CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarrekening gemeente Druten 2022 raad 6 juli.pdf

Raad openbaar Druten 6 juli 2023, gemeente drutenBij agendapunt: Jaarstukken gemeente Druten 202241.825 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Wat hebben we bereikt in 2022 1) In het kader van aardgasvrij maken van bestaande wijken en de energietransitie zouden in 2022 verkenningen worden gedaan naar mogelijkheden om elektriciteit en warmte op te slaan maar hiermee is niet gestart. 2) In 2022 is gekeken in hoeverre kleine windmolens op boerenerven mogelijk zijn en bijdragen aan de verduurzaming. Er zijn verder nog geen plannen gekomen waarbij innovatie en de nieuwste technologische ontwikkelingen een rol spelen. We blijven de ontwikkelingen volgen en staan open voor experimenten.

7.12 ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie) Wat willen we bereiken ? Wat hebben we bereikt in 2022 Op het gebied van duurzaamheid zien wij ZLTO als één van de We hebben in 2022 regelmatig het gesprek met Vitaal Druten gehad over belanghebbenden. participatie in zonneparken maar dit is voor Vitaal Druten te risicovol gebleken en moeilijk te organiseren. Het gesprek hierover wordt voortgezet. 7.13 Monitoren duurzaamheidsdoelstellingen Wat willen we bereiken ? Wij monitoren de voortgang van de duurzaamheidsdoelstellingen. We koppelen de voortgang terug aan inwoners, bedrijven en overige belanghebbenden om inzicht en draagvlak te realiseren. 7.14 Coördinator asbestsanering Wat willen we bereiken ? Asbest komt nog op veel plaatsen in de gemeente voor. We geven particulieren antwoord op hun vragen over de sanering van hun daken door daarvoor een coördinator aan te stellen. 7.15 Optimaliseren milieustraat Wat willen we bereiken ? We optimaliseren onze milieustraat, verbeteren de logistiek en verruimen de openingstijden.

Wat hebben we bereikt in 2022 Monitoring met het ETM-model gaan we niet lokaal doen. Met de nieuwe lokale energiestrategie die recent is gestart zal ook de monitoring worden getackeld in de vorm van de CO2 wijzer. Zodra dit wel het geval is, wordt de raad ook hiervan op de hoogte gesteld.

Wat hebben we bereikt in 2022 Asbestsanering is door het Kabinet nog steeds niet geprioriteerd. Vooralsnog is ook in 2022 geen invulling gegeven aan asbestsanering.

Wat hebben we bereikt in 2022 Op 1 maart 2022 is de milieustraat verhuist van de gemeentewerf naar Rodenburg. De nieuwe milieustraat is vier dagen per week geopend voor het wegbrengen van gratis afvalstromen. In 2022 is er deelgenomen aan het project kwaliteit van grondstoffen voor de afvalstromen gft en plastic+. In 2023 wordt het project vervolgd voor de afvalstroom plastic+. De maatwerk aanpak voor locaties met veel bijplaatsingen en vervuiling zijn nog niet opgestart. Ook in 2022 heeft er een sorteeranalyse van het restafval plaats gevonden.

29

7.16 Aanbieden van gratis snoeiafval Wat willen we bereiken ? Onze inwoners kunnen het hele jaar hun snoeiafval gratis aanbieden. 7.17 Luierinzameling Wat willen we bereiken ? We overwegen het invoeren van luierinzameling.

Wat hebben we bereikt in 2022 Op de milieustraat bij Rodenburg kan snoeiafval gratis worden weggebracht, het gehele jaar.

Wat hebben we bereikt in 2022 De inzameling van luiers en incontinentiemateriaal is een succes. Op de locatie Scharenburg is in voorjaar 2022 een extra brengcontainer bijgeplaatst. Ook op milieustraat is een container voor luiers/incontinentiemateriaal aanwezig. Evaluatie luierinzamelng is opgestart en wordt in Q2 aan de raad voorgelegd.

Wat heeft het gekost? Taakveld 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen Totaal baten

Raming 2022 na wijziging € € 2.020.620 € 1.924.971 € 602.807 € 37.705 € 4.586.103

€ € € € € €

Realisatie 2022 22.680 2.038.537 2.008.129 306.131 23.967 4.399.444

€ € € € € €

1.938.524 1.977.878 484.131 21.657 4.422.189

7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen Totaal lasten

€ € € € € €

879.195 1.487.949 1.683.475 1.464.509 125.923 5.641.051

€ € € € € €

826.725 2.628.103 1.786.072 1.142.009 124.492 6.507.401

€ € € € € €

757.916 1.416.776 1.468.511 1.237.008 81.756 4.961.967

Resultaat voor bestemming

€

1.054.948- €

2.107.957- €

539.778-

Toevoeging aan reserves: Onttrekking aan reserves:

€ €

209.750 142.385

€ €

392.792 58.599

Resultaat na bestemming

€

1.122.313- €

970.986- €

873.971-

€ €

362.601 1.499.572

Realisatie 2021

30

2.2.9 Programma 8: Wonen en bouwen

Het programma omvat de ontwikkeling van het stedelijk gebied en het buitengebied, de realisering van nieuwe woon- en werklocaties en het ontwikkelen van volkshuisvestingsbeleid. Tevens wordt ingezet op het in stand houden van rijks- en gemeentelijke monumenten met behulp van de daarvoor vastgestelde regelgeving. Het Programma Wonen en bouwen bestaat uit de volgende taakvelden: Taakveld Toelichting ● 8.1 Ruimtelijke ordening Taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en de vergoedingen planschade. ● 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties, zoals grondverwerving, bouw en woonrijp maken; verkoop van bouwrijpe gronden. ● 8.3 Wonen en bouwen Gebiedsontwikkeling, woningvoorraad (waaronder ook de bouwvergunningen).

Wat willen we bereiken, en wat hebben we bereikt? Speerpunten Collegeprogramma "Druten daagt uit !" 8.1 Langer zelfstandig wonen Wat willen we bereiken ? We stellen geld beschikbaar voor de uitvoering van projecten die langer zelfstandig wonen mogelijk maken.

Wat hebben we bereikt in 2022 In september 2022 organiseerden wij een Thuismarkt. Dit ervaarden wij als een succes. Ook gingen wij in gesprek over het verbinden van vrijwilligers van diverse organisaties. Hier gaan we in 2023 mee verder. De personenalarmering en inzet van netwerkcoaches zijn niet tot stand gekomen. Dit komt met name door uitval en capaciteitsgebrek bij externe partijen.

8.2 Woningbouwprogramma Wat willen we bereiken ? Wat hebben we bereikt in 2022 Onze gemeente realiseert ook in de periode 2018-2022 een Er zijn inmiddels ruim voldoende plannen om de beoogde 970 woningen te ambitieus woningbouwprogramma. Druten bouwt de komende kunnen realiseren. vier jaar gemiddeld 110 woningen per jaar. Het beleidsstuk In de periode 2018-2022 hebben we gemiddeld 96 woningen per jaar ‘faseren en doseren’ wordt nog in 2018 geactualiseerd. In de gebouwd. kleine kernen bouwen we jaarlijks vijf tot tien woningen. Bestaande woningbouwprojecten versnellen we. Aan de hand van de uitkomst van de raadsagenda voeren we de plannen van 2019 tot 2022 uit die de raad ons aanreikt. We nemen deze plannen op in een nieuw woningbouwbeleid. 8.3 Bepalen woningbouw Wat willen we bereiken ? Per kern bepalen wij de grenzen waarbinnen woningbouw mogelijk is.

Wat hebben we bereikt in 2022 Op 23 april 2020 stelde de raad het Bestaand Stedelijk Gebied (BSG) vast. Hiermee liggen de woningbouwgrenzen per kern vast.

8.4 Markt Wat willen we bereiken ? We richten de Markt sfeervol in. 8.5 Ruimte nevenactiviteiten agrarische ondernemers Wat willen we bereiken ? Agrarische ondernemers krijgen de ruimte voor aan het bedrijf gelieerde nevenactiviteiten, bijvoorbeeld op het gebied van natuur- en landschapsbeheer en toerisme. 8.6 Aansluiting Molenhoek-Markt Wat willen we bereiken ? We realiseren een verbeterde, ongelijkvloerse, aansluiting Molenhoek-Markt. 8.7 Ontsluiting wijk Druten-West Wat willen we bereiken ? De wijk Druten-West krijgt een ontsluiting (voor auto’s) op de Van Heemstraweg. Een en ander wordt in het nieuwe bestemmingsplan voor Druten-West meegenomen.

Wat hebben we bereikt in 2022 Afgerond.

Wat hebben we bereikt in 2022 Afgerond.

Wat hebben we bereikt in 2022 Ontwerpmogelijkheden hiervoor zijn afhankelijk van de grondpositie die verkregen kan worden. Vooralsnog is er geen grondpositie verworven.

Wat hebben we bereikt in 2022 Voor rekening van de (her)ontwikkelaar van de locatie De Hooiwal mogen er maximaal 2 ontsluitingen op de Van Heemstraweg worden gemaakt. Vooruitlopend hierop legde de gemeente eind april 2020 voor haar rekening een tijdelijke ontsluiting op de Van Heemstraweg aan via de Buurmeesterstraat (rechts in, rechts uit). Inmiddels is er met de (her)ontwikkelaar een realisatieovereenkomst gesloten en is het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. Als onderdeel van de gemaakte afspraken zet de (her)ontwikkelaar van de locatie De Hooiwal genoemde tijdelijke ontsluiting om in een permanente.

31

8.8 Uitvoering (deel) centrumvisie Horssen Wat willen we bereiken ? Wat hebben we bereikt in 2022 Voor de uitvoering van (een deel van) de centrumvisie Horssen Ontheffing Wet Natuurbescherming sloop Rijdt 36 is in november 2022 stellen wij geld beschikbaar. ingediend, Provincie hanteert momenteel minimaal 26 weken behandeltermijn. Komt de ontheffing niet voor start broedseizoen af dan kan pas in het najaar gesloopt worden. De bouwactiviteiten (voormalig perceel Otto van Dijk) van de 13 woningen aan de Rijdt start in het najaar van 2023. Van Wanrooij heeft verzocht de renovatie van de Rijdt uit te stellen tot na het gereed komen van de casco bouw i.v.m. bouwactiviteiten en transporten. Daarnaast moet een extra middenspanningsruimte worden aangebracht waarvoor ook weer vanaf het dorpshuis een nieuwe kabel moet worden aangebracht, dit geld ook voor eventuele data van koper of glasvezel. Al deze activiteiten zal dan gelijktijdig of direct na het gereed komen van de Rijdt spelen wat de kwaliteit van de gerenoveerde Rijdt niet ten goede komt. Over deze activiteiten moet een besluite worden genomen. Bestek is zo goed als gereed voor aanbesteding, momenteel zijn er niet veel activiteiten uitgevoerd die kosten met zich mee brengen.

Wat heeft het gekost? Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen Totaal baten

Raming 2022 na wijziging € 293.550 € 44.627 € 1.074.951 € 1.413.128

€ € € €

Realisatie 2022 292.644 156.629 1.095.514 1.544.787

€ € € €

Realisatie 2021 615.310 1.811.240753.053 442.877-

8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen Totaal lasten

€ € € €

€ € € €

499.558 275.530 808.003 1.583.091

€ € € €

510.002 411.673 1.036.520 1.958.195

Resultaat voor bestemming

€

384.781- €

38.304- €

2.401.072-

Toevoeging aan reserves: Onttrekking aan reserves:

€ €

80.625 94.209

€ €

266.452 443.060

Resultaat na bestemming

€

371.197- €

61.198- €

2.224.464-

476.077 178.394 1.143.438 1.797.909

€ €

68.390 45.496

32

2.2.10 Beleidsindicatoren

Het is voor gemeenten belangrijk om te kunnen sturen op basis van meetbare prestaties, waarbij gemeenten bij de besteding van de beschikbare middelen goed onderbouwde keuzes moeten maken om te kunnen bijsturen als de ontwikkelingen daartoe aanleiding geven. Mede om gemeenten onderling beter te kunnen vergelijken wordt in het BBV voorgeschreven dat de gemeenten een basisset van beleidsindicatoren hanteren voor de begroting en verantwoordingsstukken. De gegevens komen uit verschillende bronnen zoals o.a.. CBS, COELO, Rijkswaterstaat, KLPD, RIVM en andere centrale databronnen. De kengetallen worden centraal door KING (Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten) verzameld en gepubliceerd op Waarstaatjegemeente.nl.

Naam indicator 0 Bestuur en ondersteuning Overhead 1 Veiligheid Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Werkelijk 2021

Werkelijk 2022

Gelderland 2022

% van de totale lasten

14,41

13,20

n.n.b.

Aantal per 1.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

4 0,3 3,2 0,8 2,3

10 0,8 2,9 0,8 5,5

8* 1,9 3,6 1,2 5,6

47,9

48,2

53,4 *

116

139,6

154

Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers VO en MBO

8,2 30 0

4,8 6 1,5

2,7 * 18 * 1,7 *

%

53,4

53,4

49,4 *

Per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar % 12 t/m 21 jarigen % kinderen tot 18 jaar % % 16 t/m 22 jarigen Aantal per 10.000 inwoners Per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar % %

513,3 0 4 72,6 1 284,8 32,5 10,5 0,7

522,1 0 4 74,2 1 255,6 40,5 11,6 0,8

667,6 * 1* 5* 72,9 2* 349,7 * 195,1 11,8 * 1,3 *

%

0,4

0

0,3 *

Aantal per 10.000 inwoners

750

820

690 *

Kg/inwoner %

44 16

40 95

102 * 16,3 *

278 16,1 71,1 659

368 10,3 71,8 768

310 8,4 74,0 847

713

832

914

Eenheid

3 Economie Functiemenging (verhouding tussen banen % en woningen) Vestigingen (van bedrijven) Per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar 4 Onderwijs Absoluut verzuim Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) 5 Sport, cultuur en recreatie Niet sporters 6 Sociaal domein Banen Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in uitkeringsgezinnen Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren Personen met een bijstandsuitkering Lopende re-integratievoorzieningen Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdhulp Jongeren (t/m 18 jaar) met jeugdbescherming Jongeren (t/m 23 jaar) met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement WMO 7 Volksgezondheid en milieu Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

8 Wonen en bouwen Gemiddelde WOZ waarde Duizend euro Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen Demografische druk % Gemeentelijke woonlasten Euro eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten Euro meerpersoonshuishouden * Betreft oudere cijfers dan 2022, de meest recente cijfers zijn gepresenteerd.

33

34

2.3 Paragrafen

35

2.3.1 Paragraaf lokale heffingen

Inleiding Het overzicht lokale heffingen bevat de geraamde inkomsten, de beleidsvoornemens voor de lokale heffingen, een overzicht op hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen, een aanduiding van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. De lokale heffingen zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid, omdat deze de inwoner direct in de portemonnee raken. Lokale belastingen en heffingen staan dan ook sterk in de publieke en politieke belangstelling. De onroerendezaakbelasting (OZB) is in omvang de belangrijkste gemeentelijke heffing. Ook is de gemeente in principe vrij om te bepalen waarvoor OZB-opbrengsten worden gebruikt. Daarom rekenen we de OZB tot de algemene dekkingsmiddelen. De riool- en reinigingsheffingen worden geheven voor een tegenprestatie van de gemeente en leggen beslag op het huishoudbudget van nagenoeg elke inwoner. Daarom zijn deze heffingen interessant om in het overzicht van lokale heffingen te betrekken. Gelet op het aantal honden (1.840) is ook de hondenbelasting in de vergelijking betrokken. Binnen de lokale heffingen mag het kwijtscheldingsbeleid niet ontbreken. De gemeente hanteert namelijk op basis van wettelijke normen een beleid waarbij aanslagen (deels) worden kwijtgescholden afhankelijk van de draagkracht van de belastingplichtige.

Dit kwijtscheldingsbeleid nuanceert de belastingdruk en kan dan ook niet achterwege blijven. De normerende, sturende functie van de raad kan zich op het gebied van lokale heffingen sterk manifesteren. Dat geldt ook voor de controlerende functie, niet alleen om de lastendruk te beheersen, maar ook om na te gaan of de burger waar krijgt voor zijn geld. Verschillen die zich binnen bepaalde heffingen voordoen worden toegelicht in de desbetreffende programma’s en taakvelden. Gemeentelijk beleidskader Het uitgangspunt van het beleid is dat we tarieven, heffingen en belastingen elk jaar aanpassen aan het inflatieniveau. Voor 2022 is het inflatiepercentage van 1,6% gehanteerd. Daarnaast zijn bij de OZB extra verhogingen doorgevoerd op grond van het bestedingsplan e.e.a. conform raadsbesluit bij de vaststelling van de begroting 2022. Verder dienen tarieven en heffingen per saldo kostendekkend te zijn. Beleidskader 2022 Het totale pakket van gemeentelijke belastingen en heffingen bevat de volgende belastingen/heffingen die gebaseerd zijn op een door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordening: ● Onroerendezaakbelastingen; ● Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; ● Rioolheffing; ● Hondenbelasting; ● Lijkbezorgingsrechten; ● Marktgelden; ● Leges.

Onroerendezaakbelastingen Omvang inkomsten De gemeente heft onroerendezaakbelastingen (OZB) over binnen de gemeente gelegen onroerende zaken. Het gaat om twee directe belastingen: een gebruikersbelasting van degene die een onroerende zaak gebruikt die niet een woning is en een eigenarenbelasting van degene die van een onroerende zaak het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. Dit kan het eigendom van een woning en/of een niet-woning zijn. De totale opbrengst aan OZB voor 2022 is geraamd op € 3.814.792. De jaarrekening 2022 sluit met een gerealiseerde OZB opbrengst van € 3.806.913 bijna geheel hier op aan. Waardebepaling De OZB-tarieven worden uitgedrukt in een percentage van de waarde. De gemeente waardeert jaarlijks alle onroerende zaken. Uit die waardering bleek dat we voor 2022 konden rekenen op een gemiddelde waardestijging voor woningen van afgerond 14%. Bij de bepaling van de betreffende OZB-tarieven voor 2022 is daarmee rekening gehouden. Hoogte tarieven In principe mag de gemeente zelf de hoogte van de OZB-tarieven bepalen. Hierbij moet worden vermeld dat vanaf 2020 een benchmark woonlasten is ingevoerd om jaarlijks de ontwikkeling van de lokale lasten inzichtelijker te maken. Daarmee is een einde gekomen aan het monitoren met de macronorm OZB. Dit is door het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken.

In de benchmark worden naast de OZB ook de riool- en afvalstoffenheffing vergeleken. Door een vergelijking van de gemeentelijke woonlasten en de tariefontwikkeling met landelijke en Provinciale gemiddelden, moeten de onderlinge verschillen tussen gemeenten nog inzichtelijker worden. Ook moet de benchmark het lokale debat over de keuzes voor ontwikkelingen, zoals stijging van de lasten, bevorderen. Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht De reinigingsrechten worden alleen geheven op objecten waar bedrijfsafval ontstaat. Afvalstoffenheffing wordt op huishoudens geheven, waarbij het niet uitmaakt of er daadwerkelijk afval aan de straat wordt gezet. Per gemeente is de hoogte van deze heffingen afhankelijk van de gewenste kwaliteit en het nagestreefde ambitieniveau. De tarieven voor 2022 zijn ten opzichte van 2021 verhoogd met 1,6%. Het tarief voor een éénpersoonshuishouden bedroeg voor 2022 € 140,71 en het tarief voor een meerpersoonshuishouden en de reinigingsrechten was € 195,03. Het tarief per aanlevering van een afvalzak is voor 2022 gehandhaafd op het niveau van 2021, zijnde € 0,85 per keer. De opbrengsten van de afvalstoffenheffing zijn volgens bestaand beleid voor 100% gerelateerd aan de lasten voor vuilafvoer en verwerking. De gemeente maakt gebruik van een egalisatiereserve om te voorkomen dat er te sterke schommelingen in de tarieven ontstaan.

36

Kostendekkende tarief afvalstoffenheffing/reinigingsrecht In de gemeente Druten geldt met ingang van 2020 als uitgangspunt, dat de tarieven van de afvalstoffenheffing zodanig van omvang dienen te zijn, dat de daaruit verkregen opbrengsten de geraamde kosten volledig dekken. Door een aantal niet voorziene ontwikkelingen in 2022 (o.a. meeropbrengsten uit glas en oudpapier en iets lagere kosten voor vuilophaal) is het taakveld afval positief afgesloten . Dit heeft er toe geleid dat er een bedrag van € 59.000 is gestort in de bestemmingsreserve afvalstoffenheffing. In onderstaande tabel is dat nader gepresenteerd. Berekening kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing Kosten afval (onderdeel van taakveld 7.3) Inkomsten taakveld afval, exclusief heffingen Netto kosten taakveld afval

(x € 1.000) € -1.411 € 349 € -1.062

Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Overige Totale kosten Opbrengst heffingen Saldo van kosten minus opbrengsten (overschot) Toevoeging aan egalisatiereserve vuilafvoer en verwerking Per saldo (negatief is tekort)

€ € € € € € € €

-114 -229 -104 -1.509 1.568 59 -59 -

%

100% 104%

Rioolheffing Elke eigenaar van een onroerende zaak die direct of indirect is aangesloten op de riolering betaalt rioolheffing. Het tarief voor 2022 is ten opzichte van 2021 verhoogd met € 7,00 naar een bedrag van € 238,00 per aansluiting. Kostendekkendheid tarief rioolheffing De rioolheffing is voor 2022 meer dan kostendekkend geweest (114%). Het surplus is gestort in de reserve rioleringen. Berekening kostendekkendheid van de Rioolheffing Kosten riolering (onderdeel taakveld 7.2) Inkomsten taakveld afval, exclusief heffingen Netto kosten taakveld afval Toe te rekenen kosten: Overhead Vegen, straten en pleinen (1/3 deel) BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Saldo van kosten minus opbrengsten (overschot) Storting overschot in reserve rioleringen

(x € 1.000) € -1.394 € 7 € -1.387

€ € € € € € € €

-161 -28 -199 -1.775 2.020 245 -245 -

%

100% 114%

Hondenbelasting Elke houder van een hond dient zich, na aanschaf, te melden, waarna een aanslag hondenbelasting volgt. Voor 2022 zijn de tarieven inflatoir verhoogd. De gehanteerde tarieven bedroegen: ● Voor de eerste hond € 87,96 ● Voor elke volgende hond € 121,32 ● Kenneltarief € 408,36

Lijkbezorgingsrechten De tarieven 2022 van de lijkbezorgingsrechten zijn aangepast met het inflatiepercentage. Bij wijzigingen met een minimaal gevolg is het tarief gelijk gebleven.

Legesverordening Algemeen Leges worden geheven voor het door de gemeente verlenen van diensten zoals opgenomen in de Legesverordening en de daarbij behorende tarieventabel. De belastingplichtige is de aanvrager van de dienst dan wel ten behoeve van wie de dienst is verleend. Globaal onderscheiden we een drietal titels: ● Titel 1 Algemene dienstverlening, waaronder burgerlijke stand, reisdocumenten, verkeer en vervoer; ● Titel 2 Dienstverlening vallende onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning, waaronder bouwactiviteiten, welstand en bestemmingswijzigingen; ● Titel 3 Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn, waaronder horecavergunning, evenementenvergunning en kinderopvang. De leges dienen overeenkomstig de uitgangspunten veelal kostendekkend te zijn en worden conform de Gemeentewet vastgesteld op basis van de in de gemeentebegroting geraamde baten en lasten. Deze baten mogen niet hoger zijn dan de geraamde lasten. Anders gezegd mogen we over de gehele legesverordening geen ‘winst’ maken op de diensten en producten die wij aanbieden. Dit geldt niet voor de leges waar in de dienstverlening ook een rijksdeelcomponent van toepassing is. De verhoging van rijksleges worden dan volledig vertaald in de tariefstelling. Een aantal tarieven van leges is wettelijk gemaximeerd, zoals het tarief voor paspoorten en rijbewijzen.

Voor 2022 zijn de legestarieven verhoogd met de inflatiecorrectie van 1,6%.

37

Tabel vergelijking tarieven 2022 – 2021 Belastingsoort Onroerendezaakbelastingen Eigenaren woningen Totaal woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen Totaal niet-woningen

2021

Tarieven 2022 *

0,1110% 0,1110% 0,1915% 0,1652% 0,3567%

0,1037% 0,1037% 0,2084% 0,1737% 0,3821%

Stijgings% -6,58% -6,58% 8,83% 5,15% 7,12%

Hondenbelasting Voor een eerste hond Voor elke volgende hond Voor een kennel

€ € €

86,64 119,52 402,00

€ € €

87,96 121,32 408,36

1,52% 1,51% 1,58%

Rioolheffing Per aansluiting

€

231,00

€

238,00

3,03%

Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Eénpersoons huishouden Meerpersoons huishouden Reinigingsrechten Diftarzak

€ € € €

138,76 192,34 192,34 0,85

€ € € €

140,71 195,03 195,03 0,85

1,41% 1,40% 1,40% 0,00%

* Bij de OZB tarieven 2022 is naast de inflatie e.d. ook rekening gehouden met de (forse) waardeontwikkeling. Dit verklaard het negatieve stijgingspercentage bij de woningen.

Gemeentelijke/lokale lastendruk 2022 Tabel: Vergelijking met een aantal omliggende gemeenten (2022)

Gemeentelijke woonlasten

Druten

Wijchen

Beuningen

West Maas en Waal

Heumen

Nijmegen

Gelderland

Eenpersoonshuishouden

€ 768

€ 808

€ 892

€ 916

€ 880

€ 992

€ 834

Meerpersoonshuishouden

€ 832

€ 842

€ 903

€ 926

€ 948

€ 1.011

€ 916

Rangnummer landelijk Meerpersoonshuishouden

80

87

182

199

220

283

n.v.t.

(nr.1 heeft de laagste lasten)

De bruto woonlasten voor meerpersoonshuishoudens liggen in de provincie Gelderland gemiddeld op € 916 in 2022. Eénpersoonshuishoudens zijn gemiddeld € 82 minder kwijt dan meerpersoonshuishoudens. Van alle gemeenten in Nederland staat Druten in 2022 op plaats 80 voor wat betreft de gemiddelde woonlasten per meerpersoonshuishouden (nummer 1 is de goedkoopste). Dat was in 2021 plaats 69. Bij de berekening van de lokale lastendruk is rekening gehouden met de OZB, de rioolrechten en de afvalstoffenheffing over 2022.

Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen kan onder bepaalde voorwaarden (afhankelijk van het netto besteedbaar (gezins-)inkomen en persoonlijke omstandigheden) aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Kwijtschelding kan alleen worden verleend indien het een aanslag betreft voor onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing, rioolheffing en hondenbelasting voor een eerste hond. De gemeente voert een actief beleid op het gebied van kwijtscheldingen. Burgers, aan wie structureel kwijtschelding wordt verleend, komen in aanmerking voor een vereenvoudigde kwijtscheldingsprocedure.

38

2.3.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing

Inleiding In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is de verplichting opgenomen om deze paragraaf in de begroting en de jaarrekening op te nemen. Voor ons gemeentelijk beleid in het kader van risicomanagement is in 2010 de nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen vastgesteld. Wij vinden het wenselijk om risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico's wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Op die manier is er voldoende ruimte en tijd om de risico’s van nu te beheersen en om voor eventuele toekomstige risico’s tijdig maatregelen te treffen. De paragraaf weerstandsvermogen geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen. Het vooraf inschatten van de risico’s en daarmee omgaan is belangrijk voor de sturing van de organisatie en de verantwoording die we verschuldigd zijn aan onze inwoners. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te krijgen is er een risico-inventarisatie uitgevoerd. Hieronder wordt verslag gedaan van de resultaten van de risico-inventarisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is het weerstandsvermogen berekend. Dat is het vermogen van de gemeente om toekomstige financiële tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat de normale bedrijfsvoering wordt aangetast.

Risicoprofiel Een gemeente loopt, net als elke andere organisatie, risico’s in de uitvoering van haar taken. Van een aantal risico’s is bekend welke financiële gevolgen deze hebben en is het vrijwel zeker dat het feit zich zal voordoen (of voorgedaan heeft). De gemeente moet daarvoor voorzieningen treffen (artikel 44 BBV). Bij een risico is het onbekend of het feit zich zal voordoen. Binnen de ambtelijke organisatie is een inventarisatie gedaan van de mogelijke risico’s die zich voor kunnen doen. Hierbij zijn in totaal 76 risico’s onderkend, waarvan 74 met mogelijke financiële gevolgen. In het hiernavolgende overzicht worden de zestien risico’s gepresenteerd die de hoogste bijdrage leveren aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Hierbij wordt de opmerking geplaatst dat het risicoprofiel een momentopname is. In een veranderende omgeving veranderen ook steeds de risico’s.

Beschrijving risico

Maximale financieel gevolg

Mogelijke gevolgen

Algemene effecten van Corona op de Diverse activiteiten van de gemeente. Algemene uitkering gemeentefonds valt lager uit Begrotingstekort, minder inkomsten dan geraamd. Bezuinigen dan wel dan begroot belastingen verhogen.

€

700.000

€

325.000

Kosten jeugdzorg

Kosten zijn hoger dan in de begroting aan budget is opgenomen.

€

160.000

Energielasten

Onzekerheid op de energiemarkt, met stijgende prijzen.

€

160.000

Het tijdig uitvoeren van onderhoud aan wegen blijft achterwege

Grotere schade en vervanging moet eerder, dan wel wordt duurder. Meer risico op aansprakelijkheidstelling.

€

122.500

Uitlekken van vertrouwelijke informatie

Claims in verband met misbruik, alsmede imagoschade.

€

108.000

GGD maakt aanspraak op deelnemers voor een Gemeente moet meer bijdragen aan GGD dan begroot. extra bijdrage

€

108.000

Invoering woonplaatsbeginsel

Gemeente wordt verantwoordelijk voor een nieuwe populatie jeugdigen.

€

100.000

Invoering WKB (Wet Kwaliteitsborging)

Controle taken gemeente naar onafhankelijke marktpartijen. Afname van legesinkomsten.

€

100.000

Budget re-integratie is uitgeput

Minder uitstroom uit uitkering en geen nieuwe trajecten kunnen opstarten.

€

87.500

Overtreding AVG

Autoriteit persoonsgegevens legt na een onderzoek boete op.

€

80.000

MGR maakt aanspraak op deelnemers voor een Gemeente moet meer bijdragen aan MGR dan begroot. extra bijdrage

€

57.000

Crisissituatie (ramp)

(Milieu)schade, herstelkosten en/of financiële claims door derden.

€

50.000

Grote calamiteit bij een bedrijf

(Milieu)schade, herstelkosten en/of financiële claims door derden.

€

50.000

WMO is een openeindregeling

Financieel - Overschrijding van het budget

Totaal grote risico's Totaal overige risico's Totaal alle risico's

€

45.000

€ € €

2.253.000 680.000 2.933.000

39

Risicokaart Onderstaand figuur laat een risicokaart zien die inzicht geeft in de spreiding van de risico’s naar kans en gevolg. Het geeft ook een beeld van de verhoudingen tussen de risico’s van laag, middel naar hoog. De nummers in de risicokaart geven het aantal risico’s aan dat zich in het vak van de risicokaart bevindt. De financiële gevolgen zijn verdeeld in vijf categorieën. Aantal maal dat het risico zich voordoet (per kans%) Financiële gevolgen

10%

30%

50%

70%

90%

> € 350.000

0

0

0

0

1

€ 175.001 - € 350.000

0

0

0

1

0

€ 70.001 - € 175.000

1

1

4

2

1

€ 17.501 - € 70.000

5

2

7

3

3

€ 1 - € 17.500

14

7

10

3

9

Geen financiële gevolgen

0

0

0

0

2

Er zijn bruto en netto risico’s. Het bruto risico geeft de situatie weer voordat er maatregelen zijn getroffen. Het netto risico is het resultaat na het nemen van maatregelen. In de risicokaart zijn de netto risico’s opgenomen. Een risico dat zich in het groene gebied van de risicokaart bevindt, valt onder de kleine risico’s. Deze risico’s kunnen worden gefinancierd uit lopende middelen. Indien deze risico’s worden teruggebracht, werkt dit kostenbesparend. Een risico dat een score heeft in het oranje gebied, valt onder de middelgrote risico’s. Deze risico’s zijn niet continuïteitsbedreigend, maar vereisen aandacht. Ten slotte zijn er de risico’s in de rode vakken. Deze risico’s vereisen meer aandacht. Op dit moment hebben wij deze niet, omdat alle grote risico’s bij de grondexploitaties zijn voorzien via voorzieningen.

Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel financiële middelen de gemeente nodig heeft om de risico’s te kunnen opvangen. We gebruiken een risicosimulatie voor het berekenen van een passende reserve voor het opvangen van de risico’s. Uitgangspunt hierbij is dat op basis van risicosimulatie sprake moet zijn van 75 tot 95% zekerheid dat de gemeente haar risico’s kan opvangen. Op basis van studie naar het verloop van grafieken van een aantal gemeenten kan het best een zekerheidsfactor van 90% gehanteerd worden. De reden hiervoor is dat: ● Niet alle risico’s zich tegelijk en voor het maximale bedrag voordoen; ● Voor een klein beetje meer zekerheid (niet 90% maar 95%) moet naar verhouding veel extra geld gereserveerd worden. Uit de risicosimulatie volgt dat 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden opgevangen met een bedrag van € 2.639.700 (90% x € 2.933.000) als benodigde weerstandscapaciteit.

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is het totaal van alle middelen waarover Gemeente Druten kan beschikken als zich niet begrote kosten voordoen. De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt opgebouwd: Stand per 31-12-2022 € 13.376 € 3.318 € 4.510 € 1.611 € 22.815

Weerstandscapaciteit (x € 1.000) Algemene reserves (vrij aanwendbaar) Nog te bestemmen rekeningresultaat Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Onbenutte belastingcapaciteit Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

Algemene reserves (vrij aanwendbaar) Onderstaande tabel geeft inzicht in het verloop van de stand van de reserves. (x € 1.000) Algemene reserves Bestemmingsreserve

Verslag 2021 € 11.632 € 6.891

Verslag Begroting 2022 2022 € 10.122 € 13.376 € 5.342 € 6.410

De algemene reserves bestaan uit de algemene reserve (€ 12.145.581) en de reserve grondbedrijf (€ 1.230.573). Deze reserves zijn vrij aanwendbaar. Dat betekent dat er niet van tevoren vaststaat waar we het geld aan uitgeven. Omdat de risico’s van het grondbedrijf worden meegenomen in het risicoprofiel, kan de reserve grondbedrijf worden meegenomen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit.

40

Nog te bestemmen rekeningresultaat Op basis van de jaarrekening is er nog een bedrag van € 3.317.651 als positief resultaat over 2022 te bestemmen. Voor de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit per ultimo 2022 kan dit bedrag meegenomen worden. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Van het totale bedrag aan bestemmingsreserves van € 6.410.716 kan een bedrag van € 4.510.414 als vrij aanwendbaar worden aangemerkt. Na goedkeuring van de raad kunnen deze reserves worden ingezet voor het opvangen van risico’s. Uitgangspunt is dat de reserves legaat van Cooth, winstuitkering NUON, egalisatie vuilafvoer en verwerking, riolering, conversie aandelen Vitens, afschrijvingsreserve centrum Horssen en kwelbeheersingssysteem ADW niet vrij aanwendbaar zijn. De aanwending van deze reserves ligt al vast door voorgenomen bestedingen. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de ruimte die de gemeente nog heeft om extra opbrengsten te krijgen via belastingheffing. Op basis van de normering volgens artikel 12 Financiële verhoudingswet bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit van onze gemeente naar schatting € 1.611.000. We berekenen de onbenutte belastingcapaciteit door de werkelijke belastingopbrengst af te trekken van de (maximale) belastingopbrengst die we hadden kunnen krijgen op basis van deze normering.

Deze ruimte doet zich alleen voor bij de onroerendezaakbelastingen (OZB). Het huidige beleid van de gemeente Druten is gericht op 100% kostendekking bij het tarief van de afvalstoffenheffing, reinigingsrechten en de rioolrechten, zodat daar geen verruiming mogelijk is.

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Het weerstandsvermogen geeft aan in welke mate de gemeente in staat is om toekomstige risico’s op te vangen. Om te bepalen of het weerstandsvermogen voldoende is, moet de relatie worden gelegd tussen de financiële gevolgen van de risico's (gewenste weerstandscapaciteit) en de beschikbare weerstandscapaciteit. Het is de taak van het bestuur om te zorgen voor voldoende weerstandsvermogen. Dat vraagt om duidelijke en toetsbare kaders voor concrete vragen zoals: hoeveel geld leggen wij opzij voor het opvangen van mogelijke financiële verliezen? Is ons weerstandsvermogen voldoende? Om te bepalen of ons weerstandsvermogen voldoende is kijken we naar hoeveel financiële middelen nodig zijn en hoeveel er beschikbaar is. De uitkomst van die deelsom is de ratio van het weerstandsvermogen.

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

€ 22.815.000 € 2.639.700

=

8,64

In de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2010 is bepaald dat de gemeente Druten voor de ratio weerstandsvermogen minimaal een waarderingscode “C” wil scoren. Dat komt neer op minimaal voldoende weerstandsvermogen. De hiernavolgende normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het geeft een waardering van de berekende ratio. Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio > 2,0 1,4 - 2,0 1,0 - 1,4 0,8 - 1,0 0,6 - 0,8 < 0,6

Betekenis uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende ruim onvoldoende

Het ratio van de gemeente Druten valt in klasse A. Dat betekent dat we een uitstekend weerstandsvermogen hebben.

Conclusies weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit valt lager uit dan de beschikbare weerstandscapaciteit. Dat betekent dat Gemeente Druten over ruim voldoende reserves beschikt om met 90% zekerheid de risico’s af te dekken. In hiernavolgend overzicht zijn de ratio’s van het weerstandsvermogen van de afgelopen jaren opgenomen. Het weerstandsvermogen is al jaren voldoende op peil. Verslagjaar Verslagjaar Verslagjaar Verslagjaar Rapportagemoment 2019 2020 2021 2022 Ratio in dat verslag 5,47 6,33 6,39 8,64 Er zijn twee mogelijkheden om het weerstandsvermogen te beïnvloeden, namelijk door maatregelen te nemen voor de risico’s of door de reserves te vergroten (sparen). Vooral door het beperken van de risico’s van de grondexploitaties (en het nemen van verliezen) is onze positie verbeterd. Vanwege de ruime toereikendheid van het beschikbare weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s is er geen aanleiding om het weerstandsvermogen om die reden nu te verhogen.

41

Financiële kengetallen Bij ministeriële regeling is een aantal kengetallen vastgesteld. Doel van het vermelden van deze kengetallen is om te bekijken hoe we het als gemeente Druten financieel doen. De kengetallen geven de mogelijkheid om het financiële beleid te beoordelen en indien nodig aan te passen. Eén afzonderlijk kengetal zegt niet alles en moet altijd samen met andere kengetallen worden beoordeeld. Als de kengetallen gezamenlijk een verontrustend beeld geven, betekent dit dat de financiële positie van de gemeente onder druk staat. Dan moeten we de situatie te verbeteren. Bijvoorbeeld door te sparen of door minder grote investeringen te doen. De hiernavolgende tabel geeft inzicht in de financiële kengetallen, zoals berekend in de positie van het jaarverslag 2021, de begroting 2022 en het jaarverslag 2022: Verslag Begroting Verslag Kengetallen (in %) 2021 2022 2022 Netto schuldquote 62 113 49 Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen 48 93 37 Solvabiliteitsratio 30 18 31 Structurele exploitatieruimte 4 5,13 8 Grondexploitatie 4 4 1 Belastingcapaciteit woonlasten meerpersoonshuishouden 96 90 84

Netto schuldquote De netto schuldquote geeft aan of de gemeente investeringsruimte heeft of juist voorzichtig moet zijn met investeren. Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten (rente en aflossing) er zijn, waardoor er minder geld over blijft voor onverwachte uitgaven. Dit kengetal is het totaal van onze schulden (aangegane leningen en crediteuren) gedeeld door de inkomsten (totale baten). Verslag Begroting Kengetallen (in %) 2021 2022 Netto schuldquote 62 113

Verslag 2022 49

Volgens de provincie Gelderland is een netto schuldquote lager dan 90% voldoende. Onze netto schuldquote voldoet aan die norm. Dat betekent dat er sec op basis van deze norm ruimte is voor het doen investeringen en dus het aantrekken van gelden.

Netto schuldquote (zonder alle door de gemeente verstrekte leningen) De netto schuldquote wordt ook zonder de door de gemeente verstrekte leningen berekend om te zien hoeveel ruimte er voor investeringen overblijft als deze leningen worden afgelost. Hierbij worden bijvoorbeeld de personeelsleningen niet meegenomen in de berekening.

Kengetallen (in %) Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

Verslag 2021 48

Begroting 2022 93

Verslag 2022 37

De verstrekte leningen hebben een aanzienlijke invloed op de netto schuldquote. Op het moment dat deze leningen worden afgelost, ontstaat er nog meer ruimte voor investeringen. Dit kengetal laat zien dat die ruimte groter is als die leningen aan derden zijn afgelost. Solvabiliteit De solvabiliteit geeft aan welk deel van onze bezittingen is betaald met spaargeld. In vaktermen is dat het eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen. Een hoog aandeel van het eigen vermogen geeft aan dat de gemeente financieel gezond en flexibel is. Dat betekent dat we gemakkelijker onze schulden kunnen afbetalen. Verslag Begroting Verslag Kengetallen (in %) 2021 2022 2022 Solvabiliteitsratio 30 18 31 Volgens de provincie Gelderland is onze solvabiliteit matig (tussen 20% en 50%). Een redelijk gedeelte van onze bezittingen is betaald met eigen geld. Het grootste gedeelte van onze bezittingen is nog betaald met geleend geld. Bij de berekening van de solvabiliteit wordt het jaarrekeningresultaat tot het eigen vermogen gerekend. Dat jaarrekeningresultaat wordt ingebracht bij de perspectiefnota en bestaat voor een groot gedeelte uit budgetten waarvan de uitgaven in 2023 plaatsvinden. Daarom geeft de solvabiliteit in de jaarrekening een licht vertekend beeld.

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan of er financieel nog ruimte is voor nieuw beleid. Zolang op lange termijn de inkomsten hoger zijn dan de uitgaven blijft er ruimte over, de zogenaamde structurele exploitatieruimte. Het BBV schrijft voor dat de incidentele baten op de totale baten in mindering worden gebracht. Daarnaast wordt een storting in de reserve gezien als een last en een onttrekking als een baten. Verslag Begroting Verslag Kengetallen (in %) 2021 2022 2022 Structurele exploitatieruimte 4 5,13 8 De gemeente Druten is nog steeds in staat om tegenvallers in de exploitatie op te vangen (norm provincie Gelderland > 0%). Het structurele resultaat over het jaar 2022 bedraagt € 4,5 mln. voordelig. Dat betekent dat van het totale jaarrekeningresultaat dit gedeelte als structureel wordt gezien.

42

Grondexploitatie Als een gemeente veel geld heeft gestoken in de aankoop van gronden, kan dat risico’s opleveren. Alle kosten van de grond moeten worden terugverdiend bij de verkoop. Hoe langer het duurt voor de gronden worden verkocht, hoe hoger de kosten zijn. En het geld dat gestoken is in de grond kan niet ergens anders aan worden uitgegeven. Het kengetal geeft aan welk gedeelte van onze totale inkomsten is vastgezet in grondexploitatie. Verslag 2021 4

Kengetallen (in %) Grondexploitatie

Begroting 2022 1

Verslag 2022 1

Het aandeel in grondexploitaties neemt ten opzichte van het jaarverslag 2020 af. Er blijft daardoor meer geld over voor nieuw beleid en het opvangen van risico’s. Dat is een positieve ontwikkeling. Het zegt natuurlijk niets over het verloop van de verkoop van de gronden (of vraag naar grond). Ook het onderscheid tussen woningbouw of bedrijventerrein wordt niet gemaakt.

Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden Een gemeente heeft de ruimte om belastingen te verhogen. Deze belastingen zijn voor onze inwoners woonlasten. Het gaat om de OZB (onroerendezaakbelasting), de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Daarbij is de OZB voor gemeenten de belangrijkste eigen belastinginkomst. Het kengetal geeft aan hoeveel procent van het landelijke gemiddelde de woonlasten van de gemeente Druten zijn. Verslag Begroting Kengetallen (in %) 2021 2022 Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden 96 90

Verslag 2022 84

De gemeente Druten scoort minder dan 100%. Dat betekent dat onze inwoners minder belasting betalen dan het landelijk gemiddelde. We hebben dus ten opzichte van dat landelijk gemiddelde nog een mogelijkheid om de belastingen te verhogen en daarmee onze inkomsten te verhogen.

Kengetallen provincie Gelderland De provincie Gelderland heeft de kengetallen opgenomen in een databank en er zijn in overleg met het Ministerie van BZK en de andere provincies signaleringswaarden vastgesteld waaraan de kengetallen kunnen worden getoetst. Daarbij kan categorie A als minst en categorie C als meest risicovol worden bestempeld. In onderstaand overzicht zijn de kengetallen en categorieën inzichtelijk gemaakt. Kengetallen (in %) Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit woonlasten meerpersoonshuishouden

Verslag 2022 49 37 31 8 1 84

Categorie A < 90 < 90 > 50 >0 < 20 < 95

Categorie B 90 - 130 90 - 130 20 - 50 0 20 - 35 95 - 105

Categorie C > 130 > 130 < 20 <0 > 35 > 105

Zoals de tabel laat zien, is de gemeente Druten financieel gezond. Het gevoerde financiële beleid is weinig risicovol. Hoewel het kengetal solvabiliteit voor verbetering in aanmerking komen, heeft de gemeente Druten ruimte voor investeringen en is de mogelijkheid aanwezig om door belastingverhoging meer inkomsten te genereren (belastingcapaciteit). Die inkomsten kunnen worden aangewend om de schulden te verminderen of het eigen vermogen te versterken. Het aandeel van de financiële middelen in de grondexploitatie is klein en neemt steeds verder af. Dat geeft meer ruimte om te investeren. Gezien de hoogte van het solvabiliteitspercentage blijven we voorzichtig met investeren.

Conclusie kengetallen Om een juiste beoordeling van de kengetallen te kunnen geven, moet de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie worden bekeken. Pas als meerdere kengetallen in de meest risicovolle categorie vallen, kan dit wijzen op een zwakke financiële positie. Dat is voor de gemeente Druten zeker niet het geval. Ook is het goed om te realiseren dat een kengetal een moment opname is. Zo kan het afsluiten van een nieuwe lening voor de bouw van het nieuwe zwembad direct invloed hebben op diverse kengetallen. Volgens de kengetallen is de gemeente Druten financieel nog niet heel flexibel, omdat het eigen vermogen aan de lage kant is. De bezittingen worden voornamelijk gefinancierd met geleend geld. Echter volgens de norm voor de netto schuldquote is ruimte ontstaan om te investeren door middel van het aantrekken van leningen. Als in de toekomst de door de gemeente Druten verstrekte leningen worden afgelost, ontstaat nog meer ruimte; deze leningen hebben namelijk aanzienlijke invloed op de netto schuldquote. Het weerstandsvermogen geeft aan dat de gemeente uitstekend in staat is om toekomstige risico’s af te dekken. Ook is er voldoende ruimte om structurele tegenvallers in de toekomst op te vangen. Met de belastinginkomsten blijft de gemeente Druten onder het landelijk gemiddelde.

Dat betekent dat in samenhang met de onbenutte belastingcapaciteit, zoals benoemd bij de beschikbare weerstandscapaciteit, er nog ruimte is voor het genereren van inkomsten.

43

2.3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

Algemeen De gemeente Druten is 4.246 hectare groot, waarvan een groot deel bij de gemeente als openbare ruimte in beheer is. In deze ruimte vinden veel activiteiten plaats zoals wonen, werken en recreëren. Voor die activiteiten zijn kapitaalgoederen nodig: wegen, riolering, verlichting, openbaar groen en gebouwen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten. Het beleid van de gemeente Druten voor het onderhoud van kapitaalgoederen is onder meer opgenomen in de nota’s: ● Beleidsplan water en riolering 2023-2027, vastgesteld 15 december 2022; ● Wegenbeleidsplan Druten 2014 – 2024 Geactualiseerd in 2018; ● Beleidsnota Openbare Verlichting, vastgesteld in 2009; ● Landschapsontwikkelingsplan (2007 – 2017) en uitvoerings- en financieringsplan 2007; ● Groenbeleidsplan vastgesteld in 2004; ● Meerjarenonderhoudsprogramma gemeentelijke gebouwen, laatst herzien in 2016 voor de gemeentelijke gebouwen; ● Reserves en voorzieningen, laatst herzien in 2018. Ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen kan ervoor worden gekozen om de uitgaven jaarlijks in de exploitatie te ramen en te realiseren. Dit is het geval bij de uitgaven voor wegen, groenonderhoud en de openbare verlichting.

Voor de riolering en het gebouwenonderhoud zijn de jaarlijkse uitgaven sterk wisselend, maar wel meerjarig voorzienbaar.

Wegbeheer In de gemeente Druten ligt een totaal oppervlak van circa 1,33 miljoen m² aan verhardingen. Van het totale areaal bestaat 52,6% uit asfaltverharding, 46,6% uit elementenverharding (klinkers, tegels, etc.), 0,4% uit betonverharding en 0,4% uit overige verhardingen (met name onverhard en semi-verharding). De trend van de technische kwaliteitsontwikkeling van de verhardingen laat zien dat de kwaliteit van alle verhardingen tot 2010 stabiel was en zich rond de ondergrens van kwaliteitsniveau ‘Basis’ bevond. Door de bezuinigingen van de afgelopen jaren is de kwaliteit echter teruggelopen naar een kwaliteitsniveau ‘Laag’. Tijdens de behandeling van de Voorjaarnota 2016 is vastgesteld dat vanaf 2018 het structureel budget voor onderhoud wegen wordt opgehoogd. Uitgangspunt is dan dat voor asfaltverhardingen een onderhoudsniveau ‘Basis’ en voor elementen een onderhoudsniveau ‘Laag’ geldt. In 2017 is gestart met het opstellen van plannen hoe het beschikbare budget zo efficiënt mogelijk ingezet kan worden om aan het hiervoor benoemde kwaliteitsniveau te voldoen. In 2022 zijn aan de onderstaande wegvakken onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd: Onderhoud asfaltverhardingen Plaats Straat Deest Bijmansstraat Deest van Heemstraweg Deest Smidstraat Deest Waalbandijk Druten Kerkweg (fietspad) Druten Scheuren vullen (hele gem.) Horssen Molenweg

Plaats Druten Horssen Horssen

Onderhoud elementenverhardingen Straat Plaats Smidstraat Deest Wethouder Bruenstraat Deest Ambthuisstraat Druten Begraafplaats Druten Industrieweg Druten Kasteellaan Druten Nijverheidsweg Druten

Onderhoud bermen Straat Schutlakenstraat Goorstraat Molenweg

Rioleringen De gemeente Druten heeft circa 117 kilometer vrijverval riolering in beheer. Het grootste gedeelte van de riolering (61%) wordt gebruikt als gemengd riool. Daarnaast is er 16% in gebruik voor vuilwaterafvoer en 23% als hemelwaterafvoer. Verder heeft de gemeente Druten ca. 45 km drukrioleringsleiding, 229 drukrioleringsunits, 9 bergbezinkvoorzieningen, ca. 8.353 stuks straat- en trottoirkolken, 24 stuks rioolgemalen en 3 IBA's in beheer. In de raadsvergadering van 15 december 2022 is het Beleidsplan water en riolering 2023-2027 (Bwr) vastgesteld. In dit plan zijn per waterzorgplicht (afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater) de beleidsuitgangspunten vastgelegd. Het beleid in dit plan ten aanzien van riolering en water is zo veel mogelijk gelijkgeschakeld met de gemeente Wijchen. Daarnaast is in 2018 het risico gestuurd (risicobewust) beheer verder uitgewerkt en doorgevoerd in de diverse operationele plannen. Koppeling wegen- en rioolbeheer Om onderhoudswerkzaamheden aan de wegen en de riolering integraal uit te kunnen voeren dient constant een interactie plaats te vinden tussen het wegbeheer en het rioolbeheer om zodoende kapitaalvernietiging tegen te gaan. Zo kan het zijn dat herbestratingen naar voren worden gehaald of uitgesteld om deze werkzaamheden in combinatie met rioolvervangingen uit te voeren.

Dit geldt tevens voor vervangingswerkzaamheden van het riool. In 2022 hebben er geen grootschalige rioolvervangingen plaatsgevonden. Alleen rioolrenovatie door het relinen van bestaande leidingen en plaatselijke reparaties worden uitgevoerd. In 2022 hebben rioolinspecties plaatsgevonden op basis waarvan in 2023 een operationeel plan wordt opgesteld. Daarnaast is het uitvoeringsprogramma, zoals dit opgenomen is in het Beleidsplan water en riolering 2023-2027, verder uitgewerkt. Naast het reguliere onderhoud zijn er op basis van risico gestuurd beheer inspectie uitgevoerd. De resultaten van deze inspectie zijn beoordeeld en hierop zijn maatregelen geformuleerd. Vanaf 2023 worden deze onderhoudsmaatregelen uitgevoerd.

44

Openbaar groen In de gemeente Druten hebben we 36,6 ha beplanting en 97,4 ha grassen en grasbermen. Het onderhoud van de beplanting zit volledig bij de eigen dienst. Het onderhoud van de grassen en grasbermen wordt door derden uitgevoerd. De werkzaamheden zijn opgenomen in een onderhoudsbestek volgens het principe van Integraal beheer van de Openbare Ruimte (IBOR). Dit bestek eindigt in maart 2024. Hierin is het onderhoud van groen, wegen, het vegen van de straten, hondenuitlaatplaatsen, watergangen en de bestrijding van onkruid op de verhardingen gecombineerd. Beplantingen en grassen Al meerdere jaar passen we op diverse locaties het bijenvriendelijk maaien van gazons toe. Waar het maaien en inzaaien van bloemrijke mengsels effect heeft blijven we het beheer toepassen. Ook zoeken we naar nieuwe locaties om de biodiversiteit te verhogen en ecologisch beheer toe te passen. Zo wordt vanaf 2022 in Deest en het omliggende buitengebied de bermen ecologisch beheerd. In 2022 is met inzet van het budget Kwaliteitsimpuls Openbare Ruimte geïnvesteerd in burgerparticipatie groen en het opknappen van groen in overleg met bewoners. Op meerdere locaties zijn beplantingen en gras gerenoveerd en opgeknapt. Bewoners zijn hier meer tevreden over het openbaar groen en het groen is beter te beheren.

Ook is een actie gehouden in Deest waarbij in het voorjaar bomen en beplanting is uitgedeeld en in het najaar nestkastjes en regentonnen. Hiermee participeren de inwoners van Deest ook in het vergroenen van de leefomgeving en verhogen van de biodiversiteit. Deze werkzaamheden zijn op de locaties Vergroening entree Deest, Genechtstraat en Tolboom park na afgerond. De vrijwilligers zijn in oktober weer in het zonnetje gezet met een presentje. Drutens Bosje In het kader van bewonersparticipatie zet de aannemer bij het onderhoud vrijwilligers in. Daarnaast wordt het toezicht op het gebruik van het Drutens Bosje ondersteund door een groep vrijwilligers die daarvoor door de gemeente is aangesteld en wordt gefaciliteerd. Deze groep doet ook enkele lichte onderhoudswerkzaamheden. Begin 2022 hebben meerdere stormen kort achter elkaar ook in het Drutens Bosje veel stormschade veroorzaakt. Met man en macht is dit opgeruimd en hersteld. De herplant heeft inmiddels ook plaats gevonden. Bomenonderhoud Het cyclische boomonderhoud heeft in 2022 in Deest plaats gevonden. De snoeiachterstand is niet ingelopen maar ook niet verder uitgelopen.

Openbare verlichting In Druten beheren we ca. 4.150 masten en 5.100 armaturen. In 2009 is het "Beleidsplan Openbare Verlichting 2009-2018" vastgesteld. Lichtmasten worden gecontroleerd op leeftijd en selectief getest. Aan de hand van deze gegevens stellen we een vervangingsplan op en voeren dat uit. We verlichten conform de richtlijn ROVL 2011 waarbij energieverbruik en duurzaamheid centraal staan. Bij nieuwbouw en reconstructies voldoen we aan deze richtlijn, bij renovaties streven we naar de ondergrens van de richtlijn zonder er lichtpunten bij te plaatsen. In 2022 is op basis van een regionale overeenkomst het reguliere onderhoud aan het openbare verlichtingsnet uitgevoerd en een gedeelte van de achterstand ingelopen. Om een beeld te krijgen op welke manier het openbare verlichtingsnet van de gemeente nog meer duurzaam gemaakt kan worden is er in 2019 een uitgebreide inventarisatie en inspectie uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn verwerkt in een vervangingsplan dat in 2021 aangeboden is aan de gemeenteraad. We gaan nu over tot het vervangen van de diverse armaturen voor LED verlichting.

Gebouwen Voor de gemeentelijke gebouwen wordt periodiek een Meerjaren Onderhoudsplanning (MJOP) opgesteld. Deze MJOP geeft inzicht in het te verwachten onderhoud en de kosten van het onderhoud. Op basis van de MJOP wordt het gemiddelde van de jaarlijkse kosten berekend wat de basis is voor de dotatie aan de voorziening gebouwenbeheer. Deze is in de exploitatiebegroting opgenomen. Per jaar wordt geschouwd of de geplande onderhoudsactiviteiten ook daadwerkelijk noodzakelijk zijn. Is het niet direct noodzakelijk dan worden de activiteiten doorgeschoven. Omgekeerd komt het ook voor dat onderhoudsactiviteiten eerder uitgevoerd moeten worden. Eens per 3 jaar wordt het MOP geactualiseerd. In het eerste kwartaal van 2023 is deze uitgevoerd en wordt via de perspectiefnota voorgelegd aan de gemeenteraad.

45

2.3.4 Paragraaf financiering

Deze paragraaf is bedoeld om de uitvoering van de treasuryfunctie te kunnen volgen. Doelstellingen van het treasurybeleid De belangrijkste doelstellingen van het treasurybeleid zoals deze zijn vastgelegd in het Treasurystatuut zijn: ● Het verkrijgen en handhaven van toegang tot de financiële markten tegen acceptabele condities (financierings- en beleggingsfunctie); ● Het zoveel mogelijk beschermen van de gemeentelijke vermogens en (rente)resultaten tegen ongewenste financiële risico´s, zoals rente-, koers-, krediet-, valuta- en liquiditeitsrisico (risicomanagementfunctie); ● Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheersen van de geldstromen en financiële posities; ● Het opzetten en onderhouden van een goede en efficiënte financiële infrastructuur voor het beheer van de geldstromen en posities; Middels het vaststellen van de begroting geeft de gemeenteraad een mandaat af aan het college van burgemeester en wethouders om de in de financieringsparagraaf voorgestelde transacties ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. Het college mandateert de functionarissen van het domein bedrijfsvoering met inachtneming van het bepaalde in het Treasurystatuut om binnen de kaders van de financieringsparagraaf in de begroting en eventuele bijstellingen over te gaan tot het afsluiten van de feitelijke transacties.

Uitgangspunten risicobeheer Voor risicobeheer gelden als belangrijkste algemene uitgangspunten: ● De gemeente mag leningen of garanties uit hoofde van de “publieke taak” uitsluitend verstrekken aan door de gemeenteraad goedgekeurde derde partijen; ● Uitzettingen vinden uitsluitend plaats bij de schatkist van het Rijk.

Gemeentelijk kader In 2015 heeft de gemeenteraad het treasurystatuut vastgesteld, geënt op de Wet FIDO. In het treasurystatuut wordt bepaald aan welke partijen en onder welke condities door de gemeente geld mag worden uitgeleend en bij welke partijen en onder welke condities beleggingen en financieringen kunnen plaatsvinden. De uitgangspunten zijn gebaseerd op een risicomijdend treasurybeleid.

Uitvoering beleidskader 2022 Ontwikkelingen 2022 BBV rentetoerekening In 2016 heeft de Commissie BBV een notitie rente 2017 geschreven met bepalingen en richtlijnen. In de notitie wordt ingegaan op de verwerking van rentelasten en –baten in de begroting en jaarstukken. Doelstelling van deze notitie is het bevorderen van een eenduidige handelswijze over rente door gemeenten. De commissie adviseert het renteschema uit deze notitie op te nemen. De werkelijke rentekosten in 2022 die centraal op taakveld 0.5 vermeld staan, zijn met behulp van een renteomslag van 0,75% toegerekend aan de desbetreffende taakvelden. Dit vaste renteomslagpercentage mag niet hoger zijn dan de rente die wordt betaald over externe financiering, met een afwijking van maximaal 0,5%. In de begroting en jaarrekening 2022 is het renteomslagpercentage bepaald op 0,75%. In het volgende overzicht wordt inzicht gegeven in de rentelasten externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Schema rentetoerekening 2022 Rentelasten over de korte en lange financieringen a. b. Externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente c1. c2.

d1. d2.

Rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend Rente projectfinanciering Subtotaal Saldo door te berekenen externe rente

€ €

€

292.075 -64.763 €

227.312

€ €

-30.389 196.923

€

-30.389 n.v.t.

Rente toegerekend aan het eigen vermogen Rente toegerekend aan voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

€

185.492 n.v.t. 382.415

e.

Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag 0,75%)

€

398.711

f.

Renteresultaat Taakveld Treasury

€

16.296

Schatkistbankieren Per 15 december 2013 is schatkistbankieren verplicht. Dit betekent dat decentrale overheden hun tegoeden verplicht moeten aanhouden in de Nederlandse schatkist. De redenen voor deze maatregel zijn onder andere het verminderen van de risico’s van uitzettingen van overtollige middelen door decentrale overheden en het verlagen van de EMU-schuld van Nederland. In 2022 heeft onze gemeente overtollige middelen gestald in de schatkist, aangezien we boven het vastgestelde drempelbedrag uit zijn gekomen. Voor het jaar 2022 was het drempelbedrag € 1.000.000. Ultimo 2022 is het bedrag dat Druten aanhoudt in de schatkist € 4.143.662 (ultimo 2021: € 1.068.057). Extern De voornaamste externe invloeden zijn veranderingen/ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt en economische indicatoren. Deze ontwikkelingen kunnen mede van invloed zijn op het herzien van de rentevisie. De lange rente is in 2022 fors opgelopen.

46

Risicobeheer Dit onderdeel geeft een samenvatting van het risicoprofiel van de gemeente. Onder risico´s worden verstaan zowel renterisico´s (vaste schuld en vlottende schuld) als liquiditeitsrisico´s en koersrisico´s. Om risico´s in algemene zin te beperken dient de uitvoering van de treasuryfunctie enkel de publieke taak van de gemeente. Een prudent beheer van de geldelijke middelen van de gemeente is vanzelfsprekend.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=131d2ea9-4a39-4345-a77c-b754eccfc312