CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

t bijlage 24 Boom Effect Analyse Horssen

Raad openbaar Druten 9 juli 2026, gemeente drutenBij agendapunt: Vaststellen TAM omgevingsplan Molenweg 22 te Horssen2.195 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

BOOM EFFECT ANALYSE Molenweg, Horssen

elroy.janssen@floracon.nl

BEA COLOFON Dit rapport is bestemd voor: Aannemersbedrijf Hoes B.V. t.a.v. Dhr. E. Janssen Steenberg Molenweg 22, 6631 KL Horssen Kenmerk:

180425FC

Status:

CONCEPT

Auteur: Mevr. M. Vermeulen en Dhr. E. Janssen Adres: Telefoon: Mail:

Laarstraat 9, 6654 KJ Afferden(GLD) +31 (0)487 511297 elroy.janssen@floracon.nl

Tweede lezer: Dhr. E. Janssen, ETT.

Pagina 2 van 16 180425FC

BEA INHOUD Colofon ................................................................................................................................................................................................ 2 1 Voorstudie........................................................................................................................................................................................ 4 1.1 Uitgangspunten project ............................................................................................................................................................ 4 1.2 Toetsing uitvraag....................................................................................................................................................................... 5 1.3 Functie of waarde boom ........................................................................................................................................................... 6 2 Veldonderzoek ................................................................................................................................................................................. 7 2.1 Kwaliteit boom ..........................................................................................................................................................................

8 2.2 Ruimtestudie ........................................................................................................................................................................... 12 2.3 Kansen en knelpunten ............................................................................................................................................................ 14 3 Analyse ........................................................................................................................................................................................... 15 3.1 Impact bovengronds ruimtegebruik ....................................................................................................................................... 15 3.2 Impact ondergronds ruimtegebruik ........................................................................................................................................ 15 3.3 Impact uitvoering .................................................................................................................................................................... 15 4 Conclusie en advies ........................................................................................................................................................................

15 4.1 Eindoordeel effecten .............................................................................................................................................................. 15 4.2 Randvoorwaarden ................................................................................................................................................................... 15 Referenties ........................................................................................................................................................................................ 16

Pagina 3 van 16 180425FC

BEA 1 VOORSTUDIE Als onderdeel van de planrealisatie op de projectlocatie aan de Molenweg te Horssen is men in overleg met het Waterschap Rivierenland uitgekomen op de wens om het waterpeil in de C-watergang (langszijde de Molenweg en gedeeltelijk Goorstraat en Bredestraat) weer te laten zakken naar de oorspronkelijke hoogte zoals het peilbeheer is vastgelegd in het gebied door het Waterschap Rivierenland. Veranderingen in beschikbaar grondwater kunnen van invloed zijn op beplantingen die door de jaren heen gevestigd zijn op het jaarrond beschikbare grondwater.

1.1 UITGANGSPUNTEN PROJECT Hieronder zijn schetsmatig de uitgangspunten weergegeven die relevant worden geacht en van invloed kunnen zijn op de aanwezige bomen.

FIGUUR 1 PLANNEN VOOR PEILVERLAGING/NORMALISERING (PIETER OOSTERHOUT)

Het waterpeil in de sloot dient te zakken naar het door het Waterschap Rivierenland ingesteld winter- en zomerpeil. Dit ligt gemiddeld 50 centimeter lager dan het huidige peil. Het huidige peil is zo ontstaan om esthetische redenen.

Pagina 4 van 16 180425FC

BEA 1.2 TOETSING UITVRAAG Kunnen de essen behouden blijven wanner het waterpeil in de sloot wordt verlaagt? Naar aanleiding van de wens van Waterschap Rivierenland om het peil van de sloot weer te laten zakken naar zijn oorspronkelijke hoogte zal er tijdens een veldbezoek een proefboring en een nulmeting van de bomen aan de slootkant plaatsvinden. Tijdens dit veldbezoek zal er beoordeeld worden of de bomen behouden kunnen worden en aan welke voorwaarden men moet voldoen om de bomen binnen het werkgebied te behouden.

FIGUUR 2 DE BOMEN GENIETEN NU VAN EEN KUNSTMATIG WATERPEIL

Pagina 5 van 16 180425FC

BEA 1.3 FUNCTIE OF WAARDE BOOM Horssen is een dorp in het Land van Maas en Waal, gelegen in de provincie Gelderland. Het dorp maakt deel uit van de gemeente Druten. De gemeente Druten hanteert een lijst met waardevolle bomen. Op deze lijst staan onder andere de essen (Fraxinus Excelsior) aan de Bredestraat en Molenweg in Horssen vermeld.

FIGUUR 3 KAART WAARDEVOLLE BOMEN GEMEENTE DRUTEN

FIGUUR 4 LIJST MET WAARDEVOLLE BOMEN IN HORSSEN

Pagina 6 van 16 180425FC

BEA 2 VELDONDERZOEK Op vrijdag 2 mei, woensdag 7 mei en dinsdag 13 mei heeft er een veldonderzoek plaatsgevonden in Horssen, waarbij de situatie ter plaatse grondig is beoordeeld. Het onderzoek bestond uit twee onderdelen: 1. 2.

Nulmeting van de bomen: Er is een nulmeting uitgevoerd om de huidige staat en het aantal bomen in het gebied vast te leggen. Proefboringen: Daarnaast zijn er diverse proefboringen uitgevoerd om de huidige bodemopbouw en de gesteldheid te beoordelen.

FIGUUR 5 PROJECTLOCATIE IN HORSSEN

FIGUUR 6 GRONDBORING

FIGUUR 7 DE BETREFFENDE SLOOT

FIGUUR 8 HET WATERPEIL WORDT KUNSTMATIG HOOG GEHOUDEN

Pagina 7 van 16 180425FC

BEA

2.1 KWALITEIT BOOM Langs de sloot in het projectgebied staan meerdere gewone essen (Fraxinus excelsior). Bij inspectie is vastgesteld dat de bomen in wisselende conditie verkeren – van zeer slecht tot goed – als gevolg van essentaksterfte (Hymenoscyphus fraxineus). Essentaksterfte wordt veroorzaakt door de invasieve schimmel 'vals essenvlieskelkje' (Hymenoscyphus fraxineus). De schimmel infecteert essen via het blad. Als de aantasting doorzet, groeit de schimmel de twijgen in, waar de bast en het cambium wordt aangetast. Dit leidt tot verstoring in de sapstromen. De bomen bevatten overwegend veel dood hout, wat duidt op vergevorderde aantasting. Bij één van de bomen is mogelijk sprake van een holtevorming ter hoogte van een oude snoeiwond; deze is echter vanaf de grond niet goed te inspecteren.

FIGUUR 9 ESSENTAKSTERFTE

Pagina 8 van 16 180425FC

FIGUUR 10 MOGELIJKE HOLTE IN SNOEIWOND

BEA

FIGUUR 11 ESSENTAKSTERFTE

Pagina 9 van 16 180425FC

FIGUUR 12 LOSHANGEND DOOD HOUT

BEA

FIGUUR 13 NUMMERING BOMEN LANGS DE BETREFFENDE SLOOT

Pagina 10 van 16 180425FC

Boomsoort Nederlandse Naam

Boomsoort Wetenschappelijke Naam

Standplaats

Boomhoogte Klasse

DBH

Conditie

1 2 3 4 5

ES ES ES ES ES

Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior

gras gras gras gras gras

1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte

Circa 55 cm Circa 55 cm Circa 59 cm Circa 57 cm Circa 55 cm

Matig tot slecht Matig tot slecht Matig tot slecht Matig Matig tot slecht

6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44

ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES ES

Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior Fraxinus excelsior

gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras gras

1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte 1e grootte

Circa 38 cm Circa 61 cm Circa 55 cm Circa 66 cm Circa 40 cm Circa 45 cm Circa 51 cm Circa 50 cm Circa 46 cm Circa 46 cm Circa 58 cm Circa 50 cm Circa 50 cm Circa 39 cm Circa 42 cm Circa 39 cm Circa 40 cm Circa 50 cm Circa 49 cm Circa 35 cm Circa 38 cm Circa 44 cm Circa 42 cm Circa 43 cm Circa 32 cm Circa 36 cm Circa 35 cm Circa 29 cm Circa 38 cm Circa 41 cm Circa 30 cm Circa 36 cm Circa 35 cm Circa 49 cm Circa 44 cm Circa 41 cm Circa 41 cm Circa 38 cm Circa 25 cm

Matig Matig Matig tot slecht Matig tot slecht Matig Matig tot voldoende Matig tot voldoende Matig tot voldoende Voldoende Matig tot voldoende Voldoende Matig tot voldoende Matig tot voldoende Slecht Matig tot voldoende Matig tot voldoende Matig Voldoende Matig Matig Matig Voldoende Voldoende Slecht Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Voldoende Goed Voldoende Voldoende Voldoende Matig Voldoende Zeer slecht

Pagina 11 van 16 180425FC

Gebreken

Boomnummer

BEA

Veel dood hout Veel dood hout Veel dood hout Veel dood hout Veel dood hout, mogelijk holte op hoogte Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Veel dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Veel dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Veel dood hout Dood hout Veel dood hout Veel dood hout Veel dood hout Veel dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Dood hout Zeer veel dood hout

BEA 2.2 RUIMTESTUDIE De werklocatie bestaat deels uit een terpstructuur en deels uit kalkloze poldervaaggronden. Het bodemtype is voornamelijk opgebouwd uit zavel tot lichte klei. De dichtstbijzijnde bekende grondwatertrap bij is IVu. De gemiddeld hoogste stand volgens deze grondwatertrap bevindt zich op 40-80 cm onder het maaiveld en de gemiddeld laagste stand op 80-120 cm onder het maaiveld. Hiermee is het grondwater het hele jaar beschikbaar voor de bomen we spreken hier van een grondwaterprofiel.

FIGUUR 14 BODEMPROFIEL (BODEMDATA.NL)

FIGUUR 15 GRONDWATERTRAPPEN (BODEMDATA.NL)

Pagina 12 van 16 180425FC

BEA

FIGUUR 16 OP LOCACATIE ZIJN ER DIVERSE PROEFBORINGEN GEDAAN

De bodemopbouw, vastgesteld op basis van meerdere proefboringen, bestaat uit een laag zavel op een onderliggende kleilaag. De bovenste laag is op sommige plekken puin-houdend. Uit een van de proefboringen blijkt dat op ca. 100 - 110 cm diepte de vol-capillaire zone begint. Hier zie je ook dat de klei grijs is, de grijze kleur duidt op anaerobe/zuurstofloze omstandigheden. Met verloop van de tijd is hier een reductiezone ontstaan, een reductiezone die b.v. droog wordt gelegd is voor wortelgroei alsnog zeer problematisch om te doorbreken. Hier is sprake van zuurstofarme omstandigheden en het ontbreekt in die laag klei ook aan bodemstructuur vanwege het ontbreken aan enig bodemleven op deze diepte.

Pagina 13 van 16 180425FC

BEA 2.3 KANSEN EN KNELPUNTEN Bij veel bomen zijn dode takken in de kroon aangetroffen (gedeeltelijk als gevolg van essentaksterfte). Deze dode takken kunnen gemakkelijk uitbreken en daarbij (letsel)schade veroorzaken. Het is uit veiligheidsoverwegingen belangrijk dat deze takken worden verwijderd. Het verlagen van de waterspiegel in de betreffende sloot kan grote gevolgen hebben voor de boomconditie, zeker in relatie tot droogtestress en ziekten zoals essentaksterfte.

FIGUUR 17 ESSENTAKSTERFTE

Pagina 14 van 16 180425FC

BEA 3 ANALYSE Door de aantasting door essentaksterfte zijn de Essen structureel verzwakt, en de extra droogtestress als gevolg van een verlaging van de slootwaterstand zal deze situatie verergeren. De gecombineerde effecten van essentaksterfte en droogtestress door de verlaging van de slootwaterstand resulteren doorgaans in het verlies van de es.

3.1 IMPACT BOVENGRONDS RUIMTEGEBRUIK Het ontwerp bevat geen aan te brengen bovengrondse elementen, effecten hieruit voortkomend zijn dan ook uit te sluiten.

3.2 IMPACT ONDERGRONDS RUIMTEGEBRUIK De beschikbaarheid van ondergrondse groeiruimte heeft directe invloed op de gezondheid en vitaliteit van bomen. Belemmeringen in het grondwaterprofiel, zoals storende lagen of fluctuaties in het waterpeil, kunnen de wortelontwikkeling verstoren, wat resulteert in verminderde water- en nutriëntenopname en verhoogde kwetsbaarheid voor stressfactoren zoals droogte en ziektes.

3.3 IMPACT UITVOERING Voor de realisatie van de geplande activiteit is geen werkruimte benodigd.

4 CONCLUSIE EN ADVIES Gezien het feit dat de aanwezige Essen zijn opgenomen op de lijst van waardevolle bomen, wordt geadviseerd om het waterpeil niet te verlagen. Een verlaging van het waterpeil kan negatieve gevolgen hebben voor de conditie van deze bomen, die op dit moment al onder druk staat door de aanwezigheid van essentaksterfte. Het behoud van een stabiel waterpeil draagt bij aan de vitaliteit van de bomen.

4.1 EINDOORDEEL EFFECTEN Essentaksterfte (veroorzaakt door de schimmel Hymenoscyphus fraxineus) maakt de essen kwetsbaarder, en als daarnaast het waterpeil wordt verlaagd kan dat leiden tot extra stress voor deze bomen. Die combinatie van droogtestress en ziekte verhoogt de kans op uitval van deze bomen.

4.2 RANDVOORWAARDEN Gezien de huidige conditie van de bomen, beïnvloed door essentaksterfte, adviseren wij om het peil van de sloot niet te verlagen, vooral omdat de essen als waardevolle bomen worden aangemerkt. Mocht verlaging van het waterpeil toch noodzakelijk zijn, dan zal men het verlies van een groot aandeel bomen moeten accepteren en wellicht vervroegd moeten beginnen met het verjongen/vervangen van de laanstructuur. Mitigerende maatregelen zoals het boren van grondpijlers waarbij de anaerobe zone wordt doorbroken tot aan de nieuwe grondwaterstand is een mogelijkheid maar de effectiviteit kan niet worden gegarandeerd.

Pagina 15 van 16 180425FC

BEA REFERENTIES Atsma, J. (1996). Stadsbomen vademecum 1: beleid en planvorming. Arnhem: IPC Groene Ruimte. Best, H., Hilbert, J., Iperen, C. v., Koot, E., Langeveld, H., Prooijen, G.-J. v., . . . Warendorf, F. (2019). Richtlijn Bomen Effect Analyse. Amsterdam: Bomenstichting. bodemdata.nl. (sd). BSI Bomenservice. (2017). Handboek boomgroeiplaatsen. Schijndel: BSI. Janson, i. T., & Janssen, i. J. (2013). Stadsbomen vademecum 4: boomsoorten en gebruikswaarde. Arnhem: IPC Groene Ruimte. oosterhout, p. (sd). Pieter Oosterhout. (sd). Prooijen, G.-J. v. (2011). Stadsbomen vademecum 2B: groei en aanplant. Arnhem: IPC Groene Ruimte. Prooijen, G.-J. v. (2012). Stadsbomen vademecum 3B: boomverzorging en groeiplaatsverbetering. Arnhem: IPC Groene Ruimte. Prooijen, G.-J. v. (2016). Stadsbomen vademecum 2A: groeiplaatsaspecten. Arnhem: IPC Groene Ruimte. Prooijen, G.-J. v. (2017). Stadsbomen vademecum 3A: boomcontrole en onderzoek. Arnhem: IPC Groene Ruimte. Prooijen, G.-J. v., & Kroon, H. (2014). Stadsbomen vademecum 3C: ziekten en aantastingen. Arnhem: IPC Groene Ruimte.

Pagina 16 van 16 180425FC

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=c45052b9-2919-4f88-8560-81338177a285