Toelichting Noordzijde van Heemstraweg, Afferden
Tekst van het document
Bestemmingsplan Noordzijde Van Heemstraweg, Afferden NL.IMRO.0225.BPaffnrdzvheemstr-2403 Natuurontwikkeling en realisatie vrijstaande woning Van Heemstraweg ongenummerd Afferden, gemeente Druten
1
Bestemmingsplan Noordzijde van Heemstraweg Afferden NL.IMRO.0225.BPaffnrdzvheemstr-2403 Natuurontwikkeling en realisatie woning Van Heemstraweg ongenummerd Afferden, gemeente Druten augustus 2024
COLOFON Datum:30-8-2024 HSRO BV Hoogstraat 1 6654 BA Afferden 0487-542906 info@hsro.nl www.hsro.nl
2
Inhoudsopgave 1: Inleiding........................................................................................................................................................5 1.1: Aanleiding en doel.....................................................................................................................................5 1.2: Plangebied.................................................................................................................................................5 1.3: Relatie met vigerend bestemmingsplan....................................................................................................6 1.4: Leeswijzer..................................................................................................................................................6 2: Planbeschrijving...........................................................................................................................................7 2.1: Huidige situatie.........................................................................................................................................7 2.2: Historisch en ruimtelijk onderzoek...........................................................................................................7 2.3: Nieuwe
situatie.........................................................................................................................................8 2.3.1: Landschapsplan......................................................................................................................................9 2.3.2: Woning.................................................................................................................................................10 2.3.3: Bijgebouwen.........................................................................................................................................12 2.3.4: Ontsluiting............................................................................................................................................12 2.3.5: Parkeren...............................................................................................................................................12 3: Beleidskader...............................................................................................................................................14 3.1: Rijksbeleid...............................................................................................................................................14 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie
(NOVI).........................................................................................................14 3.1.2 Algemene Maatregelen van Bestuur.....................................................................................................14 3.1.3: Ladder duurzame verstedelijking.........................................................................................................14 3.1.4: Kaderrichtlijn water..............................................................................................................................15 3.1.4: Nationaal Waterplan............................................................................................................................15 3.1.6: Overig wettelijk kader..........................................................................................................................15 3.2: Provinciaal beleid....................................................................................................................................16 3.2.1: Omgevingsvisie Gaaf Gelderland’........................................................................................................16 3.2.2 Omgevingsverordening Gelderland......................................................................................................16 3.3: Beleid Waterschap
Rivierenland.............................................................................................................17 3.4: Gemeentelijk beleid................................................................................................................................18 3.4.1: Structuurvisie Druten...........................................................................................................................18 3.4.2: “Woonvisie 2016-2021 Samen werken aan beter wonen”..................................................................19 3.4.3: Regionaal Woningmarktonderzoek 2019 Druten Companen .............................................................19 3.4.4: Afwegingskader woningbouwinitiatieven............................................................................................19 3.4.5: Welstandsnota......................................................................................................................................20 3.4.6: Startnotitie Duurzaam Druten..............................................................................................................21 3.4.7: Samen in Verscheidenheid, Beleidsnota Cultuurhistorie.....................................................................21 3.4.8: Nota beschermd door cultuurhistorische waarden.............................................................................22 3.4.9:
Afferden & Deest – Waalbandijk Toelichting beschermd gezicht........................................................22 3.4.10: Monumenten.....................................................................................................................................23 3.4.11 Nota Parkeernormen...........................................................................................................................23 3.4.12 Beleidsplan water en rioleringsplan 2023-2027 (BWR)......................................................................24 3.5: Conclusie.................................................................................................................................................24 4: Milieuhygiënische aspecten.......................................................................................................................25 4.1: Bodem.....................................................................................................................................................25 4.1.1: Inpasbaarheid voornemen...................................................................................................................25 4.1.2 Bodemonderzoek..................................................................................................................................25 4.2:
Water.......................................................................................................................................................26 4.2.1: Algemeen.............................................................................................................................................26 4.3: Geluid......................................................................................................................................................29 4.3.1: Wet Geluidhinder.................................................................................................................................29 4.3.2: Onderzoek geluidsbelasting.................................................................................................................30 4.4: Luchtkwaliteit..........................................................................................................................................31 4.4.1: Wet Luchtkwaliteit...............................................................................................................................31 4.4.2: Inpasbaarheid voornemen...................................................................................................................31 4.5:
Milieuzonering.........................................................................................................................................32 4.5.1: Algemeen.............................................................................................................................................32 4.5.2 Milieuzonering.......................................................................................................................................32 4.6: Geurhinder..............................................................................................................................................32 4.7 Externe veiligheid.....................................................................................................................................33 4.7.1 Gevolgen planvoornemen voor de omgeving.......................................................................................33 4.7.2 Externe veiligheid ten opzichte van het planvoornemen.....................................................................33 3
4.8: Ecologie...................................................................................................................................................34 4.8.1: Algemeen.............................................................................................................................................34 4.8.2: Wet Natuurbescherming......................................................................................................................34 4.8.3: Soortenbescherming............................................................................................................................35 4.8.4: Gebiedsbescherming............................................................................................................................39 4.8.5: Stikstofdepositie Natura 2000-gebieden.............................................................................................40 4.8.6: Ecologische effectbeoordeling.............................................................................................................40 4.9: Besluit milieueffectrapportage................................................................................................................41 4.10: Archeologie...........................................................................................................................................41 4.11:
Cultuurhistorie......................................................................................................................................41 5. Juridische/planologische uitwerking..........................................................................................................46 5.1: Vigerend bestemmingsplan.....................................................................................................................46 5.2: Herziening bestemmingsplan..................................................................................................................46 5.3: Digitaliseringsvereisten...........................................................................................................................48 6.
Motivatie....................................................................................................................................................49 6.1: Verbetering ruimtelijke kwaliteit.............................................................................................................49 6.2: Geen belemmeringen in de bedrijfsvoering van omliggende bedrijven.................................................49 6.3: Geen belemmering omliggende woningen.............................................................................................49 6.4: Geen milieuhygiënische belemmeringen................................................................................................49 6.5 Voldoet aan de woningbouwbehoefte en woningbeleid.........................................................................49 7: Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid.................................................................................50 7.1: Algemeen................................................................................................................................................50 7.2: Eigendomssituatie...................................................................................................................................50 7.3: Vooroverleg
............................................................................................................................................50 7.3.1 Overleggen Commissie Ruimtelijke kwaliteit........................................................................................50 7.4: Informeel overleg omwonenden en lokale belangenorganisaties .........................................................50 7.5: Inspraak en zienswijzen...........................................................................................................................51 Bijlagen...........................................................................................................................................................52
4
1: Inleiding 1.1: Aanleiding en doel Dit bestemmingsplan is opgesteld. De woning is grotendeels gepland tussen een bestaande paardenbak en schuur. Deze zullen beiden verdwijnen.
1.2: Plangebied De locatie is kadastraal bekend als kadastrale gemeente Druten, Sectie D, nummer 191. De oppervlakte is 16.755 m2. Het plangebied is gelegen in Afferden. Dit dorp maakt deel uit van de Gelderse gemeente Druten.
1.1: Luchtfoto omgeving
1.2: Impressie plangebied
5
1.3: Relatie met vigerend bestemmingsplan Het plangebied maakt deel uit van het bestemmingsplan 'Stedelijk gebied'. Dit bestemmingsplan is de afgelopen jaren bijgesteld door middel van periodieke herzieningen. In veegplannen, zijn meerdere kleinere deelprojecten, wijzigingen in regels en plankaart in de hele gemeente Druten integraal meegenomen. Voor dit plangebied is qua verbeelding de vierde herziening relevant. Dit plan is vastgesteld op 30 januari 2020. Momenteel ligt de 7e periodieke herziening ter inzage. Dit laatste plan heeft geen wezenlijke gevolgen voor deze locatie. Wel moet worden verwezen naar de regels van deze versie. De huidige enkelbestemming van de locatie van de beoogde woning is nu Agrarisch met waarden. Tevens zijn de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3 en Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied van toepassing. Aan de randen van het perceel liggen A en B watergangen. Het noordelijk deel van het perceel maakt deel uit van een wiel, In de 18e eeuw ontstaan door een doorbraak van de dijk. De watergangen en de wiel hebben momenteel de enkelbestemming Water (figuur 1.3).
Figuur 1.3: Fragment vigerend bestemmingsplan (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Binnen het vigerende bestemmingsplan is de bouw van één woning op deze locatie niet mogelijk. Daarom is herziening noodzakelijk. De beoogde bestemmingswijziging naar natuur betreft vrijwel het gehele perceel. Zowel het weiland, als het wiel, de oeverzone en de watergangen zullen deze bestemming krijgen. Alleen in het oostelijk deel van het perceel zal de bestemming agrarisch met waarden plaats maken voor de bestemming wonen. Ten behoeve van de nieuwe woning zal een bouwvlak toegevoegd worden. In van de watergangen aan de randen van het perceel is ten behoeve van natuurontwikkeling de bestemming natuur opgenomen. Het wiel en de oeverzone heeft hebben op verzoek van de provincie Gelderland de bestemming Natuur gekregen. Dit deel maakt momenteel al onderdeel uit van het Gelders Natuurwerk. De overige aanduidingen blijven van kracht. Het bestemmen van het overige deel tot natuur is gedaan in overleg met de gemeente om de omzetting van weiland naar natuur planologisch vast te leggen. Het beperken van de woonbestemming is mede gedaan om te voorkomen dat hier vergunningsvrije bouwwerken kunnen worden opgericht.. Qua regels zal worden aangesloten bij de methodiek voor bestemmingsplannen van de gemeente Druten.
1.4: Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk zal in hoofdstuk 2 het initiatief worden toegelicht. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het relevante beleid. In hoofdstuk 4 wordt de ontwikkeling milieuhygiënisch beoordeeld. Hoofdstuk 5 gaat kort in op de plansystematiek. De hoofdstukken 6 en 7 gaan over de motivatie voor het plan en de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid van het plan.
6
2: Planbeschrijving 2.1: Huidige situatie Het plangebied ligt ten noorden van Afferden. Het perceel ligt tussen de Van Heemstraweg en een wiel aan de Waalbandijk. In de directe omgeving liggen meerdere waterpartijen, kleine bossages, weiden, grotere en kleinere vrijstaande woningen rondom de dijk en de Klapstraat. Deze linten van burgerwoningen zijn voornamelijk in de plaats gekomen van voormalige agrarische bedrijven. Dit is te herkennen aan de grootte van de percelen en de uitstraling van de architectuur. Het plangebied wordt aan de zuidkant ontsloten via de Van Heemstraweg door middel van een onverhard pad. Op de overgang met het wiel zijn door verlanding wilgen en rietzomen ontstaan. Op het perceel zijn momenteel een aantal kleine weides en een paardenbak aanwezig. De enige bebouwing op het terrein is een schuur ten behoeve van het houden van paarden (zie figuur 2.1). Daar ligt ook verharding. Tussen de schuur en de paardenbak is de nieuwe woning voorzien. De beoogde bouwlocatie wordt zowel vanaf de dijk als vanaf de Van Heemstraweg aan het zicht onttrokken door opgaande beplanting.
Figuur 2.1: Topografische ligging van de onderzoekslocatie (bron: pdok.nl)
2.2: Historisch en ruimtelijk onderzoek Om tot een passende ontwikkeling te komen zijn historische topografische kaarten en gedetailleerde kadasterkaarten onderzocht (figuur 2.2, 2.3 en 2.4). Het blijkt dat de afgelopen twee eeuwen het gebied qua percelering, grondgebruik, omvang van het wiel, kades en ontsluiting regelmatig gewijzigd is. Evident is dat het noordelijk deel van het perceel een woning gestaan heeft. Langs de zuidrand van de doorbraakkolken lagen kaden met paden. Het perceel is, naast water en een kaden, tot 1860 vrijwel geheel als rietland en wilgen gebied in gebruik geweest. Pas op de topografische kaart van 1900 is te zien dat zuidelijk deel ingericht is als weiland. Op deze kaart is ook te zien dat beplanting langs de perceelgrens en rietland aanwezig is. Op latere topografische kaarten verdwijnt het rietland en de opgaande beplanting en wordt het perceel vrijwel geheel als weiland gebruikt. Ook de fijnmazige paden- en wegenstructuur langs kaden en de wielen, die ontstaan zijn bij de vroegere dijkdoorbraken, die het hart van het dorp met weilanden, boomgaarden en de dijk verbonden, vervaagt geleidelijk aan. Met de aanleg van de Van Heemstraweg in jaren dertig wordt het perceel verdeeld in een zuidelijk en een noordelijk deel. Door de aanleg van de Van Heemstraweg is de relatie tussen de woningen aan de dijk en het dorp doorsneden.
Formele en informele routes verdwenen in de loop van de tijd. Dat komt voornamelijk omdat paden over niet openbare gronden geprivatiseerd werden. Een mogelijke struinroute over het perceel sluit aan op de verbindingsweg tussen de oude en de nieuwe dijk. In samenhang met de in ontwikkeling zijnde nieuwe buurtjes aan de noodrand van Afferden, kan op termijn, deze route weer een onderdeel gaan vormen van een bijna verloren gegaan langzaam verkeersnetwerk tussen dijk en dorp. De noordwestelijk gelegen oprit bij de dijk vormde vroeger namelijk de hoofdtoegang naar het perceel. Deze weg maakt zelfs onderdeel uit van de wegenlegger (figuur 2.4). Na de ruilverkaveling is de status gewijzigd. 7
Figuur 2.2: topografische kaarten 1830 en 1900 (bron topotijdreis.nl)
2.3: Nieuwe situatie De initiatiefnemer wil op deze locatie een natuurinrichting met één woning te realiseren. Onderdelen van het plan zijn aanleg van natuurvriendelijke oevers, een aanzet tot een struinroute, omvorming tot bloemrijk grasland, aanplant van hagen, enkele hoogstamfruitbomen en aanpak van de verlanding van het zuidelijk deel van het wiel. Het basisidee van het plan is om door realisatie van een woning, als maatschappelijke tegenprestatie, de natuurwaarden, het landschap en de beleving hiervan (zie figuur 2.5) te verbeteren. Voor dit initiatief zijn geen overheidsmiddelen nodig. Daarnaast worden lokale natuur- en cultuur historische organisaties bij het beheer en de inrichting van het perceel betrokken. 8
2.3.1: Landschapsplan Het doel van het landschapsplan is om een bijdrage te leveren aan het beleid van de gemeente om de kleinschaligheid van de oeverwal, afwisseling tussen open, beslotenheid en grondgebruik te behouden. Daarnaast is het doel om de beleving en zichtbaarheid van het wiel te versterken. In de nieuwe opzet is de beoogde nieuwe woning tussen het bestaande opgaande groen in het zuidoostelijke deel van het perceel geplaatst zodat deze vrijwel niet zichtbaar is vanaf openbaar terrein. Ten oosten en zuidwesten van de nieuwe woning komt vochtig bos om deel van het oude landschap te herstellen. De paardenweide zal omgevormd worden naar een bloemenweide. Hierdoor blijft het zicht vanaf de Van Heemstraweg naar het wiel gehandhaafd. Tevens worden verschillende cultuurhistorische groenelementen teruggebracht in het landschap zoals fruitbomen, hagen, struweel en knotbomen. Midden in het plangebied zal een amfibieënpoel worden aangelegd. Aan de randen worden de watergangen van flauwere natuurvriendelijke oevers voorzien. Naast extra watercompensatie wordt hierdoor de waterkwaliteit verbeterd en de natuurwaarde verhoogd. De natuurvriendelijke oevers accentueren oude perceelgrenzen en verwijzen naar het eerdere gebruik als riet- en wilgen land. Ook dat is symbolische verwijzing naar de historische kaden en paden die vroeger hier hebben gelegen.
Figuur 2.3: fragment historisch onderzoek
Figuur 2.4: fragment wegenlegger en hisgis kaart 9
Figuur 2.5: Ruimtelijke analyse
De provincie hecht veel waarde aan het behoud van de geleidelijk aan verlande strook aan de zuidzijde. Hierdoor blijft het deel van het perceel waar de woning gepland is, qua beplanting meer besloten. Ook het pad naar de woning zal weinig impact hebben. Door dit pad met grind of in twee rijsporen uit te voeren blijft de hoeveelheid verhard oppervlak beperkt. Voor bewoners en bezoekers zijn op het terrein in halfverharding drie tot vier parkeerplaatsen voorzien.
Figuur 2.6: Inrichtingsplan
2.3.2: Woning Het bouwplan is in de loop van de procedure tussen 2017 en 2024 in overleg met de gemeentelijke commissie Ruimtelijke kwaliteit een aantal keren bijgesteld. De voorziene locatie in de zuidoosthoek van het perceel ligt ter hoogte van de bestaande dierenverblijven en rijbak. In de nieuwe situatie wordt de schuur en de rijbak gesloopt. De locatie ligt op voldoende afstand van omliggende woningen en de Van Heemstraweg en is vanwege hoog opgaande begroeiing, het inrichtingsplan en de afstand nauwelijks 10
waarneembaar vanaf de dijk en de Van Heemstraweg. De commissie is akkoord met deze locatie. Zij stelt dat: Alhoewel het realiseren van bebouwing op de voorgestelde plek vanuit cultuurhistorisch perspectief niet de voorkeur heeft (de voorkeursligging van de bebouwing is aan de dijk) is er geen sprake van een onevenredige aantasting van de cultuurhistorische waarden in dit gebied. Hiermee is de voorgestelde positie vanuit het oogpunt van cultuurhistorie acceptabel. Dit ook omdat de woning in omvang sterk begrenst wordt en de locatie los van het wiel, in het dicht begroeide gedeelte van het perceel geplaatst wordt met zo min mogelijk verharding. De zichtbaarheid op het wiel blijft hiermee zowel vanaf de Van Heemstraweg als vanaf de dijk goed behouden.
Figuur 2.7: bouwplan en ervaarbaarheid in het landschap
De woning is 30 M¹ x 6 M¹ ( l x b) met een nok-en goothoogte van respectievelijk 6 M¹ en 2,40 M¹. De inhoud bedraagt 750 M³ .De woning wordt uitgevoerd in zwart gepotdekselde delen in combinatie met metselwerk.Gedekt met antraciet kleurige holle pan. Het glas oppervlak van de woning is geminimaliseerd. Daar waar meer glas/daglicht aanwezig is (woonkamer), worden houten verschuifbare lamellen gebruikt, die ’s avonds kunnen worden gesloten. Alleen in de west kopgevel worden de lamellen voor zonwering toegepast. De lengte van de woning wordt gebroken door verspringingen in de gevel (entree) en de lichthapper op het dak die ook voor loopruimte zorgt op de verdieping (overloop). 11
Er is sprake van een traditionele kapvorm met zadeldak of samengestelde hellende dakvlakken en een maximale hoogte van 1 tot 1,5 bouwlaag met een ruime kap. Het materiaalgebruik (hout, baksteen en gebakken keramische pannen), de schuurvorm en lage goot en drukken de schaal en de visuele impact van de woning. De hoofdmassa van de nieuw te bouwen woning is afgestemd op de aanwezige bebouwing in de omgeving. Om deze uitgangspunten voor het hoofdgebouw vast te leggen, worden in het bestemmingsplan de volgende maximale goot- en bouwhoogtebepalingen opgenomen: maximaal 3 meter goothoogte en maximaal 6 meter bouwhoogte. Daarmee voldoet het plan aan de welstandseisen voor dit gebied. De woning zal als levensloopbestendige woning worden gerealiseerd. De slaapkamer en de badkamer zijn gesitueerd op de begane grond en zijn zodanig ruim ontworpen dat op termijn ook zorg door derden geleverd kan worden. Deuren zullen extra breed en zonder drempels worden uitgevoerd. Om de woning op termijn ook bruikbaar te maken voor andere doelgroepen zijn extra slaapkamers mogelijk op de verdieping. De trappen zijn qua helling extra flauw uitgevoerd zodat de verdieping ook zonder lift zo lang mogelijk bereikbaar blijft. Volgens het welstandskader is het in de vormentaal toegestaan om ook hedendaagse vormgeving en detaillering te gebruiken.
Dit levert een bijdrage aan het zichtbaar maken van de organische groei van woningbouw tussen de dijk en de noordelijke rand van Afferden. Voorwaarde is dat zowel in vorm, massa als materiaalgebruik bescheidenheid beter past dan bewust contrast waarbij een sterk afwijkend ontwerp en dito kleurgebruik een dissonant zal vormen in de verder overwegend traditionele bebouwing en historische lintstructuur. Tevens zullen in de gevels van woning nestkasten ten behoeve van huismussen en vleermuizen worden ingebouwd. 2.3.3: Bijgebouwen Ten zuidoosten van de woning zal een bijgebouw worden gerealiseerd. Op de gekozen locatie is ook dit bijgebouw zowel vanaf de Van Heemstraweg als de Waalbandijk nauwelijks zichtbaar. Dit komt door het opgaand groen en de afschermende werking van het hoofdgebouw. Op advies van de commissie is de woonbestemming en het bouwvlak zo strak mogelijk op de verbeelding aangepast aan het ontwerp. Dit is gedaan zodat geen verrommeling kan optreden vanwege vergunningsvrije bouwwerken. Op gronden met de bestemming Wonen mogen immers anders in dit geval 150 m2 vergunningvrije bouwwerken worden opgericht. Waardoor er toch verrommeling kan ontstaan. Deze speling is er hierdoor uit gehaald. 2.3.4: Ontsluiting Zoals in 2.1 is beschreven sluit het perceel aan op de Van Heemstraweg. Dit blijft ook in de nieuwe situatie het geval.
Deze weg heeft voldoende capaciteit om de beoogde woningbouw mogelijk te maken. 2.3.5: Parkeren De woningen beschikt over minimaal 4 parkeerplaatsen op eigen erf.
12
Figuur 2.6: Referentie Landschap
Figuur 2.7: Referentie Ecologie
13
3: Beleidskader 3.1: Rijksbeleid 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) in werking getreden. Deze visie bevat de hoofdzaken van het strategisch rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving. Dit is een combinatie van beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, en nieuw strategisch beleid. De grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland gaan veranderen. De NOVI schrijft een toekomstperspectief met de ambities van het Rijk. In de NOVI zijn 21 nationale belangen met bijbehorende opgaven geformuleerd. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. duurzaam economisch groeipotentieel; 3. sterke en gezonde steden en regio's; 4. toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Voorliggend plan is kleinschalig van aard, waardoor het geen landelijke impact heeft.
Wel wordt rekening gehouden met de ambitie die de Rijksoverheid heeft met betrekking tot efficiënt ruimtegebruik en een goede fysieke leefomgeving. Voor de planlocatie geldt dat er geen nationale belangen uit de NOVI in het geding zijn, mede gezien de kleinschaligheid en aard van het project. 3.1.2 Algemene Maatregelen van Bestuur De NOVI en de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte omvatten norm- en kaderstellende uitspraken die beperkingen stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Die uitspraken werken door in het beleid dat van de provincies en de gemeenten wordt gevraagd met betrekking tot ruimtelijke en lokale besluitvorming, zoals de vaststelling van bestemmingsplannen. De AMvB Ruimte omvat ook het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. Het Barro benoemt een aantal aspecten van nationaal ruimtelijk belang. Het betreft onder andere waterveiligheid aan de kust en de grote rivieren, bescherming van de Waddenzee, behoud van werelderfgoed, defensietaken, ecologische hoofdstructuur, elektriciteitsvoorziening, uitbreiding van het hoofd(spoor)wegennet, veiligheid rond rijksvaarwegen en de mainportontwikkeling van Rotterdam en Schiphol. Het Barro geeft voor het plangebied geen nationale belangen aan en vormt daarom geen belemmering voor het initiatief.
3.1.3: Ladder duurzame verstedelijking De ‘ladder duurzame verstedelijking’ is onderdeel van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Sinds 1 juli 2017 is de ladder gewijzigd. De Ladder waarborgt zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, door vernieuwde aandacht voor toekomstige ruimtebehoefte en ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving. Bestemmingsplannen voor woningen, kantoren en bedrijven moeten zorgvuldig en transparant afgewogen worden. De Ladder voor duurzame verstedelijking is alleen van toepassing wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling met door jurisprudentie bepaalde omvang in gebieden buiten door de gemeenteraad als bebouwde kom aangemerkt gebied. In dit geval betreft het een kleinschalige ontwikkeling net buiten de bebouwde kom van Afferden van slechts één woning die in de plaats komt van een schuur. Een dergelijke ontwikkeling is echter volgens de toelichting geen nieuwe stedelijke ontwikkeling. De ladder duurzame verstedelijking uit het Bro is niet van toepassing.
14
3.1.4: Kaderrichtlijn water Een ander belangrijk onderwerp in het rijksbeleid is duurzaam waterbeheer. De Europese Kaderrichtlijn Water, die sinds 2000 van kracht is, speelt hierbij een belangrijke rol. De richtlijn moet er immers voor zorgen dat de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Europa in 2027 op orde is. Dit betekent dat de rijksoverheid streeft naar een watersysteem dat zoveel mogelijk de natuurlijke situatie (zonder ingrepen van de mens) benadert. Het streven is onder andere gericht op het behouden en vergroten van de ruimte voor water, waar mogelijk vasthouden van water en verbetering van de waterkwaliteit. De waterbeheerders spelen hierbij een belangrijke rol. In de ruimtelijke plannen, waaronder deze ruimtelijke onderbouwing, wordt een waterparagraaf opgenomen. In hoofdstuk 4 wordt hier nader op ingegaan. 3.1.4: Nationaal Waterplan Het ‘Nationaal Waterplan 2016-2021’ vormt het formele rijksplan voor het nationale waterbeleid. Het Nationaal Waterplan richt zich op bescherming tegen overstromingen, voldoende en schoon water en diverse vormen van gebruik van water. Het Nationaal Waterplan bevat tevens de stroomgebiedsbeheerplannen die op grond van de Kaderrichtlijn Water zijn opgesteld. 3.1.5: Erfgoedwet Monumenten De bescherming van monumenten was tot 1 juli 2016 geregeld in de Monumentenwet. Per 1 juli 2016 is deze wet opgegaan in de Erfgoedwet.
De Erfgoedwet gaat samen met de nieuwe Omgevingswet het fundament vormen voor de bescherming van rijksmonumenten. De vuistregel voor de verdeling tussen de Erfgoedwet en de nieuwe Omgevingswet is: – roerend cultureel erfgoed en de aanwijzing van rijksmonumenten staat in de Erfgoedwet; – de aanwijzing van ruimtelijk cultureel erfgoed (stads- en dorpsgezichten en cultuurlandschappen) en omgang met het cultureel erfgoed in de fysieke leefomgeving komt in de Omgevingswet. Onderdelen van de Monumentenwet 1988 die de fysieke leefomgeving betreffen, gaan naar de toekomstige Omgevingswet. Voor deze onderdelen is een overgangsregeling in de Erfgoedwet opgenomen totdat de nieuwe Omgevingswet in werking treedt. Het betreft: – vergunningen tot wijziging, sloop of verwijdering van rijksmonumenten; – verordeningen, bestemmingsplannen, vergunningen en ontheffingen op het gebied van archeologie; – Bescherming van stads- en dorpsgezichten. Archeologie De bescherming van het archeologische erfgoed in de bodem en de inbedding ervan in de ruimtelijke ontwikkeling is het onderwerp van het Europese Verdrag van Valletta (Malta, 1992). Dit verdrag is uitgewerkt in 2007 in een wijziging van de Monumentenwet. Daarmee werden de uitgangspunten van het Verdrag van Malta binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd.
De wet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen. De uitgangspunten uit het Verdrag van Valletta (Malta) blijven in de Erfgoedwet de basis van de Nederlandse omgang met archeologie. De belangrijkste verandering voor archeologen is de vervanging van de opgravingsvergunning door een wettelijk geregelde certificering. Gemeenten hebben een belangrijke rol in het archeologische stelsel. In bestemmingsplannen houden ze rekening met (te verwachten) archeologische waarden. Dit blijft in stand, maar wordt overgeheveld naar de nieuwe Omgevingswet. Alle onderdelen rond de omgang met cultureel erfgoed in de fysieke leefomgeving komen daarin terecht. De uitkomsten van het archeologisch onderzoek dienen vervolgens volwaardig in de belangenafweging te worden betrokken. In dit geval is echter geen archeologisch onderzoek nodig, vanwege de beperkte omvang van het plangebied (zie ook hoofdstuk 4). 3.1.6: Overig wettelijk kader Bij het opstellen van ruimtelijke plannen is diverse (milieu)wetgeving van toepassing, waaronder de Wet luchtkwaliteitseisen, Besluit externe veiligheid, Wet geluidhinder, etc. Op deze aspecten zal in hoofdstuk 4 nader worden ingegaan. 15
3.2: Provinciaal beleid 3.2.1: Omgevingsvisie Gaaf Gelderland’ In het najaar van 2014 zijn de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening Gelderland in werking getreden. In de Omgevingsvisie staan de hoofdlijnen en in de Omgevingsverordening de regels. Het Waterplan, het Provinciaal Verkeer en Vervoer Plan, het Streekplan, het Milieuplan en de Reconstructieplannen zijn herzien en samengebracht in de Omgevingsvisie. De provincie koestert het waarborgen en het verder ontwikkelen van de kwaliteiten van Gelderland waarbij recht wordt gedaan aan de ruimtelijke, landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van de plek. De provincie zet voor de toekomst in op een gezond, veilig en schoon en welvarend Gelderland. Nieuwe woon en werklocaties en de daar mee samenhangende te realiseren bouwwerken en infrastructurele kunnen slechts worden toegestaan wanneer dit past in het vigerende door Gedeputeerde Staten vastgestelde beleid. Buiten de toetsing in het kader van het beleid (de IOW toets) zijn voor het plangebied zijn ook de bepalingen met betrekking tot het bouwen in waterwingebieden van toepassing. In de Omgevingsvisie “Gaaf Gelderland” staan twee doelen van het provinciale waterbeleid beschreven: • De hoofdzaken van het provinciaal beleid voor water zijn gericht op een veerkrachtig en duurzaam water- en bodemsysteem.
Dit systeem bestaat uit bodem en ondergrond, grondwater en oppervlaktewater en is duurzaam als het ook in de toekomst kan blijven functioneren en in stand kan worden gehouden tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. • De provincie onderschrijft de ambitie van de Europese Kaderrichtlijn Water, dat uiterlijk in 2027 het grond- en oppervlaktewater in Europa schoon en ecologisch gezond moet zijn en dat er voldoende water is voor duurzaam gebruik en voert deze uit. 3.2.2 Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en bodem. De laatste versie, het actualisatieplan 8, bestaat uit twee delen. Hierin staan nieuwe regels op het gebied van natuur, water, zonnevelden, provinciale wegen en glastuinbouw. Het andere deel gaat pas gelden als de Omgevingswet in werking treedt. Het perceel ligt deels in het het Gelderse natuurnetwerk GNN en deels in de Groene Ontwikkelzone (GO). De waaij (N.04.02 zoete plas) en rietlanden met essenbos (N.14.03) liggen in het Gelderse natuurnetwerk. Het weiland, sloten, rijbak en schuur liggen in het GO.
Voor het plangebied is derhalve de bepaling met betrekking tot nieuwe ontwikkelingen in bestemmingsplan Groene Ontwikkelzone (artikel 2.52) van belang. Nieuwe kleinschalige ontwikkelingen zijn mogelijke onder de volgende voorwaarden: a. als in de toelichting bij het bestemmingsplan wordt aangetoond dat de kernkwaliteiten van het betreffende gebied, in hun onderlinge samenhang bezien, per saldo substantieel worden versterkt; b. als deze versterking planologisch is verankerd in hetzelfde of een gelijktijdig vast te stellen bestemmingsplan. De kwaliteiten van dit deelgebied natuur en landschap met gebiedsnummer 53 en gebiedsnaam WinssenWamel zijn qua aardkundige waarden de dijkdoorbraken west en oost van Druten. Tevens zijn enkele terreintjes achter de dijk waardevol als natte landnatuur.
Belangrijke waarden en kenmerken zijn: • oeverwal langs de Waal met dichte bedrijvige kernen en bebouwing en gradiënt naar onbebouwde kom; fruitteelt tussen de dorpen; kolken, moerasjes en bosjes langs de dijk, vaak binnen oude kwelkade • leefgebied steenuil, kamsalamander, knoflookpad • oude polderstructuur in de kom met weteringen, eendenkooien en grienden • abiotiek: aardkundige waarden, kwel, bodem, waterreservoir • ecosysteemdiensten: recreatie, waterwinning, waterberging • alle door de Flora- en faunawet of Natuurbeschermingswet beschermde soorten en hun leefgebieden in dit deelgebied De ontwikkelingsdoelen natuur en landschap Groene Ontwikkelingszone zijn hier: 16
• • • • •
vermindering barrièrewerking N322 en Heemstraweg ontwikkelen weidevogelpopulaties en wintergastenweiden ontwikkeling populaties van water-, oever- en moerasvogels ontwikkeling biotopen voor vlinders en amfibieën en vogels van cultuurlandschappen ontwikkeling cultuurhistorische patronen en beheersvormen, inclusief kleinschalige landschappen tussen de dorpen met hun kavelstructuur
Ontwikkelingsdoelen natuur en landschap GNN (omvorming, natuurontwikkeling) • ontwikkeling moerassen, bos en water • ontwikkeling populaties van water-, oever- en moerasvogels • ontwikkeling bosranden en overgangen naar cultuurgronden • vermindering barrièrewerking N322 en Heemstraweg • ontwikkeling biotopen voor vlinders en amfibieën en vogels van cultuurlandschappen • ontwikkeling cultuurhistorische patronen en beheersvormen, inclusief kleinschalige landschappen tussen de dorpen met hun kavelstructuur Gemeenten kunnen ruimtelijke ontwikkeling in een GO toch ondersteunen mits ze gelijktijdig ook de kernkwaliteiten van die zone versterken. Dat betekent bijvoorbeeld dat er nieuwe natuur gerealiseerd wordt of dat landschapselementen aangelegd worden, of dat de recreatieve dooradering en beleefbaarheid verbeteren. Om te voldoen aan bovenstaande voorwaarden, zal de verlanding van een deel van het wiel aangepakt worden ten behoeve van natuurontwikkeling en waterberging. Ook zal het zuidoostelijke deel omgevormd worden naar moerasbos wat een bijdragen levert aan de genoemde ontwikkelingsdoelen voor de groene ontwikkelingszone. 3.2.3: Woonagenda Subregio Nijmegen en omstreken 2020 -2030 De gemeente Druten maakt deel uit van de Subregio Nijmegen.
In de woonagenda zijn de gemeentelijke woningbouwprogramma’s in lijn gebracht met de bevolking- en woningbehoefteprognoses uit het regionale woningmarktonderzoek 2019 Arnhem Nijmegen en de Woondeal uit 2020 die werd afgesloten met Rijk en Provincie. Het uitgangspunt van de woonagenda is dat goed wonen en leven voor alle huidige en toekomstige inwoners van de gemeenten centraal staat. De woningvoorraad en woonomgeving moet kunnen voldoen aan de (veranderende) woonbehoeften van de inwoners met voldoende aanwezige of bereikbare voorzieningen in de buurt. Dit met voldoende aandacht voor duurzaamheidsaspecten in de brede zin en met behoud of zelfs versterking van natuurwaarden. Er zijn vier thema's geformuleerd: 1. Verantwoord versnellen: programmeren en afstemmen; 2. Bestaande woningvoorraad en betaalbaarheid; 3. Duurzaam en toekomstbestendig 4. Huisvesting specifieke doelgroepen Uit de verdere beschrijving van de ambities en afspraken met betrekking tot de aspecten duurzaam, vergrijzing en wonen-zorg blijkt dat doelstellingen van dit initiatief passen bij de woonagenda. Door medewerking draagt de gemeente er aan bij dat ouderen langer zelfstandig kunnen wonen. De woning zal bovendien duurzaam worden gebouwd en is tevens geschikt voor meerdere doelgroepen. Daarnaast levert dit plan een verbetering van de lokale natuurwaarden op.
3.3: Beleid Waterschap Rivierenland Water is van groot belang binnen de ruimtelijke ordening. Op Rijksniveau en Europees niveau zijn de laatste jaren veel plannen en wetten gemaakt met betrekking tot water. De belangrijkste hiervan zijn de Kaderrichtlijn Water, Waterwet, het Bestuursakkoord Water, Nationaal Waterplan en de Watertoets. Het plangebied valt binnen het beheersgebied van Waterschap Rivierenland. Zij zorgen samen met de provincie en gemeenten voor de implementatie van dit beleid. Waterbeheerprogramma Het beleid van het waterschap is vastgelegd in het Waterbeheerprogramma 2022 - 2027 ‘Versterken, Verbinden, Vergroenen’. Dit programma omvat alle watertaken. Het gaat om beschikbaarheid van voldoende water van voldoende kwaliteit, rioolwaterzuivering, vaarwegen, primaire en secundaire 17
waterkeringen. Het waterschap moet samen met gemeenten zorgen voor een klimaatbestendige leefomgeving. Water en ruimtelijke ordening zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Extreme buien worden steeds vaker afgewisseld met perioden van droogte. Het schap is verantwoordelijk voor het waterpeil in sloten en vaarten. Dit peil heeft effect op het grondwaterpeil. Gemeenten moeten overlast door te veel of te weinig grondwater beperken. Particulieren zijn verantwoordelijk voor het grondwater op hun perceel. In het kader van duurzaam waterbeheer hanteert het waterschap, naast de drietrapsstrategie ‘vasthouden, bergen en afvoeren’, De driestapstrategie ‘schoonhouden, scheiden en zuiveren’. Uitgangspunt is dat schoon hemelwater niet thuishoort in het riool, maar moet worden afgekoppeld. Keur Waterschap Rivierenland De Keur voor waterkeringen en wateren is een verordening van Waterschap Rivierenland. Hierin staan de geboden en verboden die betrekking hebben op waterkeringen, wateren en grondwater. De geboden geven de verplichtingen aan om deze waterstaatswerken en (grond)waterlichamen in staat te houden. Voor werkzaamheden in de nabijheid van een watergang of dijklichaam is een vergunning of ontheffing in het kader van de Keur noodzakelijk.
Plannen dienen in het kader van vooroverleg conform het Besluit ruimtelijke ordening altijd een Watertoets te doorlopen om waterhuishoudkundige belangen en gevolgen inzichtelijk te maken. Bij dit plan is overleg en toestemming nodig van het waterschap nodig om er werkzaamheden in de buurt van de watergangen worden uitgevoerd. De afstand tot de primaire waterkering is zodanig groot dat wat dit aspect betreft geen belangen in het kader van de Keur in het geding zijn. Omdat de oppervlakte aan bebouwing en verharding toeneemt maar binnen de grenzen van de vrijstelling blijft is geen compensatie voor de nieuwe verharding en bebouwing noodzakelijk. In hoofdstuk 4 wordt hier verder op ingegaan.
3.4: Gemeentelijk beleid 3.4.1: Structuurvisie Druten Op 16 februari 2012 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Druten vastgesteld. De structuurvisie vormt voor de gemeente Druten het kader waarbinnen de gemeente, samen met anderen, ontwikkelingen initieert en projecten (van anderen) beoordeelt. Het beleid, zoals opgenomen in de structuurvisie, vormt de basis voor de op te stellen bestemmingsplannen. In de structuurvisie wordt aangegeven dat de gemeente Druten onderdeel uitmaakt van een dynamisch rivierenlandschap met diverse landschapstypen. Daarbij is aangesloten bij de landschapstypen zoals deze in het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) uit 2007 zijn vastgelegd. Het beleid is gericht op het behouden en versterken van de identiteit van het landschap met haar bijzondere waarden (aardkundig, archeologisch, cultuurhistorisch, ecologisch en landschappelijk). Hiervoor is natuur- en landschapsontwikkeling noodzakelijk. Aan de verschillende landschapstypen zijn opgaven gekoppeld. Op de kaart van de structuurvisie is het plangebied aangewezen als gemengde functie buitengebied / verbreden landbouw'. Ook het aspect wonen en woonomgeving wordt belicht in de structuurvisie. Bouwen voor de juiste doelgroepen op de juiste locatie is een van de uitgangspunten. Per invulling moet afgewogen worden welke woningen ter plaatse moeten en kunnen worden gerealiseerd.
Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en daarbij is van belang dat nieuwe woningen levensloopbestendig zijn. Daarnaast wordt ruimte geboden aan particulier opdrachtgeverschap. Daarnaast is de kwaliteit van de directe woonomgeving behouden/versterken een belangrijk uitgangspunt. De open en groene ruimte in en tussen kernen wordt uit oogpunt van leefbaarheid zoveel mogelijk gehandhaafd. Bij herontwikkeling moet sprake zijn van een kwaliteitsverbetering. Met particulier opdrachtgeverschap wordt ook de inrichting van de leefomgeving in het ontwerp van de woonbebouwing meegenomen. Geconcludeerd kan worden dat initiatief niet strijdig is met de structuurvisie. Het initiatief voldoet aan doelstellingen met betrekking tot kwaliteitsverbetering van het landschap en natuurwaarden. Daarnaast past de beoogde levensloopbestendige woning bij het de geschetste doelen van het woningbeleid zoals bouwen voor eigen inwoners en ruimte voor particulier opdrachtgeverschap.
18
3.4.2: “Woonvisie 2016-2021 Samen werken aan beter wonen” De gemeenteraad van Druten heeft in 2016 de “Woonvisie 2016-2021 Samen werken aan beter wonen” vastgesteld. Op 26 maart 2020 werd naar aanleiding van het regionaal woningmarktonderzoek de 2020 vastgesteld. In 2021 werd tevens een nieuwe aanvulling vastgesteld door de gemeenteraad. Deze visie met aanvulling is sinds 15 december 2021 van kracht. De visie is uitgewerkt aan de hand van vijf speerpunten: 1. Faseren, doseren en samenwerken 2. Invulling geven aan woonwensen 3. Betaalbaar wonen voor wie dat nodig heeft 4. Leefbare wijken en dorpen 5. Toekomstbestendig wonen Geconcludeerd wordt dat de woningen passen binnen de speerpunten 1, 2 en 5 van de Woonvisie. Daarmee wordt er voldaan aan de beleid van de gemeente en is het initiatief passend op deze locatie. Vanwege de groei van het aantal huishoudens in de gemeente Druten bestond de opgave uit het toevoegen van 310 woningen in de periode 2016 t/m 2019. Hierbij lag de focus op woningbouw in Tichellande. In een aantal kleinere kernen is de actuele plancapaciteit beperkt. Bij aantoonbare vraag in de kleinere kernen worden echter nieuwbouwontwikkelingen gefaciliteerd. Daarnaast is het vergroten aantal levensloopgeschikte woningen van belang. Dit kan door het aanpassen van de bestaande voorraad en door nieuwbouw.
Voor (vitale) senioren wordt ingezet op het maximaal aanpasbaar bouwen van nieuwe woningen. Deze woningen moeten inspelen op de groeiende groep ouderen die niet meer in aanmerking komen voor een verzorgings- of verpleeghuisplaats. 3.4.3: Regionaal Woningmarktonderzoek 2019 Druten Companen Adviesbureau Companen heeft onderzoek naar de woningmarkt in Druten en in de regio. Conclusies zijn onder andere dat de druk op de woningmarkt is toegenomen en dat versnelling van de woningproductie gewenst is. Het onderzoek geeft aanleiding om de woonvisie uit 2016 bij te stellen. Het streven is dan ook om in de periode tussen 2019 en 2030 circa 970 woningen te bouwen, waarvan 70 % in de periode tot 2025. Voor senioren wordt ingezet op het toevoegen van levensloopgeschikte woningen, in sociale huur, middeldure huur en (middel)dure koop (> €200.000). Dit initiatief past qua doelgroep en doelstelling binnen de kaders van de woonvisie. 3.4.4: Afwegingskader woningbouwinitiatieven De gemeente Druten hanteerde in 2020 bij de beoordeling van kleinschalige nieuwbouwplannen van particulieren de nota ”Afwegingskader voor woningbouwinitiatieven”. De beoordeling betreft drie kwaliteitscriteria. Het gaat om Duurzaamheid, Volkshuisvestelijke kwaliteit, Ruimtelijke Kwaliteit en leefbaarheid. Op basis van een meer gedetailleerde puntentelling worden woningbouwinitiatieven kwalitatief getoetst.
Een woningbouwinitiatief moet minstens 2 punten halen. In 2021 is dit kader bijgesteld. Inmiddels zijn de volgende criteria van toepassing: – kwantitatieve behoefte – kwalitatieve behoefte – passend binnen ruimtelijke ontwikkeling – extra ambitie ten aanzien van toekomstbestendige woningen De woning is qua plattegrond zodanig ontworpen dat deze levensloopbestendig en aanpasbaar is. De woning scoort dan ook op volkshuisvestelijke kwaliteit. Omdat het plan tevens bijdraagt aan versterking van natuur en landschap en te zien als een specifiek woonmilieu wordt ook gescoord op het onderdeel ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid. Daarnaast is het plan zeer duurzaam. De woning ligt aan bestaande infrastructuur. Dit spaart kosten en de inzet van groot materieel. De bezonning van de tuinen en woning is zuid georiënteerd. Dit is gunstig voor de toepassing van zonne-energie en passieve energie. Regenwater kan geheel afgekoppeld worden via de omliggende sloten. Op eigen terrein worden oplossingen zoals aanleg van natuurvriendelijke oevers en het minimaliseren van verharding benut om het water te bergen. Bij de materialisatie is veel aandacht geschonken aan circulariteit en een zo laag mogelijke impact op het milieu. Het idee is om veel gerecyclede bouwmaterialen te gebruiken.
Circulair bouwen draait om vervanging van fossiele, kritieke en niet duurzaam geproduceerde grondstoffen, door biobased duurzaam geproduceerde, hernieuwbare en algemeen beschikbare grondstoffen. 19
Concreet wil men een woning realiseren die qua berekende milieuprestatie een zo laag mogelijke grenswaarde zal krijgen opgenomen. Het doel is om ver onder de wettelijke norm van 1.0 te komen. Het initiatief voldoet aan het afwegingskader. 3.4.5: Welstandsnota Volgens de gemeentelijke welstandsnota is het plangebied onderdeel van het welstandsgebied Agrarisch landschap. Het behoort bij het landschapstype stroomruggen langs de waal. De stroomruggen lopen evenwijdig aan de rivier en zijn vaak hoger dan het omringende landschap. Hierdoor was dit de plek waar de eerste nederzettingen zijn gevestigd en waar op dit moment de meeste dorpskernen gelegen zijn. Het landschap op de stroomruggen is kleinschalig met een onregelmatige blokverkaveling en een besloten uitstraling. Buiten de woongebieden werden de stroomruggen voornamelijk gebruikt voor de fruitteelt, tuinbouw, boomgaarden en als weilanden. De bebouwing bestaat voor het grootste deel uit boerderijen en woningen langs de dijk. In tegenstelling tot de komgronden dienen de relatief intensieve vormen van ruimtegebruik in principe op de stroomruggen gesitueerd te worden. Bij de gronden langs bijzondere dijken en waterlopen staat het behoud en de ontwikkeling van natuurlijke en landschappelijke waarden voorop. Voor elk welstandsgebied zijn gebiedsgerichte criteria en een welstandsniveau opgesteld.
Het welstandsniveau bepaalt de aard en de intensiteit waarmee de bouwplannen aan de diverse welstandscriteria zullen worden getoetst. Afhankelijk van het welstandsniveau worden de beoordelingsaspecten streng, kritisch, licht of niet, gehanteerd. Het agrarische landschap in de gemeente Druten valt onder het welstandsniveau 3, regulier welstandsgebied. Welstandscriteria zijn verdeeld naar algemeen, plaatsing, massa en vorm, gevelkarakteristiek en detaillering, kleur en materiaal . De welstandscriteria dienen altijd in samenhang met de gehele gebiedsbeschrijving van het desbetreffende deelgebied waarop de bouwaanvraag van toepassing is, te worden gehanteerd. Onderstaand zijn een aantal relevante criteria weergegeven: Algemeen • Respecteren van de landschappelijke en cultuurhistorische identiteit en waarde van het agrarische landschap als geheel; • Handhaven van de bestaande oriëntatiemogelijkheden en doorzichten langs de landschappelijke hoofdstructuren; • (Vervangende) nieuwbouw vormgeven in relatie tot het omliggende landschap.
Plaatsing (bestemmingsplan is maatgevend) • Respecteren van het bestaande gespreide bebouwingspatroon; • Respecteren van de bestaande omliggende bebouwing en het ensemble van gebouwen op het erf als geheel bij (vervangende) nieuwbouw; Massa en vorm (bestemmingsplan is maatgevend) • Afstemmen van (vervangende) nieuwbouw op de bebouwingshoogte en -massa van de omliggende bebouwing of het ensemble van gebouwen als geheel; • Streven naar vormgeving van bedrijfsbebouwing bestaande uit een onderbouw op een herkenbare en in verhouding uitgevoerde gemetselde plint, die wordt afgedekt met een schilddak of zadeldak. Gevelkarakteristiek • Respecteren van de oorspronkelijke bouwstijl en materialisering bij renovatie of verbouwing. Detaillering, kleur en materiaal • Uitsluiten van sterk met de omgeving contrasterende kleuren en materialen; • Hoofdzakelijk gebruik van beton, golfplaat, kunststof en/of metalen beplatingsmateriaal is niet toegestaan. Het nieuwe bouwplan voldoet aan deze criteria.
20
3.4.6: Startnotitie Duurzaam Druten Op 1 februari 2018 heeft de gemeenteraad van Druten de Startnotitie Duurzaam Druten' vastgesteld. Hieruit volgt de ambitie om in 2040 een energieneutrale gemeente te zijn. Verder hebben Gedeputeerde Staten van Gelderland op 13 maart 2018 de Woonagenda voor de subregio Nijmegen, waartoe ook de gemeente Druten behoort, vastgesteld. In deze agenda is onder andere vastgelegd dat nieuwe woningen zonder aardgasaansluiting worden gebouwd. Daarnaast toetst de gemeente het Bouwbesluit. Dit besluit stelt eisen aan energiezuinigheid van nieuwe woningen en utiliteitsgebouwen. Voor alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, geldt dat de vergunningaanvragen vanaf 1 januari 2021 moeten voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG). De energieprestatie voor bijna energieneutrale gebouwen wordt vastgesteld aan de hand van 3 eisen: • de maximale energiebehoefte in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar; • het maximale primair fossiel energiegebruik, eveneens in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar; • het minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten. BENG is gebaseerd op een driestappenstrategie om een energiezuinig ontwerp te maken, de Trias Energetica. In de bouwfase van het project wordt invulling gegeven aan deze nieuwe normen, vanwege de samenhang tussen ontwerp, gebruiksfuncties en omvang.
Bij de nieuwbouw liggen kansen om de duurzaamheid te verbeteren. Het energieneutraal maken van een gebouw kan beter bij de bouw dan achteraf. Nieuwbouw biedt de kans om meteen voor een duurzame wijze van verwarming te kiezen, maar ook andere duurzaamheidsaspecten zijn bij nieuwbouw relatief eenvoudig te realiseren, zoals het opwekken van duurzame energie. Bij de inrichting van de buitenruimte wordt rekening gehouden met water- en hittestress. Het aanplanten van groen in plaats van de verharding is goed voor de klimaatbestendigheid, omdat het bijdraagt aan het verminderen van de hittestress en het verbeteren van het watervasthoudend vermogen van het gebied. 3.4.7: Samen in Verscheidenheid, Beleidsnota Cultuurhistorie De gemeente Druten heeft samen met de buurgemeenten Wijchen Beuningen en Heumen in 2015 de beleidsnota “Samen in verscheidenheid'' opgesteld. De gemeente Druten wil de gebieden met een hoge en zeer hoge cultuurhistorische waarde beschermen. Het perceel heeft volgens de Cultuurhistorische waarderingskaart een hoge Cultuurlandschappelijke waardering en valt, zoals aangegeven op de Cultuurhistorische beleidskaart in de zone met planologische borging. Op deze kaart is te zien dat de wielen, historische boerderijen en blokverkaveling de cultuurhistorische waardevolle elementen zijn rondom het plangebied. In paragraaf 4.10 wordt hier verdere toelichting bij gegeven.
De geïnventariseerde waarden zijn meegenomen in nieuwe bestemmings- en periodieke plannen. De bescherming van de cultuurhistorische waarden geschiedt door middel van een dubbelbestemming. Bij het bestemmingsplan '2e periodieke herziening Druten' is deze bestemming dan ook opgenomen. De bescherming van de cultuurhistorisch waardevolle gebieden heeft in de regels van de dubbelbestemming ‘Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied’ vorm gekregen door een nadere eisenregeling en een vergunningplicht voor bepaalde werkzaamheden op te nemen. De nadere eisenregeling behelst een bevoegdheid voor burgemeester en wethouders om in het kader van een aanvraag voor een bouwvergunning een nadere eis te stellen in verband met de situering, de oppervlakte en hoogte van een gebouw. Deze nadere eis ziet met name op de situatie dat de aanvraag om vergunning betrekking heeft op een gebouw binnen een oud bebouwingslint, een ensemble of een gebouw langs een (historische ) doorgaande weg die als cultuurhistorisch waardevol zijn aangeduid.
De werkzaamheden die niet zonder vergunning mogen worden uitgevoerd betreffen: – het aanbrengen van (half-)verhardingen; – het rooien of vellen van houtgewas; – afgraven, vergraven, ophogen en egaliseren van de bodem; – graven of dempen van sloten; – verwijderen van perceelsrandbeplanting; – aanleggen van wegen of paden; – wijzigen van perceels- of kavelgrenzen; – het aanbrengen van hoogopgaande beplanting anders dan het herplanten van gerooide / gevelde 21
–
houtopstanden; het verwijderen van wegen of paden.
De vergunning voor het uitvoeren van deze werkzaamheden wordt verleend indien (uit de aanvraag om vergunning) in voldoende mate is gebleken dat de cultuurhistorische waarden van een gebied waarbinnen de werkzaamheden plaatsvinden, niet op een onevenredige wijze worden aangetast. Er wordt alleen bij de bestemmingen 'Agrarisch' of 'Agrarisch met waarden' getoetst op de cultuurhistorische waarden. Bij bestaande bestemmingen zoals tuin, wonen en binnen een agrarisch bouwvlak is een uitzondering mogelijk. In dit geval is dat niet aan de orde en is bij het opstellen van het inrichtingsplan en het bouwplan rekening gehouden met deze waarden. In paragraaf 4.11 wordt dieper ingegaan op het aspect cultuurhistorie. 3.4.8: Nota beschermd door cultuurhistorische waarden In april 2021 de nota 'Beschermd door cultuurhistorische waarden' vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin wordt een zo compleet mogelijk beeld geschetst van objecten en gebieden binnen de grenzen van de gemeente Druten, die volgens de gemeenteraad in aanmerking komen om als cultuurhistorisch te worden benoemd en beschermd. Deze cultuurhistorische waarden zijn vervolgens uiteengezet in: 1. 2. 3.