Concept Jaarrekening 2023 gemeente Druten dd 12-06-2024
Tekst van het document
Eind 2023 waren er in totaal 314 bomen besteld, waarvan een groot deel al geplant was in diverse kernen van de gemeente Druten. Overige bomen van dit aantal worden in het voorjaar 2024 geplant.
Openbare verlichting In Druten beheren we ca. 4.150 masten en 5.100 armaturen. In 2009 is het "Beleidsplan Openbare Verlichting 2009-2018" vastgesteld. Lichtmasten worden gecontroleerd op leeftijd en selectief getest. Aan de hand van deze gegevens stellen we een vervangingsplan op en voeren dat uit. We verlichten conform de richtlijn ROVL 2011 waarbij energieverbruik en duurzaamheid centraal staan. Bij nieuwbouw en reconstructies voldoen we aan deze richtlijn, bij renovaties streven we naar de ondergrens van de richtlijn zonder er lichtpunten bij te plaatsen. Om een beeld te krijgen op welke manier het openbare verlichtingsnet van de gemeente nog meer duurzaam gemaakt kan worden is er in 2019 een uitgebreide inventarisatie en inspectie uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn verwerkt in een vervangingsplan dat in 2021 aangeboden is aan de gemeenteraad. We gaan nu over tot het vervangen van de diverse armaturen voor LED verlichting.
Gebouwen Voor de gemeentelijke gebouwen wordt periodiek een Meerjaren OnderhoudsPlanning (MJOP) opgesteld. Dit MJOP geeft inzicht in het te verwachten onderhoud en de kosten van het onderhoud. Op basis van de MOP wordt het gemiddelde van de jaarlijkse kosten berekend wat de basis is voor de dotatie aan de voorziening gebouwenbeheer. Deze is in de exploitatiebegroting opgenomen. Per jaar wordt geschouwd of de geplande onderhoudsactiviteiten ook daadwerkelijk noodzakelijk zijn. Is het niet direct noodzakelijk dan worden de activiteiten doorgeschoven. Omgekeerd komt het ook voor dat onderhoudsactiviteiten eerder uitgevoerd moeten worden. Periodiek wordt het MJOP geactualiseerd. In 2023 is deze actualisatie weer uitgevoerd. In het eerste kwartaal van 2024 wordt het geactualiseerde MJOP en bijbehorende financiële voorzieningen voorgelegd aan de gemeenteraad.
47
2.3.4 Paragraaf financiering
Deze paragraaf is bedoeld om de uitvoering van de treasuryfunctie te kunnen volgen. Doelstellingen van het treasurybeleid De belangrijkste doelstellingen van het treasurybeleid zoals deze zijn vastgelegd in het Treasurystatuut zijn: ● Het verkrijgen en handhaven van toegang tot de financiële markten tegen acceptabele condities (financierings- en beleggingsfunctie); ● Het zoveel mogelijk beschermen van de gemeentelijke vermogens en (rente)resultaten tegen ongewenste financiële risico´s, zoals rente-, koers-, krediet-, valuta- en liquiditeitsrisico (risicomanagementfunctie); ● Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheersen van de geldstromen en financiële posities; ● Het opzetten en onderhouden van een goede en efficiënte financiële infrastructuur voor het beheer van de geldstromen en posities; Middels het vaststellen van de begroting geeft de gemeenteraad een mandaat af aan het college van burgemeester en wethouders om de in de financieringsparagraaf voorgestelde transacties ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. Het college mandateert de functionarissen van het domein bedrijfsvoering met inachtneming van het bepaalde in het Treasurystatuut om binnen de kaders van de financieringsparagraaf in de begroting en eventuele bijstellingen over te gaan tot het afsluiten van de feitelijke transacties.
Uitgangspunten risicobeheer Voor risicobeheer gelden als belangrijkste algemene uitgangspunten: ● De gemeente mag leningen of garanties uit hoofde van de “publieke taak” uitsluitend verstrekken aan door de gemeenteraad goedgekeurde derde partijen; ● Uitzettingen vinden uitsluitend plaats bij de schatkist van het Rijk.
Gemeentelijk kader De gemeenteraad heeft het treasurystatuut vastgesteld, geënt op de Wet FIDO. In het treasurystatuut wordt bepaald aan welke partijen en onder welke condities door de gemeente geld mag worden uitgeleend en bij welke partijen en onder welke condities beleggingen en financieringen kunnen plaatsvinden. De uitgangspunten zijn gebaseerd op een risicomijdend treasurybeleid.
Uitvoering beleidskader 2023 Ontwikkelingen 2023 BBV rentetoerekening De Commissie BBV (Besluit Begroting en verantwoording) heeft een “notitie rente” geschreven met bepalingen en richtlijnen. In de notitie wordt ingegaan op de verwerking van rentelasten en –baten in de begroting en jaarstukken. Doelstelling van deze notitie is het bevorderen van een eenduidige handelswijze over rente door gemeenten. De commissie adviseert het renteschema uit deze notitie op te nemen. De werkelijke rentekosten in 2023 die centraal op taakveld 0.5 (Treasury) vermeld staan, zijn met behulp van een renteomslag van 0,75% toegerekend aan de desbetreffende taakvelden. Dit vaste renteomslagpercentage mag niet hoger zijn dan de rente die wordt betaald over externe financiering, met een afwijking van maximaal 0,5%. In de begroting en jaarrekening 2023 is het renteomslagpercentage bepaald op 0,75%. In het volgende overzicht wordt inzicht gegeven in de rentelasten externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Schema rentetoerekening 2023 Rentelasten over de korte en lange financieringen a. b. Externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente c1. c2.
d1. d2.
Rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend Rente projectfinanciering Subtotaal Saldo door te berekenen externe rente
€ €
€
255.861 -45.449 €
210.412
€ €
-22.757 187.655
€
-22.757 n.v.t.
Rente toegerekend aan het eigen vermogen Rente toegerekend aan voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
€
n.v.t. 187.655
e.
Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag 0,75%)
€
423.829
f.
Renteresultaat Taakveld Treasury
€
236.174
Schatkistbankieren Per 15 december 2013 is schatkistbankieren verplicht. Dit betekent dat decentrale overheden hun tegoeden verplicht moeten aanhouden in de Nederlandse schatkist. De redenen voor deze maatregel zijn onder andere het verminderen van de risico’s van uitzettingen van overtollige middelen door decentrale overheden en het verlagen van de EMU-schuld van Nederland. In 2023 heeft onze gemeente in de loop van het jaar tijdelijk overtollige middelen gestald in de schatkist, aangezien we boven het vastgestelde drempelbedrag uit zijn gekomen. Voor het jaar 2023 was het drempelbedrag € 1.000.000. Ultimo 2023 is het bedrag dat Druten aanhoudt in de schatkist € nihil (ultimo 2022: € 4.143.662). Extern De voornaamste externe invloeden zijn veranderingen/ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt en economische indicatoren. Deze ontwikkelingen kunnen mede van invloed zijn op het herzien van de rentevisie. De lange rente is in 2023 verder opgelopen.
48
Risicobeheer Dit onderdeel geeft een samenvatting van het risicoprofiel van de gemeente. Onder risico´s worden verstaan zowel renterisico´s (vaste schuld en vlottende schuld) als liquiditeitsrisico´s en koersrisico´s. Om risico´s in algemene zin te beperken dient de uitvoering van de treasuryfunctie enkel de publieke taak van de gemeente. Een prudent beheer van de geldelijke middelen van de gemeente is vanzelfsprekend.
Kasgeldlimiet Via de renterisiconorm wordt bepaald welk renterisico de gemeente loopt op haar vaste schuld (leningen met een looptijd van langer dan één jaar). De renterisiconorm is bepaald op 20% van het begrotingstotaal. Dat wil zeggen dat in enig jaar niet meer dan 20% van het begrotingstotaal mag worden geherfinancierd. Hierbij is een minimumbedrag bepaald van € 2,5 miljoen. Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de langlopende schulden. Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijk opnieuw moet worden afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten. Als gevolg van deze norm kan een rentestijging op de kapitaalmarkt slechts gedeeltelijk en geleidelijk doorwerken in te betalen rentelasten over de vaste schuld.
Renterisiconorm en renterisico´s op vaste schuld in 2023 Via de renterisiconorm wordt bepaald welk renterisico de gemeente loopt op haar vaste schuld (leningen met een looptijd van langer dan één jaar). De renterisiconorm is bepaald op 20% van het begrotingstotaal. Dat wil zeggen dat in enig jaar niet meer dan 20% van het begrotingstotaal mag worden geherfinancierd. Hierbij is een minimumbedrag bepaald van € 2,5 miljoen. Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de langlopende schulden. Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen. Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijk opnieuw moet worden afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten. Als gevolg van deze norm kan een rentestijging op de kapitaalmarkt slechts gedeeltelijk en geleidelijk doorwerken in te betalen rentelasten over de vaste schuld. In navolgend schema vindt u de toetsing aan de renterisiconorm: Begroot 2023
Werkelijk 2023
Renterisiconorm (x € 1.000) Positie t.o.v. renterisiconorm 1a. Renteherziening op vaste schuld o/g 1b. Renteherziening op vaste schuld u/g 2. Netto renteherziening op vaste schuld (1a - 1b)
€ € €
-
€ € €
-
3a. 3b. 4.
Nieuwe aangetrokken vaste schuld Nieuwe verstrekte langlopende leningen Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a - 3b)
€ € €
6.543 6.543
€ € €
-
5a. 5b. 6.
Te betalen aflossingen Te ontvangen aflossingen Herfinanciering (laagste van 4 en 5a - 5b)
€ € €
6.947 6.543
€ € €
6.947 -
7.
Renterisico op vaste schuld (2 + 6)
€
6.543
€
-
€ €
50.191 € 20% 10.038 €
68.848 20% 13.770
€ € €
10.038 6.543 3.495
13.770 13.770
Renterisiconorm 8. Stand van het begrotingstotaal per 1-1-2023 9. Het vastgesteld percentage 10. Renterisiconorm (8) x (9) Toets renterisiconorm Renterisiconorm (10) Renterisico op vaste schuld (7) Ruimte (+) / Overschrijding (-) (10 - 7)
€ € €
Het renterisico op de vaste schuld overschrijdt de renterisiconorm niet in 2023. Financieringen Er zijn in 2023 geen nieuwe langlopende financieringen afgesloten. In totaal staat per 31 december 2023 € 33,4 miljoen aan langlopende geldleningen uit.
49
2.3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering
Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering biedt inzicht in de beleidsvoornemens inzake de bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering bestaat uit de onderdelen personeel, informatisering, automatisering, communicatie, organisatie, financieel beheer en beleid (waaronder de administratieve organisatie, treasury, planning en control en de interne controle) en facilitaire dienstverlening. De kwaliteit van onze bedrijfsvoering bepaalt mede het welslagen van onze dienstverlening. Vanaf 1 januari 2018 is de Werkorganisatie Druten Wijchen (hierna WDW) van start gegaan met de bedrijfsvoeringstaken voor de gemeenten Druten en Wijchen. De Werkorganisatie is een gemeenschappelijke regeling die haar begroting conform wettelijke vereisten voor 15 april aanbiedt aan de deelnemende gemeenten. Op hooflijnen streeft de WDW naar: ● Het doorontwikkelen van de organisatie op basis van de moties en amendementen uit de beide gemeenteraden; ● Systeemimplementatie, ICT-ontwikkeling, procesharmonisatie en procesverbeteringen; ● De kwaliteit van Dienstverlening (dichtbij en op maat); ● De doorontwikkeling van zelforganisatie; De WDW was ook in 2023 weer volop in beweging. Naast de grote hoeveelheid reguliere werkzaamheden is er zowel binnen de gemeenten, regionaal en intern weer veel (extra’s) opgepakt.
Van harmonisatie en standaardisatie van werkprocessen, het opzetten van een programma Vluchtelingen als pilot voor programmatisch werken, plannen voor woningbouw en een ombuigingsproject voor de begrotingen van beide gemeenten. Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt is het de WDW gelukt om de formatie op de meeste onderdelen goed op orde te krijgen en houden. Formatieplekken die lastig in te vullen zijn gelden niet alleen voor de WDW maar sluiten aan bij het landelijke beeld. Denk hierbij aan juridische functies, boa’s en vergunningenverleners. Intern heeft er in 2023 een organisatiebreed Medewerker-onderzoek plaatsgevonden. Dit onderzoek gaf een mooi beeld over waar deze toch jonge organisatie staat. Trots kunnen we zijn op heel hoge scores voor sociale veiligheid en onderlinge samenwerking. Met uitdagingen als proces gericht denken en werken op thema’s die afdeling overstijgend zijn, gaan we graag aan de slag vanaf 2024. Zorgelijk is het gegeven dat veel van onze collega’s al een geruime tijd een hoge werkdruk ervaren. Enerzijds komt dit door ambitie, betrokkenheid en moeilijk nee kunnen zeggen en anderzijds door het krijgen van nieuwe, extra taken of het stapelen van ambities en slecht prioriteren. Moeilijk te vervullen vacatures op cruciale plekken in de organisatie versterken de ervaren werkdruk.
Het managementteam van de WDW ziet dit als een enorme uitdaging en schone taak om dit met de organisatie beter te gaan doen. Denk hierbij aan verbetermaatregelen als het versterken van de sturing, het verbeteren van het bestuurlijk samenspel, verstevigen van het projectmatig werken en integraal management. Het project Hybride werken is volledig afgerond en geïmplementeerd en een nieuw salarissysteem is live gegaan bij de start van 2023. Regionaal is er een Samenwerkingsoverleg op het i-domein geformeerd waar de governance van is uitgewerkt en vastgesteld. Deze governance heeft als doel om meer gezamenlijk en in samenhang de i-dienstverlening te continueren en te verbeteren en om meer grip en uitvoering te krijgen op het projectenportfolio. We hebben ons voorbereid op de omgevingswet en deze geïmplementeerd. De wet vraagt om nieuwe werkwijzen die impact hebben op bijna de gehele organisatie.
Ziekteverzuim Over geheel 2023 is een verdere daling van het ziekteverzuim ten opzichte van 2022 zichtbaar.
Ziekteverzuimpercentage 2022 Ziekteverzuimpercentage 2023
Q1
Q2
Q3
Q4
8,20% 6,86%
5,95% 4,93%
4,74% 4,54%
5,85% 5,45%
WDW heeft vanaf begin 2023 goed ingezet op het eigen regie model. Door de inzet van een interim Casemanager Verzuim en Inzetbaarheid en vanaf 1 november 2023 een vaste Casemanager Verzuim en Inzetbaarheid wordt de organisatie ondersteund om actief en procesmatig te sturen op verzuim. Daarnaast wordt er steeds frequenter gebruik gemaakt van coaching door de vitaliteitscoach om met name stress en werkgerelateerd verzuim te voorkomen. Er wordt hierin door de casemanager nauw samen gewerkt met de betreffende leidinggevende en de Arbodienst, waaronder de bedrijfsarts. De eigen regie op verzuim en het inzetten van preventieve interventie is terug te zien in een dalend verzuimcijfer. Lang en extra lang verzuim blijft een aandachtspunt. Om dit terug te dringen gaan we meer preventief te werk. Ook zetten we tijdig geschikte interventies in voor een sneller en duurzaam herstel in samenwerking met de Arbodienst. Tot slot zal verdere ontwikkeling van het vitaliteitsbeleid en de uitvoering van het plan van aanpak van de RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie) hieraan bijdragen.
Hoge kosten van inhuur De kosten van inhuur zijn ook in 2023 nog steeds fors. De krapte op de arbeidsmarkt draagt hieraan bij, maar ook de toenemende werkdruk waarin het soms lijkt of alles steeds sneller en meer moet. Al eerder is aangegeven dat de WDW haar formatie goed op orde heeft en krijgt. Deze lijn zal in 2024 worden doorgezet. Er komt een nieuw inhuurproces om meer grip te krijgen op het proces, de kosten en de wettelijke inkoopregels bij inhuur. Tevens is intern een recruiter benoemd met als doel om meer nieuwe medewerkers aan te stellen op vacante formatieplekken. Een uitgewerkt proces on- en off-boarding draagt hierin bij. Binden en boeien van bestaande en nieuwe medewerkers is een blijvende doelstelling. De WDW heeft echter het vertrouwen een aantrekkelijke werkgever te zijn waar het plezierig werken is. De uitkomsten van het medewerker onderzoek laten dit goed zien. De sturingsfilosofie van zelforganisatie draagt hierin bij. Focus, structuur en aandacht voor de medewerkers zijn de uitdagingen voor de komende jaren.
Actieplan Doorontwikkeling WDW Met het actieplan Doorontwikkeling WDW is een mooie stap gezet in de doorontwikkeling van onze organisatie. Met het actieplan bepalen we de focus en zorgen we ervoor dat we klaar zijn voor de toekomst. De herijking van de managementstructuur is naar verwachting in 2024 op papier afgerond.
50
Financiële rechtmatigheidsverklaring Colleges Met ingang van boekjaar 2023 moeten gemeenten een (financiële) rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. Met deze rechtmatigheidsverantwoording legt het college expliciet verantwoording af (aan de Raad) over de naleving van regels voor het financiële reilen en zeilen van de organisatie. Daarbij geeft het college aan of de bestedingen (ontvangsten en uitgaven) van de gemeente hebben plaatsgevonden conform de geldende financiële wet- en regelgeving. In principe verschuiven daarmee een aantal werkzaamheden van de accountant naar de gemeente zelf. Dit leidt tot meer werkzaamheden binnen de interne controle. We schatten op dit moment in dat we de invoering van de financiële rechtmatigheidsverantwoording binnen de huidige formatie kunnen uitvoeren. Verantwoordingsgrens In 2023 is sprake van financiële rechtmatigheidsfouten die de verantwoordingsgrens (€ 688.000) en de rapportagegrens (€ 34.000) conform de financiële verordening overschrijden. Zie hoofdstuk Rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Begrotingsonrechtmatigheden We rapporteren in de rechtmatigheidsverantwoording begrotingsonrechtmatigheden op ieder programma. In de financiële verordening is opgenomen dat iedere afwijking ten opzichte van de begroting in beginsel onrechtmatig is.
De afwijkingen binnen de programma’s zijn nagenoeg allen acceptabel, omdat bij de overschrijdingen op de programma’s hogere baten staan die deze overschrijdingen compenseren. In de programma’s lichten we alle afwijkingen ten opzichte van de begroting toe. Overschrijdingen op investeringsprojecten Ook rapporteren we in de rechtmatigheidsverantwoording overschrijdingen op investeringsprojecten. Bij deze investeringsprojecten wordt de begrotingsrechtmatigheid beoordeeld op het niveau van het totaal gevoteerde kredietbedrag. Een overschrijding van het jaarbudget, passend binnen het totaalbedrag van het krediet, wordt daarmee als rechtmatig beschouwd. Bij één afgesloten investeringsproject zien we een overschrijding. Dit betreft echter beperkte overschrijding waardoor deze afwijking onder de verantwoordingsgrens blijft.
Ongeautoriseerde reservemutaties Voor wat betreft reservemutaties zien we een aantal mutaties, die niet op voorhand door de raad zijn geautoriseerd. Ook dat is onrechtmatig. Het betreft een voor € 925 hogere onttrekking uit de reserve sociaal domein voor de AED dekking gemeente Druten. Deze reserve is niet als egalisatiereserves aangemerkt, waar dat bijvoorbeeld voor mutaties op jeugdzorg, WMO en assurantiën wel geldt. Per saldo blijven deze afwijkingen onder de verantwoordingsgrens. Voorwaardencriterium In 2023 is sprake van rechtmatigheidsfouten waarbij niet is voldaan aan het voorwaardencriterium. Het betreft onterecht niet Europees aanbestede diensten en leveringen. Dit heeft voor totaal € 4.818.000 betrekking op de Oekraïne-crisis en voor € 437.000 op onderhoud van de openbare ruimte. Rechtmatigheidsfouten Oekraïne-crisis Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (hierna: het COA) was, mede door de instroom, bezetting en achterblijvende uitstroom van andere asielzoekers en statushouders, niet in staat om daarnaast ook in de opvang van de zeer grote groep ontheemden uit Oekraïne te voorzien. Op basis van het staatsnoodrecht kregen de burgemeesters de wettelijke taak om - met dwingende spoed en onder grote morele druk - te voorzien in de opvang van ontheemden uit Oekraïne.
De inwerkingstelling van het staatsnoodrecht gebeurde op tijdelijke basis, met dwingende spoed, en mocht niet langer voortduren dan strikt noodzakelijk. De Regeling opvang ontheemden Oekraïne is onder hoge tijdsdruk tot stand gekomen en trad per 1 april 2022 in werking. In 2022 en 2023 is overleg gevoerd met het COA, met als resultaat dat het COA de opvang van ontheemden niet van de gemeenten kon overnemen. Het bleek noodzakelijk dat gemeenten langer dan verwacht belast zouden worden met de opvang van ontheemden uit Oekraïne, en dat daarom enkele aanvullende regels noodzakelijk waren (Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne, najaar 2023). Met de inwerkingtreding van deze wet zijn de artikelen 2c en 4 van de Wet verplaatsing bevolking buiten werking gesteld. Gedurende de opvang van ontheemden uit Oekraïne is voor de locatie aan de Veerdam, de locatieleiding, en de beveiliging niet Europees aanbesteed. In 2022 op basis van de uitzonderingsgrond 'dwingende spoed' voor aanbestedingsplichtige overheidsopdrachten (art. 2.32 onder c Aanbestedingswet 2012), en daarmee dus rechtmatig. In 2023 hadden we – op basis van de Europese aanbestedingsregels – deze leveringen/diensten Europees moeten aanbesteden, omdat er geen sprake meer was van ‘dwingende spoed’.
Echter, er is – na afstemming in het Bestuurlijk Overleg en in het College – bewust gekozen om in 2023 de verlengingen van de huidige contracten met betrekking tot de Oekraïne-crisis niet Europees aan te besteden. Er was in 2023 namelijk te veel onzekerheid rondom een eventuele verhuizing van de ontheemden uit Oekraïne naar een andere opvanglocatie (= niet aangenomen door de raad), alsmede over de tijdsduur. We hebben geen Europese aanbesteding doorlopen, omdat wij het belangrijk vonden dat de bewoners op de bestaande locaties niet opnieuw voor een korte periode met nieuwe beveiligers, locatieleiding en crew van het schip zouden worden geconfronteerd. Verder hadden we – door de huurperiode te verlengen – meer tijd om te onderzoeken of en welke alternatieven er mogelijk waren. Omdat we deze diensten in 2023 niet Europees hebben aanbesteed, leidt dit tot een onrechtmatigheid in de jaarrekening 2023, zoals toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording. Nu de gemeenteraad niet heeft ingestemd met de alternatieve locatie en de wens heeft uitgesproken de locatie aan de Veerdam te behouden, wordt – gelet op de rechtmatigheid – zowel de huur van een schip, als de diensten beveiliging en locatieleiding Europees aanbesteed. De Europese aanbesteding van de beveiliging en locatieleiding worden in het voorjaar van 2024 gepubliceerd.
De Europese aanbesteding van een schip in de haven van De Veerdam wordt voorbereid. Op deze manier verwachten we in de toekomst het risico op onrechtmatige bestedingen ten aanzien van de Oekraïne-crisis te mitigeren.
51
Rechtmatigheidsfouten Onderhoud openbare ruimte Het contract – dat in het verleden Europees is aanbesteed – ten aanzien van het onderhoud van de openbare ruimte liep 31-12-2022 af. Voor 2023 had er dus opnieuw Europees aanbesteed moeten worden. Echter, door een fout in de initiële Europese aanbesteding van jaren geleden (waarbij er een foutief aantal hectaren was opgenomen en de uitvoerende organisatie dus ‘benadeeld’ is), is er door het College bewust voor gekozen om het onderhoud van de openbare ruimte door dezelfde organisatie te laten uitvoeren in 2023. Dit betekent dat de bestedingen in 2023 m.b.t. onderhoud van de openbare ruimte als onrechtmatig worden bestempeld in de jaarrekening 2023, zoals opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. In de tussentijd is er een nieuwe Europese aanbestedingsprocedure afgerond voor het onderhoud van de openbare ruimte, waarmee we op dit gebied het risico op onrechtmatige bestedingen in de toekomst hebben gemitigeerd. Misbruik- en Oneigenlijk gebruik criterium Tenslotte zijn in 2023 ten aanzien van het Misbruik- en Oneigenlijk gebruik criterium geen rechtmatigheidsfouten geconstateerd.
Fraude Fraude kan een groot effect hebben op de reputatie van de gemeente en kan tot grote financiële schade leiden. Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit. Het college is zich hier terdege van bewust, gezien de aanwezige diverse interne beheersingsmaatregelen – zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiële en niet-financiële indicatoren – om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. Om meer zekerheid te krijgen dat alle frauderisico’s in beeld zijn en ter voorkoming van daadwerkelijke fraude, wordt op dit moment een (formele) frauderisicoanalyse opgesteld, die vervolgens jaarlijks wordt geëvalueerd en geüpdatet. Daarnaast is eind 2023 een concept beleid ten aanzien van Misbruik en Oneigenlijk Gebruik, Integriteit en Fraude opgesteld. Dit beleid zal naar verwachting midden 2024 worden vastgesteld. Verder beschikt de gemeente over beschreven procedures ten aanzien van de samenwerking met derden en een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid.
Er is voldoende controle technische functiescheiding in het betalingsproces, wat ervoor zorgt dat een betaling altijd door ten minste twee verschillende medewerkers wordt gecontroleerd alvorens er daadwerkelijk betaald wordt. Om de onderkende frauderisico’s van onterecht uitgaande gelden alsmede het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management verder te mitigeren is het niet mogelijk voor management/directie/college om te betalen. Zichtbare monitoring op de werking en naleving van het beleid is onderdeel van de verbijzonderde interne controle (hierna: VIC). In de VIC worden onder andere de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van onderkende fraude- en corruptierisico’s te mitigeren: ● Een detailcontrole op de inkopen en aanbestedingen om vast te stellen dat deze conform de geldende Europese aanbestedingsregels en Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed; ● Door middel van het uitvoeren van een steekproef vaststellen dat de gedeclareerde zorg door zorgaanbieders daadwerkelijk is geleverd aan cliënten; ● Op basis van een steekproef vaststellen dat de verstrekte omgevingsvergunningen in overeenstemming met geldende wet- en regelgeving zijn verstrekt; ● Door middel van het uitvoeren van een steekproef vaststellen dat voor de facturen die in rekening zijn gebracht bij de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij; ● Door middel van
het uitvoeren van een steekproef vaststellen dat de betalingen van deze facturen ook naar het juiste bankrekeningnummer zijn overgemaakt; ● Op basis van een steekproef vaststellen dat de verstrekte subsidies in overeenstemming met geldende wet- en regelgeving zijn verstrekt. Op basis van de vorenstaande interne beheersingsmaatregelen alsmede de uitgevoerde VIC komen geen aanwijzingen van fraude en/of corruptie naar voren. Uit de VIC zijn wel aandachtspunten naar voren gekomen, die momenteel worden meegenomen in de op te stellen frauderisicoanalyse om zo daadwerkelijke fraude in de toekomst te voorkomen.
Wet WOO Op 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (WOO) in werking getreden. Deze wet richt zich op een transparante overheid en vraagt een cultuurverandering rond de omgang met informatie. Bepaalde informatie moet verplicht en actief openbaar gemaakt worden. Dit raakt een groot aantal processen in onze gemeente. Ook informatieverzoeken aan de overheid (voorheen WOB-verzoek) vallen onder de nieuwe wet. Om aan de nieuwe eisen te kunnen voldoen, moet onze gemeentelijke informatiehuishouding op orde zijn, de juiste iT-voorzieningen aanwezig en vooral bekend zijn wat de wet voor ambtenaar en bestuurder betekent. Het grijpt in op het dagelijks handelen van een groot deel van onze organisatie en heeft daarmee de komende jaren een flinke impact op onze bedrijfsvoering. In 2027 moet de WOO geïmplementeerd zijn, met nog 3 jaar extra voor het op orde krijgen van het informatiebeheer. Het WOO-proces is inmiddels bekend bij de stakeholders in de organisatie. Bij Informatiemanagement en Informatiebeheer is een coördinator benoemd om dit proces te begeleiden. Voor de WDW is het van belang om het aantal WOO-verzoeken goed te monitoren. Enerzijds om de verzoeken tijdig af te handelen en om een goede inschatting te kunnen maken van de benodigde capaciteit.
Het bovenliggende doel van de WDW is om te leren van de WOO-verzoeken om hiermee de kwaliteit van de informatie en borging indien nodig te verbeteren.
52
2.3.6 Paragraaf verbonden partijen
Algemeen Een verbonden partij is een privaat- of publiekrechtelijke organisatie, waarin de gemeente Druten een bestuurlijk belang én een financieel belang heeft. In deze paragraaf worden de verbonden partijen besproken, waarbij de doelstellingen, activiteiten en de mate van de financiële betrokkenheid aan de orde komen. Bestuurlijk belang houdt in dat de gemeente een zetel heeft in het bestuur van een organisatie of anderszins stemrecht heeft. Er is een financieel belang als de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld en die verliest bij een eventueel faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op ons kunnen worden verhaald. Onze gemeente heeft met veel organisaties een relatie, maar die voldoen niet allemaal aan de genoemde criteria van verbonden partijen. De organisaties die wel aan de definitie van verbonden partijen voldoen, zijn onder te verdelen in: ● Gemeenschappelijke regelingen; ● Deelnemingen (vennootschappen); ● Publiek-private samenwerkingen (PPS); ● Stichtingen en verenigingen. Centraal advies Met de gemeente Nijmegen zijn afspraken gemaakt over de advisering van begroting- en rekeningstukken van de belangrijkste gemeenschappelijke regelingen.
Vanuit de afdeling stadscontrol van de gemeente Nijmegen wordt een (financieel-technisch) advies uitgebracht aan de besturen van de gemeenschappelijke regelingen en aan de gemeentebesturen. De gemeenten zijn uiteraard vrij om dit advies over te nemen, te amenderen of te negeren. De uiteindelijke beslissingsbevoegdheid over begroting- en rekeningstukken ligt bij het algemeen bestuur van de GR.
Gemeenschappelijke Regelingen Gemeenschappelijke regelingen (verlengd lokaal bestuur) voeren voor de gemeente het beleid en het beheer uit op terreinen waar zij bekend of deskundig in zijn. De gemeente Druten kiest voor een gemeenschappelijke regeling indien zij dit beleid niet alleen of niet doeltreffend en doelmatig zelfstandig kan uitvoeren. De gemeente Druten is deelnemer in de volgende gemeenschappelijke regelingen:
Bedrijfsvoering organisatie “Werkorganisatie Druten-Wijchen” Doel De gemeenten Druten en Wijchen zijn met ingang van 1 januari 2018 ambtelijk gefuseerd. Daarvoor is een bedrijfsvoering organisatie met de naam Werkorganisatie Druten Wijchen, opgericht. Alle personeel van beide gemeenten, met uitzondering van de gemeensecretarissen, de griffiers en medewerkers van de griffie, zijn in dienst gekomen van de werkorganisatie. Ontwikkelingen In 2023 geeft de WDW verder invulling uit het Actieplan WDW. Met de extra middelen uit het Integraal plan brengen we de organisatie in balans met de gevraagde taken, waarbij we op ICT-gebied de initiatieven uit het Informatiebeleidsplan tot uitvoering brengen. Zie paragraaf bedrijfsvoering voor een inhoudelijke toelichting. Financieel gezien bleef de WDW ruim binnen de begroting, waarmee de deelnemende gemeenten een deel van het voorschot terugkregen. Betrokkenen De colleges burgemeester en wethouders van de gemeenten Druten en Wijchen. Bestuurlijk belang In het bestuur van de Werkorganisatie hebben de beide burgemeesters en wethouders Financiën zitting.
Financiële kengetallen GR Werkorganisatie Druten-Wijchen
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
€
€
€
16.248.000
-
-
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
1.056.000 €
7.671.000
Financieel resultaat 2023
€
-
Risico De GR heeft een beperkt eigen vermogen. Het gevolg van dit risico zou kunnen zijn dat de gemeente meer zou moeten bijdragen dan begroot.
Gemeenschappelijke Regeling Instituut Bijzonder Onderzoek Regio Zuid-Gelderland (IBO) Doel Behartiging van de gemeenschappelijke belangen op het gebied van de naleving van socialezekerheidswetgeving, de Wmo en de Jeugdwet. Dit betreft de naleving van de onderhoudsplicht en terugvordering van te veel ontvangen uitkering door (voormalige) uitkeringsgerechtigden, onderhoudsplichtigen en partners van (voormalig) uitkeringsgerechtigden. Een onderzoek tot bijzondere controle op de naleving vindt plaats na een daartoe strekkende opdracht van de deelnemende gemeente aan het Instituut Bijzonder Onderzoek. Het IBO wordt in stand gehouden door de gemeenschappelijke Regeling tussen de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen. De gemeente Wijchen fungeert als centrumgemeente.
53
Ontwikkelingen Uitkeringsgerechtigden die zich niet aan de regels houden sporen de medewerkers van het IBO actief op. Wij hebben de plicht om onterecht verkregen uitkeringen terug te vorderen, ongeacht de hoogte daarvan. Vanaf 2015 dragen de gemeente de verantwoordelijk voor de nieuwe Jeugdwet en extra Wmo taken (begeleiding, dagbesteding en beschermd wonen GGZ). Gezien de vergroting van de verantwoordelijkheid voor (extra) kwetsbare doelgroepen en het daar bijbehorende budget, zijn ook de risico’s op onrechtmatigheden groter geworden. Voor de bestrijding van misbruik, oneigenlijk gebruik en handhaving Wmo 2015 en Jeugdwet sluiten wij zoveel als mogelijk aan bij de visie/methodiek, zoals wij die toepassen bij de uitvoering van de Participatiewet. Deze aanpak kent preventieve en repressieve elementen in zich met als doel spontane naleving van de wet- en regelgeving. Betrokkenen De colleges burgemeester en wethouders van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen. De gemeente Wijchen fungeert als centrumgemeente. Bestuurlijk belang Geen. Met de uitvoering van deze Regeling wordt de uitvoeringsinstantie (lees: centrumgemeente) belast. Verantwoordelijk wethouder is de heer G. de Wildt.
Financiële kengetallen GR Instituut Bijzonder Onderzoek Regio Zuid-Gelderland
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
€
€
€
83.279
-
-
-
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
Financieel resultaat 2023
€
€
160.000
-
Bijdrage is bepaald op 50% van het inwoneraantal en 50% op basis van de ingediende opdrachten. Bij het wegvallen van de opdrachten draagt Druten bij aan de kosten van de gemeenschappelijke regeling IBO.
Regeling Vervoersorganisatie Regio Arnhem- Nijmegen (BVO DRAN) Doel De vervoersorganisatie brengt de belangen van de deelnemers samen op het gebied van aanvullend vervoer. Samen wordt gewerkt aan het tot stand brengen, ontwikkelen en in stand houden van een kwalitatief hoogwaardig, herkenbaar, efficiënt en eenvoudig te gebruiken vervoersysteem. Dit vervoer rijdt per 1 september 2016 onder de naam Avan. Het houdt rekening met de mogelijkheden van de reizigers en hun sociale netwerk. En het bedient ook het buitengebied en de kleine kernen, met optimale aansluiting op het reguliere openbaar vervoer. In de vervoersorganisatie sturen en beheersen de gemeenten samen de uitvoering en ondersteunende processen voor dit aanvullend openbaar vervoer. Ontwikkelingen De kosten in het doelgroepenvervoer vallen lager uit dan verwacht. Er zijn in 2023 iets minder Wmo ritten gereden dan in 2022. Wel zien we een stijging van de bijdrage aan ouders voor kilometer- en bus-vergoedingen voor schoolvervoer. Dit is een gewenste ontwikkeling omdat we hiermee de stijging in de kosten voor het schoolvervoer zien afnemen. De definitieve jaarcijfers van de BVO DRAN worden eind Q2-2024 verwacht.
Betrokkenen De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar zijn de deelnemers aan deze regeling. Bestuurlijk belang In het bestuur van de Vervoersorganisatie Regio Arnhem Nijmegen zitten 18 personen; uit elke gemeente één. Vanuit Druten is wethouder G. de Wildt bestuurslid en wethouder R. Thoonen plaatsvervangend bestuurslid.
Financiële kengetallen GR Vervoersorganisatie Regio Arnhem- Nijmegen (BVO DRAN)
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
€
€
€
546.227
-
-
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
-
€
Financieel resultaat 2023
10.690.891 €
3.370.000
Gemeenschappelijk Regeling Groene Metropool Regio Doel De regeling wordt getroffen om de positie van de Regio Arnhem-Nijmegen te versterken en een kwalitatieve groei van de regio – met behoud van de typische balans tussen levendige verstedelijking en ontspannen leefkwaliteit – te bewerkstelligen op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling (waaronder wonen, landschap, verkeer en mobiliteit) en sociaaleconomische ontwikkeling (waaronder werkgelegenheid, bedrijvigheid, recreatie, toerisme, leefbaarheid en cultuur) op de schaal van de regio, en waarbij integraliteit, innovatie, duurzaamheid en circulariteit belangrijke uitgangspunten zijn.
54
Ontwikkelingen Het opgavegericht samenwerken blijft uitgangspunt van de samenwerking. In vijf opgaven werken we aan onze ambities. Met een integrale aanpak in samenwerking met diverse over heden én met onze private en maatschappelijke partners. Onze opgavegerichte samenwerking ondersteunt deze beweging naar samenwerking in allianties. De opgaven van de Groene Metro poolregio bieden focus op concrete speerpunten vanuit een integrale blik. De Verbonden regio, de Productieve regio, de Circulaire regio en de Ontspannen regio combineren ieder een aantal beleidssectoren en domeinen met elkaar. De Groene groeiregio zet juist de integrale samenwerking en integrale afweging van ruimteclaims in de leefomgeving centraal, en adresseert zo de kernambitie van de visie. De Groene groeiregio is daarmee integrerend van karakter. Betrokkenen De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar zijn de deelnemers aan deze regeling. Bestuurlijk belang ● Algemeen bestuur: burgemeester; ● Dagelijks bestuur: geen deelname.
Financiële kengetallen GR Groene Metropool Regio
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
€
€
€
163.000
-
-
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
381.000 €
Financieel resultaat 2023
5.705.000 €
198.000
Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen (MGR) Doel Het samenwerkingsverband is ingesteld om de belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen; meer in het bijzonder op het gebied van werk, inkomen, zorg, welzijn, inkoop en ICT. Daarnaast is het ingesteld om de belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen op het gebied van regionale afstemming en regionale samenwerking. Ontwikkelingen Het Werkbedrijf is als eerste module van de MGR per 1 januari 2015 van start gegaan. Met het Werkbedrijf worden door de deelnemende gemeenten, het UWV en andere organisaties de handen ineengeslagen om de doelstellingen uit de Participatiewet te realiseren. Eén regeling voor de kwetsbaren op de arbeidsmarkt waarbij zoveel mogelijk mensen aan de slag gaan bij reguliere werkgevers. Een bijzonder samenwerkingsverband omdat hiermee het afbreken van de schotten tussen de verschillende regelingen, wordt door vertaald naar de uitvoeringsorganisatie. Het Werkbedrijf heeft voor 2022 zich gericht op uitvoeringsvraagstukken m.b.t. re-integratieactiviteiten, de uitvoering van de SW en arbeidsmatige dagbesteding. IRvN richt zich op de verdere inrichting van de organisatie en het neerzetten van de ambities en de gewenste werkwijze van IRvN, zodat de deelnemende gemeenten een zo goed mogelijke ICT-dienstverlening krijgen.
De uitdaging van IRvN is om de deelnemende gemeenten te helpen om hun informatievoorziening "dichtbij te kunnen blijven organiseren", zodat ze blijven ontwikkelen op weg naar een efficiëntere en digitale overheid. IRvN is genoodzaakt om vanuit het bestaande informatie- en applicatielandschap gemeenten actiever te adviseren hoe deze beter (regionaal ingezet) worden, wat de regionale consequenties en voordelen zijn van landelijke ontwikkelingen en wet- en regelgeving. IRvN ontwikkelt, beheert en exploiteert een bedrijfszekere en veilige ICT-infrastructuur voor de informatievoorziening van gemeenten tegen een afgesproken prijs en kosten. En daar waar gewenst inrichting en beheer van (gemeenschappelijke) informatiesystemen. De IRvN heeft zich gericht op automatiseringsvraagstukken en informatiebeheer- en veiligheid. Betrokkenen De raden en de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen zijn de deelnemers aan deze regeling. Bestuurlijk belang ● Algemeen bestuur MGR: burgemeester en wethouder G. de Wildt; ● Dagelijks bestuur: geen deelname; ● Lid Bestuurscommissie Werk: wethouder G. de Wildt; ● Lid Agendacommissie: raadslid mevrouw N. Huntink
Financiële kengetallen Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen (MGR)
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
€
€
€
3.597.000
-
-
-
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
Financieel resultaat 2023
€
€
27.511.000
-
Risico Er doet zich een financieel risico voor dat de beschikbare weerstandscapaciteit van de MGR te boven gaat. Gevolg: De gemeente moet financieel meer bijdragen aan de MGR dan begroot.
55
Centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang regio Nijmegen en Rivierenland Doel Het belang van deze regeling is het vorm geven van de samenwerking tussen de regiogemeenten op het terrein van: ● Beschermd wonen; ● Beschermd thuis; ● Maatschappelijke opvang; ● Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz); ● Verslavingszorg; ● Centrale toegang beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Ontwikkelingen Het beleid over Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO) gaat veranderen. Momenteel is een aantal gemeenten in Nederland aangewezen als centrumgemeente die dit beleid voor de overige gemeenten uitvoeren. Voor onze regio is dat de gemeente Nijmegen. Vanaf 1 januari 2022 decentraliseert het rijk de taak BW van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. Vanwege de daarvoor benodigde specialistische kennis hebben de gemeenten in de regio besloten om een gemeenschappelijke regeling op te richten. Gekozen is voor de centrumgemeenteconstructie, waarbij de gemeente Nijmegen aangewezen wordt als centrumgemeente. Dit sluit het meest aan bij de huidige werkwijze. In 2021 is de gemeenschappelijke regeling opgericht. Momenteel wordt e.e.a. verder uitgewerkt en opgezet.
Betrokkenen De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Wijchen zijn deelnemers aan deze regeling. Bestuurlijk belang Geen. Met de uitvoering van deze Regeling wordt de uitvoeringsinstantie (=centrumgemeente) belast. Verantwoordelijk wethouder is de heer G.W.J. de Wildt.
Centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang regio Nijmegen en Rivierenland Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
Financieel resultaat 2023
n.n.b.
n.n.b.
n.n.b.
n.n.b.
n.n.b.
n.n.b.
Financieel belang
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Gelderland-Zuid Doel De GGD Gelderland-Zuid draagt bij aan de bewaking, bescherming en de bevordering van de gezondheid van onze inwoners. Deze taak voert zij uit op grond van de Wet publieke gezondheid 2008. De belangrijkste taken zijn de jeugdgezondheidszorg, infectieziekten bestrijding, algemene gezondheidsbevordering en uitvoering van het meldpunt bijzondere zorg en van het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling (Veilig Thuis). Ontwikkelingen De eerder ingezette koers om de GGD beter te laten aansluiten op gemeenten is voortgezet. Ontwikkeling van thema's binnen de GGD (jeugdgezondheidszorg, bijzondere zorg, gezond leven) gaat steeds vaker in goede samenwerking tussen GGD'ers en gemeenteambtenaren. Betrokkenen De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel zijn deelnemers aan de regeling.
Bestuurlijk belang ● Algemeen bestuur: wethouder G. de Wildt; ● Dagelijks bestuur: wethouder G. de Wildt.
Financiële kengetallen GR Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Gelderland-Zuid
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
€
€
€
1.064.000
-
-
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
3.144.000 €
28.944.000 €
Financieel resultaat 2023
260.000
56
Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Doel De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een daadkrachtige, betrouwbare en alerte organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Zij is dé organisatie die, samen met de 14 gemeenten, politie en alle andere betrokken organisaties, zorgt voor een veilige samenleving in Gelderland-Zuid. De Veiligheidsregio bestaat momenteel uit: ● Brandweer Veiligheidsregio Gelderland Zuid; ● Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR); ● Regionale Ambulancevoorziening (RAV); ● Gemeenschappelijke Meldkamer (GMK); ● Veiligheidsbureau. Ontwikkelingen Naast het uitvoeren van basistaken is gewerkt aan een aantal specifieke ontwikkelingen: versterking samenwerking en afstemming; risicogerichte benadering; versterken weerbare samenleving en het toekomstbestendig houden van de veiligheidsregio. Ook was er in 2023 extra aandacht voor de gevolgen van specifieke risico’s: cyberrisico’s, criminaliteit voor fysieke leefomgeving/fysieke veiligheid, extreem weer en energietransitie. Daarnaast heeft de VRGZ zich voorbereid op de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 en de succesvol gemigreerde nieuwe Meldkamer Oost-Nederland.
Betrokkenen De colleges van burgemeesters en wethouders van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel nemen deel in deze regeling. Bestuurlijk belang ● Algemeen bestuur: burgemeester; ● Dagelijks bestuur: geen deelname.
Financiële kengetallen GR Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
€
€
€
1.229.000
-
-
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
10.151.000 €
Financieel resultaat 2023
65.252.000 €
3.076.000
Risico De economische risico’s zijn aanzienlijk verlaagd ten opzichte van 2022. Dit omvatte het risico met betrekking tot de verwachte stijgingen als gevolg van een nieuwe cao en de extreme prijsstijgingen die boven de indexcijfers uitkwamen die door de adviescommissie waren vastgesteld in de begroting. Aangezien de organisatie op meerdere fronten nog geconfronteerd wordt met grote prijsstijgingen is dit risico gedeeltelijk blijven staan. De volgende tien risico's voor de VRGZ zijn: 1. verduurzaming vastgoed 2. Kapitaallasten 3. arbeidsmarktproblematiek 4. klimaatverandering 5. omgevingswet 6. WNRA 7. leveringsproblematiek 8. cybercriminaliteit / beveiligingsincident 9. epidemie 10. prijsstijgingen.
Gemeenschappelijke Regeling Milieusamenwerking en Afvalverwerking Nijmegen (MARN) Doel Het deelnemen in het aandelenkapitaal van ARN B.V. of haar rechtsopvolger. MARN sluit met de ARN B.V. een vuilverwerkingsovereenkomst af. Hierin is geregeld: de aanbiedingsplicht van de deelnemende gemeenten van de door of vanwege hen opgehaalde afvalstoffen, de acceptatieplicht van de aangeboden afvalstoffen door de verwerkingsinrichting en het in rekening brengen van de verwerkingskosten door ARN B.V. aan de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen In 2023 heeft de gemeente Druten een uitkering van € 25.803- van de MARN ontvangen. En een dividend uitkering ARN over 2021 van € 18.337. Er is minder dividend uitgekeerd dan begroot omdat de gemeente West Maas en Waal ook nog recht had op dividend. Wets Maas en Waal is vanaf 2022 uitgetreden. Betrokkenen De raden, de colleges van burgemeester en wethouders en de burgemeesters van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen zijn deelnemers aan de regeling. Bestuurlijk belang ● Algemeen bestuur: wethouder R. Thoonen; ● Dagelijks bestuur: wethouder R. Thoonen.
Financiële kengetallen GR Milieusamenwerking en Afvalverwerking Nijmegen (MARN)
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
€
€
€
-
-
-
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
8.864.862 €
1.887.487 €
Financieel resultaat 2023
621.792
57
Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) Doel De regeling is ingesteld ter gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Onder de belangen van de deelnemers wordt tevens begrepen het belang van een goede samenwerking tussen de omgevingsdiensten in Gelderland. Druten laat de verplichte wettelijke milieutaken door de ODRN uitvoeren. Het gaat dan om vergunningverlening, toezicht en handhaving van de verplichte milieu- en asbesttaken. De werkzaamheden van de ODRN dragen bij aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Ontwikkelingen De ODRN heeft 96% gerealiseerd van het werkplan voor Druten. Ivm indexcijfers is er gedurende het jaar door middel van een begrotings wijziging €57.000 bijgevoegd. De realisatie sluit goed aan bij de werkplannen die Druten vooraf heeft gemaakt met de ODRN. Dit was realtime te volgen door middel van PowerBi. Sommige posten vielen hoger uit dan verwacht. Noemenswaardige posten waren Omgevingsvergunningen Milieu (€79.428) en milieucontroles (€174.850). Het grootste gedeelte van het werk van de ODRN is vraaggestuurd. Ook moet het werk van de ODRN voldoen aan de wettelijke kwaliteitscriteria. We hebben in goed overleg met de ODRN geprobeerd om binnen de begroting te blijven.
Dit is gelukt en we kregen op het einde van het jaar geld terug van de ODRN. Bodemadvies is door de inspanningen van collega's en een goede samenwerking met de ODRN fors verminderd ten opzichte van vorige jaren. Betrokkenen De colleges van burgemeesters en wethouders van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Nijmegen, Wijchen en Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland. Bestuurlijk belang ● Algemeen bestuur: wethouder R. Thoonen; ● Dagelijks bestuur: geen deelname.
Financiële kengetallen GR Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN)
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
€
€
€
616.755
-
-
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
203.495 €
Financieel resultaat 2023
5.338.030 €
99.318
Risico De ODRN verwacht dat de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging (WkB) invloed heeft op het aantal, het proces en de inhoud van vergunningaanvragen. De impact zal relatief meevallen voor de gemeente Druten, aangezien wij de BRIKS taken (Bouwen, Reclame, Inritten, Kappen en Sloop) intern hebben gehouden. Op 1 juli 2022 is het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH stelsel gestart (IBP VTH). Het doel van het programma is het merkbaar verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving en het verminderen van schade aan het milieu die vermeden had kunnen worden. Dit kan gevolgen hebben voor de criteria waar een omgevingsdienst aan moet voldoen- wat weer gevolgen kan hebben voor de gemeente.
Recreatieschap Neder-Rijn, Lek en Waal Doel Het recreatieschap is opgericht als een GR met als doel de belangen te behartigen van onder meer de openluchtrecreatie en het toerisme van de deelnemende gemeenten. In 1999 is het recreatieschap verzelfstandigd en is de rol veranderd. Samen met het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en het Recreatieschap Overbetuwe wordt deelgenomen in de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied. Zij zijn niet langer belast met beleid en uitvoering, maar vervullen nu het aandeelhouderschap. Ook zijn ze een platform waar gediscussieerd kan worden over regionale of landelijke ontwikkelingen op het gebied van recreatie en toerisme. De deelnemende gemeenten kwamen hiermee meer op afstand te staan. Het onroerend goed werd overgedragen en een afkoopsom werd betaald ten behoeve van toekomstig beheer. De recreatieschappen kozen voor een model van maatschappelijk ondernemen. Dat houdt in dat zij zich richten op het behartigen van maatschappelijke taken zonder onderworpen te zijn aan aandeelhouderswaarden. In mei 2008 is de naam veranderd en wordt gewerkt vanuit de handelsnaam Uit®waarde. Ontwikkelingen Geen. Betrokkenen De raden, de colleges van burgemeesters en wethouders en de burgemeesters van de gemeenten Buren, Culemborg, Druten, Maasdriel, Neder-Betuwe, West Betuwe, Tiel en West Maas en Waal. Bestuurlijk belang ● Algemeen bestuur: wethouder R.
Thoonen; ● Dagelijks bestuur: geen deelname. Financieel belang Voor wat betreft het financiële belang is de structurele bijdrage aan het recreatieschap in een keer afgekocht bij de verzelfstandiging van het Recreatieschap. Daartoe is een Besloten Vennootschap opgericht: recreatiemaatschappij Rivierengebied, waartoe nog twee recreatieschappen behoren. Ondanks de afkoop is de gemeenschappelijke regeling in stand gehouden, zodat de gemeenten inhoud kunnen blijven geven aan regionaal openluchtrecreatiebeleid en (mogelijk nieuw) regionaal toeristisch-recreatief beleid.
58
Euregio Rijn-Waal Doel De Euregio Rijn-Waal is een Nederlands-Duits openbaar lichaam, waarbij ca. 55 gemeenten en regionale overheden zijn aangesloten. De Euregio Rijn-Waal heeft als belangrijkste doel de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren. In het werkgebied van de Euregio Rijn-Waal bestaan veel mogelijkheden voor een sterke economische en maatschappelijke ontwikkeling. De Euregio Rijn-Waal brengt partners bij elkaar om gezamenlijke initiatieven te starten en zo gebruik te maken van synergie-effecten. Grensoverschrijdende samenwerking vindt op de volgende beleidsterreinen plaats: sociaaleconomische ontwikkeling, onderwijs en scholing, verkeer en vervoer, ruimtelijke ordening, cultuur en sport, toerisme en recreatie, milieubescherming en afvalverwerking, natuurbehoud en landschapsbeheer, sociale zaken, gezondheidszorg, rampenbestrijding, communicatie en veiligheidsbeleid. Ontwikkelingen Het inventariseren van kansen voor grensoverschrijdende samenwerking vindt op verschillende manieren plaats. Bestuurlijk via de bijeenkomsten van de Euregioraad, waar de burgemeester aan deelneemt. Ambtelijk worden potentiële projecten uit de Euregio besproken en brengt de subsidieadviseur mogelijkheden onder de aandacht.
Aan de hand van de strategische agenda 2025 van de Euregio en de nieuwe periode van het grensoverschrijdende Europese subsidieprogramma 'Interreg' (start 2022) bekijken de subsidieadviseur en de accounthouder met de portefeuillehouders welke kansen er zijn binnen de organisatie en in de samenleving voor (bewustwording over) grensoverschrijdende samenwerking. Betrokkenen De Euregio Rijn-Waal is een samenwerkingsverband met leden afkomstig uit de Nederlandse provincies Gelderland, Noord-Brabant en Limburg, de Duitse stad Duisburg en de Kreisen Kleve en Wesel. De leden zijn gemeenten, regionale overheden en andere publiekrechtelijke organisaties zoals de Kamer van Koophandel. Bestuurlijk belang Het hoogste orgaan van de Euregio Rijn-Waal is de Euregioraad, die verantwoordelijk is voor alle activiteiten van de Euregio Rijn-Waal. Alle lid-organisaties zijn in de Euregioraad vertegenwoordigd. Druten wordt vertegenwoordigd door een afgevaardigde uit de raad (i.c. de burgemeester) en een afgevaardigde uit het college (i.c. wethouder Thoonen).
Financiële kengetallen Euregio Rijn-Waal
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
€
€
€
€
5.000
-
-
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
1.734.760 €
Financieel resultaat 2023
2.799.801 €
-11.942
Regeling Gemeenschappelijk belastingkantoor Beuningen (Munitax) Doel De gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Heumen, Druten en Wijchen werken samen op het gebied van de uitvoering van de Wet WOZ en de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen. De samenwerking heft de kwetsbaarheid van eenmansfuncties op, verhoogt de effectiviteit en kwaliteit, en leidt tot lagere kosten. Er is gekozen voor een lichte juridische vorm van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, namelijk een centrumgemeente constructie waarin de centrumgemeente gemandateerd wordt door de colleges van de overige gemeenten om uitvoering te geven aan de werkzaamheden. Beuningen vervult deze functie als centrumgemeente. De uiteindelijke beleidskeuzes en het vaststellen van alle verordeningen (en tarieven) is een verantwoordelijkheid van de gemeenten zelf. Ontwikkelingen Begin 2023 werd Munitax, net als in de rest van Nederland, geconfronteerd met een enorme stijging van het aantal bezwaarschriften. Munitax heeft hier goed op geanticipeerd, door snel extra inhuur te plegen en de deelnemende gemeenten hiervan op de hoogte te brengen. Uiteindelijk is het Munitax gelukt om vrijwel alle bezwaarschriften af te wikkelen in 2023, binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen. Betrokkenen De colleges van burgemeesters en wethouders van de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen.
Bestuurlijk belang Geen. Met de uitvoering van deze Regeling wordt de uitvoeringsinstantie (lees: centrumgemeente) belast. De autonomie van de deelnemende gemeenten ten aanzien van de tarieven en belastingsoorten blijft. Wthouder W. Brink neemt deel aan het portefeuillehoudersoverleg.
Financiële kengetallen GR Belastingkantoor Beuningen (Munitax)
Financieel belang
Bijdrage door gemeente in 2023
Omvang belang gemeente per 01-01-2023
Omvang belang gemeente per 31-12-2023
€
€
€
645.089
-
-
Totaal Eigen vermogen per 31-12-2023
Totaal Vreemd vermogen per 31-12-2023
n.n.b.
n.n.b.
Financieel resultaat 2023
€
-
59
Gemeenschappelijke Regeling Basisregeling Regio Nijmegen Doel In artikel 4 van deze regeling staat opgenomen dat de regeling tot doel heeft gemeenschappelijke belangen met een regionaal c.q. intergemeentelijk karakter van de deelnemende gemeenten te behartigen, teneinde een evenwichtige ontwikkeling in het Regiobeleid te bevorderen. De regeling fungeert als platform voor de voltallige colleges, maar “slaapt”. Ontwikkelingen Geen.
Gemeenschappelijke Regeling Maas en Waal Doel Dit betreft een gemeenschappelijke regeling van de gemeenten Druten en West-Maas en Waal. De regeling is slapend. Bezien wordt of deze regeling op een geschikt moment wordt opgeheven. Ontwikkelingen Geen.
Deelnemingen De gemeente Druten is in het bezit van aandelen van een aantal vennootschappen. Met deze deelnemingen behartigt de gemeente het publieke belang.
NV Bank Nederlandse Gemeenten (NV BNG) Doel Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van de overheid en het maatschappelijk belang. De BNG voorziet in zo goedkoop mogelijke financiële dienstverlening en biedt zo toegevoegde waarde aan haar aandeelhouders en de Nederlandse publieke sector. Volgens de statuten is de BNG 'bankier ten dienste van overheden', zoals gemeenten, provincies, gemeenschappelijke regelingen, politieregio's en met overheden verbonden instellingen en bedrijven op het terrein van volkshuisvesting, openbaar nut, onderwijs en gezondheidszorg. Betrokkenen De Staat is houder van de helft van de aandelen. De andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Bestuurlijk belang De gemeente Druten heeft geen zetel in het bestuur en de raad van commissarissen van de NV BNG. De gemeente heeft als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders een bestuurlijk belang.