10. 201732073-_Bijlage 7 Quickscan Natuur
Tekst van het document
Het maken van zandbanketten op het strand ten behoeve van niet-permanente bebouwing mits deze maximaal NAP + 6 m hoog zijn en niet breder zijn dan 25 meter dwars op de kust gemeten boven op het banket vanaf het duinfront. p. Het oprichten en in stand houden van niet-permanente bebouwing in de periode van 1 april tot 1 oktober. q. Het verplaatsen van zand op het strand , anders dan bedoeld in onderdeel o , tot een hoeveelheid van maximaal 20 m3 per strekkende meter. Zandverplaatsingen als bedoeld in de onderdelen o en q worden binnen één kalenderjaar niet gecombineerd uitgevoerd. Bovenstaande activiteiten m - q worden uitgevoerd in de zone tussen de duinvoet en de laagwaterlijn. Provinciaal beleid Onderstaande teksten zijn gebaseerd op de meest recente versie van de Omgevingsverordening. Gelders Natuurnetwerk Binnen het Gelders Natuurnetwerk geldt het ‘nee , tenzij’-principe. Het uitgangspunt is dat een bestemmingsplan geen nieuwe activiteiten mogelijk maakt die de kernkwaliteiten , oppervlakte of samenhang van het Gelders Natuurnetwerk aantasten. Uitzonderingen hierop betreffen ruimtelijke ontwikkelingen met een groot openbaar belang waarbij er geen reële alternatieven zijn. Bij aantasting van de kernkwaliteiten , oppervlakte of samenhang geldt een compensatieplicht.
Groene Ontwikkelingszone Een nieuwe ontwikkeling in de Groene Ontwikkelingszone is toegestaan als uit onderzoek blijkt dat de kernkwaliteiten of ontwikkelingsdoelen per saldo en naar rato van de ingreep worden versterkt en de samenhang niet verloren gaat. Deze onderbouwing dient te worden vastgelegd in een versterkingsplan. 28 Weidevogelgebied Een | bestemmingsplan | dat | betrekking | heeft | op | weidevogelgebied | laat | de | realisatie | van | een | nieuwe windturbine | of | nieuw | zonneveld | niet | toe. | Een | andere | nieuwe | activiteit | of | ontwikkeling | is | enkel toegestaan | als | deze | geen | nadelige | gevolgen | heeft | voor | de | functie | als | broedgebied | voor | weidevogels. Ganzenrustgebied Een | bestemmingsplan | dat | betrekking | heeft | op | een | ganzenrustgebied | laat | een | nieuwe | activiteit | of ontwikkeling | alleen | toe | als | uit | onderzoek | blijkt | dat | deze | activiteit | of | ontwikkeling | wordt | uitgevoerd | op een | locatie | waar | de | nadelige | gevolgen | voor | de | functie | als | rustgebied | voor | overwinterende | ganzen zoveel | mogelijk | worden | beperkt | , | en | na | uitvoering | minimaal | 500 | hectare | in | het | betreffende ganzenrustgebied | overblijft.
Beschermingszone | natte | landnatuur Natte | landnatuur | is | natuur | die | direct | afhankelijk | is | van | de | grondwatersituatie | ter | plaatse. | Een bestemmingsplan | voor | gronden | gelegen | in | een | beschermingszone | natte | landnatuur | maakt | geen functies | mogelijk | die | significant | nadelige | effecten | kunnen | hebben | op | de | instandhouding | van | de | natte landnatuur. | Uitzonderingen | hierop | betreffen | ruimtelijke | ontwikkelingen | met | een | groot | openbaar | belang waarbij | er | geen | reële | alternatieven | zijn. Houtopstanden Houtopstanden | betreffen | zelfstandige | 2 eenheden | van | bomen | , boomvormers | , struiken | , hakhout | of griend | , met | een | oppervlakte | van | 1000 | m | of | meer | , of | een | rijbeplanting | met | meer | dan | 20 | bomen. | Het | is verboden | een | houtopstand | geheel | of | gedeeltelijk | te vellen | of | te | doen | vellen | , met | uitzondering | van | het periodiek | vellen | van | griend- | of | hakhout | , zonder | voorafgaand | melding | te doen | bij gedeputeerde | staten. Ingeval | een | houtopstand | geheel | of gedeeltelijk | is geveld | , dient | deze | binnen | drie | jaar | herplant | te | worden. Bij | het | vellen | van | houtopstanden | en | het | herbeplanten | van | grond | geld | de | Specifieke | zorgplicht houtopstanden | (art. | 11.
116 | Bal) | als | de | activiteit | nadelige | gevolgen | heeft | voor | de | oogmerken | voor | regels voor | deze | activiteiten | (art. | 11. 112 | Bal). | Waarbij | de | oogmerken | doelstellingen | zijn | voor | regels | over | het vellen | en | herbeplanten. | Het | vellen | van | houtopstanden | is | niet | meldingsplichtig | als | het | één | van | de volgende | typen | houtopstanden | betreft | (Bal | art. | 11. 111 lid | 2): a. | houtopstanden | binnen | de | in | het | omgevingsplan | aangewezen | bebouwingscontour | houtkap | , bedoeld | in artikel | 5. 165b | van | het | Besluit | kwaliteit | leefomgeving | ; Besluit | activiteiten | leefomgeving – geconsolideerde | Staatsbladversie b. | houtopstanden | op | erven | of | in tuinen | ; c. | bomen | en | struiken | die | specifiek | voor | het | oogsten | van | fruit | , noten | of | vruchten | worden | geteeld | ; d. | houtopstanden | die | windschermen | om | boomgaarden | vormen | ; e. | naaldbomen | , kennelijk | bedoeld | om | te dienen | als kerstbomen | , als | deze | niet | ouder | zijn | dan | 20 | jaar | ; f. | kweekgoed | ; g. | uit populieren | of | wilgen | bestaande: 1) | wegbeplantingen | ; 2) | beplantingen | langs | waterwegen | ; en 3) | eenrijige | beplantingen | langs | landbouwgronden | ; h.
| het | dunnen | van | een | houtopstand | voor | de | bevordering | van | de | groei | van | de | overblijvende houtopstand | ; i. | uit | populieren | , wilgen | , essen | of | elzen | bestaande | beplantingen | die | kennelijk | zijn | bedoeld | voor | de productie | van | houtige | biomassa | , als | zij: 1) | ten | minste | eens | per | 10 | jaar | worden | geoogst | ; 2) | bestaan | uit | minstens | 10. 000 | stoven | per | ha | per | beplantingseenheid | , die | bestaat | uit aaneengesloten | beplanting | die | niet | wordt | doorsneden | door | onbeplante | stroken | breder | dan | 2 m ; en 3) | zijn | aangelegd | na | 1 januari | 2013 | ; en j. | houtopstanden | die | een | kleinere | oppervlakte | grond | beslaan | dan | 10 | a , of | bestaan | uit | een rijbeplanting | die | 20 | of minder | bomen | omvat | , gerekend | over | het | totaal | aantal | rijen. 29 Bijlage 3 Rugstreeppad Herkenning De rugstreeppad (Epidalea calamita) is een middelgrote pad met een lengte van circa 45 , - 7 cm. De pad heeft vrij korte poten en heeft op de rug een karakteristieke lichtgele lengtestreep. Verder is de rug grijsbruin met groenige vlekken en heeft de buik een lichtgrijze kleur met grijszwarte vlekken. De ogen zijn geelgroen en hebben een horizontale pupil. Mannetjes zijn in de paartijd te onderscheiden van vrouwtjes door een paars/blauwe verkleuring van de keel.
Gedurende het voortplantingsseizoen is tijdens de kooractiviteiten een typische en harde roep te horen die over een afstand van 1 - 3 km is waar te nemen (Creemers & Van Delft , 2009). De larven van rugstreeppad zijn maximaal 25 , cm lang en zwart van kleur. Oudere larven hebben een lichte keelvlek en soms een streep over de rug (figuur 1 , Diepenbeek & Creemers , 2006). Figuur 1 Impressies van de verschillende levensstadia van rugstreeppad. Bron: bovenste foto’s RAVON , onderste foto’s: Blom Ecologie. 30 Gedrag De rugstreeppad is een typische pioniersoort die opportunistisch profiteert van tijdelijke gunstige omstandigheden. Veranderingen in weersomstandigheden als vocht en temperatuur vormen in sterke mate een sein voor migratie , voortplanting en dergelijke. Onderstaande periodes zijn dan ook indicatief. Bij het koloniseren van nieuwe gebieden kunnen jonge rugstreeppadden afstanden tot wel 5 km afleggen (BIJ12 Kennisdocument Rugstreeppad , 2017). De overwintering vindt plaats van oktober/november tot en met maart. De eerste dieren kunnen vanaf begin maart de overwinteringslocatie verlaten om vervolgens al dan niet direct door te trekken naar de voortplantingslocaties. De voortplanting vindt plaats in de periode april - september met een hoogtepunt rond half april - mei.
Het vaststellen van aan- of afwezigheid van rugstreeppadden kan middels drie gerichte (avond)veldbezoeken in de periode 15 april – juli (BIJ12 Kennisdocument Rugstreeppad , 2017). Habitat en verblijfplaatsen De geprefereerde habitat van de rugstreeppad bestaat uit een dynamische omgeving met vergraafbaar zand of fijne grond. De verblijfplaatsen van de soort kunnen worden onderverdeeld in voortplantings- , zomer- en overwinteringshabitat. De voortplantingshabitat is aquatisch en na de voortplanting zijn rugstreeppadden hoofdzakelijk op het land te vinden. Het functionele leefgebied bestaat ook uit het gebied tussen deze habitats (migratieroutes). De eitjes worden afgezet in veelal tijdelijke , ondiepe en wateren zonder vegetatie , waar weinig tot geen sprake is van concurrentie of predatie. Voorbeelden hiervan zijn greppels , rijsporen , regenplassen en geschoonde sloten. De zomer en- en winterlocaties bevinden zich op het land in hoogwatervrije terreinen. Voor de overwintering gebruikt de rugstreeppad bestaande (muizen)holletjes , graaft deze zich in de bodem of kruipt de rugstreeppad onder materialen als: stenen , boomstammen , banden en houtstapels. Voorwaarde voor de winterhabitat is dat deze locatie vorstvrij dient te zijn.
Populatieomvang Rugstreeppadden verspreiden zich in diverse richtingen waardoor de minimale populatieomvang en bijbehorend oppervlakte voor de gunstige staat van instandhouding locatiespecifiek is. Als vuistregel wordt gehanteerd dat een gezonde populatie uit minimaal 100 - 200 dieren bestaat en dat deze in verbinding staat met andere populaties (BIJ12 Kennisdocument Rugstreeppad , 2017). Voorkomen kolonisatie Doordat de rugstreeppad een typische pioniersoort is en een dynamische omgeving met vergraafbare grond prefereert , kan snel spontane kolonisatie van de soort in een braakliggend gebied of bouwterrein ontstaan. Om kolonisatie van rugstreeppad te voorkomen wordt geadviseerd maatregelen te treffen. Deze maatregelen bestaan uit het ongeschikt dan wel ontoegankelijk houden van het plangebied. Indien er sprake is van het ontstaan van mogelijk geschikt voortplantingswater dient het ontoegankelijk maken van een perceel voor de migratie en voortplantingsperiode (april-september) uitgevoerd worden. Het ongeschikt houden van het plangebied voor rugstreeppadden houdt in dat zo min mogelijk vergraafbaar zand gebruikt of opgeslagen wordt binnen het bouwterrein. Bij het bouwrijp maken van het perceel dient het zand direct geëgaliseerd te worden. De aanleg van een zanddepot moet voorkomen worden.
In de voorjaars- en zomerperiode zorgen dat er geen kleine poelen ontstaan waar rugstreeppadden eieren kunnen leggen. Diepe rijsporen van machines kunnen al voldoende diep zijn als voortplantingswater voor rugstreeppadden (figuur 2). 31 Figuur 2 Bij hevige regenval kunnen ondiepe plassen gevuld worden met water. Deze tijdelijke poelen zijn uitermate geschikt voor de rugstreeppad , waarin eisnoeren afgezet kunnen worden. Het ontstaan van deze geulen dient te allen tijde voorkomen te worden (bron: Blom Ecologie). In de najaar- en winterperiode moet gezorgd worden dat er geen overwintering van rugstreeppadden kan optreden. Voldoende vergraafbaar zand (zanddepot) kan gebruikt worden voor overwintering. Ook stenenstapels , houtstapels of andere vorstvrije structuren (onder een bouwkeet bijvoorbeeld) kunnen gebruikt worden voor overwintering. Dergelijke structuren dienen weggehaald te worden buiten de overwinteringsperiode (september-april) van de soort. Het ontoegankelijk houden van het plangebied voor rugstreeppadden houdt in dat voorzieningen worden geplaatst waardoor rugstreeppadden het plangebied niet kunnen bereiken. Dit kan bijvoorbeeld door het plaatsen van schermen van stevig plastic of worteldoek van 50 centimeter hoog en minimaal 10 centimeter ingegraven in de grond (figuur 3).
Hierbij dienen de palen voor het scherm geplaatst te worden aan de binnenzijde van het werkgebied. De voorzieningen die getroffen zijn om het gebied ontoegankelijk te maken moeten zodanig geplaatst en beheerd worden dat ze hun functie ten allen tijden kunnen vervullen. Figuur 3 Een incorrect geplaatst amfibiescherm (links). Een correct geplaatst amfibiescherm (rechts). Deze dienen minimaal 10 cm ingegraven te zijn (bron foto’s: Blom Ecologie). 32 Bijlage 4 Natuurinclusiviteit Een robuuste natuur draagt bij aan een aangename en klimaatbestendige leefomgeving. Binnen de bebouwde omgeving kunnen natuurinclusieve maatregelen worden toegepast om deze veerkracht te versterken. De beoogde ontwikkeling biedt ruimte voor maatregelen die zowel de inheemse natuur ondersteunen als andere ecosysteemdiensten versterken , zoals waterberging , verkoeling in de stad en koolstofvastlegging. Dit draagt bij aan het verminderen van hittestress en wateroverlast in de directe omgeving. De planlocatie kan zo een waardevolle bijdrage leveren aan een biodivers en klimaatbestendig gebied door onderstaande maatregelen te treffen. Behoud of aanbreng van inheems groen Indien het verwijderen van bomen , struiken , hagen of struweel noodzakelijk is voor de uitvoering van uw plannen , overweeg dan alternatieve oplossingen om zoveel mogelijk groen te behouden.
Deze elementen zijn van grote waarde voor zoogdieren , insecten en vogels , met name oude bomen met holtes. Wanneer er ruimte is voor extra beplanting of de verwijdering van exoten plaatsvindt , is het essentieel om inheemse plantensoorten te kiezen. Deze trekken lokale insecten aan , die op hun beurt bijdragen aan de bestuiving en dienen als voedselbron voor vogels en amfibieën. Om de biodiversiteit , met name van vlinders en andere ongewervelden , te verhogen , kunnen tuinen en borders worden beplant met inheemse bloemdragende kruiden en struiken. Ook de aanplant van enkele fruitbomen kan hieraan bijdragen. Het gebruik van exotische en uitheemse soorten wordt afgeraden , omdat veel inheemse diersoorten afhankelijk zijn van oorspronkelijk in Nederland voorkomende planten. Bij deze borders kunnen ook voorzieningen worden geplaatst middels het realiseren van een insectenhotel. Deze voorzieningen dienen gericht te worden op het zuiden en dienen op een zonnige en bloemrijke plaats geplaatst te worden. Insectenhotels kunnen zelf worden gemaakt of kant en klaar worden gekocht. Een andere manier om voorzieningen voor insecten te creëren is door het inmetselen van een insectensteen. Tabel 1 Enkele inheemse soorten welke kunnen worden toegepast.
Type beplanting Soorten fladder iep , gladde iep , zoete kers , tamme kastanje , ratelpopulier , boswilg , treurwilg , schietwilg , zomereik , veldesdoorn , es , berk en beuk Bomen Struweel , struiken of hagen hulst , framboos , gewone vogelkers , hazelaar , sleedoorn , haagbeuk , wilde kardinaalsmuts , wilde lijsterbes , gele kornoelje , meidoorn en sporkehout Voor groene bestrating en plantenbakken worden streekeigen soorten geadviseerd. Dit advies kan gevraagd worden bij Biodivers of Cruydt-Hoeck. Het zijn beide bekende leveranciers met inheems/streekeigen zaad- en plantenmateriaal. Ze bieden kant-en-klare bijenmengsels , evenals mengsels die specifiek zijn voor bepaalde habitats. Bloemrijke borders Het is ook mogelijk om inheemse soorten zelf te laten opkomen. Hierbij gaat de voorkeur uit naar maximaal 1 keer maaien van de strook , na 15 september. Mocht dit te weinig zijn en er soorten als brandnetel opkomen , kan de strook zowel in juni als na 15 september gemaaid te worden. 33 Naast aanplant in de grond kan ook gekeken worden naar andere opties zoals aanplant op daken of op gevels. Door plekken te voorzien van groen die voorheen enkel uit verharding bestaan kunnen negatieve klimaateffecten verminderd worden. Enkele voorzieningen die hiervoor kunnen dienen zijn groene/ bruine daken , groene gevels en groene bestrating.
Tabel 2 Voorbeelden van het vergroenen van daken en gevels. Type voorziening Toepassing Groene daken zijn er in twee hoofdtypen: extensief en intensief. Extensieve daken hebben een dunne substraatlaag (tot 15 cm) en zijn meestal begroeid met sedum. Intensieve daken hebben een dikkere substraatlaag (vanaf 15 cm) , waardoor een gevarieerdere beplanting mogelijk is , inclusief inheemse soorten. Dit type dak kan ook dienstdoen als dakterras of tuin en draagt bij aan een hogere biodiversiteit. Groene daken Om de ecologische waarde te versterken , is het belangrijk om lokale grondsoorten en zadenmengsels te gebruiken , bijvoorbeeld via Cruydt-Hoeck (figuur 1). Daarnaast kunnen grind- , zand- en natte zones worden aangelegd. Voor onderhoud wordt aanbevolen om twee keer per jaar gefaseerd te maaien , zodat delen van het dak ongemoeid blijven en een gevarieerde vegetatiestructuur behouden blijft. Naast groene daken bestaan er ook ‘bruine’ daken (figuur 1). Het principe is vergelijkbaar , maar de afwerking verschilt: deze daken bevatten droge , schrale grondsoorten , afgewisseld met zand , steenhoopjes en dood hout. Ze simuleren braakliggende terreinen , die belangrijk zijn voor opportunistische soorten. Door groene en bruine daken te combineren , ontstaat een gevarieerd stedelijk daklandschap dat een breder scala aan flora en fauna ondersteunt.
Bruine daken Groene gevels verminderen windhinder en straatgeluid en kunnen tevens nestgelegenheid bieden voor vogels. Bij de aanleg is het belangrijk rekening te houden met de beworteling , voldoende water in de bodem en voldoende daglicht voor de planten. Er zijn twee typen groene gevels: de ‘groene muur’ en de ‘levende muur’. Een groene muur bestaat uit klimplanten die langs rekken of direct tegen de muur groeien , met wortels in de grond. Dit type is vrijwel onderhoudsvrij en omvat zowel zelfhechtende klimplanten als soorten die ondersteuning nodig hebben. Groene gevels Een levende muur of verticale tuin is complexer: planten groeien in bakken met substraat en vereisen regelmatig onderhoud. Dit biedt echter meer variatie in beplanting , zoals heesters , kleine bomen en hangplanten welke omlaag groeien (figuur 1). 34 Figuur 1 (boven , links naar rechts) Voorbeelden van groene daken (Cruydt-Hoeck) en een voorbeeld van een bruin dak (Checklist groen bouwen). (beneden , links naar rechts) 1 en 2 zijn voorbeelden van ‘groene muren’ en 3 is een voorbeeld van een ‘levende muur’ (groenblauwenetwerken). Toegang tot gebouwen behouden of creëren of ophangen van kasten Gebouwen die behouden blijven of nieuw gebouwd worden kunnen verblijfplaatsen gaan bieden voor een breed scala aan diersoorten.
De voorkeur gaat altijd naar het inbouwen van de stenen , als dit niet mogelijk is kunnen nestkasten als alternatief worden opgehangen. Vleermuizen hebben hun verblijfplaatsen in een luchtspouw , krappe dakruimte of achter gevelbetimmering. Huismussen nestelen in de dakruimte onder de dakpannen. Gierzwaluwen en spreeuwen kunnen broeden onder de dakgoot , dakkapel , dakpan , achter een regenpijp of in een gat in de muur. Huiszwaluwen maken nestkommen onder witte overstekken en windveren. Voor vleermuizen wordt geadviseerd om kasten altijd in te metselen , bij voorkeur grote vleermuiskasten. Dit zorgt voor meerdere verschillende microklimaten , een langere levensbestendigheid van de kast en minder afhankelijk van omgevingsfactoren. Deze zijn zowel voor zomer- , paar- , winter- en kraamverblijven geschikt. Hiervoor kan het type IB VL 11 van Vivara Pro goed dienen of de IB VL 06 in combinatie met meerdere schakelingen van IB VL 07 (figuur 2). Als inbouw niet mogelijk is kunnen alternatieve als VK MP 05 van Vivara Pro gebruikt worden als zomer- en paarverblijf of VK MP 10 van Vivara Pro als zomer- , paar- en kraamverblijf. Vermijdt zwarte kasten , hierbij kunnen de temperaturen te hoog oplopen tijdens zomerse dagen. Aan het ophangen van de vleermuiskasten zijn verschillende voorwaarden verbonden om de geschiktheid en effectiviteit van de tijdelijke voorzieningen te waarborgen.
Allereerst dienen de kasten op verschillende oriëntaties te worden aangeboden , zodat vleermuizen kunnen kiezen voor de meest gunstige temperatuur (microklimaat) en omstandigheden. Voorkeur gaat vaak op kasten op het westen. Daarnaast is het belangrijk dat de kasten ruimtelijk verspreid worden , en dus niet allemaal op één gevel 35 of | direct | naast | elkaar | worden | geplaatst. | Verder | moeten | de | vleermuiskasten | op | minimaal | vier | meter hoogte | worden | bevestigd. | Ze | mogen | niet | direct | op | of | onder | een | stootvoeg | worden | geplaatst | , en | ook niet | direct | boven | een | raam. | Belangrijk | is | bovendien | dat | er | een | vrije | in- | en | uitvliegroute | aanwezig | is , zonder | belemmeringen | zoals | (hoge) | struiken | of | bomen. | De | locatie | moet | voldoende | bescherming | bieden tegen | predatoren | en | mag | niet | verstoord | worden | door | kunstmatige | verlichting. | Tot | slot | mogen | de | kasten niet | boven | een | aanbouw | worden | geplaatst | ; als | dit | onvermijdelijk | is , dienen | ze | minimaal | twee | meter hoger | dan | de | aanbouw | te | worden | opgehangen. Figuur | 2 (links | naar | rechts) | IB VL | 11 , IB | VL | 06 | in | combinatie | met | IB | VL | 07 , VK | MP | 05 | en | VK | MP | 10 | (Vivara | Pro).
Voor | huismussen | kunnen | ook | gierzwaluwkasten | worden | gebruikt | , omdat | deze | zowel | nestgelegenheid bieden | aan | de | gierzwaluw | als | de | huismus. | Dit | type | nestkast | kan | zowel | aan | de | gevel | worden | bevestigd als | in | de | muur | worden | ingebouwd. | Wanneer | ervoor | wordt | gekozen | om | kasten | op | te | hangen | , kan | voor | de gierzwaluw | en | huismus | het | type | NK | GZ | 10 | van | Vivara | Pro | hiervoor | dienen. | Voor | enkel | de | huismus | is de inbouwkast | IB | MU | 06 | geschikt | , terwijl | spreeuwen | gebruik | kunnen | maken | van | de | inbouwkast | SPP1 | of | de ophangbare | variant | NK | SP | 02 | (figuur | 3). Bij | het | plaatsen | van | de | nestkasten | is | het | belangrijk | dat | deze | zich | op | minimaal | drie | meter | hoogte bevinden | en | georiënteerd | zijn | op | het | noorden | of | oosten. | De | aanvliegroute | moet | vrij blijven | van | obstakels zoals | takken | , hoge | begroeiing | , ramen | of | andere | gebouwen. | Daarnaast | is | het | aan | te | raden | om | meerdere kasten | bij | elkaar | te | inmetselen | , waarbij | de | openingen | minimaal | vijftig | centimeter | uit | elkaar | geplaatst moeten | worden.
| Voor | huiszwaluwen | gelden | grotendeels | dezelfde | eisen | , met | als | extra | aandachtspunt dat | kunstnesten | bij | voorkeur | in groepjes | moeten | worden | opgehangen | en | idealiter | aan | witte | daklijsten bevestigd | worden. | Bovendien | is | het | van | belang | dat | er | binnen | een | straal | van | tweehonderd | meter | een modderpoel | aanwezig | is , zodat | de | huiszwaluwen | voldoende | nestmateriaal | kunnen | vinden. Figuur | 3 | (links | naar | rechts) | NK | GZ | 10 , IB | MU | 06 | (Vivara | Pro) | , SPP1 | (Unitura) | , KN | HZ | 07 | en | KN | HZ | 06 | (Vivara Pro). Voor | (half) | holenbroeders | zoals | koolmees | , | pimpelmees | , | boomklever | en | roodborstjes | kunnen nestkastjes | in | de | groenstructuren | of | aan | de | bebouwing | worden | gehangen. | Iedere | soort | heeft | zijn | eigen voorkeur | in | grootte | van | de | ingang. | Plaatsing | van | de | nestkasten | dient | met | de | opening | naar | de | noord- | of oostkant | en | 2 | meter | hoog | boven | de | grond. | Door | verschillende | grote | aan | openingen | van | de | nestkasten op | te | hangen | , kunnen | verschillende | holenbroeders | hier | broeden. | Types | als | NK | SE | 02 | (o. a. | pimpelmees) | , NK | SE | 04 | (o. a. | koolmees | ) , NK | SE | 07 | (o. a. | boomklever) | , NK | SP | 02 | (o. a. | spreeuw) | en | NK | BA | 02 | (o. a.
roodborst) | van | Vivara | Pro | kunnen | hiervoor | gebruikt | worden | (figuur | 4). 36 Figuur 4 (links naar rechts) Types NK SE 02 , NK SE 04 , NK SE 07 , NK SP 02 en NK BA 02 (Vivara Pro). Wanneer de beoogde ontwikkeling in het buitengebied plaats vindt kan dit ook belangrijk leefgebied zijn van de steenuil en kerkuil. Beide soorten maken gebruik van kleinschalig agrarisch landschap bestaande uit (oude) schuren , erven , hagen , tuinen en andere structuurrijke elementen. De nestkast van de steenuil kan worden geplaatst op rustige plaatsen aan de buitenzijde van gebouwen en in bomen. De nestkast van kerkuil kan worden geplaatst in hoge(re) donkere gebouwen (figuur 5). Figuur 5 (links naar rechts) Types UK ST 01 (steenuil) en UK KE 01 (kerkuil). Aanleg of behoud onverharde paden en wegen of halfopen tegels aanleggen Veel dieren nemen een stofbad om zich te ontdoen van parasieten. Een dergelijk stofbad wordt veelal gebruikt in of nabij verharde wegen die bestaan uit zand en puin. Overweeg het behoud of aanleg van onverharde terreindelen. Wanneer aanleg van verharding niet voorkomen kan worden dan wordt geadviseerd om te werken met halfverharding. Er kan gekozen worden voor halfopen tegels (figuur 6).
De opentegels zullen bij warme dagen zorgen voor verkoeling doordat deze minder snel opwarmen en bij buien zorgt het voor waterinfiltratie waardoor er minder wateroverlast zal ontstaan in de wijk. Door klaversoorten bij het gras in te mengen kan stikstof in de grond gebonden worden. Voor kleurrijkere open tegels kan gekozen worden voor ‘bloeiende voegen’. Een kruidenmengsel van CruydtHoeck. Figuur 6 Voorbeelden van groene parkeerplaatsen (BVB Landscaping en parkpositive). 37 Aanleg of optimalisatie vijver , poel , wadi of natuurvriendelijke oeverzone De ontwikkeling kan voorzien van een vijver , poel of wadi (Figuur 7). Een waterrijke omgeving geeft amfibieën en insecten de kansen op voortplanting en foerageergebied. Voor zoogdieren en vogels is dit een plek voor drinkwater. De noordzijde dient een flauwe oever te hebben en vrij van beplanting. Zodat amfibieën de kans krijgen om zich hier op te warmen. Wanneer de poel moet dienen als voortplantingswater dient binnen 400 meter geschikt landhabitat aanwezig te zijn en mogen geen barrières aanwezig richting dit gebied. Deze dient dan ook verbinding te zijn met het waterhabitat door middel van houtwallen , houtstapels of struwelen. Naast de aanleg van een waterpartij is de optimalisatie van een vijver , poel of oever (bij bijvoorbeeld een sloot) mogelijk.
Veel (kleine) diersoorten zijn gebaat bij flauwe begroeide oevers , dergelijke oevers bieden geschikt leefgebied en bevorderen in- en uittreedmogelijkheden. Jaarlijks onderhoud van een vijver en poel is belangrijk om het functioneren te waarborgen. Figuur 7 (links naar rechts) Voorbeeld van een wadi in de wijk (NL adaptief) en een natuurlijke poel in de tuin (bestgroen. com). Behoud en aanleg van structuren en schuilplaatsen Houtige structuren zoals takkenrillen , houtstapels en stenen bieden schuil- en overwinteringsplaatsen voor zoogdieren , insecten , vogels en amfibieën (figuur 7). Een takkenril kan worden gerealiseerd door een dubbele rij van palen te plaatsen. De ruimte van deze takken wordt opgevuld met horizontale takken. Takkenrillen dienen sporadisch bijgevuld te worden , gezien de takken over de tijd heen vergaan. Een effectieve takkenhoop moet minimaal 3 meter lang , 2 meter breed en 1 meter hoog zijn en regelmatig worden aangevuld met nieuw materiaal. De nestkamer binnen de takkenhoop kan worden opgebouwd met boomstammen en opgevuld met droog hooi , met minimaal twee vluchtopeningen van maximaal 15 cm om predatie door vossen te beperken. Daarnaast kan een doorgang van 15 x 15 cm in erfafscheidingen (egelwegel) de toegankelijkheid voor egels verbeteren (figuur 8).
Het aanplanten van een dichte houtwal vergroot het foerageergebied , wat gunstig is voor de biodiversiteit. Figuur 8 Voorbeelden van links naar rechts: takkenril (grnunited. nl) , houtstapels en stenen (Wesra et al. , 2018) en een egelwegel (Esschertdesign , 2020). 38 Koeweistraat 2 4181 CD Waardenburg 0418 820 288 blomecologie. nl 39