detailhandel Gespecialiseerde reparatie van auto's Winkels in kledingstoffen, huishoudtextiel en fournituren Winkels in bloemen, planten, zaden, tuinbenodigdheden Markthandel in textiel, kleding en schoenen Winkels in brood, banket, chocolade en suikerwerk Markthandel in voedings- en genotmiddelen Winkels in juweliersartikelen en uurwerken Winkels in audio- en videoapparatuur of in algemeen assort. Winkels in kranten, tijdschriften en kantoorbehoeften Winkels in computers, randapparatuur en software Markthandel in non-food artikelen (geen textiel, kleding) Warenhuizen e.d. winkels met een algemeen assort. (nonfood)

4765

Winkels in speelgoed

330

-120

-230

4771

Winkels in kleding en mode-artikelen; textielsupermarkten

7.690

-200

-710

4772

Winkels in schoenen en lederwaren

1.360

-120

-750

12

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

De ontwikkelingen binnen de detailhandel lopen nogal uiteen. Zo geldt dat veel deelsectoren nauwelijks groei laten zien of zelfs fors banenverlies, vooral in de kleding-, schoenen- en speelgoedbranche. Dat de sector als geheel aanzienlijk groeit is vooral toe te schrijven aan de gunstige ontwikkeling bij de supermarkten, internetwinkels, autobranche en winkels in doe-het-zelf artikelen.

2.7 Vervoer, opslag en communicatie Grafiek 2.7

Ontwikkeling banen vervoer/opslag en communicatie Gelderland 74.000 73.000 72.000 71.000 70.000 69.000 68.000 67.000 66.000 65.000 64.000 63.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Het afgelopen jaar was in de sector vervoer/opslag en communicatie goed voor 2.640 nieuwe banen (3,7%), daarmee lag de groei boven het gemiddelde groeicijfer van 2,8%. De groei in banen werd binnen de sector vooral gerealiseerd door de het goederenvervoer over de weg (+1.010), expediteurs (+600) en distributiecentra (+320). Het sectoraandeel is de afgelopen langzaam gegroeid van 6,6% in 2010 tot 7,1% in 2019.

2.8 Horeca Grafiek 2.8

Ontwikkeling banen horeca Gelderland 52.000 51.000 50.000 49.000 48.000 47.000 46.000 45.000 44.000 43.000 42.000 41.000 40.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

De horeca blijft zich opvallend goed ontwikkelen. Dit jaar zijn er weer 1.680 banen bijgekomen. Ten opzichte van 2010 bedroeg de toename maar liefst 8.500 banen. Alleen de zakelijke dienstverlening groeide in die periode nog harder. Het sectoraandeel groeide als gevolg hiervan van 4,3% in 2010 tot 4,9% in 2019.

13

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

2.9 Financiële sector Grafiek 2.9

Ontwikkeling banen financiële dienstverlening Gelderland 24.000 22.000 20.000 18.000 16.000 14.000 12.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

De financiële sector verliest al sinds 2000 banen. Na 2008 is het banenverlies in een stroomversnelling gekomen. Waren er in 2000 nog 29.000 mensen werkzaam in de financiële sector, inmiddels is dat afgenomen tot 14.570, een halvering. Het sectoraandeel is hierdoor gedaald van 3,2% tot 1,4%. Ook het afgelopen jaar was weer sprake van banenverlies, -470 banen ofwel -3,1%.

2.10 Zakelijke dienstverlening Grafiek 2.10

Ontwikkeling banen zakelijke dienstverlening Gelderland 155.000 150.000 145.000 140.000 135.000 130.000 125.000 120.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

De werkgelegenheid in de zakelijke dienstverlening is ook het afgelopen jaar fors gegroeid. De sector nam toe met 5.900 banen (+4,1%) en groeide tot totaal 150.520 banen. Het sectoraandeel ligt momenteel op 14,4% en is langzamerhand gegroeid vanaf 8,2% in 1986.

Grootste deelsector binnen de zakelijke dienstverlening Banen 2019

Toename 2018-2019

Toename 2010-2019

8121

Interieurreiniging v. gebouwen

17.890

360

3.570

70221

Organisatie-adviesbureaus

16.780

330

3.510

7112

Ingenieurs/ov. techn.ontwerp

14.140

680

1.660

7311

Reclamebureaus

8.650

60

80

78202

Uitleenbureaus

6.820

80

2.090

69209

Overige administratiekantoren

6.560

230

720

8130

Landschapsverzorging

5.420

270

1.240

70222

Advisering gebied management

4.460

290

1.740

3.030

200

-230

2.940

80

610

69202 69203

14

Accountantsadministratieconsulenten Boekhoudkantoren

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Binnen de zakelijke dienstverlening is de interieurreiniging de grootste deelsector gevolgd door de organisatie-adviesbureaus. Beide deelsectoren waren de afgelopen 10 jaar goed voor ieder meer dan 3.500 nieuwe banen. Naast groeiers waren er ook een aantal deelsectoren met opvallend banenverlies: zo gingen bij de particuliere beveiliging bijna 1.000 banen verloren. Bij architecten gingen 310 banen verloren. Het afgelopen jaar gingen binnen deze deelsector overigens bijna nergens banen verloren.

2.11 Openbaar bestuur Grafiek 2.11

Ontwikkeling banen openbaar bestuur Gelderland 55.000 53.000 51.000 49.000 47.000 45.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Het aantal banen bij de overheid is sinds 2016 min of meer stabiel. Dit jaar gingen er 100 banen verloren waardoor het totale aantal banen nu op 49.770 uitkomt. Vanaf 2005 is het aantal in de loop van de tijd aanzienlijk afgenomen. In 2009 werden nog 54.730 banen geteld.

2.12 Onderwijs Grafiek 2.12

Ontwikkeling banen onderwijs Gelderland

75.000 74.000 73.000 72.000 71.000 70.000 69.000 68.000 67.000 66.000 65.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2017

2019

Sinds 2015 groeit het aantal banen in het onderwijs weer. Het afgelopen jaar kwamen er 2.070 banen bij. De groei van 2,9% lag daarmee zelfs iets boven de gemiddelde groei. Het aantal banen in deze sector was nog niet eerder zo hoog. Het sectoraandeel is de afgelopen 20 jaren nauwelijks gewijzigd en ligt rond de 7,0%. Over lange termijn bezien is de groei in de pas gelopen met de gemiddelde ontwikkeling.

15

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Ontwikkeling banen binnen onderwijs Sector

Banen 2019

Ontwikkeling 2018-2019

Ontwikkeling 2010-2019

8520

Primair en speciaal onderwijs

21.830

670

-1.750

8531

Algemeen vormend voortgezet onderwijs

16.190

-270

-420

8532

Middelbaar beroepsonderwijs en educatie

5.220

0

330

8541

Niet-universitair hoger onderwijs

5.930

160

1.400

8542

Universitair hoger onderwijs

9.120

120

620

8551

Sport- en recreatieonderwijs

2.510

370

1.800

8552

Cultureel onderwijs

1.790

120

210

8553

Auto- en motorrijscholen

1.460

80

0

8559

Overig onderwijs (rest)

8.900

810

2.800

8560

Dienstverlening voor het onderwijs

580

20

370

73.520

2.070

5.350

Totaal onderwijs

Bijna een derde van de onderwijssector wordt gevormd door het basisonderwijs. De afgelopen 10 jaar is hier, ondanks de groei van de afgelopen jaren, netto nog steeds een banenverlies geteld (-1.750). De ontwikkelingen bij het algemeen vormend voortgezet onderwijs zijn nog steeds niet gunstig, dit jaar -270 banen. De groei van het aantal banen bij “Overig Onderwijs” wordt vooral bepaald door bedrijfs­ opleidingen en studiebegeleiding, de afgelopen 10 jaren respectievelijk +1.520 en +1.250 nieuwe banen.

2.13 (Gezondheids-) Zorg Grafiek 2.13

Aantal banen zorg Gelderland 190.000 185.000 180.000 175.000 170.000 165.000 160.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Het aantal banen in de zorg blijft groeien na de forse dip in de periode 2012-2015. Het afgelopen jaar nam de werkgelegenheid toe met 5.360 (+3,0%) tot 185.270 banen. Inmiddels is het banenverlies uit de periode 2012-2015 weer gecompenseerd. Niet eerder waren zo veel mensen in de zorg werkzaam. Hiermee is de sector de grootste in Gelderland. Een beeld dat de zorg onevenredig hard groeit is echter niet terecht, het sectoraandeel in de afgelopen 10 jaren gedaald van 18,1% naar 17,7%.

16

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Ontwikkeling banen binnen de zorg, grootste groeiers en dalers Banen 2019

Ontwikkeling 2018-2019

Ontwikkeling 2010-2019

86919

Ov.paramed.praktijken

7.130

160

3.850

86922

Arbobegeleiding/reïntegratie

3.950

-50

2.620

8621

Praktijken van huisartsen

5.940

340

2.060

8720

Huizen verstand. gehandic.

22.260

420

1.600

86913

Prakt.psychothera,-logen,pedag

4.470

300

1.190

86912

Praktijken fysiotherapeuten

4.200

200

1.140

8891

Kinderopvang

11.040

310

1.100

86102

Algemene ziekenhuizen

21.400

330

1.000

88102

Welzijnswerk voor ouderen

400

10

-10

88999

Overig maatschappelijk advies

2.270

180

-40

88993

Lokaal welzijnswerk

1.330

80

-290

86103

Categorale ziekenhuizen

2.110

-60

-370

86104

Geestelijke gezondheidszorg

7.640

-60

-460

88991

Ambulante jeugdzorg

1.750

110

-580

8710

Verpleeghuizen

14.700

250

-1.130

88992

Maatschappelijk werk

3.590

60

-1.890

86923

Preventieve gezondheidszorg

2.550

30

-3.600

88101

Thuiszorg

19.240

600

-5.830

Totaal zorg

185.270

5.360

6.760

De groei van de werkgelegenheid bij de paramedische praktijen (o.a. acupunctuur, ergotherapie, logopedie, voetzorg) is hoofdzakelijk toe te schrijven aan een forse toename van het aantal nieuwe eenmansbedrijven. De groei bij arbobegeleiding/reïntegratie kan voor een groot deel worden toegeschreven aan het “overhevelen” van banen uit de sociale werkvoorziening. Opvallend zijn ook de ontwikkelingen bij de thuiszorg; in de periode 2010-2017 zijn in totaal 6.440 banen verloren gaan. De afgelopen jaren zijn er weer banen bij gekomen, 600 in 2019. In de kinderopvang doet zich een vergelijkbaar fenomeen voor; in de periode 2011-2015 gingen er 1.470 banen verloren waardoor er in 2015 nog 9.060 banen waren. Inmiddels is dat weer toegenomen tot 19.240, mede door een groei van 310 banen afgelopen jaar. In tegenstelling tot de thuiszorg is hier de afgelopen 10 jaren bezien wel sprake van een netto groei van 1.100 banen.

17

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

2.14 Overige dienstverlening Grafiek 2.14

Ontwikkeling banen overige dienstverlening Gelderland 45.000 44.000 43.000 42.000 41.000 40.000 39.000 38.000 37.000 36.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Met een sectoraandeel van 4,2% is de overige dienstverlening een van de kleinere sectoren in Gelderland. Sinds 2013 neemt het aantal banen gestaag toe. Dit jaar goed voor een groei van bijna 560 banen. Het groeipercentage lag met 1,3% onder het Gelders gemiddelde.

Ontwikkeling banen binnen de overige dienstverlening Banen 2019

Ontwikkeling 2018-2019

Ontwikkeling 2015-2019

90

Kunst

9.340

570

1.590

91

Culturele uitleencentra, archieven, musea, dierentuinen

2.470

-90

-230

92

Loterijen en kansspelen

490

30

90

93

Sport en recreatie

10.320

50

310

94

Levensbeschouwelijke en politieke organisaties

2.480

-30

-230

95

Reparatie van computers en consumentenartikelen

2.060

-60

-10

96

Wellness en overige dienstverlening; uitvaartbranche

17.130

100

1.020

Totaal overige dienstverlening

44.290

560

2.540

Opvallend is de groei van de kunstsector. Bleven de andere deelsectoren min of meer stabiel, bij de kunstsector nam het aantal banen toe met 570. Voor een belangrijk deel is de groei hiervan terug te voeren op de podiumkunst (+220) en scheppende kunst (+160). In beide deelsectoren is het aantal eenmansbedrijven met bijna dezelfde aantallen toegenomen.

18

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

3 Regionaal In regionaal perspectief geldt dat de gunstige werkgelegenheidsontwikkelingen breed terug te vinden zijn, alle regio’s kenden het afgelopen jaar een banengroei van meer dan 2%. De regionale verschillen zijn beperkt. Opvallend is dat de regio Achterhoek ook dit jaar weer een forse banengroei laat zien. Tot 2016 kende de Achterhoek steeds aanzienlijk banenverlies, de afgelopen jaren is sprake van toename van de werkgelegenheid. Over de lange termijn (2010-2019) valt op de dat Food Valley veruit de hoogste banengroei kent, gemiddeld 1,3% per jaar. Binnen de regio’s tellen alle gemeenten groei van de werk­ gelegenheid, geen enkele gemeente heeft het afgelopen jaar banenverlies te zien gegeven (zie bijlage kaart).

Banengroei naar regio Regio

Banen 2019

Absoluut 2018-2019

In % 2018-2019

Gem. in % 2010-2019

Regio aandeel 2019

Cleantech regio

173.000

3.820

2,3%

0,5%

16,6%

Achterhoek

127.050

4.170

3,4%

0,1%

12,2%

Regio ArnhemNijmegen

390.240

10.350

2,7%

0,7%

37,4%

Rivierenland

117.440

3.870

3,4%

0,6%

11,2%

Food Valley

143.750

4.460

3,2%

1,3%

13,8%

Noord Veluwe

93.310

2.190

2,4%

0,6%

8,9%

1.044.780

28.870

2,8%

0,6%

100,0%

Gelderland

3.1 Cleantech regio Tot en met 2016 verliep de werkgelegenheidsontwikkeling in de regio relatief gunstig. De afgelopen 3 jaren is het beeld net wat minder gunstig dan in de rest van Gelderland. Over de afgelopen 10 jaren bezien is de gemiddelde ontwikkeling met 0,5% iets minder dan het Gelders cijfers van 0,6%. Het indexcijfer voor de regio ligt met 104,4 iets onder het Gelderse cijfer (106,0). Grafiek 3.1

Indexcijfer Cleantech en Gelderland (2010 = 100) 106 105 104 103 102 101 100 99 98 97

Gelderland

96

Cleantech regio 2010

19

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Ontwikkeling banen Cleantech regio Verschil t.o.v.

Sector

Banen 2019

Ontwikkeling absoluut 2018-2019

in % 2018-2019

Sector aandeel

Gelderland Groei

Afwijking2 Sector­ aandeel

A

Landbouw/Visserij

4.010

-40

-0,9%

2,3%

-0,2%

-0,3%

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

19.810

330

1,7%

11,5%

-0,8%

0,4%

DE

Nutsbedrijven

1.710

-20

-1,1%

1,0%

-4,5%

-0,3%

F

Bouwnijverheid

8.970

620

7,4%

5,2%

1,4%

-0,9%

GA

Groothandel

8.180

250

3,2%

4,7%

-0,7%

-1,3%

GB

Detailhandel/autohandel

19.480

290

1,5%

11,3%

-0,4%

-0,2%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

9.100

310

3,5%

5,3%

-0,2%

-1,8%

I

Horeca

8.340

190

2,3%

4,8%

-1,2%

0,0%

K

Financiële instellingen

5.330

-100

-1,8%

3,1%

1,3%

1,7%

LN

Zakelijke dienstverlening

25.300

670

2,7%

14,6%

-1,3%

0,2%

O

Openbaar bestuur

13.610

-260

-1,9%

7,9%

-1,7%

3,1%

P

Onderwijs

9.640

480

5,2%

5,6%

2,3%

-1,5%

Q

Gezondheidszorg

31.970

1.190

3,9%

18,5%

0,9%

0,7%

RS

Overige dienstverlening

7.560

-80

-1,1%

4,4%

-2,4%

0,1%

173.000

3.820

2,3%

100,0%

-0,6%

12,6%

Alle sectoren

De Cleantech regio telde in 2019 173.000 banen. Met een groei van 2,3% lag de ontwikkeling (-0,6%-punt) onder het Gelderse beeld. In de gezondheidszorg (+1.190) en de zakelijke dienstverlening (+670) zijn er veel banen bijgekomen. Ook de bouwnijverheid was goed voor +620 banen. Banenverlies was er bij het openbaar bestuur, grotendeels toe te schrijven aan defensie. Het banenverlies bij de landbouw, financiële sector en overige dienstverlening was beperkt. Bij de sectorstructuur geldt dat overheid en financiële sector goed zijn vertegenwoordigd. Daarnaast is de gezondheidszorg met een sectoraandeel van 18,5% relatief goed vertegenwoordigd. Groothandel, vervoer en onderwijs zijn wat minder sterk aanwezig. De verschillen in sectorstructuur met de rest van Gelderland zijn beperkt.

2

20

Als maatstaf voor afwijking van de Gelderse structuur zijn de absolute verschillen per sector gesommeerd. Met 12,6% kent de regio de kleinste afwijking van de sectorstructuur.

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

3.2 Achterhoek De werkgelegenheidsontwikkeling in de Achterhoek is de afgelopen 10 jaren aanzienlijk minder gunstig verlopen dan in de rest van Gelderland. Het is dan ook opvallend dat de groei in 2019 op 3,4% uitkomt. Door de toename van het aantal banen dit jaar is het niveau inmiddels uitgekomen boven dat van 2009. Door de ongunstige ontwikkelingen in de periode 2009-2015 geldt wel dat het indexcijfer met 100,9 wel aanzienlijk is achtergebleven bij dat van de andere regio’s. Grafiek 3.2

Indexcijfer Achterhoek en Gelderland (2010 = 100) 106 104 102 100 98 96 94

Gelderland

92

Achterhoek 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

De Achterhoek kende het afgelopen jaar, met een groei van 4.170 banen net als het voorgaande jaar, een gunstige ontwikkeling. Er was een bovengemiddelde groei in de gezondheidszorg (+1.300), maar ook de industrie (+560), zakelijke dienstverlening (+580) en groothandel (+530) waren goed voor de nodige nieuwe banen. Bij de sectorstructuur valt op dat de industrie met 17,9% sterk vertegenwoordigd is (maar liefst 6,9%-punt boven het gemiddelde Gelderse aandeel). Ook de landbouw is met een aandeel van 4,9% nog sterk vertegenwoordigd. In de dienstverlenende sectoren is het aandeel banen juist wat lager. De Achterhoek lijkt daarmee een wat meer traditionele sectorstructuur te hebben en ook aanzienlijk (22,9%) af te wijken van de structuur in Gelderland.

Ontwikkeling banen regio Achterhoek Verschil t.o.v.

Sector

Banen 2019

Ontwikkeling absoluut 2018-2019

in % 2018-2019

Sectoraandeel

Gelderland Groei

Afwijking sector­ aandeel

A

Landbouw/Visserij

6.280

-50

-0,7%

4,9%

0,1%

2,3%

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

22.740

560

2,5%

17,9%

0,0%

6,9%

DE

Nutsbedrijven

990

10

1,2%

0,8%

-2,1%

-0,5%

F

Bouwnijverheid

8.280

330

4,1%

6,5%

-1,9%

0,5%

GA

Groothandel

8.590

530

6,6%

6,8%

2,7%

0,7%

GB

Detailhandel/autohandel

15.670

210

1,4%

12,3%

-0,6%

0,9%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

5.680

190

3,5%

4,5%

-0,2%

-2,6%

I

Horeca

6.390

150

2,4%

5,0%

-1,1%

0,2%

K

Financiële instellingen

970

-10

-1,4%

0,8%

1,7%

-0,6%

LN

Zakelijke dienstverlening

12.890

580

4,7%

10,1%

0,6%

-4,3%

O

Openbaar bestuur

3.710

120

3,3%

2,9%

3,5%

-1,8%

P

Onderwijs

7.320

120

1,6%

5,8%

-1,3%

-1,3%

Q

Gezondheidszorg

22.340

1.300

6,2%

17,6%

3,2%

-0,1%

RS

Overige dienstverlening

5.210

150

2,9%

4,1%

1,7%

-0,1%

127.050

4.170

3,4%

100,0%

0,6%

22,9%

Alle sectoren

21

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

3.3 Regio Arnhem-Nijmegen De werkgelegenheidsontwikkeling in de regio Arnhem-Nijmegen (de grootste regio qua aantal banen) loopt vrijwel in de pas met de Gelderse ontwikkeling. Het indexcijfer komt met 106,3 vrijwel op het niveau van Gelderland (106,0). Grafiek 3.3

Indexcijfer Arnhem-Nijmegen en Gelderland (2010 = 100) 108 106 104 102 100 98 96

Gelderland

94

Arnhem-Nijmegen 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Het afgelopen jaar nam de werkgelegenheid toe met 10.350 banen (+2,7%) en de regio was daarmee goed voor 36% van de totale werkgelegenheidsgroei in Gelderland.

Ontwikkeling banen regio Arnhem-Nijmegen Verschil t.o.v.

Sector

Banen 2019

Ontwikkeling absoluut 2018-2019

in % 2018-2019

Sectoraandeel

Gelderland Groei

Afwijking sector­ aandeel

A

Landbouw/Visserij

4.580

-130

-2,8%

1,2%

-2,1%

-1,4%

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

31.710

970

3,1%

8,1%

0,6%

-2,9%

DE

Nutsbedrijven

8.740

510

6,3%

2,2%

2,9%

0,9%

F

Bouwnijverheid

17.060

740

4,6%

4,4%

-1,4%

-1,7%

GA

Groothandel

19.420

890

4,8%

5,0%

1,0%

-1,1%

GB

Detailhandel/autohandel

41.880

740

1,8%

10,7%

-0,1%

-0,7%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

30.370

1.400

4,8%

7,8%

1,2%

0,7%

I

Horeca

19.900

610

3,2%

5,1%

-0,3%

0,2%

K

Financiële instellingen

4.530

-140

-2,9%

1,2%

0,2%

-0,2%

LN

Zakelijke dienstverlening

61.790

1.950

3,3%

15,8%

-0,8%

1,4%

O

Openbaar bestuur

19.980

290

1,5%

5,1%

1,7%

0,4%

P

Onderwijs

31.840

620

2,0%

8,2%

-0,9%

1,1%

Q

Gezondheidszorg

81.100

1.500

1,9%

20,8%

-1,1%

3,0%

RS

Overige dienstverlening

17.340

400

2,4%

4,4%

1,1%

0,2%

Alle sectoren

390.240

10.350

2,7%

100,0%

-0,1%

16,1%

Bij de sectorstructuur valt op dat met name de landbouw, industrie, bouw en groothandel wat minder vertegenwoordigd zijn, de dienstverlenende sectoren (met name gezondheidszorg) daarentegen juist wat meer. De zakelijke dienstverlening zorgde met bijna 2.000 banen voor de meeste nieuwe banen, maar ook de gezondheidszorg (+1.500) en vervoer (+1.400) waren goed voor veel nieuwe banen.

22

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

3.4 Rivierenland De afgelopen 10 jaar is de werkgelegenheidsontwikkeling in Rivierenland net iets minder gunstig geweest dan in Gelderland gemiddeld genomen. Het indexcijfer 2019 ligt met 105,7 net iets onder het Gelderse cijfer (106,0). Grafiek 3.4

Indexcijfer Rivierenland en Gelderland (2010 = 100) 108 106 104 102 100 98 96 94

Gelderland 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Rivierenland

Net als vorig jaar lag ook dit jaar de groei (+3,4%) weer boven het Gelderse gemiddelde (+2,8%). Er kwamen 3.870 banen bij waardoor het totaal nu op 117.440 staat. Nieuwe banen waren er dit jaar vooral in de sectoren zakelijke dienstverlening (+770), vervoer (+630) en bouw (+560).

Ontwikkeling banen regio Rivierenland Verschil t.o.v.

Sector

Banen 2019

Ontwikkeling absoluut 2018-2019

in % 2018-2019

Sectoraandeel

Gelderland Groei

Afwijking sector­ aandeel

A

Landbouw/Visserij

6.240

-20

-0,3%

5,3%

0,5%

2,7%

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

13.650

380

2,9%

11,6%

0,4%

0,6%

DE

Nutsbedrijven

1.270

-40

-3,1%

1,1%

-6,4%

-0,2%

F

Bouwnijverheid

8.950

560

6,6%

7,6%

0,7%

1,6%

GA

Groothandel

10.700

180

1,8%

9,1%

-2,1%

3,0%

GB

Detailhandel/autohandel

13.530

290

2,2%

11,5%

0,3%

0,1%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

13.750

630

4,8%

11,7%

1,1%

4,6%

I

Horeca

4.460

210

5,0%

3,8%

1,6%

-1,1%

K

Financiële instellingen

880

70

8,3%

0,8%

11,5%

-0,6%

LN

Zakelijke dienstverlening

16.330

770

5,0%

13,9%

0,9%

-0,5%

O

Openbaar bestuur

2.720

-30

-1,2%

2,3%

-1,0%

-2,5%

P

Onderwijs

6.060

330

5,7%

5,2%

2,8%

-1,9%

Q

Gezondheidszorg

14.000

430

3,2%

11,9%

0,2%

-5,8%

RS

Overige dienstverlening

4.910

100

2,1%

4,2%

0,9%

-0,1%

117.440

3.870

3,4%

100,0%

0,6%

25,2%

Alle sectoren

Wat betreft de sectorstructuur geldt dat de sectoren groothandel, vervoer, landbouw, industrie, en bouwnijverheid meer dan gemiddeld zijn vertegenwoordigd. De dienst­ verlenende sectoren juist wat minder waarbij vooral het lage aandeel gezondheidszorg opvalt. Met 25,2% telt de regio de grootste verschillen in de sectorstructuur. De afwijking in sectorstructuur lijkt in de loop van de tijd wat groter te worden.

23

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

3.5 Food Valley De regio Food Valley kent de afgelopen jaren veruit de hoogste banengroei. Daar waar de meeste regio’s in de periode 2012-2015 een fors banverlies kenden is in Food Valley het aantal banen slechts beperkt afgenomen. Vanaf 2015 is er sprake van forse groei hetgeen heeft geleid tot een indexcijfer van ruim 112. Grafiek 3.5

Indexcijfer Food Valley en Gelderland (2010 = 100) 112 110 108 106 104 102 100

Gelderland

98

Food Valley 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Het afgelopen jaar groeide de werkgelegenheid met 4.460 banen (+3,2%). De groei vond vooral plaats in de sectoren zakelijke dienstverlening (+1.520), bouwnijverheid (+760) en industrie (+730). Alleen in de financiële sector was sprake van substantieel banenverlies (-260).

Ontwikkeling banen regio Food Valley Verschil t.o.v.

Sector

Banen 2019

Ontwikkeling absoluut 2018-2019

in % 2018-2019

Sectoraandeel

Gelderland Groei

Afwijking sector­ aandeel

A

Landbouw/Visserij

3.760

-20

-0,5%

2,6%

0,3%

0,0%

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

16.040

730

4,7%

11,2%

2,2%

0,1%

DE

Nutsbedrijven

610

-30

-5,2%

0,4%

-8,5%

-0,9%

F

Bouwnijverheid

10.670

760

7,7%

7,4%

1,7%

1,4%

GA

Groothandel

11.560

290

2,6%

8,0%

-1,3%

2,0%

GB

Detailhandel/autohandel

16.410

390

2,4%

11,4%

0,5%

0,0%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

10.530

-20

-0,2%

7,3%

-3,9%

0,2%

I

Horeca

6.210

310

5,2%

4,3%

1,8%

-0,5%

K

Financiële instellingen

2.130

-260

-11,0%

1,5%

-7,8%

0,1%

LN

Zakelijke dienstverlening

23.740

1.520

6,8%

16,5%

2,7%

2,1%

O

Openbaar bestuur

4.840

-80

-1,5%

3,4%

-1,3%

-1,4%

P

Onderwijs

13.310

390

3,0%

9,3%

0,1%

2,2%

Q

Gezondheidszorg

18.720

510

2,8%

13,0%

-0,2%

-4,7%

RS

Overige dienstverlening

5.240

-40

-0,7%

3,6%

-2,0%

-0,6%

143.750

4.460

3,2%

100,0%

0,4%

16,3%

Alle sectoren

Opvallende zaken in de sectorstructuur zijn de hoge aandelen van het onderwijs, zakelijke dienstverlening en groothandel en het lage aandeel gezondheidszorg.

24

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

3.6 Noord Veluwe Op de Noord Veluwe is het ontwikkelingsbeeld wat wisselvallig geweest. Een aantal jaren was de ontwikkeling net wat gunstiger dan gemiddeld. De groei heeft het afgelopen jaar (+2,4%) echter net onder het Gelderse gemiddelde gelegen. Hierdoor is het indexcijfer uitgekomen op 105,9, maar net iets onder de 106,0 voor Gelderland. Grafiek 3.6

Indexcijfer Noord Veluwe en Gelderland (2010 = 100) 110 108 106 104 102 100 98 96

Gelderland 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Noord Veluwe

Het afgelopen jaar kwamen er vooral banen bij in de bouw (+540), gezondheidszorg (+440) en de zakelijke dienstverlening (+410). De bouw lijkt daarmee een inhaalslag te maken. Was de industrie vorig jaar nog goed voor ruim 400 nieuw banen, dit jaar gingen er 120 banen verloren. Het banenverlies bij de overheid (-140) is net als vorig jaar geheel toe te schrijven aan ontwikkelingen bij defensie. De sectorstructuur op de Noord Veluwe wijkt niet sterk af van die van Gelderland. De zakelijke dienstverlening is wat minder aanwezig, terwijl de bouw juist meer vertegenwoordigd is.

Ontwikkeling banen regio Noord Veluwe Verschil t.o.v.

Sector

Banen 2019

Ontwikkeling absoluut 2018-2019

in % 2018-2019

Sectoraandeel

Gelderland Groei

Afwijking sector­ aandeel

A

Landbouw/Visserij

2.230

40

1,9%

2,4%

2,7%

-0,2%

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

11.380

-120

-1,0%

12,2%

-3,5%

1,2%

DE

Nutsbedrijven

250

10

2,9%

0,3%

-0,5%

-1,0%

F

Bouwnijverheid

9.140

540

6,3%

9,8%

0,3%

3,8%

GA

Groothandel

4.860

210

4,4%

5,2%

0,5%

-0,8%

GB

Detailhandel/autohandel

12.630

320

2,6%

13,5%

0,7%

2,1%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

4.750

120

2,6%

5,1%

-1,1%

-2,0%

I

Horeca

5.420

220

4,1%

5,8%

0,7%

0,9%

K

Financiële instellingen

730

-30

-3,7%

0,8%

-0,6%

-0,6%

LN

Zakelijke dienstverlening

10.470

410

4,1%

11,2%

0,0%

-3,2%

O

Openbaar bestuur

4.920

-140

-2,7%

5,3%

-2,5%

0,5%

P

Onderwijs

5.350

140

2,7%

5,7%

-0,2%

-1,3%

Q

Gezondheidszorg

17.140

440

2,6%

18,4%

-0,4%

0,6%

RS

Overige dienstverlening

4.050

30

0,6%

4,3%

-0,7%

0,1%

Alle sectoren

93.310

2.190

2,4%

100,0%

-0,4%

18,4%

25

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

4 Type baan De gegevens in deze rapportage over banen hebben betrekking op alle banen. Bij de registratie van de aantallen banen wordt onderscheid gemaakt tussen grote banen (12 uur en meer), kleine banen (minder dan 12 uur) en uitzendbanen. In 2019 betreft 80% van alle banen reguliere banen van 12 uur of meer. Het aandeel banen minder dan 12 uur ligt op 15%. Het gebruik van uitzendarbeid ligt met 52.940 banen op 5,1% en is daarmee ten opzichte van vorig jaar toegenomen met 0,2%-punt. In 2010 was dat aandeel nog 3,5%. In absolute termen groeide het aantal uitzendbanen van 34.360 in 2010 tot 52.940 in 2019 (+18.580). Grafiek 4.1

Banen naar type dienstverband 5% 15%

12 uur of meer per week minder dan 12 uur per week uitzendbanen

52.940 161.430

830.410

80%

Het afgelopen jaar is de banengroei vooral tot stand gekomen door toename van het aantal grote banen (>=12 uur). Opmerkelijk is de groei van het aantal kleine banen; vorig jaar was hier juist een afname geteld. Daarbij valt ook de toename bij de detailhandel op. Hier lijkt ook deels sprake van een verschuiving van grote naar kleine banen.

Ontwikkeling aantal banen naar type 2018-2019 Sector

Grote banen

Kleine banen

Uitzendbanen

Alle banen

A

Landbouw/Visserij

-200

0

-10

-220

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

2.410

20

430

2.860

DE

Nutsbedrijven

50

40

360

440

F

Bouwnijverheid

2.660

220

670

3.540

GA

Groothandel

1.670

250

440

2.360

GB

Detailhandel/autohandel

-310

2.380

170

2.240

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

2.040

340

260

2.640

I

Horeca

950

620

120

1.680

K

Financiële instellingen

-300

20

-190

-470

LN

Zakelijke dienstverlening

4.040

1.210

660

5.900

O

Openbaar bestuur

140

-90

-150

-100

P

Onderwijs

2.040

200

-160

2.070

Q

Gezondheidszorg

3.870

1.140

360

5.360

RS

Overige dienstverlening

220

450

-110

560

19.250

6.780

2.840

28.870

Alle sectoren

26

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

5 Bedrijven3 Grafiek 5.1

Aantal bedrijven Gelderland 200.000 190.000 180.000 170.000 160.000 150.000 140.000 130.000 120.000 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Het aantal bedrijven blijft snel groeien. Werden er vorig jaar ongeveer 7.670 nieuwe bedrijven geteld (netto toename), dit jaar waren dat er weer 6.840. Daarmee herbergt Gelderland inmiddels 191.790 bedrijven. 20 jaar geleden waren dat er nog slechts 105.890.

Ontwikkeling aantal bedrijven naar sector 1999

2018

2019

Ontwik­keling totaal 2018-2019

Waarvan eenpitter 2018-2019

A

Landbouw/Visserij

15.610

10.680

10.600

-80

230

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

6.530

8.260

8.490

220

290

DE

Nutsbedrijven

240

390

400

10

20

F

Bouwnijverheid

7.760

18.950

19.960

1.010

1.080

GA

Groothandel

8.350

9.080

9.040

-40

100

GB

Detailhandel/autohandel

17.680

21.220

21.580

360

780

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

5.860

12.350

12.850

500

630

I

Horeca

5.130

6.240

6.390

150

240

K

Financiële instellingen

2.280

1.360

1.380

20

30

LN

Zakelijke dienstverlening

16.900

43.870

45.820

1.960

1.930

O

Openbaar bestuur

610

400

400

-10

0

P

Onderwijs

3.750

10.510

11.360

850

550

Q

Gezondheidszorg

6.510

21.450

22.730

1.280

1.220

RS

Overige dienstverlening

8.680

20.200

20.810

610

640

105.890

184.950

191.790

6.840

7.740

Alle sectoren

3

27

(In deze rapportage wordt overwegend gesproken over bedrijven. De PWE telt in feite echter vestigingen; locaties waar of van waaruit gewerkt wordt. Omdat sommige bedrijven uit meerdere vestigingen bestaan zal het aantal bedrijven/organisaties wat kleiner zijn.)

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

De toename van het aantal bedrijven was vooral te vinden bij de zakelijke dienstverlening (+1.960), gezondheidszorg (+1.280) en de bouw (+1.010). Wordt gekeken naar de bedrijfsgrootte dan valt op dat de groei geheel wordt bepaald door de ontwikkelingen bij de eenmansbedrijven. Het afgelopen jaar kwamen er 7.740 eenmansbedrijven bij, wat dan ook betekent dat het aantal overige bedrijven met bijna 900 is afgenomen. Ook bezien over de afgelopen 20 jaar was de zakelijke dienstverlening verantwoordelijk voor de meeste nieuwe bedrijven (+28.920). Daarnaast kwamen er veel nieuwe bedrijven in de gezondheidszorg (+16.220) , overige dienstverlening (+12.130) en de bouw (+12.200). In de landbouw verdwenen ruim 5.000 bedrijven.

Ontwikkeling bedrijven en banen bij eenmansbedrijven en overige bedrijven 1999

2009

2019

Toename 1999-2019

Eenmansbedrijven

36.980

77.820

132.320

95.340

Overige bedrijven

68.910

65.530

59.470

-9.440

Alle bedrijven

105.890

141.350

191.790

85.900

34,9%

55,1%

69,0%

Eenmansbedrijven

36.980

77.820

132.320

95.340

Overige bedrijven

833.540

907.730

912.460

78.920

Alle bedrijven

870.520

985.810

1.044.780

174.260

4,2%

7,9%

12,7%

Bedrijven

Aandeel eenmansbedrijven

Banen

Aandeel banen van eenmansbedrijven

De eenmansbedrijven maken inmiddels 69% uit van de bedrijvenpopulatie. In termen van banen is de bijdrage van bijna 13% een stuk bescheidener. De afgelopen 20 jaren kwamen er ruim 95.000 eenmansbedrijven bij, goed voor evenzoveel banen. Het aantal overige bedrijven nam met bijna 9.500 af maar de resterende bedrijven waren wel goed voor 79.000 extra banen. Het gemiddelde aantal banen per (niet eenmans-) bedrijf is daarmee toegenomen van 12,1 naar 15,3.

28

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

6 Bedrijventerreinen Gelderland kent momenteel ca. 460 bedrijventerreinen4) waar bedrijven zijn gevestigd. In totaal gaat het om 10.466 ha. bruto (totaal oppervlak van de terreinen) waarvan 8.546 ha. netto beschikbaar is voor bedrijven. Er was 7.868 ha. al uitgegeven aan bedrijven. Op deze terreinen zijn 19.580 bedrijven gevestigd, goed voor 341.750 banen.

Banen op bedrijventerreinen, sectorstructuur 2019 Sector

Banen 2019

Delen op terreinen

Structuur terreinen

Structuur elders

A

Landbouw/Visserij

1.520

5,6%

0,4%

3,6%

BC

Industrie/Delfstoffenwinning

89.170

77,3%

26,1%

3,7%

DE

Nutsbedrijven

7.280

53,7%

2,1%

0,9%

F

Bouwnijverheid

30.500

48,4%

8,9%

4,6%

GA

Groothandel

48.040

75,9%

14,1%

2,2%

GB

Detailhandel/autohandel

28.030

23,4%

8,2%

13,0%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

45.820

61,8%

13,4%

4,0%

I

Horeca

2.520

5,0%

0,7%

6,9%

K

Financiële instellingen

6.540

44,9%

1,9%

1,1%

LN

Zakelijke dienstverlening

58.580

38,9%

17,1%

13,1%

O

Openbaar bestuur

6.230

12,5%

1,8%

6,2%

P

Onderwijs

3.070

4,2%

0,9%

10,0%

Q

Gezondheidszorg

9.280

5,0%

2,7%

25,0%

RS

Overige dienstverlening

5.180

11,7%

1,5%

5,6%

341.750

32,7%

100,0%

100,0%

Terreinen herbergen 10% van de Gelderse bedrijvigheid en 33% van de werkgelegenheid. Van de industriële werkgelegenheid is 77% te vinden op bedrijventerreinen. Ook groothandel (75%) en vervoer (62%) zijn overwegend gevestigd op bedrijventerreinen. Onderwijs, zorg, horeca en landbouw zijn maar in geringe mate te vinden op terreinen. E.e.a. vertaalt zich ook in de sectorstructuur op terreinen. Meer dan een kwart van het aantal banen op terreinen valt binnen de industrie. Ook de sectoren zakelijke dienstverlening, groothandel en vervoer zijn sterk vertegenwoordigd op terreinen; tezamen vormen deze sectoren 69% van de werkgelegenheid op terreinen.

4

29

Oppervlaktegegevens komen uit IBIS-Gelderland: www.gelderland.nl/bedrijventerreinen.

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Aandeel banen op terreinen 1986

2000

2011

2019

12

Cleantech regio

23,5%

30,9%

30,7%

33,1%

13

Achterhoek

25,0%

35,5%

35,5%

36,3%

14

Regio Arnhem-Nijmegen

20,6%

27,1%

26,9%

29,4%

15

Rivierenland

28,9%

36,2%

35,0%

35,9%

16

Food Valley

24,9%

33,3%

33,8%

36,5%

17

Noord Veluwe

24,4%

29,1%

28,1%

31,3%

Gelderland

23,4%

30,8%

30,5%

32,7%

Het belang van vestigingsplaats voor bedrijven (werkgelegenheid) is in de loop van de tijd toegenomen. In de periode 1986-2000 is het aandeel banen op bedrijventerreinen gegroeid van 23,4% naar 30,8%. In de periode daarna, tot 2011 was sprake van een stabilisatie en zelfs lichte afname. Sinds 2011 stijgt het aandeel banen op bedrijventerreinen weer. In regionaal perspectief valt op dat in de Achterhoek, Food Valley en Rivierenland relatief veel werkgelegenheid op terreinen te vinden is, in de regio Arnhem-Nijmegen juist relatief weinig. Dit beeld is in de loop van de tijd nauwelijks gewijzigd. In de hele periode 1986-2019 is er gemiddeld jaarlijks in Gelderland bijna 100 ha. terrein uitgegeven. Er is wel een enorme spreiding geweest in de uitgifte. In het topjaar (2017) werd maar liefst 170 ha. uitgegeven terwijl in 2012 de uitgifte bleef steken op 36 ha. In de loop van de tijd blijkt de uitgifte van bedrijventerrein aardig in lijn te lopen met de groei van de totale werkgelegenheid. Wel lijkt de uitgifte wat vertraagd te reageren op de groei van de werkgelegenheid.

Uitgifte bedrijventerreinen en groei banen 180

40000

160

30000

140 120

10000

80

0

60 40

-10000

20 0

-20000

19 8 19 6 87 19 8 19 8 8 19 9 9 19 0 9 19 1 9 19 2 9 19 3 94 19 9 19 5 9 19 6 9 19 7 9 19 8 9 20 9 0 20 0 01 20 0 20 2 0 20 3 0 20 4 0 20 5 0 20 6 0 20 7 0 20 8 0 20 9 1 20 0 1 20 1 12 20 1 20 3 1 20 4 1 20 5 1 20 6 1 20 7 18

ha.

100

Uitgifte in ha.

30

Groei banen

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Banen

20000

Het totaal uitgegeven oppervlak aan bedrijventerreinen bedraagt 7.868 ha. Dit betekent dat ongeveer 43 mensen per ha. terrein werkzaam zijn. Hierin blijkt een aanzienlijke spreiding te zitten. Voor de 10 grootste terreinen (in termen van banen) geldt dat het aantal banen/ha veelal aanzienlijk boven het gemiddelde ligt. Met name op IJsseloord II ligt het aantal banen per ha. erg hoog.

Banen, bedrijven en banen/ha voor de 10 grootste terreinen in Gelderland

Terrein

Gemeente

Banen

Bedrijven

Uitgegeven ha.

Banen/ha

Zuid West Poort

Apeldoorn

8.710

210

99,0

88,0

Malkenschoten

Apeldoorn

8.550

180

85,8

99,6

Ede

7.390

340

103,4

71,4

Duiven

6.660

170

73,8

90,2

Doetinchem

6.240

300

111,8

55,8

Arnhem

6.030

300

56,1

107,5

Nijmegen/Wijchen

5.480

260

150,8

36,3

Apeldoorn

5.360

230

52,2

102,9

Arnhem

5.120

170

25,3

202,1

Culemborg

4.930

270

102,8

48,0

Frankeneng Centerpoort-Nieuwgraaf Verheulsweide Het Broek Bijsterhuizen (Nijmegen/Wijchen) Apeldoorn Noord IJsseloord II Bedrijventerrein Pavijen I-IV

In termen van ha. zijn de terreinen Kellen (Tiel, bruto 218 ha) en Bijsterhuizen (Nijmegen/ Wijchen, bruto 222 ha.) de grootste terreinen. Voor beide terreinen geldt dat er relatief weinig mensen werken. Op Kellen komt het aantal banen per ha. uit op slechts 20,6, op Bijsterhuizen is dat 36,3. Ook een aantal andere logistieke terreinen zoals Park 15 Overbetuwe (17,6) en EBT1 Montferland (9,4) kennen een laag aantal banen per ha. In bijlage C zijn de cijfers opgenomen van alle terreinen waar momenteel 25 ha. of meer is uitgegeven.

31

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Bijlage A: Ontwikkelingen aantallen banen Gelderland, regio’s naar sector5

Gelderland, alle banen

5

2015

2016

2017

2018

2019

Gemiddelde groei 201520182018 2019

A

Landbouw/Visserij

27.670

27.700

27.340

27.310

27.090

-0,4%

-0,8%

BC

Industrie/ Delfstoffenwinning

108.200

107.110

109.570

112.480

115.340

1,3%

2,5%

DE

Nutsbedrijven

11.680

11.390

12.370

13.120

13.560

3,9%

3,4%

F

Bouwnijverheid

54.850

55.140

57.200

59.520

63.070

2,8%

6,0%

GA

Groothandel

58.160

58.810

59.200

60.950

63.310

1,6%

3,9%

GB

Detailhandel/ autohandel

113.020

113.170

115.060

117.350

119.590

1,3%

1,9%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

67.150

67.770

68.430

71.540

74.180

2,1%

3,7%

I

Horeca

44.720

46.410

47.440

49.030

50.710

3,1%

3,4%

K

Financiële instellingen

17.880

16.140

15.610

15.040

14.570

-5,6%

-3,1%

LN

Zakelijke dienstverlening

135.760

138.230

141.000

144.620

150.520

2,1%

4,1%

O

Openbaar bestuur

50.250

49.710

49.800

49.870

49.770

-0,3%

-0,2%

P

Onderwijs

68.850

69.770

70.140

71.450

73.520

1,2%

2,9%

Q

Gezondheidszorg

173.930

175.590

176.490

179.900

185.270

1,1%

3,0%

RS

Overige dienstverlening

41.750

41.880

42.810

43.740

44.290

1,6%

1,3%

Alle sectoren

973.850

978.820

992.450

1.015.910

1.044.780

1,4%

2,8%

(Cijfers betreffen alle banen: minder dan 12 uur, 12 uur en meer, uitzendkrachten tenzij anders vermeld. Regionale cijfers hebben alleen betrekking op Gelders grondgebied.)

32

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Gelderland, grote banen

2015

2016

2017

2018

2019

Gemiddelde groei 201520182018 2019

A

Landbouw/Visserij

22.820

22.830

22.560

22.490

22.280

-0,5%

-0,9%

BC

Industrie/ Delfstoffenwinning

94.040

91.930

92.820

94.160

96.570

0,0%

2,6%

DE

Nutsbedrijven

9.840

9.420

9.900

10.310

10.360

1,6%

0,5%

F

Bouwnijverheid

49.370

49.430

50.570

52.620

55.280

2,2%

5,1%

GA

Groothandel

50.290

50.740

50.450

51.700

53.370

0,9%

3,2%

GB

Detailhandel/ autohandel

73.530

73.350

72.890

74.660

74.350

0,5%

-0,4%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

54.090

55.010

55.330

57.950

59.990

2,3%

3,5%

I

Horeca

24.240

25.280

25.870

27.110

28.050

3,8%

3,5%

K

Financiële instellingen

16.620

15.230

14.680

13.950

13.660

-5,7%

-2,1%

LN

Zakelijke dienstverlening

107.470

109.500

112.160

116.730

120.770

2,8%

3,5%

O

Openbaar bestuur

43.820

43.020

42.950

42.820

42.960

-0,8%

0,3%

P

Onderwijs

60.850

60.660

61.190

62.470

64.510

0,9%

3,3%

Q

Gezondheidszorg

143.250

145.540

146.380

149.940

153.800

1,5%

2,6%

RS

Overige dienstverlening

32.370

32.910

33.280

34.250

34.470

1,9%

0,6%

Alle sectoren

782.580

784.840

791.030

811.170

830.410

1,2%

2,4%

33

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Gemiddelde groei 201520182018 2019

Gelderland, kleine banen

2015

2016

2017

2018

2019

A

Landbouw/Visserij

3.630

3.650

3.530

3.440

3.440

-1,7%

-0,1%

BC

Industrie/ Delfstoffenwinning

3.890

3.860

3.890

3.900

3.920

0,1%

0,6%

DE

Nutsbedrijven

120

90

160

180

210

15,2%

19,6%

F

Bouwnijverheid

1.940

1.850

1.890

1.970

2.180

0,5%

11,1%

GA

Groothandel

3.580

3.600

3.740

3.910

4.150

2,9%

6,3%

GB

Detailhandel/ autohandel

38.890

39.140

41.260

41.820

44.200

2,4%

5,7%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

8.980

8.040

7.840

7.710

8.050

-5,0%

4,4%

I

Horeca

19.590

20.090

20.310

20.790

21.410

2,0%

3,0%

K

Financiële instellingen

300

290

300

300

310

-0,9%

5,1%

LN

Zakelijke dienstverlening

24.010

23.940

23.670

22.600

23.810

-2,0%

5,3%

O

Openbaar bestuur

3.330

3.240

3.300

3.480

3.390

1,4%

-2,5%

P

Onderwijs

7.070

8.070

7.970

7.970

8.170

4,1%

2,5%

Q

Gezondheidszorg

29.470

28.720

28.700

28.230

29.370

-1,4%

4,0%

RS

Overige dienstverlening

8.100

7.930

8.330

8.370

8.820

1,1%

5,4%

Alle sectoren

152.900

152.500

154.880

154.650

161.430

0,4%

4,4%

34

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Gemiddelde groei 201520182018 2019

Gelderland, uitzendbanen

2015

2016

2017

2018

2019

A

Landbouw/Visserij

1.230

1.220

1.260

1.380

1.370

4,0%

-0,7%

BC

Industrie/ Delfstoffenwinning

10.280

11.320

12.860

14.420

14.850

12,0%

3,0%

DE

Nutsbedrijven

1.730

1.880

2.310

2.630

2.990

15,0%

13,6%

F

Bouwnijverheid

3.550

3.870

4.740

4.940

5.600

11,7%

13,5%

GA

Groothandel

4.280

4.470

5.010

5.340

5.780

7,6%

8,3%

GB

Detailhandel/ autohandel

590

680

900

880

1.040

14,0%

19,2%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

4.080

4.720

5.260

5.880

6.140

13,0%

4,5%

I

Horeca

890

1.040

1.250

1.140

1.260

8,7%

10,2%

K

Financiële instellingen

950

620

630

790

600

-6,1%

-23,8%

LN

Zakelijke dienstverlening

4.280

4.800

5.180

5.290

5.940

7,3%

12,4%

O

Openbaar bestuur

3.100

3.450

3.560

3.570

3.420

4,8%

-4,1%

P

Onderwijs

930

1.040

970

1.000

840

2,6%

-16,3%

Q

Gezondheidszorg

1.210

1.330

1.410

1.740

2.090

12,9%

20,6%

RS

Overige dienstverlening

1.280

1.040

1.190

1.120

1.000

-4,5%

-10,2%

Alle sectoren

38.360

41.480

46.540

50.100

52.940

9,3%

5,7%

35

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Gemiddelde groei 201520182018 2019

Corop Veluwe, alle banen

2015

2016

2017

2018

2019

A

Landbouw/Visserij

8.150

8.120

8.020

8.050

8.020

-0,4%

-0,3%

BC

Industrie/ Delfstoffenwinning

36.160

37.310

38.420

39.450

40.170

2,9%

1,8%

DE

Nutsbedrijven

1.920

2.000

2.250

2.320

2.260

6,6%

-2,7%

F

Bouwnijverheid

22.410

23.040

24.370

25.300

27.170

4,1%

7,4%

GA

Groothandel

21.150

21.520

21.700

21.950

22.570

1,2%

2,8%

GB

Detailhandel/ autohandel

39.440

39.480

40.180

41.530

42.430

1,7%

2,2%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

21.010

20.930

21.660

22.190

22.640

1,8%

2,0%

I

Horeca

15.210

15.790

16.340

16.730

17.350

3,2%

3,7%

K

Financiële instellingen

9.600

8.780

8.480

8.080

7.790

-5,6%

-3,6%

LN

Zakelijke dienstverlening

48.980

49.790

51.310

52.400

54.850

2,3%

4,7%

O

Openbaar bestuur

22.480

22.540

22.370

21.940

21.490

-0,8%

-2,0%

P

Onderwijs

23.790

24.130

24.070

24.670

25.660

1,2%

4,0%

Q

Gezondheidszorg

56.530

55.900

54.780

55.910

57.870

-0,4%

3,5%

RS

Overige dienstverlening

14.220

14.240

14.570

14.950

14.820

1,7%

-0,8%

Alle sectoren

341.050

343.560

348.490

355.470

365.100

1,4%

2,7%

Gemiddelde groei 201520182018 2019

Corop Achterhoek, alle banen

2015

2016

2017

2018

2019

A

Landbouw/Visserij

8.850

8.840

8.790

8.770

8.740

-0,3%

-0,3%

BC

Industrie/ Delfstoffenwinning

29.710

30.390

30.750

31.340

32.130

1,8%

2,5%

DE

Nutsbedrijven

1.570

1.580

1.240

1.270

1.300

-6,9%

2,6%

F

Bouwnijverheid

10.410

10.040

10.370

10.640

11.110

0,7%

4,4%

GA

Groothandel

10.540

10.230

10.470

10.900

11.580

1,1%

6,2%

GB

Detailhandel/ autohandel

22.320

22.220

22.710

23.020

23.290

1,0%

1,2%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

9.220

9.240

9.060

9.380

9.890

0,6%

5,5%

I

Horeca

9.190

9.300

9.430

9.750

10.030

2,0%

2,8%

K

Financiële instellingen

1.790

1.590

1.580

1.530

1.410

-5,1%

-7,6%

LN

Zakelijke dienstverlening

17.260

17.790

17.700

18.210

19.070

1,8%

4,7%

O

Openbaar bestuur

5.950

5.850

5.800

5.920

6.000

-0,2%

1,4%

P

Onderwijs

10.690

10.630

10.460

10.560

10.720

-0,4%

1,5%

Q

Gezondheidszorg

31.130

31.320

31.550

32.720

34.330

1,7%

4,9%

RS

Overige dienstverlening

7.220

7.270

7.470

7.700

7.860

2,2%

2,1%

Alle sectoren

175.850

176.280

177.370

181.690

187.450

1,1%

3,2%

36

Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland 2019

Gemiddelde groei 201520182018 2019

Corop Arnhem-Nijmegen, alle banen

2015

2016

2017

2018

2019

A

Landbouw/Visserij

4.310

4.370

4.290

4.230

4.090

-0,6%

-3,4%

BC

Industrie/ Delfstoffenwinning

29.980

26.770

27.530

28.420

29.380

-1,8%

3,4%

DE

Nutsbedrijven

7.120

6.750

7.580

8.220

8.730

4,9%

6,2%

F

Bouwnijverheid

13.930

14.040

14.300

15.190

15.850

2,9%

4,3%

GA

Groothandel

16.530

17.240

16.960

17.600

18.470

2,1%

4,9%

GB

Detailhandel/ autohandel

38.880

38.790

39.290

39.570

40.340

0,6%

2,0%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

24.640

25.400

25.660

26.860

27.900

2,9%

3,9%

I

Horeca

16.160

17.120

17.390

18.310

18.880

4,3%

3,1%

K

Financiële instellingen

5.490

4.860

4.670

4.610

4.480

-5,7%

-2,9%

LN

Zakelijke dienstverlening

54.500

55.460

56.870

58.450

60.270

2,4%

3,1%

O

Openbaar bestuur

19.040

18.660

18.910

19.260

19.560

0,4%

1,6%

P

Onderwijs

29.050

29.540

30.050

30.480

31.080

1,6%

2,0%

Q

Gezondheidszorg

73.180

75.130

76.430

77.710

79.080

2,0%

1,8%

RS

Overige dienstverlening

15.580

15.640

15.990

16.290

16.710

1,5%

2,6%

Alle sectoren

348.380

349.770

355.920

365.190

374.790

1,6%

2,6%

Gemiddelde groei 201520182018 2019

Corop Zuidwest Gelderland, alle banen

2015

2016

2017

2018

2019

A

Landbouw/Visserij

6.360

6.380

6.240

6.260

6.240

-0,6%

-0,3%

BC

Industrie/ Delfstoffenwinning

12.350

12.640

12.880

13.270

13.650

2,4%

2,9%

DE

Nutsbedrijven

1.070

1.070

1.300

1.310

1.270

7,0%

-3,1%

F

Bouwnijverheid

8.090

8.020

8.160

8.390

8.950

1,2%

6,6%

GA

Groothandel

9.930

9.830

10.070

10.510

10.700

1,9%

1,8%

GB

Detailhandel/ autohandel

12.380

12.680

12.880

13.230

13.530

2,2%

2,2%

HJ

Vervoer, opslag en communicatie

12.280

12.200

12.050

13.120

13.750

2,2%

4,8%

I

Horeca

4.160

4.210

4.280

4.240

4.460

0,7%

5,0%

K

Financiële instellingen

990

910

880

820

880

-6,3%

8,3%

LN

Zakelijke dienstverlening

15.020

15.190

15.130

15.560

16.330

1,2%

5,0%

O

Openbaar bestuur

2.790

2.670

2.730

2.750

2.720

-0,5%

-1,2%

P

Onderwijs

5.320

5.470

5.560

5.740

6.060

2,5%

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Duiven&id=1f6b6a03-8ae4-4417-85d7-8b2a9b8c9cda