Deest-Zuid 2023_Toelichting
Tekst van het document
Bestemmingsplan - Toelichting -
Deest-Zuid 2023 Gemeente Druten
BESTEMMINGSPLAN - Toelichting -
Deest-Zuid 2023 Gemeente Druten
IDN-nummer:
NL.IMRO.0225.BPdeeDeestZuid2023-2303
Status:
vastgesteld
Datum:
13 juni 2024
Locatie Nijmegen Wijchenseweg 102 6538 SX Nijmegen 024 - 322 45 79 info@pouderoyentonnaer.nl www.pouderoyentonnaer.nl
Locatie Rosmalen Berlicumseweg 6D 5248 NT Rosmalen
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding
5
1.1 1.2 1.3
Aanleiding Ligging plangebied en plangrens Leeswijzer
5 5 6
Hoofdstuk 2 Bestaande situatie
9
2.1 2.2 2.3
9 10 10
De omgeving Planlocatie Vigerend bestemmingsplan
Hoofdstuk 3 Het plan
15
3.1 3.2 3.3 3.4
15 18 18 19
Hoofdopzet van het plan Stedenbouwkundige structuur Verkeersstructuur Bebouwing
Hoofdstuk 4 Beleid
23
4.1 4.2 4.3 4.4
23 24 25 27
Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijke beleid
Hoofdstuk 5 Ruimtelijke aspecten
31
5.1 5.2 5.3 5.4
31 33 37 39
Flora en Fauna Cultuurhistorie en archeologie Landschap Verkeer en parkeren
Hoofdstuk 6 Milieu-aspecten
43
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7
43 44 46 46 48 49 50
Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Bedrijven en milieuzonering Geur MER beoordeling
Hoofdstuk 7 Waterhuishouding
53
7.1 7.2
53 53
Inleiding Beschrijving watersysteem
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
3
7.3 7.4 7.5 7.6
Waterbeleid en waterbeheer Beleidsuitgangspunten en consequenties voor het ruimtelijk plan Overwegingen en conclusies Overleg met waterbeheerder
55 57 61 61
Hoofdstuk 8 Uitvoerbaarheid
63
8.1 8.2 8.3
63 64 64
Maatschappelijke uitvoerbaarheid Economische uitvoerbaarheid Grondexploitatie
Hoofdstuk 9 Juridische aspecten
65
9.1 9.2
65 65
Algemeen De bestemmingen
Toelichting
4
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
In het gebied Deest Zuid wordt een nieuwe woonwijk gerealiseerd. Voor het gebied Deest Zuid is een gebiedsvisie opgesteld, waarna deze is vastgesteld door de gemeenteraad op 27 januari 2022. Deze gebiedsvisie is vervolgens uitgewerkt tot een Masterplan. Het uiteindelijke doel van het Masterplan is om een aantrekkelijk woongebied te ontwerpen voor 355 woningen dat past bij en aansluit op de omgeving. Een nieuwe woonwijk die ruimte biedt voor doorstroming en groei, waar de toekomstige bewoners vrij en plezierig kunnen wonen. Het groenblauwe raamwerk vormt het kader waarbinnen de bouwvelden liggen. Hier is een inrichtingsplan van gemaakt met straatprofielen, zodat dit vaststaat voor de verdere ontwikkeling. Bij de opzet van het plan is ermee rekening gehouden dat Deest Zuid gefaseerd ontwikkeld kan worden. De stedenbouwkundige verkaveling is dusdanig ver uitgewerkt dat de gemeente op basis hiervan marktpartijen kan selecteren. Selectie van marktpartijen kan in 2024 starten. Voorliggend bestemmingsplan maakt het realiseren van het woongebied juridisch-planologisch mogelijk.
1.2
Ligging plangebied en plangrens
Het plangebied is gelegen in de gemeente Druten, ten zuiden van de kern Deest. Onderstaande afbeelding verbeeld de globale ligging van de locatie ten opzichte van de kern Deest.
Globale ligging plangebied (bron: Pdok.nl) De grenzen van het plangebied worden gevormd door de Jan van Weliestraat in het noorden, de Vriezeweg in het oosten, de Van Heemstraweg in het zuiden en de Grotestraat aan de westzijde. Het betreft de kadastrale percelen Gemeente Druten, sectie E, perceelsnummers 123, 124, 661, 712, 726, 736, 737, 760, 763, 765, 780, 781 en 782.
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
5
Onderstaande afbeelding verbeeld de exacte begrenzing van het plangebied.
Begrenzing van het plangebied (bron: Slagboom&Peeters)
1.3
Leeswijzer
Deze toelichting is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 geeft een beschrijving van de bestaande situatie in het plangebied. Hoofdstuk 3 beschrijft de beoogde ruimtelijke ontwikkeling. Hoofdstuk 4 bevat de relevante planologische beleidskaders en hoe het plan zich verhoudt tot deze ruimtelijke plannen. Hoofdstuk 5 geeft een systematische beschrijving en analyse van alle ruimtelijk relevante aspecten. Hoofdstuk 6 geeft een beschrijving van de relatie met de diverse milieuaspecten. Hoofdstuk 7 bevat de waterparagraaf. Hierin wordt beschreven wat de waterhuishoudkundige aspecten en effecten van het plan zijn. Hoofdstuk 8 beschrijft de uitvoerbaarheid van het plan aan de hand van de economische uitvoerbaarheid en de maatschappelijke haalbaarheid. Ook wordt
6
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
hier de relatie met hoofdstuk 6 van de Wro beschreven (planschade en grondexploitatie). Hoofdstuk 9 geeft ten slotte een toelichting op de juridische aspecten van het plan.
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
7
8
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Hoofdstuk 2 2.1
Bestaande situatie
De omgeving
Het plangebied is gelegen aan de zuidzijde van de kern Deest. De directe omgeving van het plangebied is zeer divers. Aan de noordzijde sluit het plangebied aan op de woonbebouwing van de kern Deest. De woningen worden gekenmerkt door twee bouwlagen met kap en zijn voornamelijk in rijen gerealiseerd. Van het noorden naar het zuiden verandert de functie en vormgeving van de aanwezige bebouwing. Aan de noord- en noordoostzijde is voornamelijk woonbebouwing aanwezig, waaronder de nieuwe woningbouw in het gebied met de naam de Gaarden. Aan de westrand van het gebied betreft het met name vrijstaande en twee-onder-één-kap woningen. Verder naar het zuiden heeft de bebouwing diverse functies en is de bebouwing nog meer verspreid. Er zijn enkele bedrijfslocaties en bedrijven aan huis. Ten zuiden van de Van Heemstraweg zijn met name vrijstaande, grote woningen gesitueerd. Ten zuidoosten van het plangebied hebben de naastgelegen percelen een agrarische functie. De percelen worden vooral gebruikt als gras- en akkerland. Ook staan er fruitbomen. Ten zuidwesten van het plangebied zijn enkele bedrijven gevestigd, waaronder een autobedrijf, een houtdraaierij, horeca en detailhandel. Het plangebied wordt globaal begrensd door de Jan van Weliestraat, de Vriezeweg, de Van Heemstraweg en de Grotestraat.
De Van Heemstraweg is de voornaamste ontsluitingsweg van de kern Deest en verbindt deze met de kernen Druten en Winssen. Zowel de Grotestraat als de Vriezeweg verbinden de kern Deest met de Van Heemstraweg. Direct ten zuiden van de planlocatie, aan de overzijde van de Van Heemstraweg, is het Uivermeertje gesitueerd. Dit is een voormalige zandwinplas van circa 113 hectare. Er wordt nog steeds zand gewonnen en in het midden zijn drijvende zonnepanelen aangebracht.
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
9
Planlocatie in de context (bron: Pdok.nl)
2.2
Planlocatie
De planlocatie heeft in de huidige situatie voornamelijk een agrarische functie. De gronden worden gebruikt als akkerland, voor fruitteelt en als grasland. Aan de oostzijde van het plangebied is een waterpartij gesitueerd. Deze heeft een functie als retentiegebied voor de riooloverstort. Deze waterpartij sluit aan op twee sloten die het water afvoeren naar het zuiden. In de zuidwestelijke hoek van het plangebied is een bedrijf gesitueerd. Op basis van het vigerende bestemmingsplan betreft het een handelsonderneming. De bebouwing op het perceel bestaat uit een (bedrijfs-)woning, een bedrijfsgebouw en enkele kleine bouwwerken. In het plangebied is voor het overige geen bebouwing gesitueerd.
2.3
Vigerend bestemmingsplan
In de huidige situatie valt het plangebied binnen de volgende bestemmingsplannen: "Stedelijk Gebied (4e periodieke herziening)" vastgesteld 30 januari 2020; "Buitengebied Druten" vastgesteld 24 maart 2016. Hieronder worden beide kort toegelicht in separate paragrafen. 2.3.1 "Stedelijk Gebied (4e periodieke herziening)" Het meest westelijke gedeelte van het plangebied valt binnen het vigerende bestemmingsplan "Stedelijk Gebied (4e periodieke herziening)" zoals vastgesteld door de gemeente Druten op 30 januari 2020. Hieronder is een uitsnede van de verbeelding van dit bestemmingsplan opgenomen.
10
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "Stedelijk Gebied (4e periodieke herziening)" De gronden hebben in het vigerende bestemmingsplan de volgende bestemmingen: Agrarisch; Bedrijf (inclusief diverse maatvoeringsaanduidingen); Groen; Water. Daarnaast gelden de volgende dubbelbestemmingen:
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
11
Waarde - Archeologie 1; Waarde - Archeologie 2; Waarde - Archeologie 3; Waarde - Archeologie 4; Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied. Ook liggen er op het gebied de volgende (functie-)aanduidingen: Functieaanduiding "waterberging"; Gebiedsaanduiding "milieuzone - spuitzone"; Gebiedsaanduiding "wetgevingszone - wijzigingsgebied - deest 1 (Deest Zuid)". Voor het gebied binnen de gebiedsaanduiding "wetgevingszone - wijzigingsgebied - Deest 1 (Deest Zuid)" geldt dat de bestemming ter plaatse middels een wijzigingsplan kan worden omgezet in de bestemming "Woongebied -1". Hierbij gelden verschillende voorwaarden, waaronder een maximaal bebouwingspercentage van 70%. Voor voorliggende ontwikkeling wordt geen gebruik gemaakt van de wijzigingsbevoegdheid, omdat de gebiedsaanduiding maar voor een gedeelte van het plangebied geldt. Evenwel is de bedoeling van de gemeenteraad wel helder; hier worden reeds langer woningbouwplannen voorzien. Binnen de geldende bestemmingen is het realiseren van woningen niet toegestaan. Derhalve moet voor dit gedeelte van het plangebied het bestemmingsplan worden herzien om de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk mogelijk te maken. 2.3.2 "Buitengebied Druten" Het zuidoostelijke gedeelte van het plangebied valt onder het vigerende bestemmingsplan "Buitengebied Druten" zoals vastgesteld 24 maart 2016 door de gemeenteraad.
Hieronder is een uitsnede van de verbeelding opgenomen.
12
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "Buitengebied Druten"
De gronden hebben in het vigerende bestemmingsplan de volgende bestemmingen: Agrarisch; Bedrijf (specifieke vorm van bedrijf - 28 (Handelsonderneming )); Water.
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
13
Daarnaast gelden de volgende dubbelbestemmingen: Waarde - Archeologie 1; Waarde - Archeologie 3; Waarde - Archeologie 4; Waarde - Archeologie 5; Waarde - Archeologische monument; Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied. Ook liggen er op het gebied de volgende (functie-)aanduidingen: Gebiedsaanduiding "overige zone - landschapstype waaloeverwallen"; Gebiedsaanduiding "overige zone - landschapstype waalkommen".
2.3.3 Conclusie Binnen de geldende bestemmingen is het realiseren van woningen, wegen en andere voorzieningen niet toegestaan. Derhalve moeten de bestemmingsplannen voor het plangebied worden herzien om de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk mogelijk te maken.
14
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Hoofdstuk 3 3.1
Het plan
Hoofdopzet van het plan
Zoals in de inleiding is beschreven, is er voor het gebied eerst een Gebiedsvisie opgesteld, welke later is uitgewerkt in een Masterplan. Het Masterplan is bijgevoegd als bijlage 1 bij dit bestemmingsplan. In deze paragraaf is kort uitgewerkt wat de hoofdopzet is van het plan. De navolgende paragrafen hebben betrekking op de in het gebied aanwezige structuren en de typen en aantallen woningen die worden gerealiseerd. De ontwikkeling van Deest Zuid gebeurt in vier fases. De eerste fase ligt centraal in het plangebied. De tweede fase grenst hieraan en ligt aan de zuidzijde. De derde fase betreft recentelijk toegevoegde percelen. De laatste fase betreft het inrichten van het meest noordelijke perceel met water en groen. Elke fase kan op zich weer worden onderverdeeld in kleinere stukken, zo kan er bijvoorbeeld per bouwblok worden gebouwd. Hieronder is een afbeelding van de verschillende fasen opgenomen. In totaal worden er 99 appartementen en 256 grondgebonden woningen gebouwd.
Deze worden in de volgende hoeveelheden en doelgroepen gerealiseerd: 45 sociale huur appartementen (<808); 16 goedkope koop appartementen (max 200k); 22 goedkope koop appartementen (200k-250k); 16 appartementen midden huur (<1000); 47 Sociale huurwoningen; 24 goedkope koopwoningen (200k); 16 goedkope koopwoningen (200k-250k); 50 betaalbare koopwoningen (250k-300k); 43 dure koopwoningen (2 kappers) (>355k); 55 dure koopwoningen (vrijstaand) (>355k); 21 vrije kavels.
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
15
Fases ontwikkeling Deest Zuid (bron: Masterplan Deest Zuid) De volgende woningaantallen zijn daarbij voorzien per fase: Fase 1 110 woningen Fase 2 163 woningen Fase 3 82 woningen Levensloopbestendige woningen zijn voorzien in de beoogde 'hofjes'. Elk deelgebied heeft er daar één van. Nader wordt onderzocht of er ruimte is voor levensloopbestendige woningen in de appartementengebouwen. Het plan krijgt twee grote parken; het noordelijk perceel wordt groen en het archeologisch monument blijft groen. Het plan is opgebouwd uit een aantal lijnen die van noord naar zuid lopen. De Grotestraat en de Vriezeweg zijn de cultuurhistorische linten die een belangrijke rol spelen in de ontsluiting van het gebied. Hier wordt een nieuw lint aan toegevoegd; de Dorpsstraat. Deze straat sluit aan op de Obsidiaan en slingert door het plan naar het zuiden richting het Uivermeertje. Onderweg passeert de nieuwe straat het archeologisch monument, de wadi die leidt naar de hoogstam fruitbomen, het vogeleiland, de brug naar het woningeiland en sluit aan op het nieuwe pad met het klassieke Deestse karakter: het Paaske (het knotwilgenlaantje).
16
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Aan de zuidzijde wordt de oversteek gemaakt over de Van Heemstraweg, zodat voetgangers over een attentievlak kunnen oversteken. Vanaf daar wordt de verbinding gemaakt naar het Uivermeertje. Hier ligt grond van de gemeente en dient alleen de bestaande sloot te worden overgestoken met duiker of bruggetje. Er wordt een groen-blauw raamwerk gemaakt. Onderstaande afbeelding verbeeldt de totale ontwikkeling van het woongebied Deest Zuid.
Totaal ontwikkeling Deest Zuid (bron: Masterplan Deest Zuid)
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
17
3.2
Stedenbouwkundige structuur
In Deest zijn dorpsuitbreidingen naar het zuiden gerealiseerd. De planlocatie grenst aan bestaande bebouwing in het noorden, oosten en westen. In het noorden wordt deze gekenmerkt door bebouwing uit de jaren 60 (geel), met een stempelmatige en naar binnen gekeerde bebouwingsoriëntatie van rijtjeswoningen. Aan de oostzijde bevindt zich een recentere bebouwing (paars) met een gevarieerdere oriëntatie en een diversiteit aan woningtypen, waaronder rijtjeswoningen, 2-onder-één-kapwoningen en vrijstaande woningen. Het westelijke en zuidelijke deel van het plangebied bestaat uit vrijstaande woningen (oranje). In deze gebieden zijn zowel oude agrarische woningen als modernere interpretaties daarvan te vinden.
Stedenbouwkundige structuur planlocatie (bron: Masterplan Deest Zuid)
3.3
Verkeersstructuur
De kruising Jan van Weliestraat/Obsidiaan is als hoofdontsluiting gekozen. Dit wordt de ontsluiting voor fase 1. Een andere ontsluitingsweg kan zijn via Kiezel/ Glauconiet. Dit wordt in toekomstige situatie een aansluiting voor langzaam verkeer. Fase 2 wordt ontsloten via fase 1, door aansluiting Jan van Weliestraat/Obsidiaan. In fase 3 kan de wijk worden ontsloten nabij de knik in de Vriezeweg of wellicht iets zuidelijk daarvan. Het Groenestraatje zou in fase 1 wel kunnen functioneren als alternatieve of calamiteitenroute indien de andere ontsluiting wordt onderhouden of geblokkeerd is. De wens van de gemeente is om rijwegen zo veel mogelijk als twee richtingsverkeerwegen toe te passen.
18
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Verkeerstructuur (bron: Masterplan Deest Zuid)
3.4
Bebouwing
Deest ligt in het land van Maas en Waal, een gebied dat een wijds en open karakter heeft, waar door ontzanding meren zijn ontstaan en waar van oudsher de percelen werden omzoomd met meidoornhagen. Kleine dorpen zijn gesitueerd tussen bosjes en veel fruitbomen. De dorpse bebouwing is kleinschalig en groen. Er worden geborgen openbare ruimtes ontworpen zoals smalle pleintjes, hofjes en wadi's. Dit dorpse karakter dient in de architectuur terug te komen. Er wordt niet specifiek gezocht naar moderne architectuur of jaren '30 wijk maar naar mix in architectuur, een mix van verschillende tijdslagen wat een divers en samenhangend eigentijds beeld geeft. In het Masterplan is een voorzet opgenomen voor de situering en de hoofdvorm van de bebouwing. Deze worden hieronder kort toegelicht. Hetzelfde geldt voor de speciale details.
Situering
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
19
De voorgevel van de woningen verspringt ten opzichte van het openbaar gebied met een minimale afstand van 0,5 meter tot maximaal 4 meter; Voor de rijwoningen is het mogelijk om het volume op te knippen door middel van een subtiele rooilijnverspringing; Voor de vrijstaande woningen geldt dat de gebouwde garage zo wordt gepositioneerd dat er minimaal twee parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd kunnen worden; Voor de twee-onder-één-kap woningen geldt dat er voor de garage één opstelplaats ligt; De afstand van het hoofdgebouw tot de zijdelingse perceelgrens is voor rijwoningen minimaal 1 meter. Voor vrijstaande woningen en twee-onder-één-kap woning is dit minimaal 2 meter; Op de hoek van het bouwblok wordt geen garage of opstelplek gesitueerd, maar altijd het volume van de woning zelf; Hoekwoningen worden tweezijdig georiënteerd: op de straat en/of de openbare ruimte; Op prominente hoeken worden de hoekwoningen of appartementenblokken afgerond, deze afgeronde hoeken vormen een eenheid en geven een zacht beeld.
Hoofdvorm Het hoofdvolume van woningen is opgebouwd uit één tot twee bouwlagen met een kap en heeft een maximale goothoogte van 6 meter en nokhoogte van 10 meter; Appartementen worden maximaal drie lagen hoog, bouwhoogte maximaal 10m; Erfafscheidingen grenzend aan het openbaar gebied en aan-, uit- en bijgebouwen zijn architectonisch mee ontworpen met het hoofdvolume, maar deze kunnen ook gedeeltelijk ofgeheel groen worden uitgevoerd; Langskappen worden afgewisseld met dwarskappen, tuitgevels of platte daken zodat een variërend silhouet in het straatbeeld ontstaat; Er staan maximaal 4 dezelfde woningen op een rij. Wanneer een rij van meer woningen wordt toegepast is een sprong in de rooilijn of verandering van kap verplicht; Galerijen van appartementen eindigen in een bouwvolume, zodat men nooit vanaf de zijkant tegen de balkons kijkt. Specials Op een aantal markante locaties in de wijk dienen specials te worden toegepast; dit zijn bijzondere woningen specifiek ontworpen op deze locatie. Ze zijn afwijkend van bouwhoogte, vorm, kleur of materiaal en zorgen voor extra variatie.
20
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Referentiebeelden woningen (bron: Masterplan Deest Zuid)
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
21
22
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Hoofdstuk 4 4.1
Beleid
Rijksbeleid
4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is door het Rijk opgesteld. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 wordt hierin de langetermijnvisie in beeld gebracht. Op nationale belangen wil het Rijk (net als nu) sturen en richting geven. Hiervoor worden vier prioriteiten onderscheiden: 1. 2. 3. 4.
Ruimte voor klimaat adaptatie. Duurzaam economisch groeipotentieel. Sterke en gezonde steden en regio's. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Om invulling te kunnen geven aan deze vier prioriteiten hanteert het rijk de volgende drie afwegingsprincipes: 1. 2. 3.
Combinaties van functies gaat voor enkelvoudige functies. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Afwentelen wordt voorkomen.
Verduurzaming is het meest urgent in de meest milieubelaste en kwetsbare gebieden, zoals nabij waardevolle natuurgebieden (bijv. met een grote culturele waarde) en grondwaterbeschermings-gebieden, bij gebieden waar de concentratie van bedrijven groot is of waar bedrijven dicht op bewoond gebied zijn gesitueerd.
4.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), ook wel bekend als de AMvB Ruimte, zijn 13 nationale belangen opgenomen die juridische borging vereisen met het oog op een goede ruimtelijke ordening. Het Barro is op 30 december 2011 deels in werking getreden en met enkele onderwerpen aangevuld per 1 oktober 2012. Het besluit is gericht op doorwerking van de nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Dit betreft onder meer het Nationale Natuurnetwerk (voorheen de Ecologische Hoofdstructuur) en Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. Deze ontwikkeling is niet gelegen in of nabij een gebied waarin het Rijk een nationaal belang heeft aangewezen. Het Barro heeft daarom geen consequenties voor het planvoornemen. 4.1.3 Besluit ruimtelijke ordening; ladder voor duurzame verstedelijking Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is per juli 2017 op onderdelen gewijzigd. In artikel 3.1.6 van het Bro is de 'motivering duurzame verstedelijking' opgenomen. Deze ladder stelt eisen aan de onderbouwing in bestemmingsplannen die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maken. De motivering duurzame verstedelijking richt zich op substantiële veranderingen en bouwplannen, die qua aard en omvang zodanig zijn, dat voor mogelijke leegstand elders gevreesd zou kunnen worden.
Het doel is om overbodige bouwplannen (kantoren, woningen) te voorkomen en hergebruik te stimuleren. Per 1 juli 2017 is een aantal wijzigingen op de eerdere ladder van kracht geworden. Op basis van deze gewijzigde tekst geldt in het geval dat het bestemmingsplan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, dat de toelichting een beschrijving dient te bevatten van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
23
ontwikkeling, de zogeheten Laddertoets. Voor woningbouwplannen geldt dat voor woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. De Laddertoets moet alleen worden uitgevoerd indien deze stedelijke ontwikkeling ook 'nieuw' is. Het planvoornemen betreft een nieuwe stedelijke ontwikkeling van 99 appartementen en 256 grondgebonden woningen. Er vindt een toename van maximaal 355 wooneenheden plaats binnen het plangebied. Hiermee is de planontwikkeling officieel Ladderplichtig volgens de ladder duurzame verstedelijking. Betreffende de Laddertoets gelden de volgende criteria voor het planvoornemen: Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling?
4.2
Provinciaal beleid
4.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben de Provinciale Staten de omgevingsvisie van de provincie Gelderland vastgesteld. De omgevingsvisie is op 1 maart 2019 in werking getreden. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland is een structuurplan van de provincie Gelderland, met als doel een gaaf Gelderland te behouden en te ontwikkelen voor de toekomst. Daarbij staat een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. In de omgevingsvisie is een zevental ambities opgenomen. Deze omvatten, in grote lijnen, de volgende onderwerpen: Energietransitie: van fossiel naar duurzaam Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer Circulaire economie: sluiten van kringlopen Biodiversiteit: werken met de natuur Bereikbaarheid: duurzaam verbonden Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam
24
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland: Woon- en leefomgeving Op het gebied van Woon- en leefomgeving hanteert de Provincie Gelderland de volgende kernbegrippen: dynamisch, divers en duurzaam. Binnen het hoofdstuk Woon- en leefomgeving is opgenomen dat de Provincie streeft naar een duurzaam en divers woon- en leefklimaat dat weet te anticiperen op ontwikkelingen. Hieruit vloeit de ambitie voort binnen Gelderland een aanbod aan woningtypen en woonmilieus passend bij de diversiteit aan woningvraag te realiseren; voor ieder een passende, duurzame woning. De appartementen en de grondgebonden woningen worden gerealiseerd voor diverse doelgroepen, van sociale huur, goedkope huur tot dure koop en vrije kavels. Circa de helft van de appartementen en één vijfde van de grondgebonden woningen worden gerealiseerd in de sociale sector. Het planvoornemen voorziet in een uitbreiding van het woningaanbod binnen stedelijk gebied. Het plangebied is verder niet gelegen binnen overige invloedsferen van de Omgevingsvisie. Gelet op vorenstaande is het planvoornemen in lijn met de woonvisie zoals vastgesteld in de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. 4.2.2 Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening Gelderland is vastgesteld door Provinciale Staten op 24 september 2014 en in werking getreden op 18 oktober 2014. De Omgevingsverordening is voor het laatst geactualiseerd in januari 2023.
Voorliggende ontwikkeling zal moeten voldoen aan de regels in de Omgevingsverordening. De Omgevingsverordening richt zich op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en bodem. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De voorliggende ontwikkeling ligt niet binnen een Nationaal Landschap, de Romeinse Limes, de Groene Ontwikkelingszone (GO), het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Hollandse Waterlinie. De locatie maakt ook geen deel uit van een ganzenfoerageergebied of beschermingsgebied natte landnatuur. Wonen Voor het plangebied zijn de sectorale bepaling met betrekking tot nieuwe woonlocaties (artikel 2.2.1.1) van belang. Nieuwe woonlocaties kunnen slechts worden toegestaan wanneer dit past in het vigerende door Gedeputeerde Staten vastgestelde Kwalitatief Woonprogramma successievelijk de door Gedeputeerde Staten vastgestelde kwantitatieve opgave wonen voor de betreffende regio. Omdat op de planlocatie reeds woningen zijn voorzien, is deze ook reeds onderdeel van het woonbeleid. Het vastgestelde woonprogramma voor de regio waarin de planlocatie is gelegen betreft de Woonagenda subregio Nijmegen e.o. 2020-2030 (per 1-7-2023 geldt de Woondeal 2.0).
In paragraaf 4.3.1 is toegelicht hoe het voornemen binnen deze woonagenda past. Gelet op het bovenstaande kan worden gesteld dat het ruimtelijk voornemen past binnen de provinciale kaders die worden gesteld in de Omgevingsverordening Gelderland.
4.3
Regionaal beleid
4.3.1 Woondeal 2.0 Regio Arnhem-Nijmegen In 2020 zijn gemeenten binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, provincie Gelderland en Rijk een langjarig partnerschap aangegaan voor een beter werkende woningmarkt. Het partnerschap is vastgelegd in de woondeal uit 2020. Marktpartijen en woningcorporaties hebben hun ondersteuning hierbij uitgesproken. Met de geactualiseerde Woondeal 2.0, vastgesteld op 8 maart 2023, onderkennen partijen de bovengemiddeld grote woonopgave, continueren de samenwerking uit 2020 en geven het partnerschap verder vorm. De Woondeal 2.0 zet in op zeven werkafspraken:
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
25
1.
Woningbouwopgave en versnelling
2.
Betaalbare woningen voor lage en middeninkomens
3.
Huisvesting aandachtsgroepen
4.
Klimaatadaptief, conceptueel en circulair bouwen
5.
Leefbaarheid en stadsvernieuwing
6.
Verstedelijking en gebiedsontwikkeling
7.
Overige thema's als vakantieparken, stikstof en elektriciteitsnetwerken
Partijen streven naar de bouw van 33.000 woningen tot en met 2030 in de Groene Metropoolregio. En richting 2040 zo'n 55.000 woningen. De woningbouwopgave voor gemeente Druten is 910 woningen tot en met 2030. Op dit moment is er tot en met 2030 voldoende plancapaciteit om de opgave in te vullen. Deze capaciteit ligt geleidelijk boven 130% van de geambieerde nieuwbouw. Daarmee is in theorie voldoende plancapaciteit. Voorliggend plan met 355 woningen is opgenomen in de plancapaciteit en draagt dus bij om de gestelde kwantitatieve woningbouwopgave te behalen. In lijn met de nationale doelstelling om toe te groeien naar tweederde betaalbare nieuwbouwwoningen, wordt ingezet op een vergroting van de beschikbaarheid van woningen voor mensen met lage en middeninkomens, waaronder veel starters. Iedere gemeente zorgt vanaf 2025 binnen de gemeentebrede nieuwbouwopgave voor minimaal 30% sociale huur en minimaal 35% middenhuur en betaalbare koop (tot € 355.000, landelijke betaalbaarheidsgrens, prijspeil 2023). Op basis van het woningbehoefteonderzoek zet de regio zich ervoor in dat een deel van het middensegment bestaat uit betaalbare koopwoningen voor lagere inkomens, met een prijs van maximaal € 250.000 of middenhuur (woningen tussen € 808-€ 1.123, prijspeil 2023).
Op basis van het woningbehoefteonderzoek is er ruimte voor uitwisseling tussen de betaalbare segmenten, met dien verstande dat er voldoende sociale huurwoningen en middenhuur/betaalbare koopwoningen voor lagere inkomens worden toegevoegd. Er wordt gezorgd voor voldoende betaalbare woningen voor aandachtsgroepen en een evenwichtige spreiding daarvan over de gemeenten. Specifieke aandacht is nodig voor de ondersteuning van de woonbehoeften van ouderen. Er is een toenemende behoefte aan woningen die aansluiten bij de wensen van ouderen. 4.3.2 Woonagenda subregio Nijmegen e.o. 2020-2030 Voor plannen waar per 1 juli 2023 nog geen bestemmingsplan of overeenkomst is gesloten, gelden de uitgangspunten van de Woondeal 2.0 Regio Arnhem-Nijmegen. Voorliggend initiatief is echter opgestart toen de Woondeal 2.0 nog niet van kracht was en gaat dus uit van de uitgangspunten van het regionale woonbeleid vóór de Woondeal 2.0; de Woonagenda subregio Nijmegen e.o. 2020-2030. In de Woonagenda wordt onder meer gesteld dat minimaal 50% van de nieuwbouwwoningen in het betaalbare segment moeten worden gerealiseerd. De Woondeal 2.0 stelt dat op regionaal niveau wordt toegewerkt naar tweederde deel betaalbare huur- en koopwoningen. Met 66% van de te realiseren woningen die in het betaalbare segment vallen, sluit het initiatief aan op de uitgangspunten van de Woonagenda en de Woondeal 2.0.
Daarnaast wordt ruim 25% van de woningen in het sociale segment gerealiseerd. Hiermee werkt het initiatief toe naar de doelstelling van 30% sociale huur in de gemeentebrede woningbouwprogrammering. Voorliggend initiatief sluit hiermee aan op de uitgangspunten van zowel Woondeal 2.0 als Woonagenda.
26
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
4.4
Gemeentelijke beleid
4.4.1 Structuurvisie Druten De Structuurvisie Druten is vastgesteld op 16 februari 2012 door de gemeente Druten. De Structuurvisie bevat de visie op de ontwikkelingen voor de gemeente voor de komende 10 jaren. Uitgegaan wordt van groei van de gemeente, waarbij de mogelijkheden in het bestaande stedelijk gebied worden benut. Daarbij wordt de bestaande kwaliteit versterkt. Insteek van de invulling van de woonbehoefte is dat de woningen aan de wensen van de specifieke doelgroepen beantwoorden. Daartoe moet per invulling worden afgewogen welke woningen ter plaatse moeten en kunnen worden gerealiseerd. Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Nieuwe woningen zijn dan ook levensloopbestendig. Daarnaast wordt ruimte geboden aan particulier opdrachtgeverschap, zodat nieuwe bewoners zelf aan de invulling van hun woning en de openbare ruimte meebepalen. Het voorgaande is ook opgenomen op de kaart die tot de Structuurvisie behoort. Hieronder is een uitsnede opgenomen van deze kaart voor de kern Deest.
Uitsnede kaart Structuurvisie Druten van de kern Deest
De locatie van de ontwikkelingen is gelegen binnen twee verschillende aanduidingen op deze kaart, te weten 'Uitbreiding woningbouw / herontwikkeling (roze)' en 'Gemengde functie buitengebied / verbreden landbouw (geel)'. Het realiseren van het nieuwe woningbouwgebied is passend in het beleid zoals opgenomen in de Structuurvisie. Het wordt aansluitend gerealiseerd aan de kern Deest, op een locatie die is aangewezen voor de ontwikkeling van woningbouw. Ook de te realiseren woningen en appartementen sluiten aan bij het beleid, want deze worden voor verschillende doelgroepen gerealiseerd en er is sprake van vrije kavels.
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
27
4.4.2 Woonvisie Gemeente Druten 2016-2021 In 2016 heeft de gemeente Druten haar nieuwe woonvisie opgesteld. Bij de woonvisie zijn diverse aanvullingen vastgesteld, de meest recente op 15 december 2021. De visie is beschreven aan de hand van vijf speerpunten: 1. 2. 3. 4. 5.
Faseren, doseren en samenwerken Invulling geven aan woonwensen Betaalbaar wonen Leefbare wijken en dorpen Toekomstbestendig wonen
1. Faseren, doseren en samenwerken Omdat de groei van het aantal huishoudens in Druten de komende jaren doorzet, zetten we in op het vergroten van de woningvoorraad. We streven naar een goede afstemming van vraag en aanbod op de woningmarkt, zowel kwantitatief als kwalitatief. We gaan dit doen in samenwerking met de gemeenten uit de subregio Nijmegen. 2. Invulling geven aan woonwensen Druten is een echte gezinsgemeente. De komende jaren versterken we dit profiel verder. Met name door het aanbod van betaalbare eengezinskoopwoningen te vergroten. Daarmee vergroten we de mogelijkheden van jonge gezinnen, voor wie het aanbod nu nog relatief beperkt is. Dat neemt niet weg dat Druten ook verder gaat vergrijzen. We zetten ons daarom in voor de bouw van maximaal aanpasbare woningen. Deze woningen zijn met eenvoudige maatregelen levensloopgeschikt te maken, maar zijn flexibel genoeg om op de lange termijn ook aantrekkelijk voor andere doelgroepen te blijven. Starters bieden we meer keuzemogelijkheden. Vooral door de doorstroming op gang te brengen via de bouw van woningen voor jonge gezinnen. Naast het invulling geven aan de woonwensen van de grote groep woningzoekenden, stimuleren we ook de bouw van onderscheidende woonconcepten (zoals innovatieve woonvormen op het vlak van wonen met zorg, herbestemming van karakteristiek vastgoed).
Om te zorgen dat vraag en aanbod in de toekomst goed op elkaar aansluiten, toetsen we nieuwe woningbouwinitiatieven aan een kwalitatief woningbouwkader. 3. Betaalbaar wonen De komende jaren neemt de behoefte aan sociale huur nog licht toe. Maar het is vooral belangrijk dat er meer doorstroming komt op de huurmarkt. Als scheefwoners naar een meer passende huur- of koopwoning verhuizen, komen sociale huurwoningen beschikbaar voor de laagste inkomensgroepen. Om dit te bereiken is het noodzakelijk dat er voldoende alternatieven op de woningmarkt voor de middeninkomens zijn. Voor corporaties blijft het mogelijk om huurwoningen te verkopen. Mits zij voldoen aan een aantal voorwaarden. Belangrijk is daarbij dat de totale sociale huurvoorraad voorziet in de toekomstige vraag en dat het mogelijk blijft om in elke kern van de gemeente Druten een sociale huurwoning te huren. 4. Leefbare wijken en dorpen De gemeente is in de eerste plaats verantwoordelijk voor de leefbaarheid van de wijken en dorpen. Zij vraagt hierbij ook een inspanning van de corporaties. Corporaties hebben namelijk een taak om de leefbaarheid in buurten waar zij veel woningbezit hebben, op orde te houden. Het werkveld ‘leefbaarheid’ is met de invoering van de Woningwet voor corporaties wel aanzienlijk ingeperkt.
Vooral op het vlak van het schoon, heel en veilig houden van de buurt hebben corporaties nog mogelijkheden om hierin een bijdrage te leveren. Corporaties mogen jaarlijks maximaal €125 per sociale huurwoning per jaar uitgeven aan leefbaarheid, maar het is vooral belangrijk om bij de jaarlijkse prestatieafspraken met elkaar af te spreken waaraan dit leefbaarheidsbudget wordt besteed.
28
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Voor Deest en Druten Zuid is de opgave groter dan gemiddeld in de gemeente. Hiervoor gaan gemeente en Standvast Wonen de mogelijkheden onderzoeken om een Masterplan op te stellen voor een integrale aanpak van de woonomgeving op deze locaties. 5. Toekomstbestendig wonen Toekomstbestendig wonen bestaat uit twee elementen; levensloopgeschiktheid en energiezuinigheid: Levensloopgeschikt wonen Onze grootste opgave ligt op het vergroten aantal levensloopgeschikte woningen. Dit doen we door het aanpassen van de bestaande voorraad en door nieuwbouw. Met name in de particuliere voorraad ligt er nog een grote opgave. Particuliere woningbezitters maken we meer bewust van het belang om tijdig na te denken over aanpassing van de woning of verhuizen. Het bieden van een financiële stimulans zoals de Blijverslening kan daarbij helpen. Ook in de huursector ligt nog een opgave. Maar niet alle woningen lenen zich voor aanpassing tot een levensloopgeschikte woning. Daarom maakt ook deze sector een afweging tussen aanpassen van de woning of het voorsorteren op een verhuizing naar een meer geschikte woning. Een deel van de oudere zorgvragers komt niet meer in aanmerking voor intramurale huisvesting, maar is eigenlijk ook niet meer in staat om volledig zelfstandig wonen.
Met zorgpartijen gaan we het gesprek aan om de behoefte aan een woonvorm met enige beschutting scherp te krijgen en vervolgens met een plan van aanpak komen. Bij andere zorgvragers (zoals mensen met een verstandelijke beperking of GGZ cliënten) is vooral goede woonbegeleiding belangrijk. Binnen bestaande complexen waar veel van deze zorgvragers wonen willen we met betrokken partijen kijken of het woningaanbod (en aanvullende begeleiding) voor deze doelgroepen vergroot kan worden. Energiezuinig wonen Ook op dit vlak ligt er een grote opgave om met name de bestaande particuliere voorraad energiezuiniger te maken. De particuliere woningbezitter is daarbij aanzet. Aan ons als gemeente de taak om hen het belang en de mogelijkheden van het aanpassen van de eigen woning in te laten zien. In de huursector spreken we met corporaties af dat in 2020 de huurvoorraad gemiddeld op label B niveau zit. Dit moet leiden tot lagere woonlasten voor de huurders. De komende jaren bieden we als gemeente onze inwoners een collectieve inkoopregeling aan voor zonnepanelen. Hierdoor wordt het voor bewoners financieel aantrekkelijker om zonnepanelen aan te schaffen. Met de corporaties willen we afspraken maken om deze regeling ook voor huurders beschikbaar te stellen. Tot slot streven we ook naar een meer klimaatbestendige woonomgeving.
Dat betekent dat we bij het ontwerp van nieuwe locaties aandacht hebben voor een gunstige zonligging van de woningen (i.v.m. zonnepanelen) en voor natuurlijke waterbergingsmogelijkheden om felle hoosbuien op te vangen (minder stenen, meer gras en grond als oppervlak). De aanvulling op de Woonvisie van 15 december 2021 is relevant voor het planvoornemen. Het huidige beleid geeft een duidelijke onderbouwing voor de noodzaak om goedkope huur- en koopwoningen te bouwen. Zowel lokale als regionale beleidskaders laten zien dat er een grote behoefte is aan dit segment. Er wordt in het huidige beleid echter nog geen onderbouwing gegeven waarom het wenselijk is dat goedkope huur- en koopwoningen ook op de langere termijn voor het goedkope segment behouden moeten blijven. Bij bouwlocaties op gemeentegrond is het eenvoudiger om te sturen welke woningen er gebouwd gaan worden. De gemeente Druten bezit echter weinig eigen grondlocaties om woningbouw te realiseren. Het vroegtijdig maken van afspraken met grondeigenaren over het toevoegen en behouden van het goedkope segment is daarom essentieel. Om die afspraken te kunnen maken met grondeigenaren en ontwikkelaars over inzet van instrumenten is een goede argumentatie nodig voor welke termijn deze instrumenten moeten worden ingezet. Het is daarom van belang om op korte termijn deze termijn te verankeren in het beleid.
Daarnaast doet de overheid veel moeite om goedkope en betaalbare huur- en koopwoningen te (laten)
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
29
realiseren. Deze komen er namelijk niet vanzelf. Samen met de Drutense woningcorporaties wordt er hard gewerkt aan het toevoegen van nieuwbouw van sociale huurwoningen. Marktpartijen zijn bereid een deel van hun programma in goedkope/betaalbare categorieën te realiseren, en zo de doelgroep van dit marktsegment kansen op de woningmarkt te bieden. Om te voorkomen dat binnen korte tijd na realisatie deze woningen tegen hoge prijzen op de markt komen, en dan dus niet meer bereikbaar zijn voor deze doelgroep, is het nodig dit te reguleren. In Druten is, net als veel andere gemeente, een flink tekort aan betaalbare woningen. Naar verwachting blijft de woningmarkt de komende jaren nog onder spanning staan. Voorliggend plan voorziet in het realiseren van diverse soorten woningen in verschillende prijsklassen. Hiermee wordt aangesloten op het beleid zoals opgenomen in de Woonvisie.
30
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Hoofdstuk 5 5.1
Ruimtelijke aspecten
Flora en Fauna
5.1.1 Soortenbescherming Aelmans Milieu heeft een quickscan flora en fauna uitgevoerd met betrekking tot het voorkomen van beschermde flora en fauna ter plaatse van de beoogde Woningbouwontwikkeling Deest-Zuid (zie ook Rapportnummer: N230390.003, datum rapportage : 21 november 2023, versie 1, bijlage 3). De quickscan heeft tot doel vast te stellen of de beoogde ingrepen van invloed kunnen zijn op beschermde soorten en beschermde gebieden. In de quickscan wordt de (mogelijke) aanwezigheid beschreven van de in paragraaf 3.1, 3.2 en 3.3 van de Wet natuurbescherming (Wnb) opgenomen soorten. Op basis van de quickscan die is uitgevoerd ter plaatse van enkele agrarische percelen ten zuiden van de dorpskern van Deest kan niet worden uitgesloten dat de voorgenomen herontwikkeling een negatieve invloed heeft op beschermde soorten vanuit de Wet natuurbescherming in deellocatie 4. In onderstaande tabel is vermeld op welke manier het plangebied gebruikt kan worden door beschermde flora en fauna.
Deellocatie 4 betreft een fruitgaard meest zuidooselijkin het plangebied (fase 3 in de bouwfasering) welke nog in gebruik is. Aan de noordzijde van deellocatie 4 is een open stuk waar enkel nog de palen van de sproei installatie staan. Hierbij zijn enkele braakballen aangetroffen van vermoedelijk de steenuil. Aan de oostgrens net buiten deellocatie 4 staan enkele forse bomen, eik wilg en populier. Hierin zijn enkele gaten waargenomen. Voor de overige deellocaties kan op basis van de quickscan die is uitgevoerd ter plaatse worden uitgesloten dat de voorgenomen herontwikkeling een negatieve invloed heeft op beschermde soorten vanuit de Wet natuurbescherming mits aan de zorgplicht wordt gehouden en de twee notenbomen behouden blijven. Om vast te stellen of de beoogde activiteit voor de steenuil een negatief effect heeft dient een nader en soort specifiek onderzoek te worden uitgevoerd. Voor de geplande ingreep moeten alle aanwezige bomen en struiken, met uitzondering van de twee notenbomen op deellocatie 2, worden gerooid. De te rooien bomen kunnen tijdens het broedseizoen niet jaarrond beschermde nesten bevatten. Door de geplande ingreep kunnen deze nesten verstoord worden. In de bomen zijn geen gaten of holen aanwezig en zijn voor vleermuizen derhalve ongeschikt als verblijfplaats de twee noten bomen op deellocatie twee hebben dit wel maar blijven behouden.
De bomen maken geen onderdeel uit van een lijnvormig element. Onder artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming geldt er een zorgplicht voor alle in het wild levende dieren en planten en ook gebieden. Volgens de zorgplicht dienen er, in redelijkheid, zo veel mogelijk maatregelen
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
31
genomen te worden om onnodig doden, verwonden of schade aan dieren, planten en gebieden te voorkomen. Dit geldt in praktijk voornamelijk voor de minder streng beschermde soorten, waarbij onnodig doden, verwonden of beschadigen vermeden dient te worden. Door tijdens de ontwerpfase te denken aan “natuurinclusief” bouwen kunnen de nieuwe woonhuizen meer natuurwaarde bieden. Denk hierbij aan bijvoorbeeld ingebouwde nestkasten voor vleermuizen of huismussen en gierzwaluwen. Ook wordt aangeraden om de bestaande wadis extensief te gaan beheren en deze niet meer volledig kaal te maaien. Natuurinclusief bouwen en inrichten De gemeente streeft ernaar om de bebouwing en openbare ruimte te realiseren volgens principes van natuurinclusief bouwen. Hiermee helpen we de natuur en zorgen we ook voor minder hitte en wateroverlast. Denk hierbij aan groene gevels, groene daken, vogelhuisjes, insectenhotels en ingemetselde vleermuis-/vogelkasten. Groen helpt tegen hitte en wateroverlast tijdens piekbuien. 5.1.2 Gebiedsbescherming Er dient aannemelijk te worden gemaakt dat het plan geen negatieve effecten heeft op de instandhoudingsdoelstellingen van Europees beschermde Natura2000-gebieden en het provinciaal natuurnetwerk (Gelders Natuurnetwerk en de Groene Ontwikkelingszone).
Door PouderoyenTonnaer is een Notitie beoordeling stikstof, datum 20 november 2023, project P230129.002 uitgevoerd (zie ook bijlage 4 waarin e.e.a. inzichtelijk is gemaakt). Hieruit volgen onderstaande bevindingen. Omdat feitelijk er gedurende de realisatie in 10 jaar ieder jaar een andere situatie aan de orde is, maar niet exact vast staat welk aantal woningen per jaar exact gebouwd wordt en welk aantal dan ook al in gebruik is, zijn de berekeningen bij deze notitie worst-case uitgevoerd voor een maximaal bouwjaar waarin 60 woningen worden gerealiseerd en een fase eindgebruik, tevens maximaal gebruik van alle woningen. Uitgaande van de emissiefactoren voor verkeer in 2030 en dus niet in 2034 of later. In de referentiesituatie is rekening gehouden met de emissies t.g.v. de aanwending van mest, gemiddeld 25 kg Nh3 per hectare per jaar. Er is geen rekening gehouden met andere emissies, zoals emissies t.g.v. het gebruik van landbouwvoertuigen. Uit de AERIUS-berekening die is bijgevoegd blijkt dat er per saldo sprake is van een afname van de stikstofdepositie. De berekende afname is (maximaal) 0,39 mol/ha/jaar voor de Rijntakken en 0,04 mol/ha/jaar voor de Veluwe. De depositie t.g.v. de emissies in de referentiesituaties is groter dan de depositie t.g.v.
een gecombineerd van effect van de voorgenomen ontwikkeling: verkeer van 355 woningen en de bouw van 60 woningen in een zelfde jaar. Daarbij is voor de gebruiks- en realisatiefase een worst-case benadering gekozen: de emissies die het resultaat zijn van de bouw en het gebruik van de woningen zullen naar verwachting lager zijn als waarvan is uitgegaan in de berekeningen. De berekende afname is daarom waarschijnlijk groter dan berekend. De hoogste berekende bijdrage in de referentiesituatie is 0,50 mol/ha. De hoogste berekende bijdrage in de gebruiksfase + realisatiefase (worst-case benadering) is 0,16 mol/ha/jaar. Dat betekent dat er ook bij een veel lagere gemiddelde emissie t.g.v. aanwending van mest in de referentiesituatie, er nog steeds per saldo sprake is van een afname van de stikstofdepositie. Daarnaast blijkt uit de gegevens uit Aerius Monitor en de Natuurdoelanalyse voor de Rijntakken dat stikstofdepositie geen knelpunt voor het Natura2000-gebied de Rijntakken. Uit de Natuurdoelanalyse uit mei 2023 voor de Rijntakken blijkt dat voor de habitattypen in de omgeving van het plangebied (binnen 25 km) de uitgevoerde en geprogrammeerde maatregelen zorgen voor het tegengaan van verslechtering van habitattypen en leefgebieden én borgen dat het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen (voor zover het uitbreiding of verbetering betreft) binnen bereik is en blijft.
Significante negatieve effecten t.g.v. stikstofdepositie op Natura2000-gebieden zijn daarmee met zekerheid uit te sluiten. Vanwege de afstand geldt dat ook voor andere effecten (verdroging, verstoring e.d.). Het aspect
32
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
stikstof en de bescherming van Natura2000-gebieden vormt geen belemmering voor het voornemen.
5.2
Cultuurhistorie en archeologie
5.2.1 Cultuurhistorie De onderstaande afbeeldingen tonen de veranderingen in het landschap tussen 1850 en 2020. Op de kaart van 1850 is te zien dat Deest zich begon te ontwikkelen op de oeverwal langs de dijk. Direct grenzend aan de planlocatie strekt zich een rij bomen uit langs de oostelijke plangrens. Verder is in deze periode de Waalbandijk aangelegd naar de uiterwaarden in het noordwesten, in voorbereiding op de toekomstige steenfabriek. De eerste gebouwen van de steenfabriek zijn in de kaart van 1900 weergegeven net als de realisatie van de Broeksche Leigraaf in het zuiden. In 1950 breidt Deest zich verder uit. Dit gebeurt langs de Grotestraat richting het zuiden. De eerder ontgonnen gronden op de oeverwallen worden in deze periode ingezet voor fruitteelt. Daarnaast worden er in het oosten van Deest nieuwe bospercelen aangeplant. Op de kaart van 1975 is een aanzienlijk verschil te zien met de voorafgaande jaren. De eerder aangeplante bomen in het oosten zijn gekapt om plaats te maken voor een zandwinningsplas (de Ganzenkuil). In de westelijke uitwaarden nabij de steenfabriek ontstaat ook een zandwinplas. Een tweede steenfabriek wordt in het noorden nabij Deest gerealiseerd. Tot slot is in deze periode de stedelijke uitbreiding in het zuiden van Deest grotendeels voltooid.
De ontwikkeling van de omgeving door de jaren heen (bron: topotijdreis.nl)
Op de kaart van 1990 is te zien dat in het zuiden de N322 is gerealiseerd. In de kaart van 2000 is op te merken dat er een intensivering van de fruitteelt in het gebied heeft plaatsgevonden. Dit gebeurt zowel in het plangebied als aangrenzend. Rond deze periode is ook de knik in de Broeksche Leigraaf rechtgetrokken. Verder wordt er een de tweede zandwinplas (Uiver Meertje) ten zuiden van de planlocatie gegraven. Daarnaast wordt er opgaande beplanting in de oostelijke uiterwaarden aangebracht eveneens als bosschages rondom de Ganzenkuil. Het Uiver Meertje wordt in 2015 rondom voorzien van robuuste beplanting. In 2020 vindt de derde zandwinning plaats naast het Uiver Meertje. Deze is in de huidige situatie nog steeds operationeel. Binnen het plangebied is de korte bomenrij aan de zuidoostelijke plangrens het enige cultuurhistorisch element nabij de planlocatie dat bewaard is gebleven.
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
33
De ontwikkeling van de planlocatie door de jaren heen (bron: topotijdreis.nl) De historische verkaveling van het plangebied is nu nog af te lezen. De percelen waren met beplanting begeleid. Het grondgebruik was divers: akkers, weilanden en enkele boomgaarden die zich in de tweede helft van de vorige eeuw uitgebreid hebben, nog steeds binnen de herkenbare verkaveling. In de beleidsnota 'Samen in verscheidenheid' (Beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten) is aan het plangebied grotendeels een middelhoge cultuurhistorische waarde toegekend en in het zuidelijke deel een hoge waarde voor het oude lint, de Van Heemstraweg als verbindingsweg vanwege de historisch-infrastructurele betekenis en de voorkomende historische bebouwing langs deze weg. Om daar ook naar de toekomst toe zorgvuldig mee om te gaan, is er in de planregels van dit bestemmingsplan een bescherming opgenomen, zie Artikel 9 Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied. Het Masterplan beschrijft hierover aanvullend het volgende: Deest Zuid heeft een aantal bijzondere eigenschappen. Het is gelegen tussen twee cultuurhistorische linten die het dorp verbinden met de omgeving.
De Grotestraat en de Vriezeweg zijn de cultuurhistorische linten die een belangrijke rol spelen in de ontsluiting van het gebied.Behalve ontsluitingswegen voor auto’s is het ook de toegang tot gebied de Uivermeertjes. Daarnaast heeft de plek cultuurhistorische eigenschappen. Fruitgaarden waar de boeren werkten waren gelegen achter de lintbebouwing. Het groene straatje is nog een cultuurhistorisch verbinding vanaf deze gaarden naar de Grotestraat toe. Over de Grotestraat liepen de mensen naar de kerk. Bij de kerk is de begraafplaats voor Katholieken gesitueerd. Joden werden begraven op een begraafplaats nabij het Groene straatje. Mensen die niet katholiek waren of waarvan men het geloof niet wist werden begraven op de ongelovigen-begraafplaats. Nabij deze plek staat nog een aantal hoogstam fruitbomen en een oude knot-es. 5.2.2 Archeologie Momenteel wordt archeologisch onderzoek verricht. De resultaten zullen t.z.t. worden verwerkt in deze paragraaf. Daarin zal ook het belang van het provinciale archeologische beleid en bescherming van het monument worden meegenomen. Er zijn archeologische zones en er is een archeologisch monument. Het archeologisch monument is een zeer bijzonder nationaal monument, er zijn opgravingen gedaan uit de steentijd. Behalve stenen vondsten lijkt hier ook organisch materiaal aanwezig te zijn.
Het is een mooie kans om het verhaal van de plek te vertellen. Dit is mogelijk door toepassing van een informatiebord, een speelplek die verwijst naar de steentijd of door bijvoorbeeld de balustrades van bruggen in te vullen met een bijzondere ornamentering.
34
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Het is ook een belemmering; het archeologisch monument kan niet worden bebouwd. Uitgangspunt is dat er niet dieper dan 50 cm mag worden gegraven. Het perceel met het archeologisch monument wordt derhalve gebruikt voor een groene inrichting raamwerk en eventueel een ondiepe wadi/ droge rivier. Aan deze zone is een aparte dubbelbestemming Artikel 8 Waarde - Archeologisch monument toegekend. De archeologische zones zijn plekken waar wel gebouwd kan worden maar waar rekening gehouden dient te worden met mogelijke archeologische vondsten tijdens de bouw van de woonwijk. Voor het Archeologisch monument (zie ook onderstaand beeld uit het Masterplan) in het gebied gelden vooralsnog de volgende randvoorwaarden, waar in het Masterplan op is geanticipeerd: • Advies om vanaf 50 cm diepte de grond onberoerd te laten • Grondwaterstand mag niet te veel afwijken • Hier kunnen geen grote, diep wortelende bomen staan • Hier kan niet worden gebouwd • Begraafplaats voor ongelovigen blijft een aandachtspunt
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
35
Op basis van de actuele plansystematiek van dubbelbestemmingen voor archeologie in de gemeente Druten, is ook in dit plan een tweede dubbelbestemmingen opgenomen, namelijk Artikel 7 Waarde - Archeologie 2, overeenkomstig de nu bekende verwachtingswaarde. De redenen voor het toekennen van deze dubbelbestemming zijn als volgt: De ondergrens voor onderzoek voor Waarde - Archeologie 2 is 100 m2, een waarde die overeenkomt met de ondergrens die in de wet is opgenomen. Dat betekent weliswaar een afschaling van enkele zones die in het vigerende plan Waard - Archeologie 1 (ondergrens 50m2) zijn, maar de begrenzing van die zones heeft toch al geen relatie met de begrenzing van de archeologische vindplaatsen uit het onderzoek in 2003 (RAAP rapport 742, zie Bijlage 5 Archeologische rapportage) en de update van het verwachtingsmodel (RAAP rapport 6550, zie Bijlage 6 Aanvullende archeologische rapportage). Deze aanpassing houdt praktisch in dat de ondergrens van 50 m2 naar 100 m2 wordt opgerekt, een relatief klein verschil, zeker omdat dit een terrein is dat
36
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
grootschalig ontwikkeld wordt. Omdat de begrenzing van de zones met hoge archeologische verwachting nog niet definitief is, is het ook niet mogelijk om de zones met lagere verwachting (Archeologie 3, 4 of 5) definitief vast te stellen. Daarom worden deze bestemd als Archeologie 2.
5.3
Landschap
Deest grenst aan de Waal en maakt daarmee deel uit van het rivierengebied. Het dorp is gelegen op een oeverwal. Dit zijn zandophopingen die zijn ontstaan door het buiten de oevers treden van de rivier. Deze drogere en hoger gelegen gebieden werden als eerste bewoond, waarop ook de infrastructuur, boomgaarden en akkers zijn aangelegd. Wanneer de rivier buiten haar oevers trad, werden eerst de zwaardere deeltjes (zand) afgezet. Deze werden dichtbij de rivier afgezet en vormden zo de oeverwallen. De kleinere deeltjes (klei) werden verder van de rivier afgezet. Dit zijn de komgronden, die zich ten zuiden van Deest bevinden. In het noorden, aan beide zijden, bevinden zich ook twee uiterwaarden: de Winssense Waard in het oosten en de Afferdense en Deestse Waarden in het westen.
Versimpelde landschapsstructuurkaart
De komgronden en de oeverwallen vertonen verschillende landschapskenmerken. Historisch gezien werden de oeverwallen traditioneel gebruikt voor fruitteelt, terwijl de komgronden dienst deden als weiland of hooiland. Samen met het verschil in bebouwingsdichtheid ontstaat er een ruimtelijk contrast tussen het open komlandschap en het dichter bebouwde oeverwallenlandschap. Ten zuiden van de komgronden bevinden zich de donken. Dit zijn hoger gelegen rivierduinen in de nattere laaggelegen gebieden. Deze oude rivierduinen zijn gevormd door de Maas en de Waal. Aangrenzend aan deze donken loopt de Broeksche Leigraaf in oost-west richting, wat het belangrijkste waterhuishoudingssysteem in dit gebied vormt. Tijdens de ontginning van de broekbossen zijn er secundaire watergangen aangelegd die hierop zijn aangesloten om zo het water af te voeren. De ontginning hiervan is ook terug te zien in de perceelsvormen. Deze zijn door het verschil van landschapsgebruik anders dan op de oeverwallen en de donken. Het komgebied heeft een langwerpige blokverkaveling, terwijl de donken en oeverwallen een onregelmatigere blokverkaveling hebben. Ten oosten van het plangebied ligt de A50, die de verbinding tussen het noorden en zuiden van de Waal mogelijk maakt. De oost-west verbinding wordt verzorgd door de N322 (Maas en Waalweg).
De bermen langs deze weg zijn nagenoeg onbeplant, wat het open karakter van het komgebied behoudt. De N322 is verbonden met toegangswegen vanuit omliggende dorpen, en sommige van deze wegen zijn incidenteel voorzien van onderbroken bomenrijen.
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
37
Wat betreft de beplantingsstructuur op grote schaal, bestaat deze voornamelijk uit losstaande elementen. In het zuidelijke deel zijn enkele grotere bospercelen te vinden, terwijl rondom de zandwinplassen bosschages zijn aangelegd. Tot slot valt op dat de lijnstructuren in een noord-zuid richting liggen en regelmatig onderbroken zijn.
Groenstructurenkaart
Landschapselementen planlocatie In de huidige situatie betreft de planlocatie een agrarisch gebied. De meest omvangrijke landschapselementen zijn de bosschages rondom de zandwinplassen (donkergroen). In het oosten en zuiden van het gebied zijn deze bosschages te vinden. Verder zijn er rondom en in het zuiden van de planlocatie fruitkwekerijen (lichtgroen), die zijn voorzien van elzenwindsingels. Aan de westzijde van de planlocatie fungeert erfbeplanting als scheiding tussen de agrarische en woonpercelen (dunne stippellijn). Tot slot zijn er nog enkele onderbroken rijen bomen in het gebied, waaronder één binnen de planlocatie zelf (dikke stippellijn). Deze bomenrij langs de zuidoostelijk belendende Vriezeweg is een gedeeltelijke herplanting van een cultuurhistorische bomenrij. Vanuit het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) is het uitgangspunt om het landschapstype Waaloeverwal te integreren in stedelijke uitbreidingen van Deest. Door de van oudsher gegroeide patronen van dorpen, linten en kavels overheerst de kleinschaligheid op de oeverwal. Deze structuur is de inspiratie voor een nieuw landschappelijk raamwerk binne het plangebied. Het nieuwe landschappelijk raamwerk vormt het kader waarbinnen verschillende bouwblokken gefaseerd kunnen worden ontwikkeld.
Het raamwerk is een groen-blauw raamwerk; de hoofdwatergang verloopt vanaf Wilgenland in het noorden naar de Van Heemstraweg in het zuiden, onderweg krult het om het archeologische monument heen en maakt een lus rondom het eiland. Zo worden de hoofdgroenstructuren ook beelddragend voor de hoofdontsluitingen naar de woonvelden.
38
bestemmingsplan Deest-Zuid 2023
Landschappelijke structuur planlocatie Het nieuwe landschappelijk raamwerk vormt het kader waarbinnen verschillende bouwblokken gefaseerd kunnen worden ontwikkeld. Het raamwerk is een groen-blauw raamwerk; de hoofdwatergang verloopt vanaf Wilgenland in het noorden naar de Van Heemstraweg in het zuiden, onderweg krult het om het archeologische monument heen en maakt een lus rondom het eiland. Bij het toepassen van erfafscheidingen in het gebied wordt gestimuleerd om deze zoveel mogelijk als (gemengde) hagen of met groen begroeide (egelvriendelijke) schermen uit te voeren. Ook draagt dit bij aan het tegengaan van hittestress en is dit goed voor de biodiversiteit.
5.4
Verkeer en parkeren
5.4.1 Verkeer Binnen het plangebied worden diverse wegen aangelegd. Deze wegen ontsluiten de woonblokken en zorgen voor een logische routing. Evenwijdig aan de grote verkeersaders worden verbindingen voor het langzaam verkeer aangelegd. De wegen worden zodanig ontworpen dat deze de verkeersbewegingen kunnen accommoderen. De omliggende wegen zijn allemaal berekend op een beperkte toename van het aantal verkeersbewegingen. Vanwege het feit dat het woongebied meerdere ontsluitingen krijgt, zal de toename in verkeersbewegingen worden verdeeld over al deze wegen. De gemeente Druten heeft Goudappel B.V. opdracht gegeven de mobiliteitsstudie uit te voeren (zie Bijlage 2 Verkeersonderzoek). Uit deze studie blijkt na de ontwikkeling van de wijk Deest-Zuid in de gemeente Druten er sprake is van een verantwoorde verkeersdruk op de wegen in Deest. Voor de wegvakken rondom de projectontwikkeling zijn de verkeersintensiteiten in beeld gebracht. Er zijn twee situaties weergegeven: de huidige situatie (basisjaar 2019) en de toekomstige situatie inclusief plan Deest-Zuid (prognosejaar 2032). In het prognosejaar zijn ook alle andere vastgestelde ruimtelijke ontwikkelingen in de regio opgenomen. Op de omliggende kruispunten is er in de plansituatie sprake van een adequate doorstroming in de drukste ochtend- en avondspitsuren.