Raadsinformatienota toetreding BSR
Tekst van het document
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/270499
Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Vervolgstap toetreding tot gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) en opheffing Munitax Collegedatum: 23 september 2025 Kernboodschap Kennisnemen van voorgenomen besluit college tot overstap belastingsamenwerking Munitax naar BSR en de daarbij behorende achtergronden. Ons college heeft op 23 september het besluit genomen voornemens te zijn om de gemeentelijke belastingtaken over te brengen van Munitax naar BSR. Graag informeren wij u over de redenen en (financiële) achtergronden van dit besluit. Eerdere besluiten Datum
Korte omschrijving eerder genomen besluit
15-04-2025
Informatienota raad: Voorlopig onderzoeksresultaat mogelijke overstap naar BSR en vervolgstappen
Toelichting Met deze informatienota willen wij op de hoogte brengen van de voortgang in het voornemen om de taken die bij Munitax zijn ondergebracht, over te hevelen naar Belasting Samenwerking Rivierenland (BSR) In december 2024 bent door middel van een raadsinformatienota geïnformeerd over de start van een gezamenlijk onderzoek naar de toekomst van de gemeentelijke belastingtaken van vijf Munitax-gemeenten . In een volgende raadsinformatienota ‘Voortgang onderzoek belastingtaken – mogelijke overgang van Munitax naar BSR’ van april 2025 bent u geïnformeerd over de uitkomst van het onderzoek door Berenschot. In dezelfde nota is aangegeven dat de vijf colleges besloten hebben de voorbereiding van de overheveling naar BSR en opheffing van Munitax verder ter hand te nemen. Deze nota geeft ook antwoord op de mondelinge raadsvragen die zijn gesteld in de raden van Berg en Dal en Wijchen, waarin werd gevraagd om meer inzicht in de hoogte van de incidentele kosten en de terugverdientijd. Achtereenvolgens komen de volgende punten in deze nota aan de orde: 1. het collegebesluit met het voornemen tot toetreding BSR en opheffen Munitax; 2. de redenen waarom we dit besluit hebben genomen; 3. de kosten die hiermee samenhangen; 4. de aandacht voor het personeel; 5. de vervolgprocedure; 6. enkele kanttekeningen.
Pagina 1 van 5
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/270499
1. Collegebesluit voornemen tot toetreding BSR en opheffen Munitax. In de afgelopen maanden is er met BSR ambtelijk onderhandeld over de onder andere de dienstverlening door BSR en de financiële consequenties van toetreding tot de BSR, waaronder de jaarlijkse kosten per gemeente. BSR heeft daartoe een offerte uitgebracht d.d. 18 juni 2025. Op basis van die offerte en de redenen (zie hieronder) voor toetreden tot BSR heeft ons college op 23 september het voornemen uitgesproken toe te treden tot de BSR en over te gaan tot opheffing van Munitax. De colleges van de overige Munitaxgemeenten hebben eenzelfde stap genomen. 2. Wat zijn de redenen voor de overheveling van de taken van Munitax naar BSR. Het besluit om toe te treden tot BSR en tot het opheffen van Munitax, is niet zonder reden. Dat blijkt ook uit het Berenschot-rapport. We herhalen hierbij de belangrijkste redenen om tot dit besluit te komen. 2.1 Een grotere robuustheid. Munitax is een relatief kleine organisatie die, complimenten op hun plaats, goed werk hebben verricht. Echter de complexiteit van de belastingwetgeving en de dienstverlening neemt alleen maar toe. Een grotere organisatie als BSR heeft in zich dat ze minder kwetsbaar is, omdat er meer medewerkers in dienst zijn die elkaar kunnen vervangen.
Ook is door de grootte van de organisatie een verdere specialisatie mogelijk en is het hebben en bijhouden van kennis beter geborgd. 2.2 Verbeteren dienstverlening. Door minder kwetsbaarheid en een brede kennis opgedaan door de uitvoering van de verschillende deelnemers in de BSR kan de dienstverlening verbeteren. 2.3. Kostenreductie. Door Berenschot is berekend dat uitvoering van de taken door BSR zal leiden tot structureel lagere uitvoeringskosten (zie verder onder 3.2). Dit blijkt ook uit de offerte die BSR aan de vijf gemeenten heeft gedaan. Door de grootte zal ook de efficiency toenemen. De over te nemen werkzaamheden van Munitax zijn overeenkomstig de huidige taken die BSR uitoefent en kunnen ingepast worden in hun lopende uitvoering. 3. Incidentele en structurele kosten. Aan het toetreden tot BSR en het opheffen van Munitax zijn kosten verbonden. Het gaat hier dan om incidentele kosten die samenhangen met de overgang en de voorbereiding door Munitax c.q. de centrumgemeente Beuningen. Personele kosten vormen hiervan een groot deel (zie onder 3.1). Een tweede post bestaat uit kosten die BSR maakt om het toetreden van de Munitaxgemeenten mogelijk te maken. Bijvoorbeeld een check op de kwaliteit van de data, aanpassingen in ICT-systemen, een projectorganisatie, etc. (zie eveneens onder 3.1).
De derde post is de compensatie van de desintegratiekosten die zich voordoen bij de centrumgemeente Beuningen als gevolg van het opheffen van Munitax (zie onder 3.3). We zijn voornemens de incidentele kosten incidenteel te dekken uit de Algemene reserve. Daarnaast zijn er ook structurele kosten (in ons geval baten) verbonden aan de overstap naar BSR (zie onder 3.2). 3.1 Incidentele kosten gemoeid met de overgang Om de overstap te kunnen uitvoeren moeten echter wel substantiële incidentele kosten worden gemaakt. Zie hiervoor onderstaande tabel. Deze is gebaseerd op de inschatting die Berenschot heeft gemaakt. De inschatting kent een minimum en een maximumvariant. In de loop van het proces zal steeds duidelijker worden wat de werkelijke kosten zijn.
Pagina 2 van 5
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/270499
Projectkosten BSR De projectkosten voor BSR worden ingeschat op €910.000. Deze maken deel uit van het hierboven opgenomen totaal aan incidentele kosten. Deze kosten zullen conform de verdeelsleutel die wordt toegepast bij het toedelen van de kosten aan de Munitaxgemeenten, worden toebedeeld aan de vijf Munitax-gemeenten. Met BSR is afgesproken dat uitgegaan wordt van de daadwerkelijke kosten, met dit bedrag als maximum. 3.2 Structurele kosten en terugverdientijd Zoals onder 2.3 aangegeven zal uitvoering van de belastingtaken door BSR leiden tot structureel lagere uitvoeringskosten. Dit blijkt ook uit de offerte die BSR aan de vijf gemeenten heeft gedaan. Er is dus sprake van een bepaalde terugverdientijd, waarna ook feitelijk en begrotingstechnisch sprake zal zijn van structureel lagere uitvoeringskosten. In onderstaand schema is dit voor Druten in beeld gebracht. Kosten Munitax (prijspeil 2026)
Kosten BSR
Verschil oud minus nieuw
€ 753.000
€ 398.000
€ 355.000
Incidentele kosten (maximaal incl. desintegratiekosten Beuningen) € 949.000
Terugverdientijd
2,7 jaar
3.3 Compensatie desintegratiekosten Beuningen Vanaf de oprichting van Munitax wordt de overhead van de centrumgemeente Beuningen volgens een vaste verdeelsleutel (aandeel Druten = 13,94%) doorbelast aan de Munitaxgemeenten. Op deze manier dragen de deelnemende gemeenten hier financieel aan bij. Bij een eventuele overgang van Munitax naar BSR zou deze bijdrage komen te vervallen. Omdat het merendeel van de Beuningse overhead dat aan Munitax wordt toegerekend niet per direct afgebouwd kan worden betekent dit een financieel nadeel voor de gemeente Beuningen voor de komende jaren dat naar rato gecompenseerd moet worden door alle deelnemende gemeenten aan Munitax. Ambtelijk is een akkoord bereikt over de hoogte van de desintegratiekosten. Vastgesteld is dat het om een bedrag van €1,48 miljoen gaat. Het aandeel van Druten in het genoemde bedrag van €1,48 miljoen is – conform vaste verdeelsleutel ca. € 206.000. Wij nemen deze kosten mee in de besluitvorming rondom de definitieve toetreding. 4. Personeel. Een heel belangrijk onderdeel bij dit besluit is de aandacht voor de gevolgen voor het personeel van Munitax. Goed werkgeverschap vraagt een zorgvuldig proces, waarbij goed naar de positie van het personeel wordt gekeken. Om zeker te zijn van de rechtspositie van de medewerkers die werken voor Munitax, is juridisch advies ingewonnen bij Hekkelman.
Hekkelman geeft aan dat er sprake is van een overgang van onderneming zoals omschreven in art. 7:662 BW e.v. Bij overgang van onderneming is geregeld, dat alle medewerkers overgaan naar de nieuwe organisatie. Daarbij wordt in principe geen rekening gehouden met individuele voorkeuren en keuzes van medewerkers. Dit is niet zonder meer in het belang van de medewerkers. Denkbaar is dat een deel van het personeel eigenlijk niet mee over wil, bijvoorbeeld in verband met verandering van standplaats. Vanuit goed werkgeverschap willen we gezamenlijk met de BSR werken aan een zorgvuldige overgang van de medewerkers. Daarbij willen we, naast het opstellen van een sociaal plan (verplicht bij publiekrechtelijke overheveling van taken), waarin de collectieve regels worden vastgelegd, gebruik maken van de mogelijkheid tot maatwerk voor individuele medewerkers. Het toepassen van maatwerk vraagt wel om instemming van de bonden.
Pagina 3 van 5
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/270499
Als werkgevers (Beuningen en BSR) kiezen we ervoor om gezamenlijk een sociaal plan op te stellen met de bonden, zodat alle partijen gebonden zijn aan de toepassing van de afspraken, voorwaarden en garanties, die daarin zijn opgenomen. 5. Vervolgprocedure Met het streven per 1 januari 2027 de gemeentelijke belastingtaken bij BSR te beleggen dient een strakke planning gevolgd te worden. Separaat is een raadsvoorstel in routing gebracht waarin uw raad wordt voorgesteld af te zien van het uitbrengen van een zienswijze aan ons college op het ontwerp van de GR BSR 2027. In een daarop volgende stap moeten de colleges de raden om toestemming vragen tot toetreding tot de BSR en opheffing van de GR Munitax worden gevraagd. Indien er zienswijzen zijn geuit door de raad, wordt de beantwoording daarvan in dit voorstel meegenomen. De bedoeling is dat een raadsvoorstel hiervoor in december 2025, of januari 2026, wordt geagendeerd. BSR zal op haar beurt advies inwinnen bij het algemeen bestuur over het verzoek tot toetreding en om toestemming vragen aan de deelnemende organisaties van BSR. Dit zal begin 2026 plaatsvinden. Daarmee is het formele proces tot toetreding afgerond en kan toetreding per 1 januari 2027 verder worden voorbereid. Tenslotte zal als sluitstuk het opheffen van de GR Munitax ter hand worden genomen. Daarvoor is overigens geen toestemming van uw raad nodig. 6.
Kanttekeningen Er bestaan risico’s op het gebied van continuering van de bestaande dienstverlening tot op het moment van de overstap. Het doorlopen van dit hele proces heeft personele gevolgen. We zien nu al dat een gedeelte van het personeel op eigen initiatief op een andere plek een nieuwe functie vindt. Dit heeft gevolgen voor de continuïteit van de dienstverlening totdat de uitvoering van de gemeentelijke belastingtaken daadwerkelijk over is gegaan. Er zijn om deze reden dan ook incidentele kosten geraamd voor de inhuur van externen. Externen hebben alleen niet dezelfde kennis en ervaring als het vaste personeel, waardoor toch effect op de dienstverlening ontstaat. Munitax beperkt de gevolgen zoveel mogelijk. BSR heeft aangegeven daar waar mogelijk Munitax te willen ondersteunen in de transitiefase. Een tweede risico is het niet tijdig overeenkomen van een sociaal plan voor de medewerkers met de vakbonden. We proberen dit in goed overleg met de bonden te voorkomen. Gevolgen Ons college heeft op 23 september het besluit genomen voornemens te zijn om de gemeentelijke belastingtaken over te brengen van Munitax naar BSR. Door middel van deze nota informeren wij uw raad over de redenen en (financiële) achtergronden van dit besluit en de te ondernemen vervolgstappen.
Communicatie Afgesproken is dat de gemeente Beuningen als centrumgemeente verantwoordelijk is voor de communicatie namens alle deelnemende Munitax gemeenten. Er is een communicatieplan opgesteld en er zal tijdig en duidelijk informatie worden verstrekt aan burgers, ondernemers en andere belanghebbenden.
Pagina 4 van 5
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/270499
Inwonersparticipatie N.v.t. Uitvoering of Vervolgstappen • Met het streven in januari 2027 de gemeentelijke belastingtaken bij BSR te beleggen dient een strakke planning gevolgd te worden. • In onderhavig voorstel wordt aan uw raad voorgesteld af te zien van het uitbrengen van een zienswijze aan ons college. • Vervolgens moeten de colleges de raden om toestemming vragen tot toetreding tot de BSR en opheffing van de GR Munitax worden gevraagd. Indien er zienswijzen zijn geuit door de raad, wordt de beantwoording daarvan in dit voorstel meegenomen. De bedoeling is dat een raadsvoorstel hiervoor in december 2025, of januari 2026 voor de raad wordt geagendeerd. • BSR zal op haar beurt advies inwinnen bij het algemeen bestuur over het verzoek tot toetreding en om toestemming vragen aan de deelnemende organisaties van BSR. Dit zal begin 2026 plaatsvinden. • Daarmee is het formele proces tot toetreding afgerond en kan toetreding per 1 januari 2027 verder worden voorbereid. • Tenslotte zal als sluitstuk het opheffen van de GR Munitax ter hand worden genomen. Daarvoor is overigens geen toestemming van uw raad nodig. Geheimhouding: Niet van toepassing.
Pagina 5 van 5