Bijlagen bij de motivering_Bijlage 13 Wateronderzoek_Geanonimiseerd
Tekst van het document
Waterhuishoudkundig plan @@project Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Versie: D 1.0 Datum: 06-11-2025 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 1 van 24 Versie: D 1.0 Colofon Titel: Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode P07098 Versie: D 1.0 Datum: 06-11-2025 Auteur: Gecontroleerd door: Opdrachtgever: Opdrachtnemer: Telefoon: Email: Website: Contactpersoon: Telefoon: 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e5.1.2e Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 2 van 24 Versie: D 1.0 Inhoudsopgave 1 Inleiding ............................................................................................................................................ 4 1.1 Aanleiding en doel ............................................................................................................................ 4 1.2 Leeswijzer ........................................................................................................................................ 4 2 Algemene gegevens ......................................................................................................................... 5 2.1 Gegevens plangebied ......................................................................................................................
5 2.2 Regionale bodemopbouw en geohydrologie .................................................................................... 6 2.3 Bodemopbouw en doorlatendheid ................................................................................................... 9 2.4 Grondwater ....................................................................................................................................... 6 2.5 Oppervlaktewater ............................................................................................................................. 9 2.6 Overstromingsrisico ........................................................................................................................ 10 2.7 Stresstest ....................................................................................................................................... 11 2.8 Bestaande riolering ........................................................................................................................ 12 3 Randvoorwaarden en uitgangspunten ........................................................................................... 13 3.1 Digitale watertoets ..........................................................................................................................
13 3.2 Ontwateringsdieptes ....................................................................................................................... 13 3.3 Beleid gemeente Druten................................................................................................................. 14 3.4 Beleid waterschap Rivierenland ..................................................................................................... 14 3.5 Technische ontwerpeisen hemel- en vuilwaterafvoer .................................................................... 15 3.6 Waterkwaliteit ................................................................................................................................. 15 4 Hemelwaterafvoer .......................................................................................................................... 16 4.1 Afstromend verhard oppervlak ....................................................................................................... 16 4.2 Benodigde berging binnen het plangebied..................................................................................... 16 4.3 Principe hemelwatersysteem .........................................................................................................
17 4.4 Uitgangspunten per voorziening .................................................................................................... 19 4.5 Bergingscapaciteit in het plangebied ............................................................................................. 19 4.6 Toetsing bergingscapaciteit hemelwatersysteem .......................................................................... 20 4.7 Toetsing ledigingstijd hemelwatersysteem..................................................................................... 21 4.8 Extreme neerslagsituatie ................................................................................................................ 22 4.9 Klimaatbestendigheid ..................................................................................................................... 22 5 Ontwerp vuilwaterafvoer................................................................................................................. 23 6 Samenvatting, conclusie en aanbevelingen ................................................................................... 24 7 Verwijzingen ...................................................................................................................................
26 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 3 van 24 Versie: D 1.0 Bijlagen Bijlage 1 Grafieken grondwaterstanden Bijlage 2 Hoogteplan en ontwerp hemelwatersysteem Bijlage 3 Digitale watertoets Bijlage 4 Stedenbouwkundig ontwerp Bijlage 5 Rekensheet van infiltratievoorzieningen Bijlage 6 Externe bergingsberekening Bijlage 7 Begrippenlijst Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 4 van 24 Versie: D 1.0 1 Inleiding 1.1 Aanleiding en doel In opdracht van Van Wijnen Projectontwikkeling is door Civil Management B.V. een waterhuishoudkundig plan opgesteld. De aanleiding voor het opstellen van dit waterhuishoudkundig plan is de geplande ontwikkeling Bikkeldam te Horssen waar een nieuwe wijk met 49 woningen gerealiseerd wordt . De geplande ontwikkeling mag geen negatieve gevolgen hebben op de waterhuishoudkundige situatie (zowel kwalitatief als kwantitatief) in en om het plangebied. In verband hiermee moet een waterhuishoudkundig plan worden opgesteld waarin de waterhuishoudkundige aspecten (veiligheid, wateroverlast, waterkwaliteit, verzilting en verdroging) en alle wateren (Rijkswateren, regionale wateren, gemeentelijke en particuliere wateren en grondwater) worden be- schouwd.
In het waterhuishoudkundig plan wordt onderbouwd wat het effect van de voorgenomen ontwikkeling op voornoemde aspecten en wateren is, voor zover relevant. Indien negatieve effecten worden verwacht, wordt aangegeven welke maatregelen kunnen worden getroffen om de negatieve effecten te beperken/voorkomen. Op basis van het waterhuishoudkundig plan wordt een waterparagraaf worden opgesteld die in het omge- vingsplan wordt opgenomen. 1.2 Leeswijzer In dit waterhuishoudkundig plan wordt ingegaan op de volgende onderdelen: • Hoofdstuk 2 algemene gegevens; • Hoofdstuk 3 randvoorwaarden en uitgangspunten; • Hoofdstuk 4 hemelwaterafvoer; • Hoofdstuk 5 ontwerp vuilwaterafvoer. Op basis van de opmerkingen uit het omgevingsplan zijn de wijzigingen ten opzichte van de vorige versie in het groen weergegeven. Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 5 van 24 Versie: D 1.0 2 Algemene gegevens Dit waterhuishoudkundig plan is gebaseerd op het proces watertoets van de gemeente Druten en de ervaring van Civil Management B.V. met vergelijkbare projecten, op geraadpleegde bronnen aan het eind van het rap- port (verwijzingen) en het proces watertoets van de gemeente Druten. In het rapport wordt verwezen naar de bronnen tussen de haakjes [..].
In bijlage 6 is een begrippenlijst toegevoegd met veel gebruikte begrippen en extra informatie die relevant zijn voor het waterhuishoudkundig plan. 2.1 Gegevens plangebied Het plangebied ligt in Horssen zie afbeelding 2. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 14.630 m2. Binnen het plangebied variëren de maaiveldhoogtes tussen circa +5,90 m NAP in het lager gelegen centrale gedeelte van het plangebied tot circa +7,90 m NAP in het westen, zie afbeelding 1 [1] en [2]. Afbeelding 1 Bestaande hoogtes in plangebied [1] Afbeelding 2 Regionale ligging plangebied
Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen 2.2 | Regionale bodemopbouw en geohydrologie In tabel 1 is een hydrogeologisch profiel weergegeven van de bovenste 65 m binnen het plangebied. Tabel 1 Hydrogeologisch profiel van het plangebied [3] Diepte | Hydrogeologische | Lithologie | K-waarde 1) | c-waarde 2) (m-mv) | eenheid | (m/dag) | (dagen) Holocene afzettingen, | Complexe eenheid, bestaande uit een afwisse- 0,00 – 0,80 | complexe eenheid | ling van zandige klei, midden en fijn zand, klei | g.w. | g.w. en veen en een weinig grof zand Formatie van Kreftenheye, | Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit 0,80 – 23,1 | 2e en 3e zandige eenheid | midden en grof zand, met weinig zandige klei, | 50 ≤ kh < 100 | g.w. fijn zand en grind en een spoor klei en veen Formatie van Waalre, | Kleiige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit 23,1 – 30,7 | 1e kleiige eenheid | zandige klei, klei en midden zand, met weinig | g.w. | 500 ≤ c < 1000 veen, fijn en grof zand en een spoor grind Formatie van Peize en | Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit 30,7 – 38,9 | Formatie van Waalre, | midden en grof zand, met weinig zandige klei, | 25 ≤ kh < 50 | g.w. 2e zandige eenheid | fijn zand en grind en een spoor klei en veen Formatie van Waalre, | Kleiige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit 38,9 – 43,0 | 2e kleiige eenheid | zandige klei, klei en midden zand, met weinig | g.w.
| 100 ≤ c < 500 veen, fijn en grof zand en een spoor grind Formatie van Peize en | Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit 43,0 – 65,2 | Formatie van Waalre, | midden en grof zand, met weinig zandige klei, | 25 ≤ kh < 50 | g.w. 3e en 4e zandige eenheid | fijn zand en grind en een spoor klei en veen Watervoerend pakket Scheidende laag 1) K-waarde | = | horizontale waterdoorlatendheid; 2) c-waarde | = | hydrologische weerstand; 3) g.w. | = | geen waarde vermeld. 2.3 | Grondwater Op het Dinoloket [7] zijn binnen een straal van circa | 850 m van het plangebied 6 monitoringspeilbuizen aan- gegeven waarin de grondwaterstanden | periodiek zijn gemeten. De locaties van deze peilbuizen zijn weerge- geven in bijlage 1 en in tabel 2 zijn nadere gegevens van deze monitoringspeilbuizen weergegeven.
Projectcode: P07098 | Pagina 6 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Tabel 2 Gegevens van monitoringspeilbuizen in omgeving van het plangebied [7] Filterstelling | Hoogte | Aantal | Afstand tot Peilbuis | (m NAP) | maaiveld | Gemeten periode | metingen | plangebied (m NAP) | (m) B39G0070 | -13,42 tot -14,42 | +5,88 | 13-01-1978 / 14-12-1988 | 243 | 830 B39H0012 | -0,91 tot -17,41 | +6,34 | 14-06-1950 / 28-12-2020 | 1300 | 530 B39H0050 | +0,47 tot -15,53 | +7,47 | 14-06-1950 / 29-06-1981 | 733 | 350 B39H0051 | +0,26 tot -16,74 | +7,26 | 14-06-1950 / 27-10-1998 | 1140 | 760 B39H0191 | -1,42 tot -2,42 | +5,89 | 31-05-1974 / 28-08-2000 | 104 | 670 B39H0514 | +2,18 tot +1,18 | +6,34 | 03-04-2004 / 28-09-2025 | 42.983 | 820 Op elke plaats fluctueert de freatische grondwaterstand in een jaar als gevolg van seizoensinvloeden (neerslag en verdamping). In het algemeen ligt de freatische grondwaterstand in het voorjaar (maart/april) op het hoogste niveau en in de nazomer (september) op het laagste niveau. Uit gemeten grondwaterstanden in een monito- ringspeilbuis die niet binnen het plangebied staat, kan een indicatie over de gemiddeld laagste (GLG) en ge- middeld hoogste (GHG) grondwaterstand in het plangebied worden verkregen.
De mate waarin de in de peil- buizen gemeten grondwaterstanden als representatief voor het plangebied kunnen worden beschouwd is af- hankelijk van de volgende aspecten: a) | de afstand van de peilbuis tot het plangebied (hoe groter de afstand des te minder representatief); b) | de diepte van het filter van de peilbuis (hoe dieper, des te minder representatief) en de bodemopbouw ter plaatse van de peilbuis in het plangebied (hoe groter de verschillen, des te minder representatief); c) | de ouderdom en lengte van de tijdreeks waarover meetgegevens beschikbaar zijn (hoe ouder en hoe korter de meetreeks des te minder representatief) en het aantal metingen van de meetreeks (hoe minder metingen des te minder representatief); d) | de maaiveldhoogte ter plaatse van de peilbuis in vergelijking met de maaiveldhoogte van het plangebied (hoe groter het verschil in maaiveldhoogte des te minder representatief); e) | de aanwezigheid, omvang en diepte van oppervlaktewater tussen de peilbuis en het plangebied (hoe groter en dieper het oppervlaktewater des te minder representatief); f) | overige omstandigheden tussen de peilbuis en het plangebied die invloed hebben op de grondwaterstand. Op basis van de hiervoor genoemde punten is beoordeeld in welke mate de, in de beschouwde peilbuizen, gemeten grondwaterstanden representatief zijn voor het plangebied.
In tabel 3 is het resultaat van deze be- oordeling weergegeven. Tabel 3 Beoordeling representativiteit van de in monitoringspeilbuizen gemeten grondwaterstanden Criterium1) a) | Afstand tot plangebied | - | - | - | - | - | - b) | Diepte filter + bodemopbouw | + | + | + | + | + | + c) | Meetreeks | : ouderdom (≤ 5 jaar) | - | 0 | - | - | - | 0 : lengte (≥ 8 jaar) | + | + | + | + | + | + : aantal metingen per jaar (≥ 24 | - | - | + | - | - | + per jaar) d) | Hoogte maaiveld | 0 | + | 0 | 0 | 0 | + e) | Oppervlaktewater | 0 | 0 | + | + | 0 | + f) | Overige factoren | : peilgebied 3) | - | - | + | + | + | + TOTAAL 2) | -- | 0 | +++ | + | 0 | +++++ 1) Zie tabel 16 voor kwantificering van de parameters 2) Som van alle + + en - -; bijvoorbeeld 3 keer +, 2 keer 0 en 1 keer - levert een totaal op van ++, waarbij + = gunstig/bruikbaar o = neutraal | - = ongunstig/niet bruikbaar; 3) + = peilgebied komt overeen met plangebied, - = peilgebied verschilt van plangebied. Projectcode: P07098 | Pagina 7 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Op basis van tabel 3 worden de gemeten grondwaterstanden in peilbuis | B39H0514 het meest representatief geacht om een indicatie van de GHG en GLG in het plangebied af te leiden. In bijlage 1 zijn de in deze peilbuis gemeten grondwaterstanden grafisch weergegeven.
| Daarnaast worden in het plangebied sinds januari 2025 de grondwaterstanden in een peilbuis gemonitord. In | bijlage 1 (afbeelding 15) zijn de peilbuis B39H0514 en peilbuis in het plangebied in één grafiek geplot. Hierin is te zien dat de grondwaterstand in het plangebied circa 15 cm hoger ligt dan in peilbuis B39H0514. Kwel Op de kwelkaart van de klimaateffectatlas [8] in afbeelding 3 is aangegeven dat het plangebied grotendeels in een infiltratiegebied ligt. De noordwestelijke punt ligt op de grens van een kwelgebied. Gezien de ligging van het plangebied en de gebruikte rastergrote van de kwel en infiltratiekaart is de verwachting dat dit geen invloed heeft op het plangebied. Afbeelding 3 Kwel en infiltratiekaart [8] Grondwaterbeschermingsgebied Het plangebied ligt niet in een grondwaterbeschermingsgebied. Conclusie grondwater Op basis van tabel 2, tabel 3, afbeelding 3 en bijlage 1 worden voor het plangebied de in tabel 4 vermelde GHG en GLG aangehouden.
Omdat de relevante geachte peilbuis op iets grotere afstand van het plangebied ligt en ter plaatse van de peilbuis op basis van de isohypsenkaart een iets lagere grondwaterstand wordt waargenomen, is voor het afleiden van grondwaterstanden in het plangebied een onzekerheidsmarge van 0,25 m aangehouden (dit is opgebouwd door middel van: 10 cm onzekerheidsmarge en 15 cm grondwater- peilverschil tussen de peilbuis in het plangebied en B39H0514 zie bijlage 1 afbeelding 15). Deze onzeker- heidsmarge is in tabel 4 bij de GHG erop geteld en bij de GLG er af getrokken. Tabel 4 Voor het plangebied aangenomen GLG en GHG B39H0514 | Plangebied (m NAP) | (m NAP) Hoogte bestaand maaiveld | +6,34 | +5,90 á +7,90 GHG | +5,15 | +5,40 GLG | +4,62 | +4,37 Binnen het plangebied, aan de zuidwestzijde op de perceelgrens, is sinds december 2024 een monitorings- peilbuis geplaatst waarin de gemeten grondwaterstanden automatisch worden gemeten. Uit de meetreeks, zie Projectcode: P07098 | Pagina 8 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen afbeelding | 14 | in bijlage 1 | uit deze monitoringspeilbuis blijkt dat de gemeten grondwaterstanden fluctueren tussen de +4,57 m NAP à +5,25 m NAP.
De meetreeks is te kort om een inschatting van de GLG/GHG te kunnen maken, maar past qua bandbreedte wel bij de te verwachten grondwaterst | anden op basis van de eerder uitgevoerde grondwaterstandsanalyse. 2.4 | Bodemopbouw en doorlatendheid In juli 2020 [4] en oktober 2023 [5] is binnen het plangebied een verkennend- | en nader bodemonderzoek uitgevoerd. Tijdens deze onderzoeken zijn 37 boringen uitgevoerd tot dieptes variërend van 0,5 tot 3,0 m-mv. De boorstaten geven weer dat de bodem binnen het plangebied tot in ieder geval 2,4 á 3,5 m-mv voornamelijk uit klei bestaat. Op basis van de boorstaten is voor het plangebied de in tabel 5 weergegeven bodemopbouw afgeleid. Tabel 5 Globaal bodemprofiel binnen het plangebied Diepte (m-mv) | Hoofdbestanddeel | Bijzonderheden 0,0 – 1,0 á 2,4 | Klei | Zwak tot matig humeus, zwak tot sterk zandig 1,0 á 2,4 – 3,5 | Klei | Matig tot sterk siltig Daar het uitgevoerde bodemonderzoek de weergegeven kleilaag uit het REGIS-model [6] bevestigd, wordt voor het plangebied infiltratie als niet/zeer beperkt mogelijk geacht. Waterschap Rivierenland heeft aangege- ven dat infiltratieonderzoek noodzakelijk is om vast te stellen of dit écht zo is. Geadviseerd wordt om in overleg te treden met het Waterschap over de noodzaak hiervan in relatie tot het huidige ontwerp van het hemelwa- tersysteem waarbij vertraagd wordt afgevoerd naar oppervlaktewater.
2.5 | Oppervlaktewater Het plangebied ligt in het beheergebied van waterschap Rivierenland. In afbeelding 4 zijn de op de legger van het waterschap geregistreerde watergangen weergegeven. Het plangebied ligt in een peilgebied (QVU154) waar het zomer- respectievelijk winterpeil +5,25 m NAP á +4,90 m NAP is [9]. Het streefpeil wordt gehanteerd bij peil regulerende kunstwerken, dit kan betekenen dat de waterstanden lokaal kunnen afwijken van het streef- peil. Afbeelding 4 Legger van waterschap Rivierenland [9] Projectcode: P07098 | Pagina 9 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 10 van 24 Versie: D 1.0 Binnen het plangebied zijn tertiaire watergangen aanwezig. Bij het (deels) dempen van deze watergangen, dienen deze één op één te worden gecompenseerd. Tevens ligt de meest zuidoostelijke punt van het plange- bied in een beschermingszone. Deze zone dient vrij toegankelijk te blijven vanwege onderhoud aan watergan- gen. Het waterschap heeft getoetst of de primaire (A) watergang (093588) een toename aan hemelwater, dat vanuit het plangebied vertraagd wordt afgevoerd, kan verwerken. Uit deze toetsing is gebleken dat hierin geen be- lemmeringen te verwachten zijn. 2.6 Overstromingsrisico Op de klimaateffectatlas [10] zijn kaarten weergegeven waarop de overstromingskansen van gebieden zijn aangeduid.
Dit betreffen overstromingen die kunnen ontstaan vanuit een rivier of zee. Toch kunnen de maat- regelen die overlast van extreme neerslag tegen gaan ook helpen tegen ondiepe overstromingen vanuit rivier, zee en ander oppervlaktewater. Hierbij zijn de overstromingskansen verdeeld in vier categorieën met verschil- lende herhalingstijden: • Grote kans : de kans dat een gebied 1 keer in de 10 jaar overstroomt; • Middelgrote kans : de kans dat een gebied 1 keer per 100 jaar overstroomt; • Kleine kans : de kans dat een gebied 1 keer per 1.000 jaar overstroomt; • Bijzonder kleine kans : de kans dat een gebied 1 keer per 10.000 jaar overstroomt. Op de klimaateffectatlas is aangegeven dat voor het plangebied sprake is van een kleine kans op overstroming (zie afbeelding 5), met een maximale waterdiepte van 2 tot 5 meter. Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 11 van 24 Versie: D 1.0 2.7 Stresstest Op de klimaateffectatlas zijn naast kaarten met gegevens over overstromingskansen, ook kaarten beschikbaar met een indicatie van de kans op wateroverlast door hevige neerslagsituaties met daarbij aangegeven wat de verwachte optredende waterdiepte is. Hierbij is gekeken naar een bui van 70 mm in 2 uur en een bui van 140 mm in 2 uur. In afbeelding 6 zijn deze kaarten voor het plangebied weergegeven.
Hierin is te zien dat tijdens hevige neerslagsituaties in het plangebied kans is op wateroverlast met name op het lagergelegen gedeelte aan in het centrale en oostelijke deel van het plangebied. Hierbij is een kans op wateroverlast bij 70 mm/2uur waarbij een waterdiepte van meer dan 30 cm kan worden verwacht. Afbeelding 5 Overstromingsrisico op basis van de gegevens van de klimaateffectatlas [10] Afbeelding 6 Kans op wateroverlast door hevige neerslag op basis van de gegevens van de klimaateffectatlas [18] Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 12 van 24 Versie: D 1.0 Waterschap Rivierenland heeft in 2018 een toetsing uitgevoerd ten aanzien van wateroverlast. Hierbij zijn ook de stroombanen, welke ontstaan tijdens het oppervlakkig afvoeren van hemelwater, berekend. Deze zijn sa- men met de berekende waterdiepte weergegeven in afbeelding 7. Ook op deze kaart is te zien dat op de lagere delen van het plangebied kans is op wateroverlast met een waterdiepte van 0 – 30 cm. Rondom de bestaande watergangen bestaat een kans op een waterdiepte van meer dan 80 cm, echter treedt dit voorna- melijk op binnen het profiel van de watergangen. 2.8 Bestaande riolering In de Bikkeldam aan de zuidzijde van het plangebied ligt een drukriool.
De gemeente Druten heeft onderzocht of het saneren van dit riool en het vervangen voor een vrijverval riool een mogelijkheid is. Echter wordt vanuit kostenoverweging gesteld dat deze optie niet als doelmatig wordt gezien. Derhalve dient de ontwikkeling door- middel van een rioolgemaal en persleiding aangesloten te worden op het bestaande stelsel. Afbeelding 7 Waterdiepte bij bui 60 mm/1 uur stedelijk gebied (2D 2018) [22] Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen 3 | Randvoorwaarden en uitgangspunten 3.1 | Digitale watertoets Voor de geplande ontwikkeling is een check van de digitale watertoets op de website | www.hetwateradvies.nl uitgevoerd. Deze is opgenomen in | bijlage 3. Op basis hiervan wordt geconcludeerd dat belangen van het waterschap worden geraakt en dat daarom de gangbare procedure moet worden gevolgd. 3.2 | Ontwateringsdieptes De gemeente Druten heeft eisen gesteld aan de minimale ontwateringsdiepten voor bebouwing, wegen en openbaar groen / tuinen. Deze ontwateringsdiepte | s worden gehanteerd om te voorkomen dat in de toekomst nadelige gevolgen gaan optreden als gevolg van (te) hoge grondwaterstanden. In | afbeelding 8 is schematisch weergegeven wat de ontwateringsdiepte inhoud | t. Afbeelding 8 Schematisch overzicht ontwateringsdiepte Het maaiveld van het plangebied ligt in de huidige situatie op een hoogte van circa +5,90 tot +7,90 m NAP.
Het waterschap adviseert (bijlage 3) een minimale drooglegging van het maaiveld van 0,70 m, 1,00 m voor het straatpeil en 1,30 m voor het vloerpeil. Op basis van een GHG van +5,40 m NAP kunnen ook ontwate- ringsdiepten worden bepaald. In tabel 6 is een overzicht weergegeven van de minimale hoogtes van de toe- komstige inrichting zoals terreinverhardingen en vloerpeilen. Hierbij geldt: de zwaarste eis is leidend. Tabel 6 Minimale ontwerphoogtes in plangebied op basis van de GHG +5,40 m NAP, zomerpeil +5,25 | m NAP en maaiveld ontwateringsdiepte | drooglegging gebruiksvorm | eis gemeente | plangebied | eis van waterschap | plangebied Wijchen | (+ m NAP) | (m boven | ZP) | (+ m NAP) (m boven GHG) bebouwing met kruipruimte 1) | 1,00 | 6,40 | 1,30 | 6,55 bebouwing zonder kruipruimten 1) | 0,50 | 5,90 | 1,30 | 6,55 tuinen en openbare groenvoorzieningen | 0,50 | 5,90 | 0,70 | 5,95 primaire wegen | 1,00 | 6,40 | - | - secundaire wegen | 0,70 | 6,10 | 1,00 | 6,25 1) | Vloerpeil van de woningen 0,20 tot 0,30 m boven het omringend maaiveld | en minimaal 0,20 m boven de as van wegen | . Op basis van deze gegevens voldoet een groot deel van het plangebied | in de huidige situatie aan de eisen en adviezen ten aanzien van ontwateringsdieptes en minimale drooglegging ten opzichte van zomerpeil.
| Bij de technische uitwerking van het plan is het van belang om rekening te houden met de aansluiting | op aangren- zende percelen zodat toestromend hemelwater vanuit aangrenzende percelen | niet wordt | belemmerd maar ook geen wateroverlast veroorzaakt binnen het plangebied. Projectcode: P07098 | Pagina 13 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen De in tabel 6 zijn de minimale ontwerphoogten welke voor het plangebied gelden. Op basis hiervan | , dient het vloerpeil altijd 20 cm hoger te liggen dan de naastgelegen rijbaan | (minimaal +6,55 m NAP of hoger), dit is meegenomen in het voorlopig hoogteplan zoals weergegeven in bijlage 2. 3.3 | Beleid gemeente Druten De gemeente Druten streeft naar het vasthouden van gebiedseigen water door benutting van natuurlijke ber- gingscapaciteit van bodem en oppervlaktewater. Natuurlijke grond | - en oppervlaktewaterstanden worden be- schermd of hersteld. Hemelwater afkomstig van verharde oppervlakken zoveel mogelijk afkoppelen van de riolering met de voor- keursvolgorde: 1.) benutting; 2.) bodeminfiltratie binnen het gebied; 3.) berging binnen het gebied; 4.) vertraagde afvoer naar oppervlaktewater buiten het plangebied; 5.) afvoer naar het riool.
Infiltratie- en bergingsvoorzieningen, zoals bodempassages en open water, moeten voldoende capaciteit heb- ben om het hemelwater te kunnen verwerken en zodanig ruimtelijk ingepast (ruimtebeslag, ligging) dat ade- quaat functioneren is gewaarborgd. De gemeente Druten heeft aangegeven dat het infiltreren van gevallen hemelwater binnen het plangebied niet mogelijk is waardoor gevallen hemelwater centraal binnen het plange- bied geborgen mag worden en dat niet voldaan hoeft te worden aan de bergingsopgav | e (T=5+10%) op eigen terrein. De gemeente Druten stelt als eis dat geen hemelwater van openbaar gebied op particulier afstroomt bij bui T=10+10%. | Daarnaast mag vanaf openbaar gebied geen hemelwater in de gebouwen komen bij bui T=100+10%. Daarbij dient het hemelwaterriool gedimensioneerd te worden op bui08 van de Leidraad Riolering waarbij geen water op straat mag staan. 3.4 | Beleid waterschap Rivierenland Waterschap Rivierenland stelt als eis dat bij een T=10+10% (43,6 mm) neerslaggebeurtenis het waterpeil in een watergang tot 0,30 m mag stijgen. Daarnaast mag bij een T=100+10% | (66,4 mm) neerslaggebeurtenis het waterpeil in de wijk niet hoger stijgen dan putdekselhoogte. Voor het bepalen van de benodigde berging is bij compensatie in oppervlaktewater is | de bui T=10+10% in principe maatgevend.
Bij waterberging in open water geldt hierbij als vuistregel dat 436 m3 berging per hectare verharding benodigd is, waarbij gerekend mag worden vanaf zomerpeil. In het plangebied is dit +5,25 m NAP. Voor watercompensatie in kunstmatige voor- zieningen zoals bijvoorbeeld wadi’s of | bergingskratten, geldt als vuistregel dat 664 m3 berging per hectare verharding gerealiseerd moet worden [11]. Het dempen, verondiepen en/ of versmallen van tertiaire (C-watergangen) is toegestaan met een melding in het omgevingsloket mits; • | het water en tertiaire (C) status heeft; • | het water; o | ligt niet in een waterkering of de beschermingszone van een waterkering; o | heeft geen specifieke natuurdoelen; • | het water wordt niet afgesloten van het watersysteem; • | de doorstroming in het water niet verslechtert; • | het water dat wordt gedempt, wordt binnen hetzelfde peilgebied op een andere plek gecompen- seerd; • | het water dat wordt gedempt wordt op een van de volgende manieren gecompenseerd: o | bestaand tertiair water wordt met minimaal 0,50 meter verbreedt; o | nieuw tertiair water wordt gegraven; o | bestaand tertiair water wordt met minimaal 0,50 meter verbreed en u graaft een nieuw ter- tiair water.
Projectcode: P07098 | Pagina 14 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Compensatie ten behoeve van het dempen van watergangen dient aangelegd te worden vóór het dempen van de watergang en dient één op één gerealiseerd te worden. | Hierbij geldt dat het dempen van tertiaire (c) wa- tergangen niet mag leiden tot problemen in de ont | -/afwatering van omliggende percelen. 3.5 | Technische ontwerpeisen hemel | - en vuilwaterafvoer Technische ontwerpeisen van de gemeente Druten [12] ten aanzien van HWA-/ VWA-stelsel: • | dekking minimaal 1,10 m boven vrijverval riolering (HWA/VWA); • | geen ‘water op straat’ bij bui T=2 (bui08 Leidraad Riolering); • | voldoende capaciteit (afvoer en berging) rioolstelsel o | berging in verbeterd gescheiden stelsel 4 mm; o | pompovercapaciteit verbeterd gescheiden stelsel 0,3 mm/uur; • | geen hemelwater vanaf openbaar gebied op particulier terrein bij T=10+10%; • | geen hemelwater vanaf openbaar gebied in gebouwen bij T=100+10%; • | hemelwater bij voorkeur bovengronds transporteren en afvoeren.
Technische eisen van de gemeente Druten [12] ten aanzien van bergings- en infiltratievoorzieningen welke relevant zijn voor het plangebied: • | bergen hemelwater indien doorlatendheid bodem ≤ 0,50 m/dag; o | peilstijging in oppervlaktewater conform eisen waterschap Rivierenland; o | afvoer hemelwater naar oppervlakte water ≤ 1,50 l/s/ha bruto plangebied; • | Bij wadi’s: toepassen van ‘zachte’ oevers (géén constructie) met een talud ≤ 1:3 en onderwaterbanket van 1,00 m breedte op 0,50 m diepte; • | maximale waterdiepte bij T=5+10% neerslaggebeurtenis is mv-10 cm; • | maximale waterdiepte bij T=100+10% neerslaggebeurtenis is gelijk aan maaiveld. Ten aanzien van de laatste twee eisen hanteert waterschap Rivierenland strengere normen dan de gemeente Druten, en deze zijn vigerend.
Technische richtlijnen van waterschap Rivierenland [13] ten aanzien van wadi’s in het plangebied: • | Maximale waterdiepte van 0,30 m bij een T=100 neerslaggebeurtenis (66 | 4 m3 berging/ha verharding); • | Minimale bodembreedte: 1,20 m (bij mechanisch maaien) • | Taludverhouding: 1:3 of flauwer (bij mechanisch maaien) • | Waakhoogte bovenop de slokop/overlaat: minimaal 0,10 m; • | Minimale afstand tot rijbaan: 0,50 m; • | Minimale afstand tot bebouwing: 1,00 m; • | Bodemopbouw: o | 0,20 m vegetatielaag bestaande uit een mengsel van 2/3 drainzand en 1/3 tunnelcompost; o | 0,20 m drainzand tot de drainkoffer met drainagebuis; • | Minimale afstand tot GHG: 0,50 m; • | Drainage: o | Drain mag onder de GHG liggen, maar dan dient een drempel ter hoogte van de GHG te worden toegepast; o | Bovenzijde van de drain dient minimaal 0,20 m onder het drainageniveau te liggen en de drainkoffer heeft een breedte van minstens 0,70 m. • | Ledigingstijd: 48 – 96 uur 3.6 | Waterkwaliteit Bij de ontwikkeling dient rekening gehouden te worden met de kwaliteit van het hemelwater dat | wordt in de bodem en/ of overstort op openbaar terrein/ oppervlaktewater. | Bij gebruik van gecertificeerde bouwmaterialen mag hemelwater in de bodem of | op oppervlaktewater geloosd worden. Het toepassen van materialen zoals lood, koper, zink en zacht PVC is niet toegestaan [12].
Projectcode: P07098 | Pagina 15 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen 4 | Hemelwaterafvoer 4.1 | Afstromend verhard oppervlak In afbeelding 9 is de verdeling van verharde oppervlakken op basis van het schetsontwerp door Buro SRO [14] weergegeven. In tabel 7 zijn de toekomstige verharde oppervlakken binnen het plangebied verder uitge- werkt en gekwantificeerd. Bij het vaststellen van de verharde oppervlakken op basis van het oppervlak van de percelen zijn de in de tabel weergegeven percentages gebruikt conform gemaakte afspraken | met bevoegd gezag. Afbeelding 9 Verdeling van verharde oppervlaktes op basis van schetsontwerp door Buro SRO [14] Tabel 7 Afvoerend verhard oppervlak Bruto afvoerend | Netto afvoerend verhard oppervlak | Percentage verhard | Verhard oppervlak (m2) | (m2) Uitgeefbaar terrein totaal | 7.904 | - | 6.660 Bebouwing rijwoningen | 4.283 | 90% | 3.855 Bebouwing 2 onder 1 kap | 2.707 | 80% | 2.156 Bebouwing vrijstaand | 914 | 70% | 640 Openbaar terrein totaal | 3.582 | - | 3.582 Rijbaan gesloten verharding | 1.610 | 100% | 1.610 Parkeren en inritten | 888 | 100% | 888 Voetpaden | 1.084 | 100% | 1.084 Totaal afvoerend verhard oppervlak | 15.073 | - | 10.242 4.2 | Benodigde berging binnen het plangebied Op basis van de in tabel 7 weergegeven verharde oppervlakken is in tabel 8 een overzicht van de te realiseren berging weergegeven.
Binnen het plangebied wordt hemelwaterberging in alternatieve (kunstmatige) water- bergende voorzieningen gerealiseerd. Dit betekent dat conform de in §3.3 en §3.4 | beschreven eisen, een T=100+10% neerslaggebeurtenis en de daarbij horende bergingsopgave van 66,4 mm/m | 2 van toepassing is voor het plangebied. Projectcode: P07098 | Pagina 16 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Tabel 8 Overzicht te realiseren berging in deelgebieden Afvoerend | Te realiseren berging (m3) voor de verwerking van … verhard oppervlak | T=100+10% (m2) | (66,4 mm) Uitgeefbaar terrein | 6.663 | 442 Openbaar terrein | 3.582 | 238 Totaal | 10.242 | 680 4.3 | Principe hemelwatersysteem Afstromend hemelwater dat op uitgeefbaar terrein (percelen) valt wordt, met uitzondering van de percelen aan de zuidzijde van het plangebied, afgevoerd naar het hemelwaterriool dat binnen het plangebied is voorzien. Het hemelwaterriool wordt onder de hoofdrijbaan gerealiseerd en vormt de verbinding tussen de bergings- voorzieningen binnen het plangebied. Waar noodzakelijk zal in de achterpaden achter de percelen een he- melwaterriool met kolken worden aangelegd om het water vanaf de percelen af te voeren. Dakwater vanaf de percelen wordt zoveel mogelijk aan de voorzijde van het perceel aangeboden.
De percelen aan de zuidzijde van het plangebied krijgen een directe aansluiting op het hemelwaterriool / de bergingsvoorziening op het perceel. Hemelwater afkomstig van terreinverharding wordt oppervlakkig afgevoerd naar kolken en via het hemelwaterriool getransporteerd. Binnen het plangebied wordt hemelwaterberging gerealiseerd in de vorm van alternatieve (kunstmatige) wa- terbergen voorzieningen, namelijk een combinatie van (infiltratie) greppels, wadi’s en bergingskratten. In ver- band met beperkt beschikbare onder- en bovengrondse ruimte in openbaar terrein kan niet de volledige ber- gingsopgave in openbaar terrein worden gerealiseerd. In afstemming met de gemeente Druten is ervoor ge- kozen om een deel van de waterberging ook op de percelen aan de zuidzijde van het plangebied te realiseren middels bergingskratten op de percelen. De opdrachtgever zal in afstemming met de gemeente de realisatie, het onderhoud en de instandhouding van de bergingsvoorzieningen op particulier terrein vastleggen in de leveringsakten naar de kopers. In afbeelding 10 is de ligging van de diverse voorzieningen binnen het plangebied weergegeven. In bijlage 2 is de ontwerpschets van het hemelwatersysteem in hogere resolutie opgenomen.
Afbeelding 10 Schets van de locaties van de bergingsvoorzieningen Doordat de bodem binnen het plangebied in de bovenste bodemlaag (deels) uit klei bestaat, wordt infiltratie niet mogelijk geacht. Om te kunnen garanderen dat de bergingsvoorzieningen tijdig weer beschikbaar zijn voor Projectcode: P07098 | Pagina 17 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen de verwerking van een nieuwe neerslaggebeurtenis, is het noodzakelijk om een drain onder de wadi’s toe te passen. Het gedraineerde water zal middels een geknepen afvoer, waar ook de | bergingskratten via het he- melwaterriool op zijn aangesloten, worden afgevoerd naar de A | -watergang aan de zuidoostzijde van het plan- gebied. Het is van belang dat de richtlijn voor wadi’s van waterschap Rivierenland | [13] worden gevolgd ten aanzien van de opbouw van de wadi en de onderliggende drain c.q. afvoerstructuur. Daarnaast wordt bij voor- keur geloosd op de primaire (A) watergang aan de zuidoostzijde van het plangebied omdat lozen op de tertiaire (C) watergang mogelijk gevolgen heeft voor de status van de watergang en het bijhorende beheer en onder- houd en/of ruimtebeslag hiervan. Om een goede werking van het hemelwatersysteem te kunnen | garanderen dient het hemelwatersysteem tij- dens de civieltechnische uitwerking van het plan | verder uitgewerkt en getoetst te worden op hydraulisch func- tioneren.
Hierbij dient specifieke aandacht te zijn voor de verschillen in aanleghoogtes van de bergingsvoor- zieningen, het afstemmen van de aangesloten verharde oppervlakken per voorziening i.r.t. | de beschikbare bergingscapaciteit, overstort-/drempelhoogtes in het stelsel, afvoerdebieten, | spiegel verhang in het rioolstel- sel, diameters van het hemelwaterriool, etc. Vooralsnog zijn de volgende ontwerphoogtes opgenomen op tekening: • | Bodem- en insteekhoogte wadi’s 1 t/m 2: +6,35 m NAP respectievelijk +6, | 75 m NAP; • | Bodem- en insteekhoogte wadi’s 3 t/m 5: +6,10 m NAP respectievelijk + 6,40 à +6,50 m NAP; • | Overstorthoogte c.q. maximaal waterpeil in wadi’s: +6,40 m NAP; • | Overstorthoogte richting oppervlaktewater: +6,40 m NAP; Doordat er op dit moment onvoldoende gegevens beschikbaar zijn en in het schetsontwerp nog onderhevig is aan wijzigingen, kan op dit moment nog geen toetsing worden uitgevoerd. | Bij deze vervolgtoetsing dient aan- getoond te worden dat de waterberging in iedere voorziening volledig benut kan worden bij de T=100 bui. Dit betekent dat voldoende verhard oppervlak op iedere voorziening aangesloten dient te worden om deze volle- dig te kunnen vullen alvorens een hoger gelegen voorziening overstort naar een lager gele | gen voorziening.
Dempen en compenseren watergang Wanneer een Legger geregistreerde watergang gedempt wordt, dient deze volgens de eisen van het water- schap één op één gecompenseerd te worden. Bij het dempen van een watergang dient erop gelet te worden dat het functioneren van het watersysteem, ook tijdeli | jk, niet wordt verslechterd. De watergangen hebben wa- ter afvoerende functie. Dit betekent dat wanneer een watergang wordt gedempt, de afvoerende functie ge- handhaafd dient te worden. Afbeelding 11 Schets van de locaties van de infiltratievoorzieningen In afbeelding 11 is de ligging van de te dempen en graven watergang grafisch weergegeven. De lengte van de te dempen watergang bedraagt circa 55 meter en deze heeft een gemiddelde breedte van circa 2,0 meter op zomerpeil (+5,25 m NAP). De bestaande watergang aan de noordoostzijde van plangebied zal worden Projectcode: P07098 | Pagina 18 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen verbreed en worden aangesloten op de bestaande primaire (A) watergang (093588) in de uiterste zuidoostpunt van het plangebied. Om ook de afwatering vanaf de Bikkeldam te optimaliseren, zal de bestaande watergang parallel aan deze weg worden verbonden met de primai | re (A) watergang. De watergang die gedempt wordt is een tertiaire (C-) watergang, deze wordt ook gecompenseerd als | C-watergang.
Dit betekent dat het beheer en onderhoud bij de aangrenzende perceel eigenaar ligt. In de huidige situatie ontstaat, zoals weergegeven in § | 2.7, wateroverlast op het oostelijke deel van het plan- gebied. Naar verwachting zal door het ophogen van het maaiveld en het verleggen van de watergang de waterhuishoudkundige situatie ter plaatse verbeteren en het risico op wateroverlast | worden verkleind door een betere afwatering vanuit het gebied en aangrenzende percelen. Watergang parallel aan “Bikkeldam” Tussen het plangebied en de “Bikkeldam” ligt in de huidige situatie een tertiaire watergang. Ten behoeve van de bereikbaarheid van aangrenzende percelen dienen inritten gerealiseerd te worden. Om de afwatering ter plaatse te waarborgen is het advies om onder de inritten duikers te realiseren zodat de afwatering ter plaatse niet verslechterd. Uitgangspunt hierin is de plaatsing van duikers met een minimale diameter van | ø400 mm conform de duikers in de andere tertiaire (C-) watergangen. Door de huidige watergang aan de noordoostzijde met circa 0,5 meter te verbreden kan bergingsverlies | in het watersysteem worden voorkomen. 4.4 | Uitgangspunten per voorziening Op basis van de technische eisen/uitgangspunten zijn | door een externe partij de bergingsvoorzieningen ont- worpen en berekend, zie bijlage 6 voor deze berekeningen [15].
Hiernaast zijn onderstaande uitgangspunten gehanteerd voor de voorzieningen. Infiltratiegreppels • | Afmetingen en bergingscapaciteit conform door externe partij aangeleverde gegevens. Wadi’s • | Bodemhoogte: +6,10 à +6,35 m NAP; • | Insteekhoogte: +6,40 à +6,75 m NAP; • | Maximale waterdiepte: 0,30 m; • | Minimale waking: 0,10 m; • | Overstorthoogte: +6,30 à +6,65 m NAP; • | Minimale taludverhouding: 1:3 of flauwer. Bergingskratten • | Type: Aquacell extra sterk; • | Afmetingen: 1,20 x 0,60 x 0,40 m; • | Holle ruimte: 96% waardoor netto inhoud 0,288 m3 per krat; • | indien dichter op de GHG geplaatst; • | Gronddek 1 ton wiellast: min. 0,30 – max. 8,00 (m-mv); • | Gronddek 10 ton wiellast: min 0,55 – max. 7,95 (m-mv). 4.5 | Bergingscapaciteit in het plangebied Bevoegd gezag stelt als eis dat 66,4 mm berging per m2 verhard oppervlak gerealiseerd dient te worden in plangebied ter compensatie van de versnelde afvoer door de toename aan verhard oppervlak. In tabel 9 t/m tabel 11 is de beschikbare bergingscapaciteit weergegeven voor de voorzieningen in openbaar gebied. De voorzieningen zijn ontworpen op basis van de technische ontwerpeisen | (§3.5) en uitgangspunten (§4.4).
Tabel 9 Bergingscapaciteit in bergingskratten in openbaar gebied Bergingskratten | Inhoud | Aantal kratten | Benodigd oppervlak | Bergingscapaciteit (m3) | (st) | (m2) | (m3) Aquacell extra sterk | 0,288 | 432 | 312 | 124 Totaal | 312 | 124 Projectcode: P07098 | Pagina 19 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Tabel 10 Bergingscapaciteit in wadi’s in openbaar gebied Wadi | Bodemoppervlak | Wateroppervlak2 | Waterdiepte | Bergingscapaciteit (m2) | (m ) | (m1) | (m3) 1 | 123 | 170 | 0,30 | 44 2 | 44 | 73 | 0,30 | 18 3 | 522 | 615 | 0,30 | 171 4 | 366 | 443 | 0,30 | 122 5 | 87 | 132 | 0,30 | 33 Totaal | 388 Tabel 11 Bergingscapaciteit in infiltratiegreppels in openbaar gebied Bergingscapaciteit Greppel | Berging per meter | Lengte | bij 10 cm waterdiepte (m3) A | 0,10 | 28,0 | 3 B | 0,10 | 19,0 | 2 C | 0,12 | 20,0 | 3 Totaal | 8 Een deel van de bergingsopgave wordt binnen het plangebied opgelost door de bergingskratten op de zuide- lijke percelen aan te leggen. Hierbij is als uitgangspunt gehanteerd dat deze percelen voorzien in de eigen bergingsopgave op basis van het totale perceeloppervlak en het bijhorende verhardingspercentage op basis van het type woning dat ontwikkelt gaat worden. In tabel 12 is op perceelniveau het benodigde aantal | ber- gingskratten, het hierbij horende ruimtebeslag en de beschikbare bergingscapaciteit weergegeven.
Tabel 12 Bergingscapaciteit in bergingskratten op zuidelijke percelen Aantal kratten | Inhoud infiltratiekrat | Benodigd opper- | Bergingscapaciteit Perceel | (st) | (m3) | vlak | (m3) (m2) A01 | 70 | 50,4 | 20,2 A02 | 62 | 44,6 | 17,9 A03 | 56 | 40,3 | 16,1 A04 | 50 | 36,0 | 14,4 A05 | 50 | 36,0 | 14,4 A06 | 50 | 0,288 | 36,0 | 14,4 A07 | 50 | 36,0 | 14,4 A08 | 56 | 40,3 | 16,1 A09 | 40 | 28,8 | 11,5 A10 | 36 | 25,9 | 10,4 A11 | 44 | 31,7 | 12,7 Totaal | 162,4 4.6 | Toetsing bergingscapaciteit hemelwatersysteem Op basis van de in de vorige paragraaf beschreven oplossingen voor de hemelwaterberging is in tabel 13 een toetsing van de bergingscapaciteit ten opzichte van de bergingsopgave, zoals weergegeven in | tabel 8 in §4.2 uitgevoerd. Projectcode: P07098 | Pagina 20 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Tabel 13 Toetsing bergingscapaciteit hemelwatersysteem Bergingsopgave | Bergingscapaciteit (m3) in … Onderdeel | (m3) | Verschil Wadi’s | Greppels | bergingskratten Openbaar terrein | 238 | 388 | 8 | 124 | +282 Uitgeefbaar terrein | 442 | - | - | 162 | -280 388 | 8 | 287 Totaal | 680 | +2 682 Conform de door bevoegd gezag gestelde eisen is de bergingsopgave voor het plangebied 66,4 mm per m2 verhard oppervlak. Op basis van een toename aan verhard oppervlak van 10.242 m2 geldt voor het plangebied een bergingsopgave van 680 m3.
Door de realisatie van de beschreven combinatie van boven- en onder- grondse bergingsvoorzieningen wordt binnen het plangebied circa 682 | m3 berging gerealiseerd. Hiermee wordt op deze wijze voldaan aan de door bevoegd gezag gestelde eisen ten aanzien van hemelwaterberging zoals beschreven in §3.3 en §3.4. 4.7 | Toetsing ledigingstijd hemelwatersysteem Doordat de infiltratie van hemelwater binnen het plangebied niet mogelijk wordt geacht, dient het hemelwater middels een geknepen afvoer (en nood overstort) afgevoerd te worden naar nabijgelegen oppervlaktewater. Hierbij geldt dat dit is toegestaan met een maximaal debiet van 1,5 l/s/ha. Daarnaast geldt volgens de richtlij- nen van het waterschap | de eis dat een bergingsvoorziening niet binnen 48 leeg mag zijn omdat anders geen/onvoldoende sprake is van vertraagde afvoer. In het huidige ontwerp is een put voor | zien met een drem- pel op +6,40 m NAP en een doorlaat aan de onderzijde met een diameter van Ø50 mm. De berekeningen, zoals uitgevoerd door de civieltechnisch ontwerpen, zijn weergegeven in tabel 14 en tabel 16.
Tabel 14 Berekening ronde doorlaat Ø50 mm Berekening ronde doorlaat | Waarde | Eenheid Waterstand bovenstrooms (overstort hoogte) | 6,40 | [m NAP] Waterstand benedenstrooms (zomerpeil) | 5,25 | [m NAP] μ = afvoercoéfficiënt, contractiecoëfficiënt | 0,63 | [-] ΔH = waterstandverschil over de doorlaat | 1,15 | [m] A = oppervlak van de doorlaat (Ø41 mm) | 0,00196 | [m²] g = zwaartekracht | 9,81 | [m/s²] Q = μ x A x √(2g x ΔH) | 0,006 | [m³/s] Q = debiet per uur | 21,15 | [m³/u] Tabel 15 Berekening leeglooptijd ronde doorlaat Ø50 mm Leeglooptijd ronde doorlaat | Waarde | Eenheid Ledigingsvolume | 680 | [m³] Q doorlaat bij doorlaat Ø50 mm | 32,15 | [m³/u] Leeglooptijd | 32,15 | [uur] Het is in de praktijk gebruikelijk om een minimale diameter van Ø50 mm te hanteren voor de geknepen afvoer middels een doorlaat, omdat een kleinere diameter te veel risico op verstoppingen met zich meebrengt. Dit betekent echter dat in plaats van de toegestane 2,1945 l/s (= 1,5 l/s/ha * 1,464 ha plangebied) 5,875 l/s wordt Projectcode: P07098 | Pagina 21 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 22 van 24 Versie: D 1.0 afgevoerd vanuit het plangebied en dat de voorzieningen in circa 32 uur leeg zijn.
Om te voldoen aan de gestelde eisen dient de doorlaat verkleind te worden naar circa Ø41 mm of dient een andere wijze van gekne- pen afvoer, zoals bijvoorbeeld een wervelventiel ingezet te worden. 4.8 Extreme neerslagsituatie In het geval dat meer neerslag valt dan berging in het plangebied aanwezig is, dient gekeken te worden naar wat er gebeurt. Globaal rekening houden met nieuwe hoogtes en een T=100+10% neerslaggebeurtenis wordt hieronder beschreven waar water naartoe stroomt. In de huidige situatie laat de stresstest (zie § 2.7) zien dat er een risico bestaat op wateroverlast op de lager gelegen delen aan de zuidwest en zuidoost zijde en het centrale gedeelte van het plangebied. Hierbij lopen er stroombanen vanaf de naastgelegen percelen over het plangebied heen. Doordat dit de hoogste delen van het plangebied zijn en hier voldoende ontwateringsdiepte aanwezig is, hoeft hier niet opgehoogd te worden. Mits er harde overgangen (zoals bijvoorbeeld banden, kerende constructies, e.d.) worden toegepast, wordt de afstroming van hemelwater niet gehinderd. In het overige deel van het plangebied dient opgehoogd te worden. Doordat een groot deel van het p langebied verhard wordt en de toename aan verhard oppervlak middels het beschreven hemelwatersysteem wordt gecompenseerd, zal het afstromende water niet tot een leiden tot een groter risico op wateroverlast bij maatgevend buien.
In het geval van extreme neerslag, meer dan de maatgevende bui T=100+10%, waarbij de bergingsvoorzie- ningen volledig gevuld zijn, moet het overtollige water worden afgevoerd richting aangrenzend oppervlakte- water, bij voorkeur de A-watergang aan de zuidoostzijde van het plangebied. Hiervoor dient in het hemelwa- terriool een geknepen afvoer met overstort gerealiseerd te worden. De exacte wijze waarop dit gebeurd wordt tijdens de civieltechnische uitwerking van het plan verder uitgewerkt op basis van afstemming met bevoegd gezag. Doordat de woningen binnen het plangebied tenminste 0,20 m boven het wegpeil worden gerealiseerd, wordt voorkomen dat hier water naar binnen treedt. Daarnaast ligt het maaiveld, de terreinverharding en het open- baar groen onder afschot richting de bergingsvoorzieningen waardoor water van de woningen af zal stromen. Doordat het hemelwater bij extreme neerslaggebeurtenissen mag overstorten naar de primaire (A) watergang, zal worden voorkomen dat dit tot problemen in het plangebied leidt. 4.9 Klimaatbestendigheid Binnen het plangebied is het niet mogelijk om hemelwater te infiltreren vanwege de bodemopbouw ter plaatse.
Om het effect van de toename aan verharding, waardoor versnelde afvoer van hemelwater plaatsvindt, zoveel mogelijk te voorkomen, wordt het gevallen hemelwater tijdelijk geborgen in kunstmatige voorzieningen alvo- rens het vertraagd wordt afgevoerd naar het o ppervlaktewater. Hiermee wordt voorkomen dat het watersys- teem overbelast raakt en de kans op wateroverlast verminderd. Door het toepassen van bovengrondse voorzieningen wordt naast waterberging bijgedragen aan positieve effecten op de biodiversiteit en het tegengaan van hittestress. Hiermee wordt zoveel mogelijk water eerst gezuiverd door de bodem van de voorziening alvorens het in grond - en oppervlaktewater terecht komt. In het schetsontwerp wordt naast bovengrondse voorzieningen ook gebruik gemaakt van ondergrondse voorzienin- gen waarbij deze filtratie niet van toepassing is. Idealiter wordt in bergingskratten zoveel mogelijk schoon (dak)water geborgen. Mogelijk kan in een later stadium een optimalisatieslag in het ontwerp worden gemaakt zodat water afkomstig van terreinverharding (wegen) zoveel mogelijk wordt opgevangen in de wadi’s en van daaruit wordt verdeelt over de overige bergingsvoorzieningen zoals dit gefilterd wordt door de bodem.
Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 23 van 24 Versie: D 1.0 5 Ontwerp vuilwaterafvoer Uitgangspunten • Aantal woningen : 49; • Gemiddeld aantal inwoners : 3 per woning; • Inwonersequivalent : 147; • VWA per inwoner : 120 liter per dag; • Piekafvoer : 10 liter per uur per inwoner; • Totaal afvoer : 18 m3 per dag; • Totaal piekafvoer : 1.470 liter per uur. Aansluiting op bestaand riool Aan de zuidzijde van het plangebied ligt in de huidige situatie een drukriool. In de door de gemeente aangele- verde revisie tekening zijn geen verdere gegevens opgenomen met betrekking tot de diameter hiervan en de stroomrichting. De gemeente Druten heeft aangegeven dat nagedacht is om dit drukriool te vervangen voor een vrijverval riool, echter wordt dit vanuit kostenoverweging niet uitvoerbaar geacht. Voor de ontwikkeling geldt dus dat deze aangesloten dient te worden op het bestaande drukriool in de Bikke ldam. De maximaal af te voeren hoeveelheid vuilwater bedraagt 147 inwoners x 10 l/u = 1470 liter per uur ofwel 0,41 l/s. Een kunststofleiding met een diameter van ø250 mm en een verhang van 1:250 heeft een afvoercapaciteit van circa 22,7 l/s bij een half gevulde buis. Voor het vuilwaterriool volstaat een leidingdiameter van ø 250 mm ruimschoots.
In overleg met de gemeente moet worden vastgesteld of het huidige rioolstelsel voldoende capaciteit heeft voor de extra vuilwaterafvoer van het plangebied. Mogelijk dient elders binnen de gemaalkring hemelwater afgekoppeld te worden zodat voldoende afvoercapaciteit gegarandeerd kan worden. Omdat door middel van een pompgemaal geloosd moet worden, dient er 24 uur aan berging in het rioolstelsel aanwezig te zijn . Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen 6 | Samenvatting, conclusie en aanbevelingen Samenvatting • | Het plangebied ligt aan de “Bikkeldam” te Horssen in de gemeente Druten; • | Het plangebied heeft een oppervlak van circa 14.630 m | 2; • | Binnen het plangebied variëren bestaande maaiveldhoogtes tussen circa +5,90 m NAP in het lager gelegen centrale gedeelte van het plangebied tot circa +7,90 m NAP in het westen; • | Op basis van het geohydrologische bodemprofiel en het uitgevoerde bodemonderzoek kan worden gesteld dat de bovenste 2,5 m van de bodem voornamelijk uit klei bestaat en hierdoor niet geschikt is voor infiltratie; • | In een straal van 850 m rondom het plangebied zijn | 6 monitoringspeilbuizen weergegeven; • | Op basis van de weergegeven gegevens in § | 2.3 zijn de volgende grondwaterstanden voor het plan- gebied afgeleid; o | Gemiddelde laagste grondwaterstand (GLG): +4,37 m NAP; o | Gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG): +5,40 m NAP; • | Voor
het plangebied geldt een kleine overstromingskans (1x per 1.000 jaar) met een maximale water- diepte van 2 – 5 meter; • | De stresstest laat zien dat op de lager gelegen delen van het plangebied mogelijk wateroverlast ont- staat; • | Tijdens bodemonderzoeken is een lichte verontreiniging met zware metalen en een matige verontrei- niging met PAK aangetroffen in het plangebied. Er is geen sterke verontreiniging van PAK waardoor bodemsanering niet nodig is; • | Op basis van een GHG van +5,40 m NAP en een streefpeil van +5,25 m NAP zijn de volgende mini- male ontwerphoogtes bepaald ten aanzien van ontwateringsdieptes respectievelijk drooglegging: o | Bebouwing minimaal: +6,55 m NAP of 20 cm boven wegpeil; o | Tuinen en openbare groenvoorzieningen: +5,90 m NAP; o | Primaire wegen: +6,40 m NAP; o | Secundaire wegen: +6,25 m NAP; • | Voor het plangebied is een voorlopig hoogteplan gemaakt, zie bijlage 2.; • | Op basis van een toename aan verhard oppervlak van circa 10.242 m2 bedraagt de bergingsopgave voor het plangebied 680 m3; • | Met de beschreven combinatie van bergingsvoorzieningen, gekoppelde via een hemelwaterriool, kan worden voldaan aan de bergingseis zoals gesteld door bevoegd gezag; • | Voor het plangebied zijn de volgende bergingsvoorzieningen ontworpen: o | Wadi’s: 388 m3 berging beschikbaar; o | Infiltratie greppels: 8 m3 berging beschikbaar; o | Bergingskratten: 124 m3
berging beschikbaar; o | Bergingskratten op zuidelijke percelen: 162 m3 berging beschikbaar. • | De door de externe partij aangedragen wijze van geknepen afvoer voldoet niet aan de eisen van bevoegd gezag. Aanpassing (verkleining) van de doorlaat of het toepassen van een andere wijze van afvoer is noodzakelijk; • | Een bestaande tertiaire (C) watergang dient te worden gedempt en wordt binnen het plangebied ge- compenseerd voor een watergang met dezelfde status. Conclusie Op basis van de uitwerking in dit waterhuishoudkundig plan kan worden geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling Bikkeldam te Horssen geen negatieve impact heeft op de waterhuishoudkundige situatie binnen het plangebied. Het in het schetsontwerp getoonde hemelwatersysteem vormt een integraal systeem met vol- doende bergingscapaciteit om een T=100+10%-neerslaggebeurtenis te kunnen verwerken, waardoor onge- wenste afstroming en afwenteling van hemelwater wordt voorkomen. Uit de uitgevoerde stresstest blijkt dat in de huidige situatie, met name in het centrale deel en aan de randen van het plangebied, lokaal wateroverlast kan optreden. Deze overlast wordt deels veroorzaakt doordat de bestaande watergangen beperkt of niet kunnen afwateren op de primaire (A) watergang. Daarnaast is in een deel van de zuidoostelijke hoek puin gestort, wat de waterafvoer belemmert.
Door verbreding, opschoning een koppeling van de tertiaire watergang aan de oostzijde zal de afwatering vanuit het plangebied verbeteren. Hiermee wordt tevens het risico op wateroverlast voor de aangrenzende percelen aan de Middelwaard ver- kleind. Projectcode: P07098 | Pagina 24 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen Projectcode: P07098 Pagina 25 van 24 Versie: D 1.0 Geadviseerd wordt om in de vervolgfase de in dit plan voorgestelde voorzieningen nader uit te werken, met aandacht voor aanlegpeilen en benodigde drempelhoogtes. Hierin kan eventueel een optimalisatieslag worden gemaakt ten aanzien van filtratie van hemelwater afkomstig van terreinverharding via de wadi’s. Hierbij dient aangetoond te worden dat de waterberging in iedere voorziening volledig kan worden benut aangezien hoogte verschillen aanwezig zijn tussen de (bovengrondse) waterbergende voorzieningen. Daarnaast wordt aanbe- volen om op basis van het definitieve ontwerp het hydraulisch functioneren van het hemelwatersysteem t e toetsen op werking gezien de complexiteit hiervan. Waterhuishoudkundig plan Bikkeldam te Horssen 7 | Verwijzingen [1] AHN4, „ahn4 viewer,” 23 Juli 2024. [Online]. Available: https://www.ahn.nl/ahn-viewer. [2] VWB Geogroep, „3D Inmeting,” VWB Geogroep, Deventer, 2024. [3] TNO, | „Dinoloket | ondergrondmodellen,” | 23 | Juli | 2024. | [Online].
| Available: https://www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen. [4] Ortageo Zuidoost B.V., „Verkennend bodemonderzoek NEN 5740/NEN 5707 Bikkeldam 2 in Horssen,” Weurt, 2020. [5] Ortageo Zuidoost B.V., „Nader bodemonderzoek Bikkeldam 2 in Horssen,” Weurt, 2023. [6] Dinoloket, „REGIS II Het hydrogeolische model,” TNO, [Online]. Available: https://www.dinoloket.nl/regis- ii-het-hydrogeologische-model. [Geopend 6 Juni 2025]. [7] TNO, „Ondergrondgegevens,” [Online]. Available: https://www.dinoloket.nl/. [8] Geodan, „Kwel en infiltratie,” 23 Juli 2024. [Online]. Available: www.klimaateffectatlas.nl. [9] Waterschap | Rivierenland, | „Kaarten,” | 24 | mei | 2024. | [Online]. | Available: https://www.waterschaprivierenland.nl/kaarten. [10 Geodan, „Overstromingsrisicokaart,” 23 Juli 2024. [Online]. Available: www.klimaateffectatlas.nl. ] [11 Waterschap | Rivierenland, | „Waterberging,” | 24 | mei | 2024. | [Online]. | Available: ] | https://www.waterschaprivierenland.nl/waterberging. [12 Gemeente Druten, „Proces watertoets bij ruimtelijke ontwikkelingen,” Team Milieu & gebiedsinrichting, ] | Druten, 2022. [13 waterschap Rivierenland, „Richtlijn wadi's,” waterschap Rivierenland, 2024. ] [14 Buro SRO, Schetsontwerp Bikkeldam Horssen, Buro SRO, 2024. ] [15 NTP, Bergingsberekeningen Bikkeldam, NTP, 2025. ] [16 RIONED, | „Infiltratieoppervlak | en | ledigingscapaciteit,” | 1 | juli | 2006.
| [Online]. | Available: ] | https://www.riool.net/infiltratieoppervlak-en-ledigingscapaciteit. [17 Werkgroep | Herziening | Cultuurtechnisch | vademecum, | Cultuurtechnisch | vademecum, | De | Bilt: ] | Cultuurtechnische vereniging, 1988. [18 Geodan, „Stresstest,” 23 Juli 2024. [Online]. Available: www.klimaateffectatlas.nl. ] [19 Werkorganisatie Druten Wijchen, „proces watertoets bij ruimtelijke ontwikkelingen,” 2022. ] [20 Gemeente Druten, | Memo optimalisatie riolering Het Straatje en Bikkeldam i.r.t. Woningbouw, | Druten, ] | 2024. [21 Gemeente Druten, waterschap Rivierenland en Van Wijnen Projectonwikkeling, Gebiedsvisie Bikkeldam, ] | Gelderland, 2024. [22 Waterschap | Rivierenland, | „Klimaatatlas,” | Waterschap | Rivierenland, | [Online]. | Available: ] | https://wsrivierenland.maps.arcgis.com/apps/instant/minimalist/index.html?appid=701da33ff7cd476582f 6ce726a93a814. [Geopend 30 Juni 2025]. [23 Vitens N.V., Vitens Lizard (https://vitens.lizard.net/). ] Projectcode: P07098 | Pagina 26 van 24 Versie: D 1.0 Waterhuishoudkundig plan @@project Bijlage 1 Grafieken grondwaterstanden Afbeelding 13 Grafische weergave gemeten grondwaterstand in peilbuis B39H0514 [23] Afbeelding 12 Locaties van monitoringspeilbuizen [7]