CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Perspectiefnota 2023 Raad 6 juli.pdf

Raad openbaar Druten 6 juli 2023, gemeente drutenBij agendapunt: Perspectiefnota 202317.186 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Perspectiefnota 2023

INHOUDSOPGAVE Blz. INLEIDING

4

1. Financiële en beleidsmatige rapportage 1.1 Uitgangspunten 1.2 Financiële analyse – bestemming resultaat 2022 1.2.1 Resultaat jaarrekening 2022 1.2.2 Financiële verwerking reeds genomen raadsbesluiten 1.3 Structurele doorwerkingen 1.3.1 Bestaand beleid (structureel) 1.3.2 Nieuw beleid (structureel)

7 7 7 7 7 9 9 13

2. “2e Rapportage 2023” 2.1 Eenmalige bijstellingen begroting 2023 2.1.1 Bestaand beleid (incidenteel) 2.1.2 Nieuw beleid (incidenteel) 2.2 Actualisatie reserves en voorzieningen 2023

16 16 16 22 24

3. Gemeenschappelijke regelingen

25

4. Financiële effecten incidenteel en structureel

28

5. Provinciaal toezicht

32

6. Rapportage Collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit“ 33 6.1. Financiële uitwerking collegeprogramma 33 6.2. Voortgangsrapportage prioriteiten 33

7. Resumé beslispunten

57

Pagina 3 van 57

PERSPECTIEFNOTA 2023

Inleiding Hierbij bieden wij u de perspectiefnota 2023 aan. Deze perspectiefnota rapporteert over de financiële voortgang van begroting 2023 en geeft een financiële doorkijk in de te maken keuzes voor deze collegeperiode. De structurele effecten van de afwijkingen in 2023 nemen we mee in de financiële kaderstelling voor de begroting 2024. De perspectiefnota 2023 vormt samen met het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” de basis voor de voorbereiding van de programmabegroting 2024-2027. Samen duurzaam vooruit Met de uitwerking van het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” geeft het college een nadere financiële invulling aan de ambities van de raad voor de komende vier jaar. Binnen de ambities van de gemeenteraad wordt het kwaliteitsniveau van de voorzieningen op peil gehouden en worden infrastructurele knelpunten opgelost. Daarnaast staat de gemeente voor een aantal grote nieuwe opgaven als gevolg van landelijke, ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Inzicht in de kosten is noodzakelijk voor de gemeenteraad om keuzes te kunnen maken in de inzet van financiële middelen en in de prioritering van dossiers. In voorliggende perspectiefnota is de financiële verwerking opgenomen met de inzet van de hier voor beschikbare stelpost. Meicirculaire In voorliggende perspectiefnota zijn de effecten van de meicirculaire 2023 meegenomen.

Hier wordt u separaat via een informatienota van op de hoogte gesteld. Maatschappelijke ontwikkelingen Maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden steeds het beleid en de financiën van gemeenten. Vooral de oorlog in Oekraïne heeft invloed. Denk aan de vluchtelingenstroom en de uitdaging voor gemeenten om voor voldoende opvang te zorgen. Ook heeft de oorlog effect op de economie. Door gestegen energiekosten neemt de inflatie toe. De oorlog leidt ook tot schaarste van materiaal, waardoor projecten vertraging oplopen. Daarnaast laat de coronacrisis nog sporen na. Als laatste noemen we de krapte op de arbeidsmarkt. Die heeft invloed op de economie en ook op onze eigen organisatie. Naast deze maatschappelijke en economische onzekerheden zijn het ook op financieel gebied onzekere tijden voor gemeenten. Financieel gat vanaf 2026 Vorig jaar heeft het kabinet een eenmalige rijksbijdrage beschikbaar gesteld voor het gedeeltelijk opvullen van het financieel gat in 2026. Deze eenmalig rijksbijdrage van € 924 miljoen voor 2026 wordt structureel doorgetrokken en daarnaast kondigt het kabinet aan dat de ze vanaf 2027 een nieuwe normeringssystematiek wil hanteren. Ook met deze twee ingrepen is de problematiek van het financiële gat vanaf 2026 echter bij lange na niet opgelost. Alles bij elkaar geeft dit niet de gewenste structurele financiële zekerheid voor gemeenten.

Een echt goede uitwerking van en onderbouwing voor een nieuwe financieringssystematiek ontbreekt nog steeds. Het is goed dat er nu door het kabinet een aanzet is gemaakt voor een nieuwe normeringssystematiek, maar helaas zorgt dit niet voor een stabiel en adequaat financieel beeld voor gemeenten.

Pagina 4 van 57

De onderstaande tabel geeft de begrotingssaldi weer voor de jaren 2024 t/m 2027.

2024

2025

2026

2027

Saldo na Perspectiefnota 2023

€ -2.274.657 € -1.815.911 € -3.882.716 € -4.399.266

Financiële effecten meicirculaire

€

Structureel saldo 2024 t/m 2027

€ -1.381.657 €

893.000 € 1.143.000 € 1.182.000 € 2.432.000 -672.911 € -2.700.716 € -1.967.266

Meerjarensaldi Het geprognosticeerde begrotingssaldo voor het jaar 2024 laat voor nu een negatief beeld zien. Met deze uitkomst heeft het college de opdracht om een sluitende begroting aan de raad aan te bieden. De gemeente Druten heeft een beperkte financiële slagkracht om de ambities voor de komende jaren te realiseren. Wij realiseren ons dat de financiële positie van de gemeente Druten maakt dat het collegeprogramma wellicht niet geheel of getemporiseerd moet worden uitgevoerd. We gaan er van uit dat we een sluitende begroting 2024 kunnen presenteren. Met de huidige ambities is het zeer de vraag of we het meerjarenperspectief sluitend krijgen. Voordat de raad een besluit neemt over de begroting 2024, zal het college uw raad een aantal keuzes voorleggen om het tekort om te buigen.

Druten, 12 juni 2023 Burgemeester en wethouders van Druten, de secretaris,

de burgemeester,

B.P.P Janssen

S.W.P.J. Sengers

Pagina 5 van 57

Leeswijzer Hoofdstuk 1 bevat een financiële rapportage van incidentele bijstellingen, raadsbesluiten en structurele doorwerkingen. In hoofdstuk 2 treft u de “2e Rapportage 2023” aan waarin wij rapporteren over de eenmalige bijstellingen in de begroting 2023. Aansluitend op de spelregels van de Notitie rekentechnische uitgangspunten programmabegroting 2024-2027 ziet u in hoofdstuk 4 een doorkijk naar de saldi van de meerjarenbegroting. Er is ons veel aan gelegen om de raad transparant inzicht te geven in wat is gerealiseerd van het collegeprogramma “Samen duurzaam vooruit” en wat ons in het jaar 2023 te doen staat. In hoofdstuk 6 is de voortgangsrapportage per programma over de uitvoering van de prioriteiten uit het collegeprogramma 2022-2026 opgenomen. Het resumé vat de financiële beslispunten samen. Daaronder valt de bestemming van het saldo van de jaarrekening 2022, en ook de actuele structurele en eenmalige effecten.

Pagina 6 van 57

Hoofdstuk 1. Financiële en beleidsmatige rapportage 1.1 Uitgangspunten In de vergadering van 10 november 2022 stelde uw raad de begroting 2023 evenals de meerjarenraming 2024-2026 vast als uitgangspunt voor het financieel beleid. De financiële resultaten van de jaarrekening 2022 en de begroting 2023 bieden een actuele stand van zaken. Dat stelt ons in staat om beleidskeuzes, inzichten en budgetten voor de begroting 2023 en latere jaren bij te stellen. Daarbij hanteren wij de volgende regels: -

Het tot heden aanvaard beleid wordt voortgezet. Nieuw beleid voor 2023 en volgende jaren leggen wij afzonderlijk aan uw raad voor. Wij houden rekening met de budgettaire gevolgen van ontwikkelingen en besluitvorming die zich tot en met medio april/mei 2023 hebben voorgedaan.

1.2 Financiële analyse – bestemming resultaat 2022 1.2.1 Resultaat jaarrekening 2022 Na de besluitvorming betreffende de najaarsnota 2022 voorzagen we voor de jaarrekening 2022, inclusief het aangenomen amendement om € 44.200 toe te voegen aan de bestemmingsreserve, een positief saldo van € 1.483.510. Na besluitvorming door de raad, vloeit uit de jaarrekening 2022 een positief saldo voort van € 3.317.651, dit onder voorbehoud accountantscontrole. Dit saldo wordt in 2023 onttrokken aan de algemene reserve en ingebracht in deze perspectiefnota ten gunste van de eenmalige middelen 2023. Het verschil tussen de najaarsnota 2022 en het werkelijk exploitatie resultaat 2022 wordt onder andere verklaard door de budgetoverhevelingen 2022 naar 2023 ad € 1.987.554, waarvan u in de jaarrekening 2022 een nadere specificatie aantreft. In de jaarrekening worden de verschillen (groter dan € 20.000) tussen het saldo van de najaarsnota 2022 en de jaarrekening 2022 toegelicht. 1.2.2 Financiële verwerking al genomen raadsbesluiten Op deze plek stippen we de besluiten met gevolgen voor 2023 en verder uit de raadsvergaderingen kort aan. De mutaties verwerken we via deze perspectiefnota administratief in de begroting 2023 en verder.

De door de raad vastgestelde begroting 2023 laat een positief begrotingssaldo zien van € 186.444 (na verwerking van een viertal amendementen te weten OZB, Armoedebeleid, Clubgebouw SCP en Jeugdraad).

Pagina 7 van 57

Effecten uit Najaarsnota 2022 en overige raadsbesluiten Navolgende besluiten zijn door de raad vastgesteld waarvan de financiële consequenties nu verwerkt worden in de perspectiefnota 2023. Het betreft onderstaande items: Brug van Delenshof Vorig jaar heeft uw gemeenteraad ingestemd met het vervangen van de brug Van Delenshof. Daarvoor heeft u een bedrag van € 15.000 beschikbaar gesteld. De voorbereidingen voor het vervangen zijn nagenoeg voltooid. Gebleken is dat de beschikbare middelen niet volstaan. De kosten van een nieuwe houten brug zijn meer dan verdubbeld. Omdat enerzijds er haast geboden is met vervangen en anderzijds investeringen boven de € 25.000 geactiveerd worden, is via een separaat raadsvoorstel voorgesteld het beschikbaar gestelde budget van € 15.000 vrij te laten vallen in 2023 en voor de realisatie van de nieuwe brug een krediet van € 40.000 beschikbaar te stellen. De kapitaallasten bedragen € 1.633 ingaande 2024. Rondweg Deest Besloten is om via de najaarsnota 2022 het krediet op te hogen met € 13.000. De structurele verhoging van de kapitaallasten ad € 750 ingaande het begrotingsjaar 2024 verwerken we in deze perspectiefnota.

Voorbereidingskrediet ’t Klosterhufke In de raadsvergadering van 15 december heeft de gemeenteraad € 50.000 beschikbaar gesteld om het nieuwbouwscenario voor 't Klosterhufke in Deest verder uit te werken in een Programma van Eisen en een Plan van Aanpak welke in de tweede helft van 2023 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. De jaarlijkse kapitaallasten (5 jaar), bedragen met ingang van 2024 € 10.375. Eenmalige restantbudgetten 2022 De raad stemde op 16 maart in om de restantbudgetten 2022 ter hoogte van € 1.987.554 over te hevelen naar 2023. Deze claims zijn ten laste van de algemene reserve gebracht. Bij deze perspectiefnota 2023 wordt conform besluit dit bedrag weer toegevoegd aan de algemene reserve, dit ten laste van de eenmalige middelen 2023. Cultuurhistorische waarden De gemeenteraad heeft het college opdracht gegeven uitvoering te geven aan de uitwerking van initiatiefvoorstel van de fractie Sociaal Maas en Waal, om te komen tot het aanwijzen van beschermde dorpsgezichten en gebieden met cultuurhistorische waarden in de gemeente Druten en dit te borgen in een bestemmingsplan. De gemeente raad besloot op 16 maart een bedrag van € 20.000 beschikbaar te stellen om het project beschermd door cultuurhistorische waarden te kunnen uitvoeren.

Afboeking kredieten allocatie milieustraat In de Perspectiefnota 2022 meldden we dat twee kredieten, die betrekking hebben op de milieustraat, af zouden boeken. Deze afboeking heeft in het jaar 2022 nog niet plaatsgevonden, vandaar dat we via deze perspectiefnota de resterende boekwaarde ad € 60.585 alsnog verwerken waarvoor ter dekking de voorziening egalisatie vuilafvoer en verwerking wordt ingezet. Beleidsplan Schulden armoede In Druten is het armoedebeleid voor het laatst integraal beschreven in de Notitie Herijking Minimabeleid 2017. Het schuldhulpverleningsbeleid is in december 2020 geactualiseerd met het Beleidsplan Integrale schuldhulpverlening Druten. Gezien de raakvlakken tussen armoedebeleid en schuldhulpverlening herijken we het beleid op beide beleidsterreinen in één gezamenlijke nota. De structurele meerjarige consequenties van het nieuwe beleid verwerken we in de perspectiefnota 2023, te weten: voor 2024 ad €122.733, voor 2025 ad €106.733 en voor 2026 een bedrag van €101.733 waarbij voor de jaren 2024 t/m 2026 € 50.000 als dekking wordt ingezet uit het collegeprogramma.

Pagina 8 van 57

Verlenging looptijd beleidsplan Wmo, jeugd en gezondheid Het komende jaar wordt gewerkt aan een nieuw integraal beleidsplan dat we ter vaststelling aan uw raad zullen voorleggen. Om een dergelijk plan zorgvuldig en in samenwerking met verschillende beleidsterreinen op te kunnen stellen, vragen wij u de looptijd van het beleidsplan Wmo, jeugd en gezondheid 2020-2023 te verlengen met een jaar tot 31-12-2024. Hiervoor is een aangepast uitvoeringsplan opgesteld en vastgesteld door het college. In 2024 dekken we in totaal € 605.000 van het benodigde budget uit bestaande middelen. Sommige acties kunnen we niet uit bestaande middelen dekken en we vragen hiervoor in 2024 € 134.000 beschikbaar te stellen uit de reserve Sociaal Domein en dit te verwerken in deze perspectiefnota. Strategisch kompas In de raadsvergadering van maart 2023 heeft de raad ingestemd met het plan van aanpak om te komen tot een Strategisch kompas. Met dit Strategisch Kompas geven we een krachtige impuls voor het strategisch denken over de gemeente als geheel, haar kernen en wijken en over (haar positie in) de regio. De incidentele kosten voor het opstellen bedragen € 118.000, waarvoor een subsidie is verleend van € 38.525. In de jaarrekening 2022 is ten gunste van het saldo het voorschot van € 30.820 al verwerkt.

Voor het jaar 2023 nemen we ter dekking de overige 20% (€ 7.705) en het restantbudget ad € 70.000 waardoor nog een eenmalig bedrag benodigd resteert van € 40.295. 1.3 Structurele doorwerkingen en beleidsrapportages De hierna genoemde budgetten, gegroepeerd per programma, van de begroting 2023 en de volgende jaren behoeven structurele aanpassing. Daarnaast noemen we ook de relevante beleidsontwikkelingen per programma. 1.3.1 Bestaand beleid (structureel) Programma 1 Veiligheid Inzet straatcoaches Gezamenlijk maken Druten en Wijchen gebruik van straatcoaches. Zij zijn een belangrijke partner in de aanpak van jeugdoverlast. De structurele kosten voor de straatcoaches bedragen € 42.500 ingaande het begrotingsjaar 2023. Vanuit 2022 is € 19.964 als restantbudget overgeheveld naar 2023. Hierdoor is in 2023 nog een aanvullend bedrag van € 22.536 nodig. Opbrengsten vergunningen APV Doordat de gemeenten voortaan meerjarige vergunningen verstrekken resulteert dit in een aanpassing van de geraamde opbrengsten in de begroting. Ingaande het begrotingsjaar 2023 stellen we de opbrengsten van vergunningen met € 3.000 naar beneden bij. Jaarlijks abonnement betreffende verkeersregelaars Voor de inzet van verkeersregelaars is een abonnement afgesloten. Het abonnement kost jaarlijks € 1.000, ingaande het jaar 2023.

Pagina 9 van 57

Programma 2 Verkeer en vervoer Altforstestraat aanvullend krediet Eind 2022 bleek dat het beschikbaar gestelde krediet van € 145.000 voor het vervangen van een deel van de Altforstestraat niet voldoende is. Met name de prijzen voor asfalt stegen fors. Alternatieven voor het dure asfalt waren niet voorhanden, dit in verband met het zware (landbouw)verkeer dat over de smalle weg rijdt. Er is dan ook een aanvullend krediet nodig van € 50.000 om de aanpassingen te kunnen realiseren. Dit leidt tot een structurele uitzetting van kapitaallasten ad € 2.875 met ingang van 2024. Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Agoratheater Voor Stichting Agora Theater is er structureel € 60.000 beschikbaar. Het vorige college heeft voor de jaren 2019 t/m 2022 aanvullend € 10.000 beschikbaar gesteld. Het Agoratheater is een belangrijk onderdeel van ons culturele voorzieningenniveau. Om de prijsstijgingen in de theaterwereld het hoofd te kunnen bieden en om het cultuuraanbod voor onze inwoners en die uit de omgeving toegankelijk, aantrekkelijk en betaalbaar te houden is ook voor het begrotingsjaar 2023 en verder een structureel budget nodig van € 70.000. We vragen dan ook ingaande 2023 een aanvullend budget van € 10.000 en verwerken deze uitzetting in deze perspectiefnota. Convenant Actief Maas en Waal 2023-2026 De gemeente Druten is convenantpartner in Actief Maas en Waal.

Samen met andere convenantpartners wordt structureel gewerkt aan het beweeggedrag van jeugd van 0-18 jaar met de inzet van combinatiefunctionarissen. Het huidige convenant liep eind 2022 af en dient verlengd te worden. Het convenant wordt later dit jaar ondertekend. Voor projectleiding en activiteiten is voor de jaren 2023-2026 € 20.000 aan extra middelen nodig. Zandreinigen speelondergrond Voor het reinigen van valdempende zandondergronden in de speeltuinen is specialistisch materiaal nodig. Naast valdemping wordt het zand ook gebruikt om er in te spelen. Het zand moet om de hygiëne te waarborgen regelmatig worden gereinigd. Vanwege de stijgende prijzen in de uitvoering, dienen de daarvoor beschikbare financiële middelen ingaande het begrotingsjaar 2023 structureel te worden opgehoogd met € 6.500. Bestrijding eikenprocessierups De eikenprocessierups kan gezondheidsklachten veroorzaken wanneer mensen en dieren in contact komen met de brandharen van de rups. Om die reden voert ook de gemeente Druten een actief beleid in de beheersing van de eikenprocessierups. Vanwege kostenstijgingen in de uitvoering, is vanaf 2023 een extra budget nodig van structureel € 9.000. Restauratie Oude Toren Uit een onderzoek naar de actuele bouwkundige staat en de aangetroffen schade van de oude Toren in Puiflijk blijkt dat een ingrijpendere restauratie noodzakelijk is dan eerder werd beoogd.

Verder zijn in de tussenliggende periode de kosten in de bouw (materialen, arbeidsloon, energie) aanzienlijk gestegen. Ook is een aanzienlijk deel van de kosten gaan zitten in de voorbereidende onderzoeken. De bouwkosten hebben we laten herijken. Conclusie is dat het beschikbare budget niet toereikend is om de toren weer in een goede -en veilige staat te brengen. We stellen voor om het bestaande krediet op te hogen met € 177.868. De kapitaallasten stijgen met € 10.227 ingaande het begrotingsjaar 2025.

Pagina 10 van 57

Programma 6 Sociaal Domein Woningaanpassingen We zien een toename in de uitgaven voor woningaanpassingen. Deze wordt veroorzaakt door een toenemend beroep op deze voorziening (o.a. trapliften) als gevolg van het langer zelfstandig thuiswonen en hogere kosten in verband met gestegen arbeids- en materiaalkosten. De structurele meerkosten met ingang van 2023 bedragen € 60.000. Plusbus MeerVoormekaar gaat het materieel van de Plusbus vervangen. Het college heeft ingestemd met uitbreiding van het wagenpark met één 7-persoonsauto en de overgang naar elektrische voertuigen. Momenteel worden offertes opgevraagd en is het te vroeg om de financiële gevolgen van de gemaakte keuzes te duiden. De uitbreiding van kosten nemen we mee bij de komende begroting. Ambulante begeleiding Iriszorg Iriszorg levert ambulante begeleiding voor cliënten uit Druten. Deze begeleiding werd tot en met vorig jaar betaald door Nijmegen uit Beschermd wonen middelen. Vanaf 2023 moeten de regio-gemeenten deze begeleiding zelf betalen. Op basis van ervaringscijfers gaat het voor Druten om een bedrag van € 64.000 per jaar. Dit is een onvermijdelijke uitzetting van de Wmo-uitgaven voor begeleiding. Huishoudelijke hulp Per 1 januari 2023 is het tarief voor Hulp bij het huishouden opnieuw vastgesteld en verhoogd met 12,8%.

Grotendeels wordt de stijging veroorzaakt door cao verhogingen en de stijging van het wettelijk minimumloon per 1 januari 2023. In onze begroting 2023 is op het bestedingsplan, naast een tariefstijging van 5%, reeds rekening gehouden met een stelpost van structureel € 120.000 ter dekking van de stijging van het minimumloon. Verder is de ontvangen compensatie vanuit het Rijk voor salariskosten zorgdomein voor dit terrein ingezet. Na aftrek van deze twee dekkingscomponenten blijft er per saldo een nadeel over van € 9.000 in 2023, € 25.000 in 2024, € 38.000 in 2025, € 54.000 in 2026 en € 70.000 in 2027. We verwerken deze onontkoombare kostenuitzetting. Indexatie regionale inkoop Wmo en Jeugdbudgetten 2023. Na vaststelling van onze begroting 2023 zijn de (regionale) tarieven van de inkoop op WMO en jeugdbudgetten verhoogd van 4,6% naar 6% vanwege de uitzonderlijke inflatie. De administratieve verwerking van dit structurele nadeel van € 87.320 vindt plaats via deze perspectiefnota als onvermijdelijke kostenuitzetting. (Jeugd € 62.280 en WMO € 25.040) Participatiecoach De participatiewet is net als haar voorgangers bedoeld om mensen die het tegenzit inkomensondersteuning te bieden via de bijstand en weer (gedeeltelijk) aan het werk te helpen.

Daarbij geldt de Participatiewet sinds 2015 ook voor een nieuwe doelgroep: mensen met arbeidsbeperkingen die, eventueel met begeleiding, in staat zijn te werken. De minister wil de balans weer terugbrengen in de Participatiewet, door meer oog te hebben voor de mens achter de uitkering. Vertrouwen moet meer centraal komen te staan. Een van de speerpunten van de aanpassing van de huidige wetgeving is mensen een passende ondersteuning bieden om mee te doen in de samenleving (werk of – wanneer en zolang arbeidsinschakeling (nog) niet haalbaar is - een andere vorm van participatie). Met de inzet van de Drutense participatiecoach geven we al invulling aan de door de minister gewenste aanpak. Daarom is het wenselijk de formatie participatiecoach structureel op te plussen. Beleidsmatig past deze ontwikkeling eveneens binnen het coalitieakkoord en collegeprogramma van Druten. De mensen blijven in beeld en de ontwikkeling wordt actiever gevolgd. Voor de samenwerking met derden betekent dit een intensivering met deskundigen binnen diverse werkvelden. Die samenwerking komt de doelgroep die afhankelijk is van een bijstandsuitkering ten goede. Om de gewenste uitbreiding financieel mogelijk te maken volgen we de ontwikkelingen die betrekking hebben op de herverdeling van het gemeentefonds en de regionale discussie in m.b.t. de middelentoewijzing aan het WerkBedrijf.

De financiële consequenties zijn nu nog niet bekend. Pagina 11 van 57

Continuering Buurtgezinnen In Juni 2020 startte buurtgezinnen in onze gemeente met een tweejarige pilot. Buurtgezinnen koppelt gezinnen die het zwaar hebben aan een stabiel gezin in de buurt. Op laagdrempelige, gelijkwaardige en alledaagse wijze krijgen kinderen aandacht en worden ouders even ontlast en ondersteund. Na twee jaar heeft Buurtgezinnen bewezen in onze gemeente effectief te zijn en is het inmiddels een onmisbaar onderdeel in het lokale zorglandschap. In 2022 is besloten Buurtgezinnen voor 2023 te continueren en de kosten voor dit jaar te dekken vanuit de reserve Sociaal domein. Dit was onderdeel van het uitvoeringsplan Wmo, jeugd en gezondheid, jaarschijf 2023. We stellen nu voor om Buurtgezinnen structureel onderdeel te laten uitmaken van het preventieve lokale zorglandschap jeugd en de kosten vanaf 2024 ter hoogte van € 49.282 te dekken uit de beschikbare extra middelen jeugdzorg en dit op budgettair neutrale wijze vanaf 2024 in onze begroting te verwerken. Uitbreiding Sociaal Team Op 13 december 2022 besloot het college tot structurele uitbreiding van het Sociaal Team met een jongerencoach, schoolmaatschappelijk werker Primair Onderwijs en overname van de jeugdconsulent van Sterker Sociaal werk naar de WDW.

De jongerencoach en de sociaal maatschappelijk werker hebben grote waarde in het preventief ondersteunen van jeugdigen die mogelijk anders in geïndiceerde zorg terechtkomen. Daarnaast is de inzet in lijn met de verwachtingen van het Rijk dat gemeenten maatregelen nemen om de lokale toegang te versterken door de inzet van de extra jeugdmiddelen. De extra kosten voor de uitbreiding van de jongerencoach met 0,67 fte bedragen jaarlijks € 59.803. Voor 2023 dekken we de kosten uit de beschikbare Blokhuismiddelen, vanaf 2024 wordt deze uitbreiding budgettair neutraal gedekt door verlaging van maatwerkvoorzieningen en overheveling van begeleidingskosten jeugd naar het loongebouw van de WDW. De kosten voor de uitbreiding van schoolmaatschappelijk werk met 0,67 fte bedragen jaarlijks € 59.803. Voor 2023 en 2024 kunnen de kosten tot een maximum van € 104.845 bekostigd worden uit de NPO (Nationaal Programma Onderwijs)-middelen. Het restantbedrag voor 2024 ad € 14.761 en de middelen voor 2025 en verder zijn onderdeel van deze perspectiefnota. De kosten voor jeugdconsulent ingaande het begrotingsjaar 2023 dekken we budgettair neutraal door de vrijgekomen subsidie aan stichting Sterker voor inhuur jeugdexpertise ad € 32.611 in te zetten en de beschikbare extra middelen jeugd ad € 27.192.

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Dierenambulance Voor het vervoeren van gewonde of dode dieren is in Druten sinds 2023 de Dierenambulance Maasland aangesteld. De dierenambulance brengt de dieren naar een nabijgelegen opvang. Het oude contract met de Dierenambulance DAN stamt uit 2012. Gezien de prijs kwaliteit verhouding hebben we besloten om deze diensten onder te brengen bij Dierenambulance Maasland. Op basis van het verwachte aantal ritten ramen wij de extra structureel benodigde middelen op € 5.500 ingaande het jaar 2023. Onderhoud gemalen In de tweede helft van 2023 besteden we het bestek onderhoud gemalen aan. We verwachten dat de kosten voor het onderhoud met 20% zullen stijgen. Dit betekent een structurele uitzetting van € 13.000 vanaf het begrotingsjaar 2024. De verwachting is gebaseerd op de ontwikkeling in de markt en de stijging van de materiaalprijzen, loonkosten en energiekosten. De meerkosten nemen we op in de berekening van de riooltarieven.

Pagina 12 van 57

Programma overstijgend Actualisatie MJOP gebouwen In de najaarsnota 2022 is er budget beschikbaar gesteld voor de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan gebouwen. Over de financiële gevolgen wilden we u via deze perspectiefnota informeren. De actualisatie vraagt nog om nadere analyse, waardoor we de financiële effecten nog niet kunnen verwerken in deze nota. We streven er naar om in de begroting 2024 het geactualiseerde MJOP gebouwen financieel te vertalen. 1.3.2 Nieuw beleid (structureel) Programma 0 Bestuur en ondersteuning LEADER LEADER staat voor Liaison Entre Actions de Développement de l'Economie Rurale wat een een Europees subsidieprogramma is voor plattelandsontwikkeling en deel uitmaakt van het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB). LEADER is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied o.a. door inzet op leefbaarheid, de transitie in de plattelandseconomie, versterken sociale cohesie en het behouden/ versterken van het voorzieningenniveau. Samen met de gemeenten Berg en Dal, Heumen, Wijchen, Beuningen en West Maas en Waal heeft Druten in december 2022 ingestemd met deelname aan LEADER onder de naam Rijk van Nijmegen Maas en Waal. Naast EU geld (67%) co-financiert de provincie 10 % en de deelnemende gemeenten 23% (naar evenredigheid inwoners). Als alles goed verloopt start het LEADER programma in 2024.

Onze bijdrage bedraagt € 15.448 structureel. Programma 1 Veiligheid Mobiele Jongeren Ontmoetingsplaatsen De jeugd heeft behoefte aan plekken waar men elkaar kan ontmoeten. Helaas hebben omwonenden vaak last van de samenscholing van de jongeren. Dit wordt dan als overlast ervaren. Door het ontmoeten van jongeren te reguleren, hopen we de meldingen vanuit de omgeving te beperken. We gaan dit onder andere doen door het plaatsen van Mobiele Jongeren Plaatsen (MJOP’s) De investering in 2023 voor de realisatie van twee MJOP’s bedraagt € 30.000. Dit leidt tot kapitaallasten ingaande 2024 ter hoogte van € 2.225. De kapitaallasten worden gedekt uit de middelen die aangevraagd zijn bij het collegeprogramma. Programma 2 Verkeer en vervoer Toezicht Kabels en leidingen In 2022 ontvingen we meer legesinkomsten voor kabels en leidingen dan begroot. Om de extra werkzaamheden voor de aanvragen van kabels en leidingen te kunnen verwerken, hebben we meer formatie nodig. In Wijchen is dezelfde trend zichtbaar. Samen met de gemeente Wijchen willen we deze extra legesinkomsten gebruiken om binnen de WDW 0,66 fte tijdelijk (voor 3 jaar) aan te trekken voor o.a. toezicht. De kosten verdelen we via de huidige verdeelsleutel, en verwerken we in een hogere bijdrage aan de WDW. Voor de gemeente Druten betekent dit € 17.250 voor de jaren 2023 t/m 2025.

Pagina 13 van 57

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Sportcentrum De Gelenberg/ Aanbesteding exploitatie Volgens het raadsbesluit uit 2019 besteden we de exploitatie van Sportcentrum De Gelenberg uit. Na beoordeling van de inschrijvingen is Optisport als winnaar uit de bus gekomen. Zoals destijds genoemd was de energiecomponent nog een onzekere factor in deze aanbesteding. Inmiddels is duidelijk wat de energielasten gaan worden voor het nieuwe Sportcentrum. Door een extra investering in zonnepanelen wordt de besparing op de inkoop van energie groter. Vooralsnog gaan we ervan uit dat er geen uitzetting op de gemeentebegroting 2024 volgt. Programma 6 Sociaal Domein Hervormingsagenda jeugd Vanuit het Rijk wordt naar verwachting dit jaar de hervormingsagenda jeugd vastgesteld. Begin dit jaar is de raad hierover bijgepraat. In de hervormingsagenda staan maatregelen die lokaal en regionaal moeten worden ingericht. Lokaal zal dit onder andere betekenen dat er vanuit het lokale team zelf hulp geboden moet worden. In Druten zijn we al vanuit deze gedachte bezig met de functies jongerencoach, schoolmaatschappelijk werk en POH (Praktijk ondersteuner huisartsen) die begeleiding bieden in het Sociaal team. Maar de hervormingsagenda zal leiden tot een nog verdere uitbreiding.

Daarnaast zullen andere maatregelen zoals de transformatie van de gesloten jeugdzorg naar kleinschalige woonvormen zorgen voor een grotere financiële uitzetting. Om alle maatregelen in te richten zal een groter deel van de extra jeugdmiddelen nodig zijn die Druten hiervoor vanuit het Rijk ontvangt, dan dat nu voor de jeugdhulp wordt ingezet. De financiële consequenties zijn nog niet bekend. STORM aanpak 2023-2026 De STORM aanpak is een regionaal uitgerold programma gericht op vermindering van somberheid en suïcide bij jeugdigen. De eerste drie jaar (tot en met 2025) wordt 50% van de kosten gefinancierd door het ministerie van VWS. De overige 50% komen ten laste van de (regio)gemeenten. Het benodigde budget van € 9.034 voor 2023 en 2024 kunnen we eenmalig dekken vanuit de nog beschikbare Blokhuismiddelen. Aanvullende dekking is nodig voor de jaren 2025 en 2026 ad € 9.350 en € 19.700. Decentralisatie Beschermd Wonen De doordecentralisatie van beschermd wonen van centrumgemeenten naar alle gemeenten en een bijbehorend woonplaatsbeginsel staat gepland voor 1 januari 2024. Het is nog onduidelijk of dit ook daadwerkelijk doorgaat op de geplande datum. Programma 7 Volksgezondheid en milieu Ontvangst subsidie klimaatgelden Begin april van dit jaar vroegen wij bij het Rijk € 1.061.811 aan voor de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid.

We ontvangen dit bedrag in drie jaar. In 2023, 2024 en 2025 ontvangen we respectievelijk € 350.755, € 353.937 en € 357.119. We verwerken dit budgetneutraal in onze meerjarenbegroting. Bouwvergunningen / leges Bouwleges De opbrengst van de leges vallen in 2023 hoger uit dan begroot vanwege de ontwikkeling op de woningmarkt. We ramen een meeropbrengst van afgerond € 83.000.

Pagina 14 van 57

WKB (Wet Kwaliteitsborging) Door de inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging (1 januari 2024) kunnen we minder bouwleges in rekening brengen. Op basis van een impactanalyse is bepaald dat circa 90% van de woningbouw in gevolgklasse 1 zal gaan vallen. Van de overige bouwaanvragen zal circa 65% in gevolgklasse 1 gaan vallen. Deze aanvragen in gevolgklasse 1 vallen onder de Wkb. Dit betekent dat hiervoor geen bouwbesluittoetsing meer nodig is dat een deel van de bouwleges niet meer in rekening kan worden gebracht. In de huidige situatie wordt conform de legesverordening 2,7% bouwleges over de bouwkosten in rekening gebracht, in de nieuwe situatie kan nog maar 1,85% over de bouwkosten in rekening worden gebracht. Het gedeelte waar wij geen leges meer over kunnen heffen, zorgt ervoor dat we jaarlijks € 210.327,- minder leges ontvangen. Dit wijkt beperkt af van het bedrag, dat we vorig jaar als risicovoorziening in de begroting van 2023 hebben opgenomen, namelijk € 200.000. Vanaf de datum invoering van de Omgevingswet/Wkb op 1-1-2024 zal het effect van de WKB niet meer apart worden opgenomen als risicovoorziening maar wordt dit direct verwerkt in de begroting.

2023

2024

2025

2026

2027

Begroting

805.609

818.142

831.535

843.372

855.469

Verwachte opbrengsten

888.238

818.142

831.535

843.372

855.469

Verschil Verwachting - begroot

82.629

0

0

0

0

0

-210.372

-210.372

-210.372

-210.372

Saldo Verwachting -/– WKB

888.238

607.770

621.163

633.000

645.097

Saldo Legesopbrengsten

82.629

-210.372

-210.372

-210.372

-210.372

Verwachte impact WKB

Programma overstijgend Brede SPUK uitkering 2023-2026 In 2023 kunnen gemeenten een specifieke uitkering voor de ambities en doelen in het GALA en het Hoofdlijnen Sportakkoord II aanvragen. Deze specifieke uitkering heet: Brede SPUK. In deze uitkering kan geld aangevraagd worden voor thema's op gebied van sporten, bewegen en cultuur, gezondheid en sociale basis en ondersteunende onderdelen zoals de GGD. Onderdeel van deze financiering is een integraal plan van aanpak om de verbinding te maken tussen de verschillende thema's. De gemeente Druten heeft deze Brede SPUK aangevraagd voor de jaren 2023-2026. We verwerken deze aanvraag op budgettair neutrale wijze in onze begroting. De Brede SPUK bedraagt in totaal € 1.246.216 (2023 € 331.105, 2024 € 327.671, 2025 € 327.671 en 2026 € 259.766)

Pagina 15 van 57

Hoofdstuk 2. “2e Rapportage 2023” 2.1 Eenmalige bijstellingen begroting 2023 2.1.1 Bestaand beleid (incidenteel) Programma 0 Bestuur en ondersteuning Afscheid burgemeester Druten De extra kosten die gemaakt zijn voor het afscheid van burgemeester Corry van RheeOud Ammerveld kunnen niet binnen het bestaande budget van representatie worden opgevangen. Het budget voor representatie moeten we dan ook in 2023 eenmalig met € 7.000 ophogen. Algemene uitkering meicirculaire 2023 Over actuele ontwikkelingen in de financiële verhouding Rijk-gemeenten naar aanleiding van de voorjaarsnota 2023 van het Rijk wordt in de komende meicirculaire 2023 gerapporteerd. De uitkomsten van de meicirculaire 2023 nemen we mee in deze perspectiefnota. Tevens wordt u via een informatienota apart geïnformeerd voor behandeling van de perspectiefnota in uw raad van begin juli. Programma 2 Verkeer en vervoer Vervangen bladkorven Al vele jaren bieden we onze inwoners de mogelijkheid om in het najaar blad aan te bieden. Daartoe plaatsen we in totaal 90 bladkorven in de wijken. Daarvan bevinden zich 45 stuks in zeer slechte staat. Ze zijn dan ook dringend aan vervanging toe. We hebben onderzocht of we niet met minder korven toe kunnen maar helaas kunnen we dan onze inwoners niet meer voldoende faciliteren. De nieuwe korven kunnen we in eigen beheer legen, dit doet de aannemer nu nog.

We besparen daarmee op de kosten voor de aannemer en kunnen ons serviceniveau verhogen. Voor de aanschaf van de bladkorven in 2023 is een eenmalig bedrag van € 13.000 nodig. Onderhoud wegen Om de kosten voor het onderhoud van de Deestersteeg te kunnen dekken hebben we dit jaar een bedrag van € 170.000 nodig. Dit bedrag onttrekken we uit de bestemmingsreserve onderhoud wegen. Het benodigde bedrag viel binnen het budget voor beheer en onderhoud van de wegen in 2022. Doordat de Provincie Gelderland (die de werkzaamheden voor ons meeneemt, met hun werkzaamheden aan het viaduct) de aanbesteding niet heeft kunnen doorzetten, is dit bedrag aan het einde van het jaar 2022 overgebleven en gestort in de bestemmingsreserve onderhoud wegen.

Pagina 16 van 57

HOV Knoop De raad heeft op 24 februari 2022 ingestemd met de doorontwikkeling naar een HOV knoop. De grondaankoop (1e fase) is in het 3e kwartaal 2022 afgerond en de definitieve vaststelling van de subsidie is ontvangen. De Provincie Gelderland verleent nu een aanvullende subsidie voor een bedrag van maximaal € 350.000, voor de projectvoorbereiding (2e fase) van de ontwikkeling van een Hoogwaardige Openbaar Vervoer (HOV) knoop in Druten. We hebben de totale ingenieursdienst m.b.t. de projectvoorbereiding succesvol Europees aanbesteed. Nu de subsidie is beschikt, start de projectvoorbereiding met Royal HaskoningDHV, die als beste inschrijver uit de aanbesteding is gekomen. Na het GS-besluit in het voorjaar van 2024 over het bestedingsplan HOV 2024-2025 volgt de 3e subsidieaanvraag met betrekking tot de realisatie van de HOV knoop. Na ontvangst van de subsidiebeschikking start de aanbesteding (2e kwartaal 2024) voor de realisatie van de HOV knoop. In het voorjaar van 2025 kan het nieuwe busstation naar verwachting officieel geopend worden. De ontvangst van de subsidie ad € 350.000 en daar mee gemoeide kosten verwerken we in de begroting 2023 via deze perspectiefnota. Programma 3 Economie Toerisme Voor de toeristische basisdienstverlening is ingaande het begrotingsjaar 2024 geen bedrag opgenomen in de begroting.

Ongeacht bij welk toeristisch bureau we deze inkopen (sinds 2016 bij het regionaal bureau voor toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe), houden we rekening met een bijdrage van € 28.000. Dit is gebaseerd op € 1,40 per inwoner. Voor het jaar 2024 vragen wij daarom incidenteel € 28.000 aan. Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Beleids- en uitvoeringsplan natuur en biodiversiteit De gemeenteraad heeft in februari 2022 besloten een beleids- en uitvoeringsplan natuur en biodiversiteit op te stellen en heeft daarvoor € 35.000 beschikbaar gesteld. Daarvoor is in 4e kwartaal 2022 gestart met het opstellen van het programma van eisen en de voorbereiding van de aanbesteding. Begin februari 2023 is de offerte ontvangen. Die valt € 10.000 hoger uit dan het reeds beschikbare budget van € 35.000. Onderzoek speelruimteplan Het huidige speeltuinenbeleid Druten stamt uit 1998 en is daarmee niet meer van deze tijd. Een nieuw speelbeleid heeft als doel te komen tot een actueel, praktisch en transparant toetsingskader. Een gespecialiseerd extern bureau vragen we om het onderzoek uit te voeren om te komen tot een nieuw speeltuinenbeleid. Dit doen we samen met de gemeente Wijchen zodat harmonisatie waar mogelijk plaats kan vinden.

De raad wordt gevraagd om in 2023 € 20.686 beschikbaar te stellen om het onderzoek ten behoeve van het speelruimtebeleid 2023-2032 te laten plaatsvinden door een extern bureau. Actualisatie Groenbeleidsplan Ons groenbeleidsplan stamt uit 2004. Er komen veel vragen op ons af over onderdelen waarvoor geen actueel beleid is, bijvoorbeeld bomen en zonnepanelen, aanplant van 1000 bomen of de invloed van groen op leefbaarheid en klimaatadaptatie. Die moeten nu ieder apart worden behandeld en de reacties zijn slechter onderbouwd. Ook gemeente Wijchen moet het groenbeleid actualiseren. In het kader van harmonisatie en kostenbesparing doen we dat voor beide gemeenten gezamenlijk. Voor de noodzakelijke externe ondersteuning is nog geen concreet bedrag bekend. Dat wordt tijdig bij het opstellen van begroting 2024 bepaald.

Pagina 17 van 57

Programma 6 Sociaal Domein Nader voorlopig macrobudget 2023 Wet BUIG (Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorzieningen aan Gemeenten) Per 1 januari 2023 is het wettelijk minimumloon (WML) met 10,15% verhoogd. De hoogte van bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies zal hierdoor stijgen. In het voorlopige macrobudget 2023 is de WML-verhoging nog niet meegenomen. Deze loopt, zoals gebruikelijk, mee in de loon- en prijsontwikkeling. Bij de vaststelling van het definitieve budget 2023 in september 2023 zal de WML-verhoging in het macrobudget verwerkt worden. Wel heeft het ministerie van SZW de indicatieve budgettaire gevolgen van de WML-verhoging in kaart gebracht. Voor Druten is de inschatting dat het BUIG budget over 2023 wordt bijgesteld tot € 4.068.000. Ten opzichte van de raming in onze begroting 2023 betekent dit een verhoging van ca. € 240.000, waarvan € 120.000 bestemd is voor de loonkostensubsidies. Het bedrag voor de loonkostensubsidies betalen we door aan de uitvoerder hiervan, het Werkbedrijf Regio Rijk van Nijmegen (WBRN). Het restant ter hoogte van € 120.000 voegen we toe aan het budget voor de uitkeringen ter dekking van de verhoging van het WML. In deze perspectiefnota worden de mutaties budgettair neutraal verwerkt. Asiel en migratie Het domein asiel en migratie is in volle ontwikkeling. Vanuit het Rijk wordt een grotere toestroom aan asielvluchtelingen verwacht.

Daarnaast is er recentelijk een overeenkomst tussen de gemeenten Druten en Wijchen gesloten met betrekking tot de opvang van vluchtelingen. Met de komst van deze twee ontwikkelingen, verwachten we in de loop van dit jaar extra kosten op dit domein. De berekening hiervan vraagt echter nog nadere uitwerking en professionalisering. Hier komen we bij de begrotingsbehandeling op terug. Oekraïne Beleid In 2022 hebben we een opvang gerealiseerd met 140 plaatsen op een cruiseschip in de haven. Door het gebruik van personeel van het schip (crew, beveiliger en locatieleider) zorgen we voor goede sturing en een veilige omgeving voor de ontheemden. Door gebrek aan perspectief op het einde van de oorlog en al opgelopen trauma’s neemt de vraag naar zorg en ondersteuning toe. Dit heeft impact op het gebruik van Wmo en jeugdzorg. Door het inhuren van zorg coördinatoren, via Sterker, worden zorg gerelateerde problemen vroegtijdig geconstateerd en worden de betreffende personen doorverwezen naar de juiste ondersteuning of zorg. Normvergoeding Voor de opvang van de Oekraïense vluchtelingen ontvangen we vanuit het Rijk een normvergoeding. Voor 2023 hebben we vanuit het Rijk een voorschot van 4,2 miljoen ontvangen op basis van de normvergoeding, dit voorschot dekt niet de werkelijk voorspelde kosten ad 5,3 miljoen.

In afstemming met het Rijk is bevestigd dat we op basis van werkelijke kosten een vergoeding kunnen ontvangen. Particuliere Opvang Oekraïners Voor de particuliere opvang van de Oekraïense ontheemden keren wij leefgeld uit, maar daartegenover staat ook een vergoeding voor de uitvoeringskosten. Gebaseerd op een extrapolerende berekening verwachten wij € 64.000 aan uitvoeringskosten te ontvangen. Dit is in lijn met de verwachting van deze kosten. Sociale regelingen Voor de sociale regelingen krijgen zoals leerlingenvervoer, ontvangen wij vanuit het Rijk een decentralisatie-uitkering. Tot op heden zijn de totale kosten € 3.000 voor het leerlingenvervoer en wij verwachten in totaal € 9.000 aan kosten voor het leerlingenvervoer.

Pagina 18 van 57

Onderwerp: Exploitatie opvang Exploitatiekosten tm april Nog te verwachten kosten tm december Leefgeld GOO Nog te verwachten uitgave leefgeld GOO Totale verwachte exploitatiekosten Bijdrage Rijk GOO (voorschot) Verwachte saldo Normvergoeding Nog aan te vragen normvergoeding Onderwerp: POO Leefgeld tm april Nog te verwachten leefgeld tm december Uitvoeringskosten tm april Nog te verwachten uitvoeringskosten tm december Verwachte saldo POO Nog aan te vragen vergoeding POO Onderwerp: Sociale Regeling Oekraïners Leerlingenvervoer tm april Te verwachten kosten leerlingenvervoer tm december Verwachte kosten sociale regelingen Ontvangen vergoeding sociale regelingen Verwachte saldo Sociale Regelingen Oekraïne

-1.649 -3.654 -11 -33 -5.347 4.241 -1.106 1.106

-41 -120 -16 -48 -225 225

-3 -6 36 45 0

Crisisnoodopvang Asiel Druten richt een crisisnoodopvang locatie in namens de gemeente Druten en Wijchen voor 100 asielzoekers vanaf november. Deze opvang zal open blijven totdat Wijchen het AZC heeft geopend. De vluchtelingen uit de crisisnoodopvang van Druten stromen dan in, in het AZC van Wijchen. Zodra alle vluchtelingen uit de crisisnoodopvang van Druten zijn opgevangen in Wijchen sluit de crisisnoodopvang locatie. Op het moment onderzoeken we waar de crisisnoodopvang locatie kan worden gerealiseerd. Dit vraagt personele inzet van strategie, programmamanagement, beleid, financiën, vergunningverleners, projectleiding, communicatie en backoffice. Dit doen we in nauwe samenwerking met het COA. De locatie moet in november 2023 operationeel zijn en sluit als het AZC in Wijchen gereed is. De financiële en personele uitwerking volgt in de volgende rapportages. Overname 25 Statushouden van Wijchen We nemen 25 (5 per jaar) statushouders van Wijchen over, zodat Wijchen zich kan richten op de ontwikkeling van het AZC. We hebben ook aangegeven dat we binnen de opvang van de 25 statushouders ook alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV’s) op willen vangen. Voor de AMV’s onderzoeken we of we een geschikte locatie hebben. Dit doen we in samenwerking met Nidos. Een verdere financiële en personele uitwerking volgt in de volgende rapportages.

Flex-wijken voor statushouders en sociale huur Om de druk op sociale huur te verlichten, zijn we aan het kijken of we een flex-wijk kunnen inrichten. Deze locatie is dan bedoeld voor sociale huurders en dit doen we in nauw overleg met de woningcorporatie. Een verdere financiële en personele uitwerking volgt in de volgende rapportages.

Pagina 19 van 57

Arbeidsmigranten Er is een wet aangenomen waardoor arbeidsmigranten recht hebben op fatsoenlijk onderdak. In de praktijk verblijven arbeidsmigranten vaak op plaatsen waar ze met te veel personen in een te kleine ruimte verblijven. Hoewel de gemeente niet voor huisvesting zorgt, kan de gemeente het in beleid wel mogelijk maken dat werkgevers en projectontwikkelaars voorzieningen creëren die voldoen aan de wettelijke eisen. We stellen eerst een beleid vast, zodat er handhaving kan plaatsvinden conform beleid. Een verdere financiële en personele uitwerking volgt in de volgende rapportage. Programma 7 Gezondheid en Milieu Uitkering GR MARN Volgens de voorlopige jaarrekening 2022 GR MARN is het exploitatieoverschot dit jaar € 45.309. Dit is € 19.323 hoger dan het begrote bedrag van € 25.986. Dit incidentele voordeel voegen we toe aan de eenmalige middelen 2023. Voor de begroting 2024 en verder houden we vooralsnog de huidige begroting aan, deze houdt geen rekening met eventuele dividenduitkeringen. DAR In de dienstverleningsovereenkomst (DVO met de DAR is € 45.500 opgenomen voor de zomerinzameling. Op 28 februari 2023 heeft uw raad besloten om dit jaar niet te werken met een extra zomerinzameling. Daarnaast is in de DVO abusievelijk een te hoog bedrag opgenomen voor de het beheer van de milieustraat. Hierdoor is een bedrag van € 58.000 onterecht opgenomen in de DVO.

In de begroting 2023 is rekening gehouden met een onttrekking uit de egalisatie voorziening afvalstoffenheffing van bijna € 20.000. Door de bovengenoemde mutaties, corrigeren we dit zodat we nu een dotatie van € 83.500 in de voorziening Vuilafvoer en verwerking begroten. Programma 8 Wonen en Bouwen Meeropbrengst bijdragen bovenwijkse voorzieningen We verhalen plankosten op ontwikkelaars en particulieren en brengen hen ook een bijdrage bovenwijkse voorzieningen in rekening voor het aanpassen van bestemmingsplannen. We hebben in 2023 al meer ontvangen dan begroot. We verwachten een totale meeropbrengst van € 170.000. Conform bestaand beleid storten we hiervan 50% (€ 85.000) in de reserve stadsuitleg. Programma overstijgend Meerkosten energie Openbare verlichting In de najaarsnota 2022 meldden we dat we via deze perspectiefnota het structurele effect van de stijging van de energiekosten op de openbare verlichting zouden opnemen. In onze huidige begroting hebben we voor het jaar 2023 ruim € 95.000 opgenomen voor de kosten van elektriciteit. Dit is nu al overschreden. We verwachten dat deze kosten in 2023 gaan oplopen tot een totaal van circa € 300.000, derhalve een uitzetting van € 205.000. Exploitatie markt De kosten voor elektriciteit en aardgas zijn toegenomen.

In het eerste kwartaal is er al € 11.000 in rekening gebracht, waarbij de verwachting is dat er richting het eind van het jaar nog € 19.000 in rekening gebracht gaat worden. We ramen nu aan energiekosten in 2023 een bedrag van € 30.000, waardoor nu een bijstelling nodig is van € 24.000 t.o.v. het begrote bedrag.

Pagina 20 van 57

Mechanische riolering De verwachting is dat de uitzetting van energielasten op de post mechanische riolering € 67.000 bedraagt. We stellen voor om deze extra lasten in 2023 te dekken uit de voorziening Egalisatie Riolering. Voor het begrotingsjaar 2024 en verder verdisconteren we de hogere energielasten in de riooltarieven. Meerkosten Energie Openbare Zwembaden In 2022 en 2023 wordt (op aanvraag) een specifieke uitkering verstrekt aan gemeenten voor een gedeeltelijke vergoeding van de meerkosten voor energie (elektriciteit, gas en stadsverwarming) die een openbaar zwembad in 2022 heeft gehad en over het jaar 2023 zal hebben als gevolg van de algehele prijsstijgingen op de energiemarkt. Met deze rijksregeling wordt de gemeente Druten enigszins gecompenseerd in de hoge energierekening. Sporthal Ook op de exploitatie van de Sporthal Druten zien we een stijging van energielasten over de eerste maanden van het lopende jaar en zijn genoodzaakt het geraamde budget in 2023 te verhogen met € 50.000. Samenvattend laten de energiekosten in 2023 een behoorlijke toename zien op de genoemde onderdelen en stellen wij voor om de thans aanwezige stelpost voor energie in 2023 bij te stellen van € 100.000 naar € 379.000, en de meerkosten van € 279.000 ten laste te brengen van de eenmalige middelen.

We gaan er nu vooralsnog van uit dat de energiemarkt in 2024 weer enigszins tot rust komt, waarbij we inschatten dat de thans opgenomen stelpost voor het begrotingsjaar 2024 ter hoogte van € 100.000 en verder afdoende is. Eventuele nieuwe ontwikkelingen op de energiemarkt nemen we mee bij de opmaak van de begroting 2024.

Pagina 21 van 57

2.1.2 Nieuw beleid (incidenteel) Programma 0 Bestuur en ondersteuning Leader Rijk van Nijmegen Maas en Waal LEADER is een Europees subsidieprogramma voor de leefbaarheid van het ommeland en dit programma maakt onderdeel uit van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Binnen deze subsidieregeling worden inwonerinitiatieven gesubsidieerd die o.a. bijdragen aan de sociaal economische ontwikkeling in kleine dorpen en kernen. Om een LEADER gebied te kunnen worden, moeten we in opdracht van de provincie Gelderland een Lokale Ontwikkelingsstrategie (LOS) schrijven en indienen vóór 30 juni 2023. Een belangrijke voorwaarde is dat de LOS bottom-up wordt opgesteld met inbreng van inwoners, (belangen)organisaties, overheid en ondernemers. WDW is penvoerder namens regio gemeenten in opdracht van Provincie. Voor het opstellen van de LOS in 2023 wordt aan Druten een eenmalig bedrag gevraagd van € 3.500. Deze incidentele kosten ad € 3.500 worden gedekt uit subsidieverwerving van de WDW. Grondaankoop Molen De molen De Drie Waaien is een rijksmonument en in eigendom van de gemeente. De molen staat echter op andermans grond dat met hekwerk en schuifpoorten is afgesloten. De huidige grondeigenaar verleent de gemeente overpad om vanaf de molen tot de openbare weg te komen. De grondeigenaar heeft jarenlang gemeentegrond in gebruik gehad als parkeerplaats voor diens bedrijf en de bedrijfswoning.

Voor de grondeigenaar en de gemeente is dit geen ideale situatie. Daarom willen we dit via een grondruil aanpassen. De ruil is niet geheel gelijk, de gemeente ontvangt een groter deel. We vergoeden dit verschil. We vergoeden ook een aantal noodzakelijk aanpassingen die de eigenaar moet doen om zijn eigendom te kunnen blijven bereiken. In totaal ramen we de incidentele kosten voor de aankoop van de grond op € 33.450 voor 2023. Voor de aanleg van diverse voorzieningen vragen we om een krediet van € 55.500. Dit betreft de herinrichting van het voorterrein, het aanbrengen van hekwerken en andere kleine aanpassingen. Gezien de diversiteit van de werkzaamheden stellen wij voor om een afschrijvingstermijn te hanteren van 20 jaar. De kapitaallasten ad. € 3.191 vanaf 2024 verwerken we in de perspectiefnota 2023. Programma 2 Verkeer en vervoer Beleidsplan openbare verlichting Het huidige beleidsplan openbare verlichting is niet meer actueel. Inmiddels zijn de technieken in de openbare verlichting veel veranderd. Het huidige areaal bestaat voor een groot deel uit conventionele lampen, die niet meer wordt geproduceerd. Ook zijn de inzichten omtrent de toepassing van openbare verlichting gewijzigd. De vuistregel verlichten tenzij, is verschoven naar niet verlichten tenzij. Al deze aspecten vragen om een herijking van het beleidsplan. Om dit beleidsplan op te stellen huren wij expertise in.

We ramen hier in 2023 een bedrag van € 15.000 voor, dit dekken wij uit de reserve vervanging straatverlichting.

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Noodunits SCP De raad heeft eerder € 400.000 beschikbaar gesteld als bijdrage voor de herbouw van het clubgebouw. Het college stelt nu voor om € 16.000 beschikbaar te stellen ter compensatie van de kosten die SCP heeft gemaakt voor de plaatsing van de huidige noodunits die nu als clubgebouw functioneren. We stellen voor dit bedrag ten laste te brengen van de eenmalige middelen 2023.

Pagina 22 van 57

Winterfonds provincie Gelderland De gemeente Druten ontving in 2023 vanuit de provincie gelden voor het Winterfonds Gelderland, met als doel maatschappelijke organisaties en ondernemers bij te staan in de hoge energielasten als gevolg van de hoge prijsstijgingen voor energie. De gemeente Druten ontving € 91.538, dat volgens de verdeelsleutel 60-40% verdeeld werd in een deel van € 54.923 voor maatschappelijke organisaties en € 36.615 voor ondernemers. We verwerken deze provinciale subsidie budgetneutraal in de begroting 2023. Beheerplan voor exoten We hebben € 10.000 subsidie ontvangen van de provincie voor het opstellen van een beheerplan voor het bestrijden van invasieve exoten. In onze gemeente komen diverse invasieve exoten voor zoals de Japanse Duizendknoop en Reuzenberenklauw. De subsidie zetten we in om een onderzoeksbureau het beheerplan te laten opstellen. Met dit beheerplan maken vervolgens aanspraak op subsidie om een deel van de uitvoeringskosten van gebiedsgerichte bestrijding te dekken. We verwerken dit budgetneutraal in deze perspectiefnota. Inventarisatie roekenoverlast Op verschillende locaties ervaren inwoners overlast van roeken, familie van de kraai. De basis voor eventueel aanpak is een inventarisatie. Het beste moment om deze inventariseren is van februari tot en met april.

In deze periode zit er nog geen blad aan de bomen en beginnen roeken wel met het bouwen van nesten. De kosten van deze inventarisatie ter hoogte van € 7.500 brengen we ten laste van de eenmalige middelen 2023. Kappen bomen Schutlakenstraat In verband met ouderdom, droogte en graafschades hebben we in het kader van veiligheid bomen gekapt ter hoogte van de Schutlakenstraat op de hoek met Scharenburg. De werkzaamheden zijn inmiddels zo goed als afgerond waarbij we de kosten van € 20.000 ten laste brengen van de eenmalige middelen 2023. Actualisatie monumentenbeleid en de monumentenlijst De gemeenteraad heeft geconstateerd dat er op dit moment geen budget beschikbaar is met betrekking tot het thema monumentenzorg. Zowel voor het verkrijgen van inzicht als voor het beschikbaar stellen van gelden/subsidies voor particuliere bewoners van monumenten. De raad heeft via een motie in de vergadering van 16 maart 2023 het college opgeroepen om het monumentenbeleid -en de monumentenlijst te actualiseren en aan te geven wat het benodigde budget is om monumenten-eigenaren te helpen hun woning 'monumentwaardig' te houden. Voor de actualisatie en uitvoering van het monumentenbeleid is een budget nodig van € 95.000. Wij stellen voor dit bedrag ten laste te brengen van de eenmalige middelen 2023.

Programma 6 Sociaal Domein Eenmalige subsidie Tjillhonk Deest Stichting het Tjillhonk te Deest biedt vanuit haar functie en rol als Jeugdhonk activiteiten aan de jeugd in Deest, zoals opgenomen binnen haar begrotingsplan. Het ingediende subsidieverzoek sluit aan bij het coalitieakkoord en het collegeprogramma. Daarom stellen wij u voor om eenmalig € 9.600 beschikbaar te stellen aan de Stichting en dit te dekken uit de reserve Sociaal Domein. Als onderdeel van te ontwikkelen beleid, waarbij de dorpshuizen en wijkcentra mogelijk meer betrokken worden bij activiteiten in het kader van jeugdhulp, wordt de subsidie mogelijk structureel.

Pagina 23 van 57

2.2 Actualisatie reserves en voorzieningen 2023 De voorgestelde mutaties voor het begrotingsjaar 2023 treft u hieronder aan. Reserves/voorzieningen Naar aanleiding van deze Perspectiefnota wordt voorgesteld om de navolgende mutaties te plegen op de reserves en voorzieningen in 2023:        

Algemene reserve: De claim betreffende de restantbudgetten van € 1.987.554 toevoegen aan de algemene reserve. Voorziening egalisatie vuilafvoer en verwerking: De resterende boekwaarde ad € 60.585 op kredieten milieustraat onttrekken uit deze voorziening. Kosten van onderhoud van de Deestersteeg ad € 170.000 dekken uit de reserve Onderhoud wegen. Voorziening egalisatie vuilafvoer en verwerking: Een bedrag van € 103.500 doteren aan deze voorziening, door geen extra zomerinzameling en correctie DVO beheer milieustraat. Reserve Stadsuitleg: In 2023 een bedrag van € 85.000, zijnde 50% van de te ontvangen bijdragen exploitaitieovereenkomsten toevoegen aan deze reserve. Reserve vervanging Straatverlichting: De kosten ad € 15.000 voor het opstellen van een nieuw beleidsplan dekken uit deze reserve. De hogere energielasten ad € 67.000 op de post mechanische riolering dekken uit de voorziening Egalisatie riolering De eenmalige subsidie van € 9.600 aan Stichting het Tjillhonk te Deest dekken uit de reserve Sociaal Domein.

Bovenstaande (financiële) gevolgen voor het begrotingsjaar 2023 worden als beslispunt betrokken bij deze perspectiefnota.

Mutaties reserves/voorzieningen pag. nr. 8 8 16 20 20 22 21 23

(bedragen in € ) Wijzigingen t.l.v. reserves en voorzieningen 2023 Totaalbedrag (restant)budgetten storten in Algemene reserve Afboeking kredieten Milieustraat Onderhoud wegen DVO DAR Bijdrage Bovenwijkse voorzieningen Beleidsplan Openbare verlichting Hogere energielasten Mechanische riolering Subsidie Tjillhonk Deest

Mutaties 1.987.554 -60.585 -170.000 103.500 85.000 -15.000 -67.000 -9.600

Reserve/voorziening Algemene reserve Voorziening egalisatie vuilafvoer en verwerking Reserve Onderhoud wegen Voorziening egalisatie vuilafvoer en verwerking Reserve Stadsuitleg Reserve vervanging Straatverlichting Voorziening Egalisatie Riolering Reserve Sociaal Domein

Pagina 24 van 57

Hoofdstuk 3. Gemeenschappelijke regelingen Groene Metropool Sinds 2021 zet de Groene Metropoolregio (GMR) zich, aan de hand van vijf opgaven, in voor een goede inpassing en balans van wonen, werken en mobiliteit in onze regio. In 2022 hebben de deelnemende gemeenten meer bijgedragen dan dat de GMR heeft uitgegeven. We ontvangen in 2023 een bedrag van € 7.500 terug conform afspraak en voegen dit toe aan de eenmalige middelen. Onderstaande tabel toont het meerjarig perspectief op onze bijdrage.

Opgenomen in huidige begroting Begroting GMR plus indexering Restitutie 2022 Opnemen in Perspectiefnota 2023 Dekking Klimaatbeleid (CDOKE) Saldo Perspectiefnota

2023 166.265 166.265 7.500

7.500

2024 171.055 186.330

2025 174.733 192.134

2026 157.307 180.948

2027 159.449 186.567

-15.275 11.000 -4.275

-17.401 11.000 -6.401

-23.641

-27.118

-23.641

-27.118

Begrotingswijziging GGD Gelderland Zuid 2023 en ontwerpbegroting 2024 De ontvangen gewijzigde begroting 2023 en concept begroting 2024-2027 van de GGD leidt tot een uitzetting voor 2023 van € 79.377. Voor 2024 en verder bedraagt de kostenuitzetting € 143.080. DRAN gewijzigde begroting 2023 en begroting 2024-2027 Op basis van de ontvangen gewijzigde begroting 2023 en concept begroting 2024-2027 worden, vooruitlopend op de in te dienen zienswijze, de financiële consequenties hiervan gemeld. Per saldo verwachten we in 2023 een beperkte negatieve bijstelling en voor de overige jaren positieve bijstellingen. Ten opzichte van onze begroting melden we voor 2023 een nadeel van € 4.004 en voor de jaren 2024-2026 voordelen van resp. € 1.686, € 29.241 en € 10.264. MGR Module Werkbedrijf Ontwerpbegroting 2024-2027 en bijstelling begroting 2023 (excl IRVN) Recent ontvingen we de ontwerpbegroting 2024 en de bijstelling 2023 van de MGR Regio Rijk van Nijmegen. Vooruitlopend op de definitieve besluitvorming in juli door het Algemeen Bestuur van de MGR en de in te dienen zienswijze verwerken we de wijzigingen in deze perspectiefnota. Over 2023 valt de bijdrage aan de MGR € 213.000 hoger uit dan geraamd. Via de BUIG uitkering van het Rijk is hiervan € 120.000 afgedekt voor de verhoging loonkostensubsidies.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=d30856c9-316b-4a16-a97e-1ea6d58145e7