CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Definitief jaarrekening 2023 gemeente Druten dd 03-07-2024

Raad openbaar Druten 4 juli 2024, gemeente drutenBij agendapunt: Vaststellen jaarstukken 202340.469 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Financiële kengetallen NV Bank Nederlandse Gemeenten (NV BNG)

Financieel belang

Bijdrage door Omvang belang gemeente in 2023 gemeente per 01-01-2023

€

-

€

Omvang belang gemeente per 31-12-2023

732.020 €

Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023

Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023

Financieel resultaat 2023

750.040 € 4.721.000.000 € 110.819.000.000 €

254.000.000

De gemeente heeft met 9.477 aandelen een 0,017% kapitaalsbelang (nominale waarde € 23.692). In 2023 is € 23.630 aan dividend ontvangen (2022: € 21.608). Het voorgestelde dividend over het boekjaar 2023 bedraagt € 20.470, € 2,16 per aandeel (2022: € 2,49).

Vitens N.V. Doel Het doel van Vitens is de uitoefening van een publiek (drink-)waterbedrijf in de ruimste zin van het woord. Dat houdt onder meer in: Winning, productie, transport, verkoop en distributie van water en verder het verrichten van alles dat met de publieke watervoorziening verband houdt of daarvoor bevorderlijk kan zijn. Betrokkenen De gemeenten en provincies in het voorzieningsgebied zijn aandeelhouder van Vitens. Bestuurlijk belang De aandeelhouders hebben geen directe bemoeienis met de dagelijkse gang van zaken binnen het bedrijf. Een Raad van Commissarissen houdt toezicht. De gemeente Druten heeft als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders een bestuurlijk belang. Twee keer per jaar is er een aandeelhoudersvergadering. Daarin wordt gestemd over nieuwe tariefvoorstellen en wordt het jaarverslag vastgesteld.

Financiële kengetallen Vitens N.V.

Financieel belang

Bijdrage door Omvang belang gemeente in 2023 gemeente per 01-01-2023

€

-

€

Omvang belang gemeente per 31-12-2023

1.799.115 €

Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023

1.877.229 €

677.700.000 €

Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023

Financieel resultaat 2023

1.559.700.000 €

27.200.000

De gemeente heeft met 16.023 aandelen een 0,089% kapitaalsbelang (nominale waarde € 16.023). Er werd dit jaar geen dividend uitgekeerd.

60

Dar N.V. Doel Dar is een naamloze vennootschap (nv) en in eigendom van de zeven gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen (aandeelhouders). De organisatie van Dar staat onder toezicht van de raad van commissarissen (RvC). Naast afvalinzamelaar is Dar ook adviseur beheer openbare ruimte, gladheidsbestrijder, riool- en kolkenreiniger, ongedierte- en onkruidbestrijder en terrein- en straatreiniger. Ontwikkelingen In 2023 heeft de gemeente Druten van Dar een dividend uitkering ontvangen, het bedrag is conform de begroting. Betrokkenen Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen. Bestuurlijk belang De gemeente heeft als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders een bestuurlijk belang. De gemeente Nijmegen blijft met ruim 80% van de aandelen, de grootste aandeelhouder.

Financiële kengetallen Dar N.V.

Financieel belang

Bijdrage door Omvang belang gemeente in 2023 gemeente per 01-01-2023

€

-

€

Omvang belang gemeente per 31-12-2023

Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023

Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023

Financieel resultaat 2023

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

670.751

In 2023 heeft de gemeente Druten een bedrag van € 30.558 aan dividend ontvangen (2022: € 59.582).

Beheermaatschappij De Waarden B.V. en Ontwikkelingsmaatschappij Druten-Oost C.V. Doel Doel van de CV is het uitvoeren van de grondexploitatie van het plangebied Druten Oost/Tichellande door middel van het verwerven van gronden, het bouw- en woonrijp maken van gronden, het (doen) realiseren en opleveren/overdragen van de daarmee samenhangende voorzieningen, het uitgeven van bouwrijpe kavels en gronden voor de realisatie van woningen, en voorts al datgene wat tot het voorgaande kan dienen, waaronder begrepen het aantrekken van financiële middelen en het in verband daarmede stellen van zekerheden, aangaan van borgtochten e.d. alles in de meest ruime zin. De B.V. is opgericht om te fungeren als beherend vennoot in de C.V. Ontwikkelingen De gemeente Druten heeft een belang van 50% in de grondexploitatie betreffende Druten- Oost/Tichellande. Insteek is de geïnvesteerde bedragen in de periode 2013-2024 terug te verdienen. Met de vaststelling van de GREX 2022 is de looptijd van het project vastgesteld t/m 2023. Doordat het bouw- en woonrijp maken van de fases 9 t/m 15 in Tichellande-Zuid is aanbesteed, liggen de GWW-kosten daarvan vast. Ook zijn alle nieuwbouwwoningen verkocht.

Door de positieve ontwikkeling van de GREX en het saldo van de Rekening Courant bij de BNG is de kredietfaciliteit binnen de financieringsovereenkomst tussen de CV Druten-Oost en de BNG met ingang van 2022 beëindigd. Hiermee zijn tevens de gemeentelijke garantstelling voor deze faciliteit en de regresovereenkomst tussen de gemeente en Van Wanrooij Projectontwikkeling B.V. beëindigd. Zodoende zijn de risico's in de paragraaf weerstandsvermogen afgebouwd tot nihil. Betrokkenen De gemeente Druten en Van Wanrooij Projectontwikkeling B.V. Bestuurlijk belang Wethouder W. Brink is voorzitter van de Stuurgroep Druten-Oost. De projectleider vanuit het team Gebiedsontwikkeling is lid van de stuurgroep.

Gesaldeerde financiële kengetallen Beheermaatschappij De Waarden B.V. en Ontwikkelingsmaatschappij Druten-Oost C.V.

Financieel belang

Bijdrage door Omvang belang gemeente in 2023 gemeente per 01-01-2023

€

-

€

287.462

Omvang belang gemeente per 31-12-2023

Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023

Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023

Financieel resultaat 2023

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

Publiek Private Samenwerking (PPS) De Waarden C.V. en B.V. kan tevens aangemerkt worden als een PPS (zie verder 2.7 paragraaf grondbeleid). Verder kent de gemeente Druten geen PPS-constructies.

61

Overige samenwerkingsverbanden (vereniging, stichting)

Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe (RBT ANV) Doel De Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe is enig aandeelhouder van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen BV. De Stichting vraagt – via Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) haar werkmaatschappijen VisitVeluwe en Visit Arnhem Nijmegen – om de activiteiten uit te voeren voor de ontvangen bijdragen van de gemeenten van de Veluwe, regio Arnhem en het Rijk van Nijmegen. De doelstelling van het TVAN is om door middel van marketing, promotie-inspanningen en productontwikkeling meer bezoekers te trekken die langer in de regio Arnhem-Nijmegen verblijven en hier meer besteden, waardoor het toeristisch marktaandeel van de regio in het algemeen en dat van de diverse deelgebieden in het bijzonder, vergroot wordt. Met marketing- en productontwikkeling wil TVAN de regio Arnhem - Nijmegen laten aansluiten bij de wensen van de gekozen doelgroepen. De regio moet een “must see & must do” bestemming worden voor Nederlandse en buitenlandse bezoekers. Communicatie speelt hierbij vanzelfsprekend een belangrijke rol. De GR heeft ten doel de financiële ondersteuning van de Stichting RBT ANV vanuit de deelnemende gemeenten en dient het gezamenlijk belang van het vergroten van het toeristisch marktaandeel.

De subsidie aan RBT ANV wordt gebruikt om de gemeente Druten als onderdeel van de regio op toeristisch gebied te promoten (marketing). De financiering per gemeente gebeurt naar rato van het aantal inwoners. Ontwikkelingen Leidend voor de subsidie aan stichting RBT AVN (als enig aandeelhouder van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen BV - TVAN) is de Uitvoeringsagenda Bestemming in Balans van de regio Arnhem-Nijmegen, de uitvoeringsafspraken van de gemeenten in het Rijk van Nijmegen en de Opgave Ontspannen regio van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. De taken van TVAN zijn onder te verdelen in de categorieën: toeristische marketing, destinatiemanagement en productontwikkeling, alsmede regionaal gastheerschap (zoals invulling geven aan de brandstore) waarbij lokaal maatwerk wordt geleverd. Het zwaartepunt van de opdracht voor TVAN is gelegen in marketing. In de GR hebben de gemeenten afgesproken om een gelijk bedrag per inwoner beschikbaar te stellen, waarvan 20% bestemd is voor invulling van het gastheerschap (o.a. het Toeristisch Informatiepunt TIP).

Financiële kengetallen Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe (RBT ANV)

Financieel belang

Bijdrage door Omvang belang gemeente in 2023 gemeente per 01-01-2023

€

27.315

€

-

Omvang belang gemeente per 31-12-2023

Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023

€

€

-

231.550 €

Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023

216.617 €

Financieel resultaat 2023

-13.130

Gelders Genootschap (welstand) Gelders Genootschap is een vereniging van 55 ledengemeenten. Namens de vereniging voert het bureau van het Gelders Genootschap de dagelijkse werkzaamheden uit. Vanaf de start in 1919 is de verenigingsgedachte altijd een katalysator geweest voor het gemeenschappelijk streven naar omgevingskwaliteit. Gemeenten onderschrijven als lid van de vereniging allemaal hetzelfde doel: het in stand houden en bevorderen van de schoonheid van stad en land. Bij deze ideële doelstelling past ook een non-profit opzet. Via de jaarlijkse Algemene ledenvergadering (ALV) hebben de leden zeggenschap over de koers en financieel beleid van het Gelders Genootschap. De ALV beslist ook over de samenstelling van het dagelijks bestuur. Dit bestaat in totaal uit 9 personen: wethouders en burgemeesters van de aangesloten ledengemeenten en verder een bestuurlijk voorzitter.

62

2.3.7 Paragraaf Grondbeleid

Beleid De gemeente Druten heeft geen vastgestelde nota Grondbeleid. Basis is dat het grondbeleid zowel in juridisch als financieel opzicht instrumenteel van aard, en is volgend ten aanzien van de doelstellingen die de gemeente heeft gesteld. Zodoende is het grondbeleid situationeel, passief/ faciliterend (bijvoorbeeld Hemelrijk waar we anterieur contracteren) tot actief (bijvoorbeeld Deest – Zuid, waar we zelf gronden verwerven). Maar gelet op de expertise in combinatie met de economische situatie, past het de gemeente meer om bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen derde partijen te faciliteren. In 2024 zal gestart worden met het opstellen van een nota Grondbeleid voor de gemeente Druten. Daarmee wordt meer richting en duidelijkheid gegeven aan de algemene koers van het grondbeleid, hoewel deze altijd volgend is ten aanzien van ambities en beleidsdoelstellingen van de gemeente. Eind 2023 is gestart met het bijwerken van het kostenverhaal. Begin 2024 is de beleidsnotitie kostenverhaal Druten vastgesteld door het college van B&W en waarbij de plankostenscan als basis zal worden gehanteerd voor kostenverhaal. Daarmee wordt het kostenverhaal bij anterieure overeenkomsten op een eenduidige manier toepast. Begin 2019 heeft de gemeenteraad een Nota Bovenwijkse Voorzieningen vastgesteld.

Deze nota gaat over het kostenverhaal bij aanleg van bovenwijkse openbare voorzieningen ten behoeve van bouwplannen. De nota geeft inzicht in de aan te leggen bovenwijkse voorzieningen en de bijdragen die bij bouwplannen worden gevraagd. Met de invoering van de Omgevingswet per januari 2024 zal deze Nota worden bijgewerkt. Voor grondbeleid gelden voorts de algemene financiële kaders die volgens uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV) maar ook uit de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en Europese wetgeving ten aanzien van staatssteun. Deze algemene kaders zijn spelregels waaraan de gemeente zich altijd dient te houden.

Marktprognose Protier Op 12 september 2023 is een anterieure overeenkomst gesloten tussen de ontwikkelaar en de gemeente voor de realisatie van het project, bestaande uit de bouw van 159 woningen en een parkeerhuis met 200 plaatsen. Aansluitend is op 28 september 2023 het bestemmingsplan door de gemeenteraad vastgesteld. Hiertegen is beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Volgens planning wordt het plangebied in 2024 bouwrijp gemaakt en start aansluitend de bouw. Deest Zuid Op 27 januari 2022 heeft de gemeenteraad de Gebieds- en ontwikkelvisie Deest-Zuid vastgesteld. Met de intentie on deze gebiedsvisie verder uit te werken in een Masterplan voor woningbouwontwikkeling in Deest-Zuid. Daarnaast gaf de gemeenteraad aan meer de regie te nemen op de gebiedsontwikkeling oftewel actievere grondpolitiek te voeren. Vervolgens heeft de gemeenteraad op 28 april 2022 het voorkeursrecht (WVG) gevestigd op de percelen behorende bij het plangebied Deest-Zuid. In 2023 is hard gewerkt aan het opstellen van het Masterplan Deest-Zuid. In het Masterplan is aangegeven waar de woningbouw clusters conform de stedenbouwkundige verkaveling komen en hoe de openbare ruimte wordt ingedeeld. Hierbij ie tevens een intensief en creatief participatie traject doorlopen.

Aan de hand van dit Masterplan is ook de financiële balans opgemaakt en vastgelegd in een Grondexploitatie. Gelet op de uitbreiding van het plangebied met twee percelen van Sagrex aan de oostkant tegen de Vriezeweg en een tweetal percelen van Litjens OG II B.V. aan de van Heemstraweg en het uitgangspunt om te komen tot een minimaal sluitende grondexploitatie is het aantal woningen verhoogd van 263 woningen ten tijde van de gebiedsvisie naar 355 woningen in het Masterplan. Op 16 november jl. heeft de gemeenteraad het Masterplan met Grondexploitatie Deest-Zuid unaniem vastgesteld. Om het Masterplan verder uit te werken in een nieuwe woonwijk vergt dit ook afstemming met de drie verschillende grondeigenaren binnen het plangebied. Met één grondeigenaar Sagrex Holding B.V. zijn we nu tot overeenstemming gekomen. Maar wel met de voorwaarde dat we alle percelen hier van de voormalige ontzander Sagrex afnemen. Concreet betreft het drie extra aan te kopen percelen. Twee percelen gelegen tussen de Vriezeweg en het oorspronkelijke plangebied en een perceel gelegen aan de overzijde van de Vriezeweg. Gezamenlijk is dit ca. 8.7 ha, waardoor samen met het in het oorspronkelijke plangebied gelegen perceel E 782 van 1.3 ha de gemeente dus ca. 10 ha diende aan te kopen.

Op 12 december 2023 heeft het college ingestemd met de aankoop van de drie percelen van Sagrex Holding B.V., kadastraal bekend E 782 (groot 1.34.65 ha, E 765 (groot 2.41.01 ha en E 124 (groot 2.54.70 ha), die gelegen zijn binnen het plangebied, zijn op genomen in de grondexploitatie “Deest-Zuid”. Met het vaststellen van de grondexploitatie “Deest-Zuid” door de gemeenteraad zijn de financiële kaders gesteld die nodig zijn voor de verdere ontwikkeling van de locatie. Vervolgens heeft het college ingestemd met het in procedure brengen van het Ontwerpbestemmingsplan Deest-Zuid 2023. Dit heeft ter inzage heeft gelegen van 28/12/23 t/m 7/02/24. Hiertegen zijn zienswijzen ingediend. Het voornemen is om de gemeenteraad in juni 2024 het bestemmingsplan Deest-Zuid 2023 te laten vaststellen. Vervolgens gaan we de stedenbouwkundige verkaveling verder uitwerken in deelplannen/woongebieden, deze zetten we in de markt voor de daadwerkelijke woningbouwontwikkeling. Volgens planning wordt het plangebied in 2025 bouwrijp gemaakt en start aansluitend de bouw. Druten-Oost (Tichellande) Aanvankelijk zou deze wijk met circa 375 woningen in 2027 klaar zijn, maar door de aangebrachte woningbouwversnelling was dat eind 2023 al het geval. In 2024 wordt de samenwerking met de projectontwikkelaar beëindigd en het project afgesloten.

Westerhout Zuid Alle beschikbare kavels op Westerhout Zuid zijn verkocht. Een aantal afrekeningen worden afgewikkeld in 2024 waarna de grondexploitatie gesloten zal worden. Hemelrijk Voor het project Hemelrijk geldt dat dit project in afrondende fase is beland. Er worden 46 koopwoningen en 22 (sociale) huurwoningen gerealiseerd. Deze woningen zijn inmiddels verkocht en naar verwachting worden de woningen in het tweede en derde kwartaal van 2024 opgeleverd. Daarna zal de openbare ruimte aan de gemeente worden overgedragen en zal het project worden afgesloten.

63

Verwachte exploitatieresultaten Met betrekking tot het verloop van de einduitkomsten op grond van de bijgestelde vastgestelde grondexploitaties is het volgende overzicht te geven: Verwachte exploitatieresultaten bouwgrond ( x € 1.000) Nr Complex Totaal 2023 2024 2025 >2025 1 Westerhout Zuid € -1.728 € - € -1.728 € - € 2 Deest-Zuid € -324 € -324 € - € - € 3 Puiflijk Tabaksveld € -233 € -233 € - € - € 4 Pas Afferden € -56 € -56 € - € - € 5 Woningbouw Deest Zuid € 576 € - € - € - € 576 Totaal exploitatie € -1.765 € -613 € -1.728 € € 576 Getroffen verliesvoorzieningen per bouwgrondexploitatie ( x € 1.000) 1 Westerhout Zuid € 1.728 € 2 Deest-Zuid € 324 € 324 3 Puiflijk Tabaksveld € 233 € 233 4 Pas Afferden € 56 € 56 5 Woningbouw Deest Zuid € - € Totaal voorzien € 2.341 € 613 Totaal begroot 2024 € 576 € -

€ € € € €

€ €

1.728 -

1.728 -

€ € € € €

€ €

-

-

€ € € € €

€ €

-

576

Bovenstaande tabel geeft aan dat voor alle verlieslatende grondexploitaties een voorziening is getroffen, deze zijn opgenomen op de balans van de gemeente Druten. Grondprijzen De tarieven grondprijzen 2024 zijn in december 2023 vastgesteld door de gemeenteraad en er volgt nog een algehele grondprijzenherziening medio 2024.

64

3. Jaarrekening

65

66

3.1 Rechtmatigheidsverantwoording

67

3.1. Rechtmatigheidsverantwoording

Inleiding Tot en met 2022 gaf de accountant naast de getrouwheid een oordeel over de rechtmatigheid van de gemeente. Met ingang van 2023 geeft het college van burgemeester en wethouders een rechtmatigheidsverantwoording af. De gemeenteraad heeft hiervoor regels vastgelegd in de financiële verordening 2023.

Verantwoordelijkheid bestuur De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre deze criteria zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders en met bepalingen in relevante wet- en regelgeving. De raadskaders zijn de begroting en gemeentelijke verordeningen. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 25 april 2024 vastgestelde normenkader van relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording kent een grensbedrag. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. De grens is daarmee vastgesteld op € 688.000. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV van november 2023.

Bevinding Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen: Begrotingsonrechtmatigheid A. Overschrijding lasten programma’s Programma 4 Onderwijs Programma 8 Wonen en bouwen B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) Krediet 710011 - Aanpassen gemeentewerf (PPN21) Krediet 712020 - Aankoop Rijdt 36 Horssen (PPN21) Krediet 715015 - Toegangsweg sportpark Gelenberg (BEG21) C. Ongeautoriseerde reservemutaties Meer onttrokken - AED dekking gemeente D.

Overige afwijkingen niet tijdig gewijzigd in de begroting/gemeld aan raad Onderschrijding van de lasten op Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Onderschrijding van de lasten op Programma 1 Veiligheid Onderschrijding van de lasten op Programma 2 Verkeer en vervoer Onderschrijding van de lasten op Programma 3 Economie Onderschrijding van de lasten op Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Onderschrijding van de lasten op Programma 6 Sociaal domein Onderschrijding van de lasten op Programma 7 Volksgezondheid en milieu Onderschrijding van de baten op Programma 1 Veiligheid Overschrijding van de baten op Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Overschrijding van de baten op Programma 2 Verkeer en vervoer Overschrijding van de baten op Programma 3 Economie Overschrijding van de baten op Programma 4 Onderwijs Overschrijding van de baten op Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Overschrijding van de baten op Programma 6 Sociaal domein Overschrijding van de baten op Programma 7 Volksgezondheid en milieu Overschrijding van de baten op Programma 8 Wonen en bouwen Totaal begrotingsonrechtmatigheden Verantwoordingsgrens 2023 Op te nemen in rechtmatigheidsverantwoording E. Acceptabel deel overschrijdingen A en B volgens financiële verordening Acceptabele afwijkingen op lasten binnen programma's Resterende begrotingsonrechtmatigheden

Fouten

Waarvan toegelicht in paragraaf bedrijfsvoering > € 34.000

Voorwaardencriterium 1. Beveiligingsdienst m.b.t. de Oekraïne-crisis 2023 2. Opvanglocatie m.b.t. de Oekraïne-crisis 2023 3. Onderhoud openbare ruimte 4. Beveiligingsdienst m.b.t. de Oekraïne-crisis 2024 5. Opvanglocatie m.b.t. de Oekraïne-crisis 2024

€ € € € €

M&O-criterium Geen bevindingen

€

Bedrag 515.000 4.303.000 437.000 255.500 2.920.100

Acceptabel deel

€ €

581.978 2.011.888

€ €

2.011.888

€ € €

524 805 1.290

€ € €

-

€

925

€

-

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € €

2.208.540 106.786 380.848 234.655 154.066 1.269.577 195.889 2.923 820.999 63.269 12.049 489.415 281.376 315.949 23.466 2.119.867 11.277.084 688.000 11.277.084

€ € € € € € € € € € € € € € € € €

€ €

10.691.562 585.522

€

585.522

2.208.540 106.786 380.848 234.655 154.066 1.269.577 195.889 2.923 820.999 63.269 12.049 489.415 281.376 315.949 23.466 2.119.867 10.691.562

Toelichting Onterecht niet Europees aanbesteed. Onterecht niet Europees aanbesteed. Onterecht niet Europees aanbesteed. Onterecht niet Europees aanbesteed. Onterecht niet Europees aanbesteed.

Toelichting

Bedrag -

n.v.t.

68

Begrotingsrechtmatigheid In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de gemeenteraad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college van burgemeester en wethouders ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen. We rapporteren in de rechtmatigheidsverantwoording begrotingsonrechtmatigheden per programma. In de financiële verordening is opgenomen dat iedere afwijking ten opzichte van de begroting in beginsel onrechtmatig is. De afwijkingen binnen de programma’s zijn echter nagenoeg allen acceptabel, omdat het binnen bestaand beleid valt en tegenover de overschrijdingen op de programma’s hogere baten staan die deze overschrijdingen compenseren. In programma 4 zien we een lastenoverschrijding met name vanwege de extra inzet van een jongerencoach binnen het product onderweijsachterstandenbeleid. Daarnaast waren de gebouwafhankelijke onderwijs kosten hoger dan begroot. Deze kosten worden niet volledig gecompenseerd door hogere baten en zijn daarmee onrechtmatig. Daarnaast zien we in programma 8 een lastenoverschrijding. Deze worden hoofdzakelijk veroorzaakt op taakveld 8.2. Binnen dit taakveld zijn de baten en lasten voor de bouwgrondexploitaties opgenomen.

De hogere lasten door opstarten van nieuwe complexen en verlieslatende complexen worden ruimschoots gecompenseerd door hogere baten uit vrijval van verliesvoorzieningen en subsidie inkomsten. Hierdoor wordt deze overschrijding als acceptabel beschouwd. In paragraaf 3.4.3.1 lichten we per programma de grootste afwijkingen (zowel positief als negatief) ten opzichte van de begroting toe. Tevens zien we enkele kleine overschrijdingen op de investeringsbudgetten Aanpassen gemeentewerf, Aankoop Rijdt 36 Horssen en Toegangsweg sportpark Gelenberg. Deze overschrijdingen bedragen samen zo'n € 2.600. Tot slot is er ook één reservemutaties voor € 925 niet geautoriseerd. Dit betreft een hogere onttrekking aan de Reserve sociaal domein voor het project 100% AED dekking gemeente Druten. Alle bovenstaande niet acceptabele begrotingsonrechtmatigheden samen komen uit op € 585.612 en blijft daarmee binnen de verantwoordingsgrens van € 688.000. Voorwaarden criterium In 2023 is sprake van rechtmatigheidsfouten waarbij niet is voldaan aan het voorwaardencriterium. Het betreft onterecht niet Europees aanbestede diensten en leveringen. Dit heeft voor totaal € 4.818.000 betrekking op de Oekraïne-crisis en voor € 437.000 op onderhoud van de openbare ruimte. In 2022 is op basis van de uitzonderingsgrond 'dwingende spoed' voor aanbestedingsplichtige overheidsopdrachten (art.

2.32 onder c Aanbestedingswet 2012) de kosten als rechtmatig beoordeeld. In 2023 hadden we – op basis van de Europese aanbestedingsregels – deze leveringen/diensten Europees moeten aanbesteden, omdat er geen sprake meer was van ‘dwingende spoed’. De aanbesteding zal medio 2024 afgerond zijn waardoor er in 2024 ook een rechtmatigheidsfout ad € 3.175.600 met betrekking tot de Oekraïne-crisis optreed. Het contract – dat in het verleden Europees is aanbesteed – ten aanzien van het onderhoud van de openbare ruimte liep 31-12-2022 af. Voor 2023 had er dus opnieuw Europees aanbesteed moeten worden. Echter, door een fout in de initiële Europese aanbesteding van jaren geleden (waarbij er een foutief aantal hectaren was opgenomen en de uitvoerende organisatie dus ‘benadeeld’ is), is er door het College bewust voor gekozen om het onderhoud van de openbare ruimte door dezelfde organisatie te laten uitvoeren in 2023. Dit betekent dat de bestedingen in 2023 m.b.t. onderhoud van de openbare ruimte als onrechtmatig worden bestempeld in de jaarrekening 2023, zoals opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. In de tussentijd is er een nieuwe Europese aanbestedingsprocedure afgerond voor het onderhoud van de openbare ruimte, waarmee we op dit gebied het risico op onrechtmatige bestedingen in de toekomst hebben gemitigeerd.

69

70

3.2 Balans per 31 december 2023

71

Balans per 31 december 2023 ACTIVA

Ultimo 2023

Ultimo 2022

Vaste activa Immateriële vaste activa ● Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief ● Bijdragen aan activa in eigendom van derden

€ €

€ €

89.943 €

Materiële vaste activa ● Investeringen met economisch nut ● Invest. met een ec.nut, waarvoor een heffing kan worden geheven ● Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut ● In erfpacht uitgegeven gronden

160.754 102.793 €

89.943

€ 34.786.332 € 18.634.154 € 4.584.564 € 34.033

€ 25.673.045 € 19.034.412 € 4.032.742 € 34.033 € 58.039.083

Financiële vaste activa ● Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen ● Overige langlopende leningen u/g ● Ov. uitzettingen met rentetypische looptijd ≥ 1jr

€ € €

€ 48.774.232

€ € €

444.352 7.371.393 1.049.764 €

444.352 7.083.347 1.049.764 €

8.865.509

€ 66.994.535

Totaal vaste activa

263.547

8.577.463

€ 57.615.242

Vlottende activa Voorraden ● Onderhanden werk, waaronder gronden in exploitatie

€

€

1.595.707 €

Uitzettingen met een rentetypische looptijd < één jaar ● Vorderingen op openbare lichamen ● Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een looptijd < één jaar ● Overige vorderingen

€ € €

€ € €

7.514.062 1.200.541 €

Liquide middelen ● Kassaldi ● Banksaldi

€ €

€ €

Overlopende activa ● De nog van Overheidslichamen te ontvangen bedragen ● Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen

€ €

€ € €

3.646.738

690.751

€

9.682.914

€

225.802

€

7.456.764

1.619 224.183

191.127

1.552.843 2.093.895

€

4.689.725 4.143.662 849.527

8.714.603

2.630 188.497 €

690.751

1.595.707

2.423.537 5.033.227

Totaal vlottende activa

€ 14.148.175

€ 18.056.231

TOTAAL GENERAAL

€ 81.142.710

€ 75.671.473

Recht op verliescompensatie: Recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969

€

2023

2022 -

€

-

72

Balans per 31 december 2023 PASSIVA

Ultimo 2023

Ultimo 2022

Vaste passiva Eigen vermogen ● Algemene reserve ● Bestemmingsreserves - Voor egalisatie van tarieven - Afschrijvingsreserves - Overige bestemmingsreserves ● Nog te bestemmen resultaat

€ 16.193.805

€ 13.376.154

€ € € €

€ € € €

614.000 5.520.914 1.915.396

614.000 5.796.720 3.317.651

€ 24.244.115 Voorzieningen ● Voorziening t.b.v. verplichtingen, verliezen en risico's ● Voorziening t.b.v. egalisatie van kosten ● Voorziening t.b.v. middelen van derden met gebonden bestemming

€ € €

€ € €

2.512.155 181.582 2.340.844 €

Vaste schulden met een rentetypische looptijd > één jaar of langer ● Onderhandse leningen - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen ● Waarborgsommen

2.630.701 207.491 1.821.688 €

5.034.581

€ 33.400.000 € 4.000

Totaal vaste passiva

€ 23.104.525

4.659.880

€ 40.347.250 € 5.800 € 33.404.000

€ 40.353.050

€ 62.682.696

€ 68.117.455

Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < één jaar ● Overige kasgeldleningen ● Overige schulden

€ €

€ €

7.500.000 2.871.687

2.758.699

€ 10.371.687

€

2.758.699

8.088.327

€

4.795.319

Totaal vlottende passiva

€ 18.460.014

€

7.554.018

TOTAAL GENERAAL

€ 81.142.710

€ 75.671.473

Zakelijke zekerheidsstellingen en gewaarborgde geldleningen: Garantstellingen inzake woningbouw Garantstellingen instanties overige Garantstellingen particulieren inzake NHG Totaal

2023 € 52.134.000 € 510.000 € 229.412 € 52.873.412

2022 € 48.740.681 € 540.000 € 707.866 € 49.988.547

Overlopende passiva ● Verplichtingen die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen ● De van de overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen - Het Rijk - Overige Nederlandse overheidslichamen ● Overige vooruitontvangen bedragen

€

4.050.431

€

3.296.314

€ € €

3.871.486 164.965 1.445

€ € €

1.486.410 1.550 11.045

€

73

74

3.3 Overzicht van baten en lasten

75

3.3.1 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023 (x €1.000) Omschrijving programma 0 Bestuur en ondersteuning 1 Veiligheid 2 Verkeer en vervoer 3 Economie 4 Onderwijs 5 Sport, cultuur en recreatie 6 Sociaal domein 7 Volksgezondheid en milieu 8 Wonen en bouwen Subtotaal programma´s

Raming 2023 vóór wijziging Baten Lasten Saldo € € € € € € € € € €

518 7 100 16 495 688 4.327 476 589 7.215

€ 2.942 € -2.424 € 1.758 € -1.751 € 2.667 € -2.567 € 308 € -292 € 2.198 € -1.704 € 3.966 € -3.279 € 23.335 € -19.008 € 5.257 € -4.781 € 1.565 € -976 € 43.997 € -36.781

Raming 2023 na wijziging Baten Lasten Saldo € 1.001 € 6.519 € 4 € 1.996 € 246 € 3.206 € 131 € 736 € 480 € 2.186 € 1.082 € 5.356 € 10.446 € 32.202 € 1.154 € 6.310 € 1.168 € 2.064 € 15.712 € 60.574

€ -5.518 € -1.991 € -2.960 € -605 € -1.706 € -4.275 € -21.756 € -5.156 € -896 € -44.862

Baten

Realisatie 2023 Lasten Saldo

€ 1.033 € 4.066 € 1 € 1.889 € 310 € 2.825 € 144 € 501 € 969 € 2.768 € 1.363 € 5.202 € 10.762 € 30.933 € 1.139 € 6.114 € 3.346 € 4.076 € 19.068 € 58.374

€ -3.033 € -1.887 € -2.516 € -357 € -1.798 € -3.839 € -20.171 € -4.974 € -730 € -39.306

Omschrijving algemene dekkingsmiddelen*: Lokale heffingen € 9.048 € Algemene uitkering € 36.740 € Dividend Programma 0 € 47 € Gerealiseerde kosten overhead € 394 € 6.784 Subtotaal algemene dekkingsmiddelen € 46.229 € 6.784 Saldo van baten en lasten € 53.444 € 50.780

€ 9.048 € 9.218 € € 36.740 € 38.503 € € 47 € 81 € € -6.390 € 394 € 8.274 € 39.445 € 48.196 € 8.274 € 2.664 € 63.908 € 68.848

€ 9.218 € 9.246 € € 38.503 € 39.015 € € 81 € 81 € € -7.880 € 622 € 8.518 € 39.921 € 48.964 € 8.518 € -4.940 € 68.031 € 66.892

€ 9.246 € 39.015 € 81 € -7.896 € 40.446 € 1.140

Toevoeging/onttrekking aan reserves**: 0 Bestuur en ondersteuning 1 Veiligheid 2 Verkeer en vervoer 3 Economie 4 Onderwijs 5 Sport, cultuur en recreatie 6 Sociaal domein 7 Volksgezondheid en milieu 8 Wonen en bouwen Subtotaal mutaties reserves Resultaat

€ € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € €

€ 180 € € 1.489 € € € 3 € 367 € 15 € € 2.053 € 55.498

€ 26 € € 1.539 € € € € € € 249 € 1.813 € 52.594

154 -50 3 367 15 -249 240 2.904

€ 720 € € 1.714 € € € 63 € 424 € 15 € 10 € 2.945 € 66.853

€ 26 € € 1.539 € € € € € € 364 € 1.928 € 70.776

694 175 63 424 15 -354 1.017 -3.923

€ 737 € € 1.352 € € € 60 € 506 € € € 2.656 € 70.687

€ 26 € € 1.539 € € € € 159 € € 157 € 1.880 € 68.771

711 -186 60 347 -157 776 1.915

* De algemene dekkingsmiddelen maken deel uit van programma's 0, 3, 7, en 8. Ten behoeve van de presentatie zijn i.c. de algemene dekkingsmiddelen apart verantwoord. ** De mutaties in de reserves worden in paragraaf 3.4.3.5. nader toegelicht.

76

3.3.2 Overzicht van baten en lasten per taakveld in de jaarrekening 2023 BATEN EN LASTEN PER TAAKVELD JAARREKENING (x €1) Taakvelden gemeente 0. Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB Woningen 0.62 OZB Niet woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en ov. uitkeringen 0.8 Overige Baten en lasten (excl. mut. R&V) 0.9 Vennootschapsbelasting 0.10 Mutaties reserves (zie verderop) 0.11 Saldo na bestemming (zie verderop)

Raming vóór wijziging baten lasten saldo 1.459.091 -1.459.091 252.801 627.897 -375.096 16.760 275.227 -258.467 393.887 6.783.872 -6.389.985 269.131 4.363 264.768 2.871.565 405.247 2.466.318 1.342.136 1.342.136 255.235 21.469 233.766 36.740.299 - 36.740.299 149.000 -149.000 -

Raming na wijziging baten lasten saldo 3.500 1.864.754 -1.861.254 225.934 820.360 -594.426 493.984 730.101 -236.117 394.405 8.274.323 -7.879.918 332.420 -18.225 350.645 2.804.176 760.955 2.043.221 1.340.136 1.340.136 256.043 21.498 234.545 38.502.637 - 38.502.637 2.315.026 -2.315.026 24.153 -24.153 -

baten 11.614 220.904 497.002 621.742 369.745 2.809.653 1.391.997 236.988 39.015.166 -578 -

Realisatie lasten 1.802.137 725.010 735.338 8.518.058 120.118 668.601 23.429 -32.439 24.153 -

saldo -1.790.523 -504.106 -238.335 -7.896.316 249.627 2.141.052 1.391.997 213.559 39.015.166 31.861 -24.153 -

1. Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

1.428 5.755

1.255.373 502.318

-1.253.945 -496.563

1.428 2.826

1.341.863 653.685

-1.340.435 -650.859

1.331

1.315.782 572.980

-1.315.782 -571.649

2. Verkeer en vervoer 2.1 Verkeer en vervoer

99.582

2.666.849

-2.567.267

246.441

3.206.141

-2.959.700

309.710

2.825.293

-2.515.583

3. Economie 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfs-infrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

7.348 14.105 8.163

199.756 23.327 46.124 38.797

-199.756 -15.979 -32.019 -30.634

115.615 7.348 14.131 8.163

426.483 23.327 70.280 215.700

-310.868 -15.979 -56.149 -207.537

115.747 21.556 13.350 6.653

239.677 59.859 66.575 135.025

-123.929 -38.303 -53.225 -128.372

4. Onderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

26.762 467.826

1.000.178 1.198.087

-973.416 -730.261

38.218 441.640

1.055.029 1.130.708

-1.016.811 -689.068

434.243 535.030

1.522.417 1.245.299

-1.088.173 -710.269

5. Sport, cultuur en recreatie 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpres.,-productie en -participatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

655 496.911 8.231 5.795 175.919

161.309 1.104.207 422.198 117.374 280.374 1.880.830

-160.654 -607.296 -413.967 -111.579 -280.374 -1.704.911

140.577 740.939 8.231 5.795 186.025

677.289 1.459.437 508.542 232.374 280.779 2.197.718

-536.712 -718.498 -500.311 -226.579 -280.779 -2.011.693

143.550 996.189 7.390 23.998 19.068 172.749

661.991 1.348.986 506.612 188.349 290.449 2.205.686

-518.441 -352.797 -499.223 -164.351 -271.381 -2.032.937

6. Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerk-voorzieningen (WMO) 6.71aHulp bij het huishouden (WMO) 6.71bBegeleiding (WMO) 6.71cDagbesteding (WMO) 6.71dOverige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72aJeugdhulp begeleiding 6.72bJeugdhulp behandeling 6.72cJeugdhulp dagbesteding 6.73aPleegzorg 6.73bGezinsgericht 6.73cJeugdhulp met verblijf overig 6.74aJeugdhulp beh. GGZ zonder verblijf 6.74bJeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.82aJeugdbescherming 6.82bJeugdreclassering

280.424 3.900.048 146.860 -

1.523.146 1.522.367 6.149.901 2.098.826 659.885 1.274.598 2.639.044 1.516.077 723.975 29.520 1.097.703 613.148 391.535 185.665 380.665 713.434 1.218.443 111.176 396.569 89.540

-1.242.722 -1.522.367 -2.249.853 -2.098.826 -659.885 -1.274.598 -2.492.184 -1.516.077 -723.975 -29.520 -1.097.703 -613.148 -391.535 -185.665 -380.665 -713.434 -1.218.443 -111.176 -396.569 -89.540

5.998.857 98.928 4.192.928 146.860 8.310 -

7.599.275 1.890.806 7.878.097 2.170.931 688.420 1.312.171 2.833.143 1.563.931 736.691 29.915 1.348.370 620.944 396.365 187.740 385.350 722.572 1.234.341 112.254 400.958 89.820

-1.600.418 -1.791.878 -3.685.169 -2.170.931 -688.420 -1.312.171 -2.686.283 -1.563.931 -736.691 -29.915 -1.340.060 -620.944 -396.365 -187.740 -385.350 -722.572 -1.234.341 -112.254 -400.958 -89.820

6.123.171 104.793 4.274.167 35.500 48.403 11.701 155.441 8.657 -

7.333.344 1.454.405 7.733.160 2.171.094 681.815 1.305.658 2.721.147 1.385.662 835.039 47.150 903.930 595.845 421.958 148.511 361.857 720.141 1.504.588 191.974 298.141 117.098

-1.210.173 -1.349.612 -3.458.994 -2.135.594 -633.412 -1.293.957 -2.565.706 -1.385.662 -835.039 -47.150 -895.274 -595.845 -421.958 -148.511 -361.857 -720.141 -1.504.588 -191.974 -298.141 -117.098

7. Volksgezondheid en milieu 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen

2.083.970 1.999.522 144.027 34.308

846.363 1.741.769 1.653.408 953.308 62.267

-846.363 342.201 346.114 -809.281 -27.959

116.007 2.150.970 2.060.107 573.006 39.732

1.054.678 1.808.769 1.719.695 1.636.682 89.721

-938.671 342.201 340.412 -1.063.676 -49.989

212.074 2.195.443 2.071.363 442.486 41.922

1.010.941 1.892.689 1.676.020 1.454.721 79.284

-798.867 302.753 395.342 -1.012.235 -37.362

8. Wonen en bouwen 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen SALDO REKENING VOOR BESTEMMING

165.270 345.076 884.595 53.444.394

527.232 217.231 820.376 50.780.438

-361.962 127.845 64.219 2.663.956

770.318 318.772 1.122.320 63.907.727

644.046 242.381 1.177.733 68.848.099

126.272 76.391 -55.413 -4.940.372

809.270 2.417.572 1.104.435 68.031.193

601.419 2.504.169 970.460 66.891.604

207.851 -86.597 133.975 1.139.589

0.10 Mutaties reserves taken 0-8

2.053.328

1.813.134

240.194

6.262.869

1.928.134

4.334.735

2.655.568

1.879.763

775.805

0.11 SALDO REKENING NA BESTEMMING

55.497.722

52.593.572

2.904.150

70.170.596

70.776.233

-605.637

70.686.761

68.771.367

1.915.394

77

REALISATIE 2023 BATEN Mutaties reserves programma's € 2.655.568 4%

8. Wonen en bouwen € 4.331.277 6% 7. Volksgezondheid en milieu € 4.963.288 7%

6. Sociaal domein € 10.761.832 15%

5. Sport, cultuur en recreatie € 1.362.943 2% 4. Onderwijs € 969.273 1% 0. Bestuur en ondersteuning € 45.174.233 64%

3. Economie € 157.306 0% 2. Verkeer en vervoer € 309.710 1%

1. Veiligheid € 1.331 0%

REALISATIE 2023 LASTEN 8. Wonen en bouwen € 4.076.048 6% 7. Volksgezondheid en milieu € 6.113.656 9%

Mutaties reserves programma's € 1.879.763 3%

0. Bestuur en ondersteuning € 12.584.405 18%

1. Veiligheid € 1.888.762 3% 2. Verkeer en vervoer € 2.825.293 4%

3. Economie € 501.135 1%

4. Onderwijs € 2.767.715 4%

6. Sociaal domein € 30.932.517 45%

5. Sport, cultuur en recreatie € 5.202.073 7%

78

3.4 Toelichtingen

79

3.4.1 Waarderingsgrondslagen

80

3.4.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft. De waarderingsgrondslagen zijn eveneens in lijn met het gestelde in de in 2021 geactualiseerde Financiële verordening gemeente Druten. Voor balansposten die voor de gemeente Druten niet van toepassing zijn, is nadere toelichting in dit hoofdstuk achterwege gelaten.

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het betreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen de nominale waarde. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het boekjaar, worden meegenomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baat genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van het jaarlijks terugkerende arbeidsgerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet gedacht worden aan componenten zoals verlofaanspraken en dergelijke. Schattingswijziging Bij gemeente Druten is sprake geweest van een schattingswijziging.

Vanwege de nieuwbouw van sportcentrum De Gelenberg worden het voormalige zwembad De Gelenberg en sporthal De Heuvel gesloopt. Hierdoor is de verwachte toekomstige gebruiksduur aangepast. De bestaande (rest)boekwaarden zijn niet herrekend, maar worden over de kortere verwachte gebruiksduur afgeschreven.

Balans Activa Immateriële vaste activa Algemeen De immateriële vaste activa worden gewaardeerd op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met afschrijvingen en afwaarderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag. Afschrijving vindt plaats volgens een percentage van de geactiveerde kosten. Vanaf 2016 worden bijdragen in activa van derden ook hieronder gepresenteerd. Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Hier worden onder andere (voorbereidingskosten van) grondexploitaties verantwoord die nog niet door de Raad zijn vastgesteld. De afschrijvingsduur voor deze immateriële vaste activa categorie is ten hoogste vijf jaar. Bijdragen aan activa in eigendom van derden Bijdragen aan activa van derden worden ook als immateriële vaste activa gepresenteerd. Dergelijke geactiveerde bijdragen zijn gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdrage, verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak.

Materiële vaste activa Algemeen De materiële vaste activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs eventueel verminderd met bijdragen van derden en verminderd met afschrijvingen. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. Bij de materiële vaste activa is onderscheid gemaakt naar investeringen met economisch nut, investeringen met economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven en investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut. Afschrijving vindt plaats met ingang van 1 januari volgend op het jaar van gereedkomen van het vaste actief. In erfpacht uitgegeven gronden Voor in erfpacht uitgegeven gronden geldt de uitgifteprijs van eerste uitgifte als verkrijgingsprijs. Op gronden wordt niet afgeschreven.

Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, (overige) leningen u/g en (overige uitzettingen zijn, tenzij anders is vermeld, opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen (krachtens artikel 1e BBV wanneer gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden.

81

Vlottende activa Voorraden De voorraden zijn gewaardeerd tegen inkoopprijs en bijkomende kosten of lagere marktwaarde. De grondexploitaties worden gewaardeerd overeenkomstig de cumulatieve bestedingen verminderd met de al ontvangen opbrengsten uit hoofde van verkopen en subsidies, dan wel lagere marktwaarde. De rente is toegerekend over de boekwaarde van de grondexploitatie per 1 januari van het betreffende jaar op basis van het gewogen gemiddelde rentepercentage van de bestaande leningenportefeuille van de gemeente, naar verhouding vreemd vermogen/totaal vermogen (indien geen sprake is van projectfinanciering). De disconteringsvoet die is gehanteerd in de berekening van de contante waarde ten behoeve van het treffen van een verliesvoorziening voor negatieve grondexploitaties is voor alle gemeenten gelijkgesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor de inflatie binnen de Eurozone (2023: 2%). Winstneming vindt plaats volgens de Percentage of Completion (POC)-methode. Dit is een methode om de verantwoording van de resultaten over de looptijd van de grondexploitatie naar rato van de verrichte prestaties te laten plaatsvinden.

De winstneming in het boekjaar wordt berekend door het geprognosticeerde resultaat voor het gehele project per balansdatum te vermenigvuldigen met het voortgangspercentage van het project (gebaseerd op gerealiseerde kosten per balansdatum/begrote kosten project) en het reeds genomen resultaat per balansdatum daarop in mindering brengen. Indien aan de volgende vooraarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te mogen nemen: ● Het resultaat op de grondexploitatie kan op betrouwbare wijze worden ingeschat, en ● De grond (of deelperceel) moet zijn verkocht, en ● De kosten zijn gerealiseerd. Het College hanteert de volgende algemene uitgangspunten ten aanzien van haar schattingen: ● Rentepercentage bedraagt 0,75%; ● De kostenindexatie per 1-1-2024 bedraagt bij GWW 2% en voor Plankosten 6% en voor 2024 is dit 3%; De stijging per 1-1-2024 is een correctie op het afgelopen jaar, dit conform de door PAS BV opgestelde notitie parameters. ● De opbrengstenindexatie bedraagt voor 2024 1%. ● De woningbouwopgave, zoals vastgelegd in Woondeal 2.0, bedraagt in de periode 2022 tot en met 2030 910 woningen, hiervan zijn er in 2022 en 2023 150 gerealiseerd en voor 2024 tot en met 2030 nog 760 over.

Ten aanzien van de geraamde kosten heeft het College de volgende uitgangspunten gehanteerd: ● De grondprijzen worden jaarlijks door aan de raad aangeboden en door de raad vastgesteld conform de systematiek en uitgangspunten van de begroting. (bijv. indexering); Ten aanzien van de geraamde gerealiseerde opbrengsten heeft het College de volgende uitgangspunten gehanteerd: ● Vaste prijzen conform de vastgestelde Tarieven grondprijzen en marktconforme prijzen gebaseerd op een normatieve residuele methode.

Uitzettingen met een rentetypische looptijd < één jaar Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen. Liquide middelen en overlopende activa. Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

Vaste passiva Tenzij anders weergegeven, worden de passiva gewaardeerd op het nominale bedrag, verminderd met eventuele aflossingen.

Voorzieningen Onder de voorzieningen zijn opgenomen de op het moment van opstellen van de jaarrekening voorzienbare verplichtingen, verliezen en of risico’s voor zover de omvang hiervan redelijkerwijs is in te schatten dan wel van derden verkregen middelen die specifiek moeten worden besteed. Ook voor kosten die in een volgend jaar gemaakt worden, maar hun oorsprong vinden in het betreffende jaar, waarbij de voorziening dient tot kostenegalisatie. De voorzieningen zijn opgenomen tegen nominale waarde met uitzondering van de pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders en onderhoudsvoorziening Uivermeertjes. Deze zijn tegen de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd. Onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen die is opgenomen in het jaarverslag is het beleid ter zake nader uiteengezet.

Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer.

Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Borg- en Garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen.

82

Grondslagen van rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede de Financiële verordening en Controleverordening zoals opgenomen in het Normenkader. In de Financiële verordening zijn de verantwoordingsgrens, alsmede de rapportagegrens voor de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. De rechtmatigheidsverantwoording ziet toe op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties. De financiële rechtmatigheid omvat het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium (M&O criterium). Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en onderschrijdingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig zijn gemeld aan de raad. Het voorwaardencriterium wordt getoetst aan de hand van het door de raad vastgestelde normenkader. Ten aanzien van het M&O criterium is het M&O beleid van de gemeente leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik.

Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits deze cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden de verantwoordingsgrens overstijgen) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

83

84

3.4.2. Toelichting op de balans

85

3.4.2.1 Toelichting op de balans per 31 december 2023 activa

ACTIVA Vaste activa De afschrijvingen voor riolering en afvalverwerking en -verwijdering (gekoppeld aan heffingen met 100% kostendekkendheid) worden annuïtair afgeschreven. Vanaf 1 januari 2021 wordt er voor alle nieuwe investeringen lineair afgeschreven.

Immateriële vaste activa De post immateriële vaste activa wordt onderscheiden in: 31-12-2023 € € €

Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Bijdragen aan activa in eigendom van derden Totaal Boekwaarde 1-1-2023

Verloopoverzicht:

Kosten van onderzoek en € ontwikkeling voor een bepaald actief Bijdragen aan activa in eigendom € van derden Totaal €

89.943 89.943

31-12-2022 € € €

160.754 102.793 263.547

Investeringen

Desinvesteringen

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

Afwaardering

Boekwaarde 31-12-2023

160.754

€

-

€

160.754

€

-

€

-

€

-

€

-

102.793

€

-

€

-

€

12.850

€

-

€

-

€

89.943

263.547

€

-

€

160.754

€

12.850

€

-

€

-

€

89.943

De immateriële vaste activa worden liniear afgeschreven. De gehanteerde afschrijvingspercentage bedragen per jaar: 0% Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief 2% Bijdragen aan activa in eigendom van derden

Materiële vaste activa De post materiële vaste activa wordt onderscheiden in:

31-12-2023 € € € € €

Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut In erfpacht uitgegeven gronden Totaal

34.786.332 18.634.154 4.584.564 34.033 58.039.083

31-12-2022 € € € € €

25.673.045 19.034.412 4.012.062 34.033 48.753.552

Investeringen met een economisch nut Deze kunnen als volgt worden onderverdeeld:

31-12-2023 € € € € €

Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal

Verloopoverzicht:

Boekwaarde 1-1-2023

Gronden en terreinen

€

2.060.477

€

Bedrijfsgebouwen

€

5.402.074

€

Machines, apparaten en installaties

€

110.801

€

Overige materiële vaste activa

€

18.099.693

Totaal

€

25.673.045

2.213.832 16.206.306 55.465 16.310.729 34.786.332

31-12-2022 € € € € €

2.060.477 5.402.074 110.801 18.099.693 25.673.045

Desinvesteringen

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

Afwaardering

Boekwaarde 31-12-2023

374.917

€

-

€

-

€

160.000

€

61.562

€

2.213.832

11.093.308

€

-

€

281.125

€

7.951

€

-

€

16.206.306

-

€

-

€

55.336

€

-

€

-

€

55.465

€

25.854

€

401.385

€

1.020.567

€

-

€

392.866

€

16.310.729

€

11.494.079

€

401.385

€

1.357.028

€

167.951

€

454.428

€

34.786.332

Investering

De gehanteerde afschrijvingspercentage bedragen per jaar: 0% Gronden en terreinen 2% - 20% Bedrijfsgebouwen 9,3% - 10% Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa 1,67% - 14,28% De nieuwbouw van Sportcentrum De Gelenberg heeft invloed op de verwachte gebruiksduur van het voormalige zwembad De Gelenberg en Sporthal De Heuvel. Op basis van de voormalige inschatting zou de afschrijvingsduur ultimo 2023 voor de diverse zwembad activa nog tussen de 3 en 20 jaar zijn en voor de sporthal nog 5 jaar zijn. Op basis van de nieuwe inschatting zijn beide activa in deze jaarrekening ultimo 2023 volledig afgewaardeerd.

86

Investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Deze kunnen als volgt worden onderverdeeld:

31-12-2023 € € € € €

Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Overige materiële vaste activa Totaal

Verloopoverzicht:

Boekwaarde 1-1-2023

Gronden en terreinen

€

369.710

€

Bedrijfsgebouwen

€

211.171

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

€

Overige materiële vaste activa Totaal

369.710 158.000 17.585.089 521.355 18.634.154

31-12-2022 € € € € €

369.710 211.171 17.876.376 577.155 19.034.412

Desinvesteringen

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

Afwaardering

Boekwaarde 31-12-2023

-

€

-

€

-

€

-

€

-

€

369.710

€

5.000

€

-

€

58.171

€

-

€

-

€

158.000

17.876.376

€

229.099

€

-

€

520.386

€

-

€

-

€

17.585.089

€

577.155

€

6.171

€

-

€

61.972

€

-

€

-

€

521.355

€

19.034.412

€

240.270

€

€

640.529

€

€

18.634.154

Investering

-

€

-

-

De gehanteerde afschrijvingspercentage bedragen per jaar: 0% Gronden en terreinen 3,9% - 10% Bedrijfsgebouwen 1,7% - 7,2% Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 6,67% Overige materiële vaste activa

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut Deze kunnen als volgt worden onderverdeeld:

31-12-2023 € € € €

Bedrijfsgebouwen Grond, weg en waterbouwkundige werken Overige materiële vaste activa Totaal

Verloopoverzicht:

Boekwaarde 1-1-2023

Bedrijfsgebouwen

€

-

€

Grond, weg en waterbouwkundige werken

€

3.970.217

Overige materiële vaste activa

€

Totaal

€

15.300 4.511.195 58.069 4.584.564

31-12-2022 € € € €

3.970.217 41.845 4.012.062

Desinvesteringen

Afschrijvingen

Bijdragen van derden

Afwaardering

Boekwaarde 31-12-2023

15.300

€

-

€

-

€

-

€

-

€

15.300

€

821.274

€

-

€

280.296

€

-

€

-

€

4.511.195

41.845

€

110.579

€

-

€

-

€

94.355

€

-

€

58.069

4.012.062

€

947.153

€

€

280.296

€

94.355

€

€

4.584.564

Investering

-

-

De gehanteerde afschrijvingspercentages bedragen tussen de 5% en 10% per jaar.

Financiële vaste activa De post financiële vaste activa wordt onderscheiden in:

31-12-2023 € € € €

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met een looptijd > 1 jaar Totaal

Verloopoverzicht: Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met een looptijd > 1 jaar Totaal

Boekwaarde 1-1-2023 € 444.352 € 7.083.347 € 1.049.764 € 8.577.463

Investeringen € € 1.579.785 € € 1.579.785

Desinvesteringen € € € € -

Aflossingen / Afschrijvingen € € 1.291.739 € € 1.291.739

444.352 7.371.393 1.049.764 8.865.509

31-12-2022 € € € €

444.352 7.083.347 1.049.764 8.577.463

Afwaardering € € € € -

Boekwaarde 31-12-2023 € 444.352 € 7.371.393 € 1.049.764 € 8.865.509

31-12-2023

31-12-2022

Vlottende activa Voorraden De post voorraden wordt onderscheiden in: Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Voorziening onderhanden werk Totaal

€ € €

3.323.469 1.727.7621.595.707

€ € €

3.034.212 2.343.466690.746

87

Bouwgronden in exploitatie Van de bouwgronden in exploitatie kan van het verloop in 2023 het volgende overzicht worden gegeven:

Boekwaarde Verloopoverzicht: 1-1-2023 Investering Gronden met PPS constructie / exploitatieovereenkomst Deest Zuid (1) € 321.382 € 2.750 € 321.382 € 2.750 Gronden in eigen ontwikkeling Westerhout-Zuid (2) Puiflijk Tabaksveld (3) Afferden Pas (4) Woningbouw Deest-Zuid (5)

Totaal

Inkomsten / desinvestering en

Winstneming / dekking verlies

Boekwaarde 31-12-2023

Voorz. verliesgevend complex

Balanswaarde 31-12-2023

€ €

-

€ €

324.132 324.132

€ €

€ €

€ €

-

-

-

€ € € € €

2.430.814 231.505 50.511 2.712.830

€ € € € €

21.556 1.833 5.665 1.255.082 1.284.136

€ € € € €

393.983 10.000383.983

€ € € € €

233.338 56.176 289.514

€ € € € €

2.058.387 1.265.082 3.323.469

€ € € € €

1.727.762 1.727.762

€ € € € €

330.625 1.265.082 1.595.707

€

3.034.212

€

1.286.886

€

383.983

€

613.646

€

3.323.469

€

1.727.762

€

1.595.707

(1) Het complex Deest Zuid is medio 2023 afgerond. De resterende verliesvoorziening ad € 324.132 is derhalve vrijgevallen. (2) De in 2023 gemaakte kosten voor het complex Westerhout-Zuid betreffen voornamelijk het bouwrijp maken. Daarnaast zijn er drie percelen verkocht. De verliesvoorziening is met € 12.589 verhoogd en bedraagt per 31-12-2023: € 1.727.762. (3) Het complex Tabaksveld is medio 2023 afgerond. De resterende verliesvoorziening ad € 233.338 is derhalve vrijgevallen. (4) Het complex Pas is medio 2023 afgerond. De resterende verliesvoorziening ad € 56.176 is derhalve vrijgevallen. (5) In 2023 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Deest-Zuid vastgesteld. De in 2023 gemaakte kosten voor dit complex betreffen voornamelijk de verwerving van gronden, ambtelijke uren en advieskosten. De vorming van een verliesvoorziening werd niet noodzakelijk geacht. Verloopoverzicht verliesvoorzieningen Onderhanden wer per complex:

Verloopoverzicht: Deest Zuid (1) Westerhout-Zuid (2) Puiflijk Tabaksveld (3) Afferden Pas (4) Woningbouw Deest-Zuid (5) Totaal

Voorziening per 1-1-2023 € 331.845 € 1.715.173 € 240.320 € 56.128 € € 2.343.466

Mutatie voorziening € -7.713 € 12.589 € -6.982 € 48 € € -2.058

Vrijval voorziening € -324.132 € € -233.338 € -56.176 € € -613.646

Voorziening per 31-12-2023 € € 1.727.762 € € € € 1.727.762

- Voor een nadere toelichting op het grondbedrijf wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid en het raadsvoorstel bij deze jaarrekening. - De grondexploitatieberekeningen en de herziening daarvan zijn terug te vinden bij het overzicht projecten grondbedrijf, opgenomen in het MPG. Van de nog te maken kosten en opbrengsten per grondexploitatie kan van het verloop in 2023 het volgende overzicht worden gegeven:

Gronden met PPS constructie / exploitatieovereenkomst Deest Zuid (1)

Gronden in eigen ontwikkeling Westerhout-Zuid (2) Puiflijk Tabaksveld (3) Afferden Pas (4) Woningbouw Deest-Zuid (5)

Totaal

Boekwaarde 31-12-2023

Nog te maken kosten

Geraamde opbrengsten

€ €

€ €

€ €

-

-

-

Nominale eindwaarde

€ €

-

Contante eindwaarde

€ €

-

€ € € € €

2.058.387 1.265.082 3.323.469

€ € € € €

21.669 18.247.261 18.268.930

€ € € € €

352.295 20.078.681 20.430.976

€ € € € €

1.727.761 566.3381.161.423

€ € € € €

1.714.899 533.4771.181.423

€

3.323.469

€

18.268.930

€

20.430.976

€

1.161.423

€

1.181.423

De nominale eindwaarde ad € 1.466.080 is voor € 1.727.762 voorzien in de waardering van de balanswaarde ultimo 2023. Voor een nadere toelichting op de gehanteerde berekeningswijze wordt verwezen naar het MPG.

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder kunnen als volgt gespecificeerd worden:

Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd < één jaar Overige vorderingen Totaal

Boekwaarde 31-12-2023

Voorziening oninbaaarheid

Balanswaarde 31-12-2023

Balanswaarde 31-12-2022

€ € € €

€ € € €

€ € € €

€ € € €

7.514.062 1.631.003 9.145.065

430.462430.462-

7.514.062 1.200.541 8.714.603

4.689.725 4.143.662 849.527 9.682.914

88

Vorderingen op openbare lichamen De post vorderingen op openbare lichamen kan als volgt worden onderscheiden:

31-12-2023 € € € € €

Te vorderen compensabele BTW Te vorderen BTW algemene dienst Te vorderen vennootschapsbelasting Debiteuren vorderingen op openbare lichamen Totaal

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=d40badfb-404d-48b8-95a7-9a62f6406281