Bijlage 4.7 Bijlage 7 bij de toelichting: Watertoets & doorlatendheidsonderzoek
Tekst van het document
WATERTOETS ONTWIKKELING ROODHEKKENPAS-WEST ROODHEKKENPAS TE DRUTEN
Rapportage watertoets ontwikkeling Roodhekkenpas-West Roodhekkenpas te Druten Opdrachtgever
Jansen Bouwontwikkeling Postbus 278 6600 AG Wijchen
Rapportnummer Versienummer
19596.001 D3
Status
Eindrapportage
Datum
12 december 2022
Vestiging
Brabant Heinz Moormannstraat 1b 5831 AS Boxmeer 088 - 5001600 boxmeer@econsultancy.nl
Opsteller
De heer ing. R. van den Berg
Paraaf
Kwaliteitscontrole
De heer Msc. R.R.J. Jacobs
Paraaf
Kwaliteitszorg Voor het uitvoeren van doorlatendheidsonderzoek zijn geen wettelijke richtlijnen vastgesteld. Econsultancy voldoet voor haar overige dienstverlening ten aanzien van bodem aan alle wettelijke kwaliteitseisen. Tot aan het moment dat voor doorlatendheidsonderzoek kan worden gewerkt volgens vastgestelde protocollen en richtlijnen wordt daar waar mogelijk aangesloten aan algemene kwaliteitseisen zoals deze voor bodemonderzoek gelden. Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwaliteits- en milieuhandboek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de NEN-EN-ISO 14001:2015. Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de algemeen geldende normen en met behulp van gespecialiseerde apparatuur. Het onderzoek betreft een momentopname in de tijd en is steekproefsgewijs uitgevoerd, waardoor een beeld van de geohydrologische situatie wordt verkregen. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien van 19596.001 mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoerde onderzoek neemt.
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING .................................................................................................................................. 1
2
LOCATIEGEGEVENS ................................................................................................................ 2
3
WATERBELEID .......................................................................................................................... 3 3.1 3.2 3.3
4
Rijksoverheid .................................................................................................................... 3 Waterschap Rivierenland ................................................................................................. 4 Gemeente Druten ............................................................................................................. 5
OMGEVINGSASPECTEN .......................................................................................................... 6 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9
Hoogteligging .................................................................................................................... 6 Bodemopbouw .................................................................................................................. 6 Hydrogeologie................................................................................................................... 7 Grondwater ....................................................................................................................... 7 Peilbeheer ......................................................................................................................... 9 Oppervlaktewater.............................................................................................................. 9 Kwel ................................................................................................................................ 10 Waterveiligheid ............................................................................................................... 11 Ontwatering en drooglegging ......................................................................................... 12 4.9.1 Ontwatering ......................................................................................................
13 4.9.2 Drooglegging .................................................................................................... 13 4.9.3 Conclusie .......................................................................................................... 13 4.10 Riolering .......................................................................................................................... 13 5
DOORLATENDHEIDSONDERZOEK ....................................................................................... 14 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
6
TOEKOMSTIGE ONTWIKKELING ........................................................................................... 17 6.1 6.2 6.3
7
Uitvoering ........................................................................................................................ 14 Bodemopbouw ................................................................................................................ 14 Grondwaterniveau .......................................................................................................... 14 Methodiek in-situ doorlatendheidsproeven ..................................................................... 14 Resultaten ....................................................................................................................... 15 Beoordeling..................................................................................................................... 16
Planvoornemen............................................................................................................... 17 Verhard oppervlak .......................................................................................................... 18 Waterbergingsopgave .................................................................................................... 18
WATERHUISHOUDING ........................................................................................................... 19 7.1 7.2
Randvoorwaarden en uitgangspunten ........................................................................... 19 Hemelwater..................................................................................................................... 19 7.2.1 Algemeen ......................................................................................................... 19 7.2.2 Deelgebied A .................................................................................................... 20 19596.001
7.3
7.4 7.5 7.6 7.7 7.8 8
7.2.3 Deelgebied B .................................................................................................... 21 7.2.4 Deelgebied C .................................................................................................... 22 7.2.5 Poel .................................................................................................................. 24 Kwel ................................................................................................................................ 24 7.3.1 Algemeen ......................................................................................................... 24 7.3.2 Mazure.............................................................................................................. 25 7.3.3 Kwelflux huidige situatie ................................................................................... 25 7.3.4 Kwel flux toekomstige situatie .......................................................................... 26 7.3.5 Waterbergingsopgave ...................................................................................... 26 7.3.6 Conclusie .......................................................................................................... 26 Lediging ..........................................................................................................................
27 Calamiteit ........................................................................................................................ 27 Kwaliteit .......................................................................................................................... 27 Keur ................................................................................................................................ 27 Riolering .......................................................................................................................... 28
CONCLUSIE ............................................................................................................................. 28
BIJLAGEN: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
- Topografische ligging - Gegevens verkennend bodemonderzoek Heersweg te Druten - Boorprofielen archief TNO - Grondwatergegevens - Locatieschets doorlatendheidsonderzoek - boorprofielen doorlatendheidsonderzoek - Berekende k-waarden - Schetsontwerp Roodhekkenpas-West - Resultaat digitale watertoets 19596.001
1
INLEIDING
Econsultancy heeft van Jansen Bouwontwikkeling opdracht gekregen voor het opstellen van een Watertoets voor een ontwikkeling aan de Roodhekkenpas te Druten. De initiatiefnemer is voornemens binnen de planlocatie woningen te realiseren. Voor de gronden vigeert het bestemmingsplan ‘Buitengebied Druten’ (vastgesteld 24-03-2016). De gronden zijn bestemd als ‘agrarisch met waarden‘. De ontwikkeling is niet mogelijk binnen de bestaande bestemmingsstructuur. Om het plan te realiseren is een bestemmingsplanwijziging nodig. Bij nieuwe ontwikkelingen dient onderzocht te worden hoe in het toekomstige plan op een duurzame wijze kan worden omgegaan met hemelwater. Hierbij speelt vasthouden, bergen en afvoeren van water in eigen gebied een belangrijke rol. Wanneer voor bouwplannen een bestemmingsplanwijziging nodig is, zal als een verplicht onderdeel van een ruimtelijk plan of besluit, een waterparagraaf opgenomen moeten worden. De waterparagraaf beschrijft de invloed van het plan op het watersysteem en geeft aan welke eisen het watersysteem aan het besluit of plan oplegt. Daarnaast worden de waterhuishoudkundige consequenties van het plan of besluit hierin meegenomen en omvat het op basis van de gemaakte afwegingen een wateradvies. Om invulling te kunnen geven aan de waterparagraaf en de waterbelangen te waarborgen dient in deze situatie de watertoets-procedure te worden doorlopen.
De watertoets bevat een onderbouwing voor de waterparagraaf die een onderdeel vormt van de ruimtelijke onderbouwing. De watertoets is géén aparte procedure, maar is een traject dat geïntegreerd is in de procedure van het ruimtelijk plan of besluit. Uitgangspunt hierbij is dat een ruimtelijk besluit of plan geen slechtere waterhuishoudkundige situatie oplevert dan in het bestaande beleid is vastgelegd. In deze rapportage is beschreven op welke wijze rekening is gehouden met de waterhuishoudkundige aspecten en het beleid van de waterbeheerders (waterschap Rivierenland en de gemeente Druten). De informatie over de planlocatie is onder andere gebaseerd op informatie uit het uitgevoerde doorlatendheidsonderzoek en informatie verkregen van de opdrachtgever. Het planvoornemen is met de gemeente Druten en waterschap Riviereland besproken. Beide partijen hebben reeds op het eerste planontwerp een reactie afgegeven. De reactie van zowel de gemeente Druten als waterschap Rivierenland zijn voor zover mogelijk verwerkt in onderhavige rapportage.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 1 van 28
2
LOCATIEGEGEVENS
De planlocatie (± 14.775 m²) ligt ten zuiden van Heersweg en ten westen van de Roodhekkenpas in Druten. De planlocatie staat kadastraal bekend als gemeente Druten, sectie C, nummers 3811, 3812 en 3813. De coördinaten van een centraal punt zijn X = 169.220, Y = 433.585. De planlocatie is in gebruik als weiland en is voor zover bekend altijd onbebouwd en onverhard geweest. In figuur 2.1 is de begrenzing van de planlocatie weergegeven. De topografische ligging is opgenomen in bijlage 1.
Figuur 2.1. Ligging en begrenzing planlocatie
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 2 van 28
3
WATERBELEID
3.1
Rijksoverheid
Nationaal Water Programma 2022 - 2027 De minister van Infrastructuur en Milieu en de staatssecretaris van Economische Zaken hebben op in 2022 het Nationaal Water programma (NWP) 2022 – 2027 vastgesteld. Het Nationaal Waterprogramma 2022-2027 is de opvolger van het Nationaal Waterplan 2016-2021 en vervangt dit plan én de partiële herzieningen hiervan. Het NWP beschrijft de hoofdlijnen en ambities van het nationale waterbeleid en het beheer van de rijkswateren en rijksvaarwegen. Voor het waterbeleid is het NWP een uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Klimaatverandering, milieuverontreiniging en ruimtedruk vormen de komende jaren grote uitdagingen. Ook moet infrastructuur zoals bruggen en sluizen in stand worden gehouden en waar nodig vervangen of gerenoveerd. De wateropgaven staan niet op zichzelf; een integrale aanpak met andere opgaven in de fysieke leefomgeving zoals de energietransitie, woningbouw en de landbouw is noodzakelijk. Het NWP beschrijft hoe we hiermee omgaan en hoe we zorgen dat water een leidend principe is in de ruimtelijke inrichting van Nederland. Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptie De relevante beleidsontwikkelingen op het gebied van water worden bij het Rijk opgenomen in het Deltaprogramma. Hierin is voor verschillende thema’s beschreven wat het beleid is en hoe het Rijk dat in overleg met overige partners wil gaan bereiken.
Het Deltaprogramma bestaat uit verschillende onderwerpen op het gebied van water. Voor ruimtelijke ontwikkelingen is het Deltaprogramma Ruimtelijke adaptie het meest relevant, omdat hierin de consequenties van de klimaatontwikkelingen voor Nederland zijn opgenomen, evenals de maatregelen die we moeten nemen om ‘klimaat adaptief’ te worden. Een deel van deze maatregelen zal ruimtelijke impact hebben. Met klimaat adaptief wordt bedoeld: het klimaat veerkrachtig en robuust inrichten van Nederland, gegeven de klimaatontwikkelingen die op ons afkomen. Op basis van de internationale en nationale klimaatmodellen is de verwachting dat het weer in Nederland extremer gaat worden. Dat betekent: meer hevige regenbuien (veel neerslag in korte tijd) en langere periodes met droogte en hitte. Dit heeft consequenties voor de leefbaarheid in steden en dorpen en voor bijna alle (economische) sectoren in Nederland. Met het nemen van klimaat robuuste maatregelen wordt ingespeeld op deze veranderingen waarmee we steden en dorpen leefbaar houden en (economische) schade door wateroverlast, droogte en hitte beperken.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 3 van 28
3.2
Waterschap Rivierenland
Het Waterbeheerprogramma 2022-2027 is bepalend voor het waterbeleid. Dit plan gaat over het waterbeheer in het hele rivierengebied en het omvat alle watertaken van het waterschap: waterkeringen, waterkwantiteit, waterkwaliteit en waterketen. Daarnaast beschikt het Waterschap Rivierenland over een verordening: de Keur voor waterkeringen en wateren. Hierin staan de geboden en verboden die betrekking hebben op watergangen en waterkeringen. Voor het uitvoeren van werkzaamheden kan een vergunning nodig zijn. De werkzaamheden in of nabij de watergangen en waterkeringen worden getoetst aan de beleidsregels. Versnelde afvoer van hemelwater Aanleg van nieuw verhard oppervlak leidt tot versnelde afvoer van hemelwater naar watergangen. Om te voorkomen dat hierdoor wateroverlast ontstaat is voor plannen met een toename van verharding compenserende waterberging nodig. Het waterschap bepaalt aan de hand van normbuien hoeveel waterberging nodig is. Er zijn vuistregels vastgesteld voor de benodigde waterberging in ruimtelijke plannen. Bij de keuze van het soort bergingsvoorziening hanteert het waterschap de trits vasthouden-bergenafvoeren. In aansluiting hierop hanteert het waterschap de volgende voorkeursvolgorde:
Hemelwater vasthouden door hergebruik of infiltratie; Hemelwater bergen in open water (of droogvallende watergang); Hemelwater bergen in kunstmatige bergingsvoorzieningen (wadi, bassins, kratten, kelders).
Waterberging in open water Bij waterberging in open water bedraagt de waterberging technisch gezien de ruimte tussen het zomerwaterpeil in de sloot en de bovenzijde van de oever (zie figuur 3.1). Voor plannen met een toename aan verharding kan de vuistregel van 436 m³ per hectare verharding worden gebruikt bij bui T=10+10% en 664 m³ bij bui T=100+10%. De maatgevende afvoer bedraagt 1,5 l/s/ha. Bij een bui T=10+10% mag het waterpeil in principe maximaal 0,30 meter stijgen. In het gebied Alblasserwaard en Vijfheerenlanden geldt voor die situatie een maximaal toelaatbare peilstijging van 0,20 meter vanwege de beperkte drooglegging in het gebied. Bij een regenbui die eenmaal per 100 jaar kan voorkomen (T= 100+10%) mag het waterpeil stijgen tot de laagste putdekselhoogte op wijkniveau.
Figuur 3.1: voorbeeld waterberging in oppervlaktewater
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 4 van 28
Waterberging in kunstmatige bergingsvoorziening In sommige situaties kan waterbergingscompensatie niet plaats vinden in de vorm van open water. Indien het realiseren van open water niet mogelijk is kan hemelwater worden geborgen in een alternatieve kunstmatige bergingsvoorziening. Bij een regenbui die eenmaal per 100 jaar kan voorkomen (T= 100+10%) mag het waterpeil stijgen tot de laagste putdekselhoogte op wijkniveau. De ledigingstijd van het systeem bedraagt maximaal 48 uur. 3.3
Gemeente Druten
Het gemeentelijk waterbeleid is met name gericht op het voorkomen, beperken of tot een aanvaardbaar risico terugbrengen van wateroverlast en schade aan milieu en volksgezondheid. Het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Druten 2018-2022 beschrijft de gemeentelijke zorgplicht voor rioolwater, hemelwater en grondwater. In het kader van de watertoets wordt een vertaalslag gemaakt naar de concrete plansituatie. Zorgplicht afvalwater en hemelwater De gemeente heeft voor zover doelmatig een zorgplicht voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater dat binnen de gemeente vrijkomt (zie Wmb art 10.33). Perceeleigenaren dienen hemelwater in eerste instantie op eigen terrein te verwerken of op oppervlaktewater te lozen. Als dit redelijkerwijs niet mogelijk is draagt de gemeente zorg voor de doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater (Waterwet art 3.5). Zorgplicht grondwater In eerste instantie zijn perceeleigenaren zelf verantwoordelijk voor het treffen van maatregelen op eigen terrein om structurele nadelige gevolgen van grondwater voor de aan de grond gegeven bestemming te voorkomen of beperken. De gemeente heeft een zorgplicht bij het treffen van maatregelen in openbaar gebied, voor zover doelmatig en geen verantwoordelijkheid van provincie of waterschap (Waterwet art 3.6).
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 5 van 28
4
OMGEVINGSASPECTEN
In dit hoofdstuk wordt de regionale geohydrologische situatie van de planlocatie beschreven. Hierbij wordt ingegaan op aspecten als bodemopbouw, grondwater, waterbeheer (peilbeheer en aan- en afvoer van water), waterveiligheid en riolering. 4.1
Hoogteligging
Volgens het Actueel Hoogtebestand van Nederland (ahn.nl), wordt het maaiveld gekenmerkt door een hoogteverloop in noordelijke richting van ca. 7,0 m +NAP de zuidelijke punt van de planlocatie tot ca. 7,25 m +NAP in het noorden van de planlocatie richting de Heersweg. Het maaiveld nabij de Heersweg is gelegen op een hoogte van ca. 7,50 m +NAP tot 7,80 m +NAP. De Heersweg zelf loopt in westelijke richting af van ca. 8,40 m +NAP op de hoek met de Roodhekkenpas tot ca. 8,0 m +NAP op de hoek met de Westerhout. De Roodhekkenpas verloopt van de Heersweg op 8,40 m +NAP in zuidelijke richting af tot ca. 7,0 m +NAP. In Figuur 4.1 is een uitsnede van de AHN opgenomen.
Figuur 4.1: Uitsnede AHN (bron: AHN4-DTM)
4.2
Bodemopbouw
De originele bodem bestaat, volgens de bodemkaart van Nederland, uit een kalkhoudende ooivaaggrond (Rd90A), die volgens de Stichting voor Bodemkartering voornamelijk is opgebouwd uit zware zavel en lichte klei.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 6 van 28
Uit locatie specifiek onderzoek1 uitgevoerd in november 1996 ter plaatse van de Heersweg blijkt de bodem onder het weglichaam tot circa 0,4 â 0,5 m -mv globaal te bestaan uit zwak humeus, kleiig, zwak grindhoudend matig fijn zand. In de ondergrond is tot de maximale boordiepte van 2,0 m -mv klei aangetroffen. In bijlage 2 zijn de gegevens van het locatiespecifiek onderzoek van oranjewoudweergegeven. Op basis van boorprofielen uit het archief van TNO 2 blijkt dat de bodem in de omgeving van de planlocatie te zijn opgebouwd uit klei op zand. De dikte van de kleilaag kan lokaal variëren van 1 m tot ca. 5 m. In bijlage 3 zijn de boorprofielen uit het archief van TNO opgenomen. 4.3
Hydrogeologie
Om inzicht te krijgen in de gelaagdheid van goed doorlatende en slecht doorlatende lagen (hydrogeologische eenheden) van de (diepe) bodem is gebruik gemaakt van het REGIS II v2.2 en GeoTOP v1.4 model van TNO. Beide modellen geven op een schematische wijze inzicht in de hydrogeologische opbouw en doorlatendheid van de ondergrond op een regionale schaal. In tabel 1 is de hydrogeologische opbouw van de ondergrond op schematische wijze weergegeven. Tabel 1. Hydrogeologie Diepte m -mv
Formatie
Typering
Bodem
0-6
Echteld
SDL
kleiig zand, zandige klei en leem
6-28
Kreftenheye
WVL
zand
28-37
Peize-Waalre
WVL
zand
37-39
Waalre
SDL
klei
39-48
Peize-Waalre
WVL
zand
48-52
Waalre
SDL
klei
52-60
Peize-Waalre
WVL
zand
DKL = deklaag
4.4
WVL = watervoerende laag
SDL = slecht doorlatende laag
Grondwater
Veranderingen in de grondwaterstand (stijghoogte) worden voornamelijk veroorzaakt door neerslag en verdamping, maar ook door ingrepen in de waterhuishouding. De stijghoogte kan daardoor van dag tot dag verschillen. Voor beleid, vergunningen en ontwateringsdieptes is het belangrijk om te weten wat de actuele karakteristieken zijn, zoals de GHG en de GLG (Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand en Gemiddelde Laagste Grondwaterstand). TNO-NITG voert het databeheer van in de omgeving aanwezige grondwaterpeilputten waarin de grondwaterstandstand in het eerste watervoerende pakket wordt gemonitord. In aanvulling op de gegevens van TNO zijn grondwatergegevens opgevraagd van enkele peilbuizen uit het grondwatermeetnet van de gemeente Druten.
1
Verkennend bodemonderzoek Heersweg te Druten, Oranjewoud d.d. november 1996, rapportnummer 19752-82963
2 www.dinoloket.nl
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 7 van 28
Voor de bepaling van de locatie specifieke grondwaterkarakteristieken zijn de historische meetreeksen van de gebruikte grondwatermeetpunten geïnterpoleerd naar de planlocatie. In tabel 2 zijn de gegevens van de gebruikte grondwaterpeilputten opgenomen. In figuur 4.2 is de situering van de grondwaterpeilputten weergegeven. De stijghoogte metingen van de betreffende grondwaterpeilputten zijn opgenomen in bijlage 4. Tabel 2. Overzicht grondwaterpeilputten
grondwaterpeilput
windrichting t.o.v. locatie
afstand t.o.v. centraal punt locatie (m)
meetperiode
GLG (m +NAP)
GHG (m +NAP)
2008
NO
1.090
01-04-2017 tot 22-03-2022
6,00
6,75
B39G0263
N
100
14-03-1952 tot 14-03-1973
4,40
6,70
B39G0264
ZO
135
14-03-1952 tot 14-08-1992
4,40
6,60
2006
ZO
135
01-04-2017 tot 22-03-2022
4,50
6,50
2007
ZO
840
01-04-2017 tot 22-03-2022
4,25
6,50
2005
Z
830
01-04-2017 tot 22-03-2022
4,25
6,00
Figuur 4.2. Situering grondwaterpeilputten TNO
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 8 van 28
Op basis van de gegevens van deze grondwaterpeilputten alsmede de grondwaterstromingsrichting is voor de planlocatie ingeschat dat de Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand (GHG) is gelegen op gemiddeld ca. 6,65 m +NAP. De planlocatie is op basis van de omgevingsverordening van de provincie Gelderland gelegen in een intrekgebied van een waterwingebied Druten. Het is verboden in een Intrekgebied werken tot stand te brengen of handelingen te verrichten ten behoeve van de winning van fossiele energie. 4.5
Peilbeheer
De planlocatie is gelegen in peilgebied QVU145 (Peilbesluit Quarles van Ufford). In dit peilgebied geldt een zomerpeil van 6,20 m +NAP en een winterpeil van 5,80 m +NAP. In figuur 4.3 is een uitsnede van peilgebied QVU145 weergegeven.
Figuur 4.3. Uitsnede peilgebieden waterschap Rivierenland
4.6
Oppervlaktewater
Voor het waterschap is de legger, samen met de keur, hèt instrument om te zorgen voor veilige dijken, droge voeten, voldoende en schoon water. De legger bestaat uit een set van kaarten. Daarop staat welke rivieren, beken, vennen en regenwaterbuffers, lijnvormige elementen, waterkeringen en kunstwerken (stuwen, sluisdeuren en kademuren) het waterschap in beheer heeft en waar ze liggen. De legger bevat ook een register waarin staat wie waar en waarvoor het onderhoud moet doen.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 9 van 28
Tot slot bevat de legger zones (zoneringen) voor toekomstige ontwikkelingen en bescherming van het watersysteem. Op de leggerkaart van waterschap Rivierenland zijn de in de directe omgeving van de planlocatie gelegen oppervlaktewateren weergegeven. Aan de noordzijde wordt de planlocatie begrensd door een overkluisde A-watergang (duiker Ø500: 015278/waterloop: 233849). Deze watergang, gelegen onder het fietspad, stroomt via de westzijde van de planlocatie in zuidelijke richting af richting waterloop 126375 die parallel is gelegen aan de Van Heemstraweg. Op een afstand van ca. 75 meter ten zuiden van de planlocatie ligt het waterstaatswerkwater W144364. In figuur 4.4 is een uitsnede van de leggerkaart van het waterschap weergegeven. Op een afstand van 700 meter van het noorden van de planlocatie is rivier de Waal gelegen.
Figuur 4.4. Uitsnede legger oppervlaktewater waterschap Rivierenland
4.7
Kwel
Uit de kwelattentiekaart van het waterschap blijkt dat de planlocatie in een kwelgevoelige zone is gelegen. Door de globale opzet van het plan is het nog niet mogelijk concreet in te geven wat de exacte gevolgen van de ontwikkelingen zullen zijn op de kwelgevoeligheid van het gebied. Wel is op verzoek van de gemeente en het waterschap een eenvoudige berekening uitgevoerd van de effecten op de kwel, zie paragraaf 7.3). In overleg met de accountmanager/hydroloog moet bepaald worden of extra berekeningen nodig zijn.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 10 van 28
4.8
Waterveiligheid
Korte, hevige buien zullen naar verwachting steeds vaker voorkomen. Dit klimaateffect kan een grote impact hebben. In dat kader is binnen de werkorganisatie Druten Wijchen een gestandaardiseerde stresstest voor o.a. wateroverlast uitgevoerd3 ‘Maaiveldanalyse wateroverlast gemeente Druten en Wijchen, 30 maart 2021. Door deze stresstest kan inzicht worden verkregen in de kwetsbaarheid van de omgeving ten gevolge van extreme regenval. Het is mogelijk dat de gepresenteerde wateroverlast niet altijd in de praktijk (in die mate) herkend wordt. Aan de resultaten kunnen geen rechten worden ontleend, maar geven wel een goede indicatie van de te verwachten overlastlocaties bij hevige neerslag. De kaarten in figuren 4.5 en 4.6 laten voor de planlocatie het resultaat van de stresstest zien voor respectievelijk een extreme bui van 70 millimeter en 160 mm. Beide testen laten zien dat met name de zuidelijke punt van de planlocatie gevoelig kan zijn voor wateroverlast.
Figuur 4.5. Stresstest bui 70 mm (bron: Maaiveldanalyse wateroverlast gemeente Druten en Wijchen)
3 https://wijchen.maps.arcgis.com/apps/MapJournal/index.html?appid=b0139f7ee02e44a090589ae37627ff43
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 11 van 28
Figuur 4.6. Stresstest bui 160 mm (bron: Maaiveldanalyse wateroverlast gemeente Druten en Wijchen)
4.9
Ontwatering en drooglegging
Om grondwateroverlast te voorkomen dient bij het ontwerp rekening gehouden te worden met minimale ontwateringsdiepten en droogleggingseisen. Uitgangspunt hierbij is dat bij de inrichting van (nieuw) stedelijk gebied in principe wordt aangesloten bij de huidige grond- en oppervlaktewaterpeilen en dat er ten gevolge van de inrichting van het betreffende gebied geen negatieve effecten op de omgeving ontstaan (verdroging of vernatting). Met andere woorden, hydrologisch neutraal ontwerpen.
Figuur 4.7. Ontwatering en drooglegging
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 12 van 28
4.9.1 Ontwatering De ontwateringsdiepte is het verschil in hoogte tussen het maaiveld en de maximaal optredende grondwaterstand. Gangbare normen voor de ontwateringsdiepte zijn:
Woningen met kruipruimte; Woningen zonder kruipruimte; (Vloerpeil van woningen 0,30 m + maaiveld) Tuinen en openbare groenvoorzieningen; Primaire wegen; Secundaire wegen en woonstraten;
0,7 m -mv 0,3 m -mv 0,5 m -mv 1,0 m 0,7 m
4.9.2 Drooglegging De grondwaterstand (ontwateringsdiepte) wordt mede bepaald door de drooglegging van een gebied. Drooglegging is het verschil tussen het oppervlaktewaterpeil en de maaiveldhoogte. Doorgaans geldt voor het maaiveld een drooglegging van 0,70 m, voor het straatpeil een drooglegging van 1 m en voor het bouwpeil een drooglegging van 1,3 m. 4.9.3 Conclusie Het huidige maaiveldniveau wordt gekenmerkt door een hoogteverloop in noordelijke richting van ca. 7,0 m +NAP de zuidelijke punt van de planlocatie tot ca. 7,25 m +NAP in het noorden van de planlocatie richting de Heersweg. De GHG is ingeschat op 6,65 m +NAP. De ontwatering (0,6 m -mv tot 0,4 m mv) is ten aanzien van huidig maaiveldniveau onvoldoende. De drooglegging bedraagt, uitgaande van zomerpeil van 6,20 m +NAP, 0,8 tot 1,0 m. Geadviseerd wordt om de toekomstige bouwpeilen ca. 30 cm hoger aan te leggen dan naastgelegen wegpeil. 4.10 Riolering In de Roodhekkenpas is zowel een gemengd rioolstelsel van de gemeente gelegen als ook een rioolwaterpersleiding van het waterschap. Op of rondom de gronden waar de rioolpersleiding ligt, mag in principe niet worden gebouwd. In de Heersweg is geen riolering gelegen.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 13 van 28
5 5.1
DOORLATENDHEIDSONDERZOEK Uitvoering
Voor het uitvoeren van een doorlatendheidsonderzoek gelden geen richtlijnen. De onderzoeksstrategie is in overleg met de opdrachtgever vastgesteld en betreft maatwerk. Ten aanzien van de uitvoering is aangesloten op het SIKB-protocol 2001 "Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen". Het veldwerk is uitgevoerd op 17 juni 2022 en omvatte het zintuiglijk beoordelen van aanwezige bodemlagen door middel van het handmatig opboren van bodemmateriaal. De aanwezige bodemlagen zijn hierbij nauwkeurig beschreven en de posities van de betreffende boorpunten zijn op kaart vastgelegd. In totaal zijn met behulp van een edelmangrondboor (diameter 10 cm) 6 boringen geplaatst. De boringen zijn tot maximaal 3,0 m -mv doorgezet teneinde een duidelijk beeld van de bodemopbouw te verkrijgen. Na het verrichten van de boringen zijn de in-situ doorlatendheidsmetingen uitgevoerd en is het grondwaterniveau in de boorgaten gemeten. Op de locatieschets in bijlage 5 is de situering van de meetpunten aangegeven. Van het opgeboorde materiaal is een boorbeschrijving conform de NEN 5104 gemaakt (zie bijlage 6). 5.2
Bodemopbouw
De bodem bestaat tot 2,8 m -mv á 3,0 m -mv voornamelijk uit, zwak tot matig zandige klei. De bovengrond is daarnaast zwak humeus, zwak grindig en sterk zandig. Lokaal wordt vanaf 2,8 m -mv zwak siltig, matig fijn tot matig grof zand aangetroffen. 5.3
Grondwaterniveau
In de boorgaten is een grondwaterstand4 aangetroffen van 2,60 m -mv tot 2,80 m -mv. 5.4
Methodiek in-situ doorlatendheidsproeven
Op basis van de profielbeschrijvingen en de actuele grondwaterstand zijn de te onderzoeken bodemlagen vastgesteld. Vervolgens is in de directe nabijheid van de referentieboring, per meting, een nieuwe boring verricht tot in de te onderzoeken homogene bodemlaag. Bij de keuze van de te onderzoeken bodemlaag is rekening gehouden met de doelstelling van het onderzoek. De doorlatendheid (k-waarde) van de bodem is bepaald met behulp van de Falling head-methode (omgekeerde Hooghoudt-methode). Bij de Falling head-methode wordt na eenmalig opbrengen van een waterkolom de zaksnelheid van het water gemeten.
4 Opmerking:
Gemeten grondwaterstanden zijn momentopnamen en dienen met de nodige voorzichtigheid te worden gehanteerd, omdat waterniveaus gemeten direct na plaatsing van een sondering, boring of peilbuis, significant kunnen afwijken van de heersende grondwaterstand of stijghoogte. Het kan namelijk enige tijd duren voordat een representatieve waterspiegel is ingesteld (enkele seconden in grof zand tot soms enkele uren in slecht doorlatende klei).
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 14 van 28
Om instorting van het boorgat te voorkomen, is in het boorgat een filterbuis aangebracht die aan de onderzijde is geperforeerd. Na plaatsen van de filterbuis is water opgebracht. Voor het meten van de waterstandsdaling is gebruik gemaakt van een digitale drukopnemer (Diver). De doorlatendheidsmeting is een aantal malen herhaald teneinde verzadigde doorlatendheid te verkrijgen en een gemiddelde te kunnen berekenen. Aan de hand van de zaksnelheid is vervolgens met behulp van de formule van Hooghoudt de gemiddelde doorlatendheid (k-waarde) berekend.
Figuur 5.1: Formule van Hooghoudt
5.5
Resultaten
Tabel 3 geeft een overzicht van het uitgevoerde veldwerk en de bodemlaag waarin een in-situ doorlatendheidsmeting is uitgevoerd. Tevens zijn in de tabel de resultaten van de berekende k-waarden weergegeven en is de doorlatendheid van de bodem per boring en traject beoordeeld conform de classificatie uit tabel 4. Bijlage 7 bevat de grafische uitwerking en de berekening van de k-waarden. Tabel 3.
Overzicht k-waarde per meting
Boring
Aantal Metingen
Onderzochte bodemlaag (cm -mv)
Textuur
K-waarde (m/dag)
Beoordeling doorlatendheid
01
1
0-50
Klei, sterk zandig, zwak humeus
0,25
matig
02
1
50-100
Klei, zwak tot matig zandig
0,70
vrij goed
03
1
0-50
Klei, sterk zandig, zwak humeus, zwak grindig
0,32
matig
04
1
50-100
Klei, matig zandig
0,25
matig
05
2
100-150
Klei, matig zandig
9,20
goed
06
1
100-150
Klei, zwak zandig
1,10*
vrij goed
* betreft een gemiddelde van de totale meting, berekend over 2 afzonderlijke trajecten
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 15 van 28
Tabel 4.
(*A)
5.6
Classificatie doorlatendheid
K-waarde (m/dag)
Classificatie (*A)
< 0,1
slecht doorlatend
0,1-0,5
matig doorlatend
0,5-1,0
vrij goed doorlatend
1,0-10
goed doorlatend
> 10
zeer goed doorlatend
Classificatie k-waarde (m/d) (bron: Cultuurtechnisch Vademecum, 2000)
Beoordeling
De doorlatendheid is sterk afhankelijk van de bodemsamenstelling (aantal, grootte en vorm van de poriën en de onderlinge verbindingen tussen de poriën). Aangezien een bodem altijd een bepaalde mate van heterogeniteit vertoont en er slechts op enkele punten is gemeten, dienen de afgeleide k-waarden zoals bepaald op de locaties te worden beschouwd als een gemiddelde. Volgens de leidraad riolering module C2510 ‘Doorlatendheidsonderzoek voor infiltratie en drainage’ is voor infiltratie van hemelwater minimaal een doorlatendheid van 0,2 m per dag nodig. De doorlatendheid van de bodem wordt over het algemeen geclassificeerd als matig tot vrij doorlatend. De k-waarde van de onderzochte bodemlagen op 1,0 tot 1,5 m -mv zijn hoger dan op basis van de textuur zou worden verwacht. Met name het meetresultaat bij boring 05 wijkt sterk af. De meting bij boring 05 kan derhalve niet als representatief voor deze bodemlagen worden beschouwd en is dan ook verder buiten beschouwing gelaten. Op basis van de resultaten uit het waterdoorlatendheidsonderzoek en de bodem binnen de onderzoekslocatie, zijn de infiltratiemogelijkheden mede op basis van de textuur, zeer beperkt. Verwacht wordt dat de waterdoorlatendheid bij een zekere mate van verzadiging van de bodem als gevolg van langdurige neerslag verder zal afnemen.
Hierdoor wordt de bodem niet geschikt geacht voor de infiltratie van grote hoeveelheden hemelwater. Geadviseerd wordt om voor het dimensioneren van de infiltratievoorzieningen een rekenwaarde te hanteren van maximaal 0,25 m/dag. Als rekenwaarde geldt het gemiddelde van alle metingen vermenigvuldigd met een veiligheidsfactor van 0,5. Bij het vaststellen van de rekenwaarde is het meetresultaat bij boring 05 niet meegenomen.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 16 van 28
6 6.1
TOEKOMSTIGE ONTWIKKELING Planvoornemen
Het planvoornemen voorziet in de herbestemming van de desbetreffende gronden ten behoeve van de realisatie van woningen in combinatie met de realisatie van de ontsluiting en de openbare ruimte. In figuur 6.1 is een verbeelding van het planvoornemen weergegeven.
Figuur 6.1. Planvoornemen (bron: buro Waalbrug)
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 17 van 28
6.2
Verhard oppervlak
Ten aanzien van het toekomstig verhard oppervlak wordt vooralsnog uitgegaan van een oppervlak van 8.480 m2. De oppervlakten zijn bij benadering en bepaald aan de hand van het schetsontwerp zoals opgenomen in bijlage 8. In het kader van de watertoets is 80 % van het perceeloppervlak van de tweeonder-een-kap woningen beschouwd als aanname voor het toekomstig verhard oppervlak van bebouwing en tuin/erfverharding. Voor de rij- en patiowoningen is een percentage van 90% aangehouden. De halfverharde parkeerplaatsen en inritten zijn voor 50% verhard beschouwd. De overige verhardingen in de openbare ruimte zijn 100% als verhard meegenomen. In tabel 5 staan de oppervlakten van de toekomstige bebouwing(en) en verhardingen weergegeven. Tabel 5.
Gegevens toekomstig verhard oppervlak Type verharding
Verhard oppervlak (m²)
10 x Twee-onder-een-kap*
± 2.233
20 x Rijwoningen**
± 2.457
6 x Patiowoningen**
± 1.285
Rijbaan + voetpaden + inritten en parkeren***
± 2.325
Parkeren + pad noordzijde (halfverhard)****
± 180
Totaal
± 8.480
* ** *** ****
6.3
80% verhard 90 % verhard 100% verhard 50% verhard
Waterbergingsopgave
Op basis van het toekomstig verhard oppervlak bedraagt de waterbergingsopgave voor de planlocatie in totaal ca. 563 m3 (0,848 ha x 664 m3).
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 18 van 28
7 7.1
WATERHUISHOUDING Randvoorwaarden en uitgangspunten
In het kader van de planontwikkeling is het proces van de digitale watertoets doorlopen. Op basis van de digitale procedure blijkt dat het plan een effect heeft (waterbelang). Vooroverleg met het waterschap is noodzakelijk. Het resultaat van de digitale watertoets is opgenomen in bijlage 9. Ten aanzien van het plan en de omgang met hemelwater zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
Toepassen voorkeursvolgorde waterkwantiteit (vasthouden, bergen en afvoeren). Toepassen voorkeursvolgorde waterkwaliteit (schoonhouden, scheiden, zuiveren). De ontwikkeling dient hydrologisch neutraal plaats te vinden (HNO). Niet afwentelen op anderen in ruimte en tijd. De wateropgave baseren op het daadwerkelijk toekomstig verhard oppervlak. Vooralsnog is uitgegaan van 8.480 m2. Infiltratie- en bergingsvoorzieningen in het plan dimensioneren conform 664 m3/ha. Wateropgave 563 m3 bij bui T=100 + 10%. De maximale ledigingsduur van het systeem bij voorkeur gelijk of kleiner dan 48 uur. Rekenwaarde infiltratiecapaciteit 0,25 m/dag; Aanlegdiepte bergingsvoorzieningen boven de GHG. GHG ingeschat op 6,65 m +NAP. Calamiteit in beschouwing nemen (mag niet tot overlast leiden). Bij een regenbui die eenmaal per 100 jaar kan voorkomen (T= 100+10%) mag het waterpeil stijgen tot de laagste putdekselhoogte op wijkniveau. Bouwen volgens Duurzaam Bouwen (DuBo) principe. Geen gebruik uitlogende materialen.
7.2
Hemelwater
7.2.1 Algemeen Bij de verdere planuitwerking wordt water expliciet en op evenwichtige wijze in beschouwing genomen. Het schone hemelwater (zogenaamde hemelwaterafvoer; HWA) wordt gescheiden van het vuilwater (zogenaamde droogweerafvoer; DWA) ingezameld en op een duurzame wijze binnen de planlocatie worden verwerkt. Hemelwater wordt in eerste instantie geborgen in of onder de bestratingen in de fundering. Dergelijke systemen worden vaak toegepast in gebieden waar de infiltratiemogelijkheden beperkt zijn of waar sprake is van een hoge grondwaterstand. De funderingslaag bestaat uit een poreus en waterbergend materiaal. Hiervoor kunnen verschillende materialen worden toegepast zoals bijvoorbeeld lava of (drain)zand. Het vullen van het systeem gebeurd op conventionele wijze middels kolken en verbuizing (drain). Op deze wijze kan het eerste afstromen hemelwater op een snelle en veilige manier gebufferd worden. In het systeem kan een filterdoek tussen de bestrating de bergende wegfundering worden aangebracht. Deze zorgt er dan voor dat zware metalen, PAK en minerale oliën worden afgebroken. De funderingslaag waarin 40% aan holle ruimte aanwezig is heeft, uitgaande van een dikte van 0,4 m een bergingscapaciteit van 160 liter per m2.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 19 van 28
Vanuit de waterberging onder de weg kan overtollig water overstorten of ledigen richting enkele wadi’s die zijn gesitueerd aan de noord- en oostzijde van het plan. Bij de dimensionering van de wadi’s is voor de berekening van de beschikbare bergingscapaciteit vooralsnog uitgegaan van een diepte van 0,4 meter, een maximale waterhoogte van 0,3 m en een talud van 1 op 3. De wadi’s moeten nog nader uitgewerkt worden. Bij het ontwerp van de wadi’s zal gezorgd worden dat deze voldoende snel kunnen leeglopen. Tevens zal gelet op de hoogteverschillen er voor gezorgd moeten worden dat de capaciteit van de wadi’s volledig worden benut. Voorkomen dient te worden dat water snel naar het laagste punt stroomt. Op basis van de huidige verkavelingsopzet is het plan opgesplitst in 3 deelgebieden (A, B en C). Om inzicht te krijgen in het ruimtebeslag is het hemelwatersysteem per deelgebied navolgend nader uitgewerkt. 7.2.2 Tabel 6.
Deelgebied A Kengetallen deelgebied A Verhard oppervlak
2.980 m²
Waterberging
200 m3
In Figuur 7.1 is deelgebied A weergegeven. Dit betreft het meest noordelijk deel van de planlocatie. Het hemelwater wordt opgevangen in wadi’s 1 t/m 4. In totaal kan uitgaande van een diepte van 0,4 m, een waterhoogte van 0,3 m en een talud van 1 op 3 in de 4 wadi’s in totaal 140 m3 water worden geborgen. De capaciteit van de wadi’s is berekend met behulp van de formule van de afgeknotte piramide (zie tabel 7). Tabel 7.
Kengetallen wadi’s deelgebied A
Wadi
Diepte (m)
Talud (1:*)
Oppervlak (m2)
Berging bij waterhoogte 0,3 m (m3)
1
0,4
3
180
32
2
0,4
3
200
44
3
0,4
3
152
30
4
0,4
3
153
34
685
140
Totaal
Het restant van de wateropgave (60 m 3) wordt geborgen onder de weg. Uitgaande van een waterbergend materiaal met een porositeit van 40% en een dikte van 0,4 m (= 160 l/m 2) is een oppervlak van ca. 375 m2 nodig. In figuur 7.1 is een pakket aangegeven met een lengte van 110 m en een breedte van 3,5 m (375 m2). Vanuit de waterberging onder de weg kan overtollig regenwater overstorten richting de wadi’s. De wadi’s staan onderling (slokop op 0,3 meter) met elkaar in verbinding. Om het hemelwater vanuit de waterberging onder de weg te kunnen laten ledigen op de wadi’s dient het pakket hoger te liggen dan de wadi’s. Deze mogelijkheid zal tijdens de verdere planuitwerking nader bekeken te worden.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 20 van 28
Figuur 7.1 Deelgebied A
7.2.3 Tabel 8.
Deelgebied B Kengetallen deelgebied B Verhard oppervlak
4.280 m²
Waterberging
284 m3
In figuur 7.2 is deelgebied B weergegeven. Dit betreft het centrale deel van de planlocatie. Het hemelwater wordt opgevangen in wadi’s 5 t/m 6. In totaal kan uitgaande van een diepte van 0,4 m, een waterhoogte van 0,3 m en een talud van 1 op 3 in de 2 wadi’s in totaal 75 m 3 water worden geborgen. De capaciteit van de wadi’s is berekend met behulp van de formule van de afgeknotte piramide (zie tabel 9). Tabel 9.
Kengetallen wadi’s deelgebied B
Wadi
Diepte (m)
Talud (1:*)
Oppervlak (m2)
Berging bij waterhoogte 0,3 m (m3)
5
0,4
3
220
52
6
0,4
3
107
23
327
75
Totaal
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 21 van 28
Het restant van de wateropgave (209 m3) wordt deels geborgen onder de weg. Uitgaande van een waterbergend materiaal met een porositeit van 40% en een dikte van 0,4 m (= 160 l/m2) is een oppervlak van ca. 1.306 m2 nodig. In figuur 7.2 is een pakket aangegeven met een lengte van 145 m en een breedte van 3,0 m (435 m2). Ook de parkeerplaatsen zijn voorzien van een waterbergend fundatiemateriaal. Beide parkeerplaatsen hebben een gezamenlijk oppervlak van 250 m 2. In totaal is onder de weg een berging aanwezig van 109 m3 (435 m2 + 250 m2 x 0,16 m3). Het restant van de wateropgave ca. 100 m3 wordt geborgen in de poel die is gelegen in het zuiden van de planlocatie (zie paragraaf 7.2.5). Vanuit de waterberging onder de weg kan overtollig regenwater overstorten richting de wadi’s. De wadi’s staan onderling (slokop op 0,3 meter) met elkaar in verbinding. Om het hemelwater vanuit de waterberging onder de weg te kunnen laten ledigen op de wadi’s dient het pakket hoger te liggen dan de wadi’s. Deze mogelijkheid zal tijdens de verdere planuitwerking nader bekeken te worden.
Figuur 7.2 Deelgebied B
7.2.4 Tabel 10.
Deelgebied C Kengetallen deelgebied C Verhard oppervlak
1.220 m²
Waterberging
81 m3
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 22 van 28
In figuur 7.3 is deelgebied C weergegeven. Dit betreft het zuidelijke deel van de planlocatie. Het hemelwater wordt opgevangen in wadi 7. In totaal kan uitgaande van een diepte van 0,4 m, een waterhoogte van 0,3 m en een talud van 1 op 3 in de wadi in totaal 43 m3 water worden geborgen. De capaciteit van de wadi is berekend met behulp van de formule van de afgeknotte piramide (zie tabel 11). Tabel 11.
Kengetallen wadi deelgebied C
Wadi
Diepte (m)
Talud (1:*)
Oppervlak (m2)
Berging bij waterhoogte 0,3 m (m3)
7
0,4
3
195
43
Het restant van de wateropgave (38 m3) wordt deels geborgen onder de weg. Uitgaande van een waterbergend materiaal met een porositeit van 40% en een dikte van 0,4 m (= 160 l/m 2) is een oppervlak van ca. 238 m2 nodig. In figuur 7.3 is een pakket aangegeven met een lengte van 30 m en een breedte van 3,0 m (90 m2). Ook de parkeerplaatsen zijn voorzien van een waterbergend fundatiemateriaal. Beide parkeerplaatsen hebben een gezamenlijk oppervlak van 150 m2. In totaal is onder de weg een berging aanwezig van 38 m3 (90 m2 + 150 m2 x 0,16 m3). Vanuit de waterberging onder de weg kan overtollig regenwater overstorten richting de wadi’s. De wadi’s staan onderling (slokop op 0,3 meter) met elkaar in verbinding. Om het hemelwater vanuit de waterberging onder de weg te kunnen laten ledigen op de wadi’s dient het pakket hoger te liggen dan de wadi’s. Deze mogelijkheid zal tijdens de verdere planuitwerking nader bekeken te worden.
Figuur 7.3 Deelgebied C
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 23 van 28
7.2.5
Poel
In het plan is in het zuiden een poel voorzien met een oppervlak van ca. 650 m2. Vanwege het ecologische doel wordt de poel aangelegd met een natuurvriendelijke oever talud 1:4 en in het noorden talud 1:8. Op het laagste punt heeft de poel een diepte van ca. 1,7 m -mv. Vanuit de wadi’s kan overtollig hemelwater uiteindelijk overstorten richting de poel. Op basis van een GHG van 6,65 m +NAP en een maaiveldhoogte van 7,0 m +NAP bedraagt de maximale peilstijging die kan optreden 0,35 m. Vanuit het plan is nog een tekort aanwezig van ca. 100 m 3 (paragraaf 7.2.3). Wanneer dit overtollige water wordt afgevoerd richting de poel bedraagt de maximale peilstijging op niveau van de GHG ca. 0,15 tot 0,20 m. In de poel is dan nog een waking aanwezig van ca. 0,15 m, zie figuur 7.4.
Figuur 7.4 Situering poel
7.3
Kwel
7.3.1 Algemeen Uit de kwelattentiekaart van het waterschap blijkt dat de planlocatie in een kwelgevoelige zone is gelegen. Indien een kleiige deklaag wordt afgegraven, ontgraven en/of vervangen door zand of een ander doorlatend materiaal, kan dit aanleiding geven tot een reductie van de bodemweerstand en daardoor en toename van de kwel.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 24 van 28
Door de globale opzet van het plan is het nog niet mogelijk concreet in te geven wat de exacte gevolgen van de ontwikkelingen zullen zijn op de kwelgevoeligheid van het gebied. Wel is op verzoek van de gemeente en het waterschap een eenvoudige berekening uitgevoerd van de effecten op de kwel. In overleg met de accountmanager/hydroloog moet bepaald worden of extra berekeningen nodig zijn. 7.3.2 Mazure Voor lokale ingrepen kan over het algemeen volstaan worden met een kwalitatieve beschrijving aangevuld met een berekening met de formule van Mazure. De formule van Mazure is als volgt:
Waarbij: q = kwelflux (m/dag) Hrivier = het gemiddelde rivierpeil in meter bij een T=10 hoogwater Hpolder = polderpeil in meter c = hydraulische weerstand van de deklaag in dagen x = afstand van de projectlocatie tot de rivier in meter kD = doorlatend vermogen van het 1e watervoerende pakket in m2/dag 7.3.3
Kwelflux huidige situatie
De analytische kwelberekening in mm/d is voor huidige en toekomstige situatie uitgevoerd met een T=10 hoogwaterstand op de rivier, het waterpeil op (winter)streefpeil en een variërende dikte van de deklaag. De T=10 hoogwaterstand op de rivier is bepaald door het gemiddelde te bepalen van de jaarlijkse maxima tussen 2011 en 2021 zoals door Rijkswaterstaat gemeten bij meetpunt Dodewaard. De weerstand van de klei deklaag is bepaald door een weerstand van 100 dagen per meter aan te houden. De huidige klei dikte op de planlocatie is gemiddeld 2,75 meter. Het doorlatend vermogen van het 1e watervoerende pakket is bepaald op basis van de modellen van TNO. Voor de uitgangspunten en invoerparameters van de planlocatie in de huidige situatie wordt verwezen naar tabel 12. Tabel 12.
Hydrologische waarden planlocatie huidige situatie
Parameter
Huidige situatie noord
Huidige situatie midden
Huidige situatie zuid
Hrivier (T=10) (m +NAP)
9,2
9,2
9,2
Hpolder (m +NAP)
5,8
5,8
5,8
c (m/dag)
275
275
275
x (m)
700
800
900
kD (m2/dag)
2.500
2.500
2.500
Kwelflux (mm/dag)
5,35
4,74
4,21
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 25 van 28
7.3.4 Kwel flux toekomstige situatie Bij de wadi’s neemt de kleidikte met circa 0,4 meter af, resulterend in een weerstand van 235 m/dag en bij de poel neemt de kleidikte met circa 1,7 meter af, uitkomend op een weerstand van 105 m/dag. Dit resulteert in de volgende kweldebieten voor de toekomstige situatie, zie tabel 13. Tabel 13.
Hydrologische waarden planlocatie toekomstige situatie
Parameter
Wadi’s 1 t/m 4
Wadi’s 5 t/m 7
Poel
Hrivier (T=10) (m +NAP)
9,2
9,2
9,2
Hpolder (m +NAP)
5,8
5,8
5,8
c (m/dag)
235
235
275
x (m)
700
800
850
kD (m2/dag)
2.500
2.500
2.500
Kwelflux (mm/dag)
5,84
5,13
6,23
Toename Kwelflux (mm/dag)
0,50
0,39
2,03
7.3.5 Waterbergingsopgave De extra kwel dient bij de bergingsopgave opgeteld te worden i.v.m. de eis om hydrologisch neutraal te ontwikkelen. De wateropgave bestaat uit de toename aan kwel in mm/d vermenigvuldigd met 10 dagen en het oppervlak van de vergraving. Het aantal m³ is vermenigvuldigd met een factor 2/3 als correctiefactor in verband met de parabolische vorm van een hoogwatergolf 5. Een mogelijkheid om de
effecten van een toename aan kwel te compenseren is het creëren van extra ontwatering en/of extra berging in het watersysteem. Dit resulteert in de volgende wateropgave voor de toekomstige situatie, zie tabel 14. Tabel 14.
Wateropgave toename kwelflux
Parameter
Toename Kwelflux (mm/dag)
10 dagen (mm)
Vergravingsoppervlak (m2)
Wateropgave incl. factor 2/3 (m3)
Wadi 1 t/m 4
0,50
4,95
685
2,25
Wadi 5 t/m 7
0,39
3,89
522
1,35
Poel
2,03
20,26
680
9,00
7.3.6 Conclusie De berekende toename van de kwelflux ter plaatse van de wadi’s wordt gekwalificeerd als verwaarloosbaar. De toename van de kwelflux ter plaatse van de poel kan zonder problemen worden opgevangen en zal zeer waarschijnlijk niet direct leiden tot een noemenswaardige stijging van het (grond)waterniveau in de poel. Hierbij dient opgemerkt te worden dat het een zeer oriënterende berekening betreft waarbij aannames zijn gedaan voor de weerstand van de bodemlagen.
5 Richtlijn kwel en wegzijging waterschap Rivierenland
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 26 van 28
7.4
Lediging
Op basis van de GHG, bodemopbouw en textuur zijn de infiltratiemogelijkheden beperkt. Hierdoor zullen de voorzieningen bij volledige vulling van het systeem niet geheel binnen 48 uur kunnen ledigen. Vanuit de hemelvoorzieningen zal derhalve een deel van het hemelwater water vertraagd moeten worden afgevoerd op het oppervlaktewater. De vertraagde afvoer dient afgestemd te worden op de afvoernorm van het waterschap en mag niet meer bedragen dan 1,5 l/s/ha. De wijze van lediging zal tijdens de verdere planuitwerking nog nader worden uitgewerkt in een waterhuishoudkundigplan. 7.5
Calamiteit
Het beschreven systeem is dusdanig robuust dat een situatie waarbij in een korte tijd 66,4 mm neerslag valt geborgen kan worden. In een situatie waarbij in een korte tijd meer regen valt kan overtollig water overstorten op de westelijk gelegen A watergang. Afstroming van hemelwater richting gebouwen en/of aangrenzende particuliere percelen dient te worden voorkomen. De mogelijkheid tot aansluiting op de westelijk gelegen A watergang zal bij de verdere planuitwerking ander onderzocht worden. 7.6
Kwaliteit
Uitgangspunt bij elke ruimtelijke ontwikkeling is, dat de kwaliteit van oppervlaktewater en grondwater ten opzichte van de huidige situatie niet mag verslechteren. Waar mogelijk wordt een verbetering nagestreefd. De waterkwaliteit wordt beïnvloed door het (veranderende) ruimtegebruik en het gebruik van bouwmaterialen. Om de water- en bodemkwaliteit niet negatief te beïnvloeden wordt gebruik gemaakt van niet uitlogende bouwmaterialen (koper, zink, lood). De emissies vanuit bouwmaterialen worden beperkt door gebruik te maken van producten die voorzien zijn van een keurmerk. 7.7
Keur
Voor alle handelingen aan of in de nabijheid van een watergang zoals: dempen, graven, bouwen, onttrekken, lozen etc. is in het kader van de keur een vergunning van het waterschap benodigd en zal in overleg aangevraagd moeten worden. Ten aanzien van het beoogde planvoornemen zullen zeer waarschijnlijk voor de onderstaande onderdelen een watervergunning worden aangevraagd of geldt tenminste een meldingsplicht:
Toename verhard oppervlak; Lozen van hemelwater op het oppervlaktewater; Tijdelijke grondwateronttrekkingen;6 Tijdelijke lozingen van bemalingswater6.
6
Een watervergunning moet worden aangevraagd indien er meer dan 100m 3/h wordt onttrokken en/of de onttrekking langer dan een half jaar en/of op meer dan 9 meter diepte plaatsvindt.
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 27 van 28
7.8
Riolering
Bij nieuwbouw dient hemelwater en afvalwater gescheiden aangeleverd te worden. Als gevolg van de ontwikkeling zal het aanbod van vuilwater wijzigen. Voor de berekening van het toekomstige aanbod en eventuele toename hierin, is voor de berekening uitgegaan van een gemiddeld verbruik van 120 liter per dag geproduceerd per IE. Per woning wordt uitgegaan van een gemiddelde woningbezetting van 2,5 bewoners. Dit betekent dat er dus 2,5 x 120 liter = 300 liter per dag per woning wordt geloosd. Conform het planontwerp zullen er in totaal 36 woningen worden gerealiseerd. Dit komt overeen met een aanbod c.q. toename van ca. 10,8 m³/dag. De berekening is gebaseerd op basis van aannames en betreft derhalve een indicatie van hoeveelheden. Het vuilwater (zogenaamde droogweerafvoer; DWA) zal in de toekomstige situatie worden aangesloten op het bestaande rioleringsstelsel in de Roodhekkenpas. De b.o.b. van de riolering in de Roodhekkenpas loopt van 6,17 m +NAP naar 6,65 m +NAP. Hier dient het ontwerp van de riolering in de nieuwe ontwikkeling op aangepast te worden.
8
CONCLUSIE
In onderhavige rapportage zijn de waterhuishoudkundige randvoorwaarden, uitgangspunten en ontwerpgrondslagen voor het plan gegeven. Deze rapportage vormt de basis voor invulling van de waterparagraaf in de ruimtelijke onderbouwing van het bestemmingsplan. Hiermee is invulling gegeven aan de verplichte watertoets en is gegarandeerd dat specifieke eisen van de waterbeheerders op een goede wijze in het ontwerp worden verwerkt. Aan de hand van de beschreven randvoorwaarden, uitgangspunten en ontwerpgrondslagen, kan op eenduidige wijze, later het waterhuishoudkundig(inrichtings)plan worden opgesteld. Op basis van de randvoorwaarden en uitgangspunten is de ontwikkeling in zowel ruimte als tijd hydrologisch positief uit te voeren. Er worden dan ook vanuit het oogpunt van de waterhuishouding geen belemmering verwacht ten aanzien van de ruimtelijke procedure.
Econsultancy Boxmeer, 12 december 2022
Rapport 19596.001 versie D3
Pagina 28 van 28
Bijlage 1
Topografische ligging
Schaal 1:25.000 Deze kaart is noordgericht
Bijlage 2 Verkennend bodemonderzoek Heersweg te Druten
Bijlage 3
Boorprofielen archief TNO
Bijlage 3
Boorprofielen archief TNO
Bijlage 3
Boorprofielen archief TNO
Bijlage 4
Grondwatergegevens
Bijlage 4
Grondwatergegevens
Bijlage 4
Grondwatergegevens
Bijlage 4
Grondwatergegevens
Bijlage 5 Locatieschets doorlatendheidsonderzoek
Bijlage 6
Boorprofielen doorlatendheidsonderzoek
Pagina 1 van 2
Profielen boringen
01
Boring: Datum veldwerk:
Boring:
17-6-2022 0
0
weiland
Datum veldwerk:
02 17-6-2022 0
0
Klei, sterk zandig, zwak humeus, grijsbruin, Edelmanboor 50
50
80
Klei, sterk zandig, zwak humeus, zwak grindig, donker grijsbruin, Edelmanboor 50
50 Klei, matig zandig, grijsbruin, Edelmanboor Klei, zwak siltig, grijsbruin, Edelmanboor
100
weiland
80
Klei, matig zandig, grijsbruin, Edelmanboor Klei, zwak zandig, grijsbruin, Edelmanboor
100
140
150
Klei, zwak zandig, beigegrijs, Edelmanboor
150
Klei, zwak siltig, bruingrijs, Edelmanboor
200
Klei, zwak siltig, donker, Edelmanboor
250
180 190
200
Klei, zwak siltig, bruingrijs, Edelmanboor
240
250
250
Klei, zwak siltig, neutraalgrijs, Edelmanboor
280 300
300
03
Boring: Datum veldwerk:
Klei, zwak siltig, zwak veenhoudend, donker bruingrijs, Edelmanboor
300
Boring:
17-6-2022
0
290
0
weiland
Datum veldwerk: 0
310
Zand, matig fijn, zwak siltig, zwak grindig, grijsbeige, Edelmanboor
0
weiland
04 17-6-2022
Klei, sterk zandig, zwak humeus, zwak grindig, donker grijsbruin, Edelmanboor 50
60
Klei, matig zandig, grijsbruin, Edelmanboor Klei, zwak zandig, grijsbruin, Edelmanboor
100
150
50
60 80
Klei, matig zandig, zwak humeus, zwak grindig, zwak puinhoudend, donker grijsbruin, Edelmanboor
150
Klei, matig zandig, donker beigebruin, Edelmanboor 100
110
Klei, zwak siltig, grijsbruin, Edelmanboor 150
Klei, zwak siltig, zwak roesthoudend, grijsbruin, Edelmanboor 190
200
200
Klei, zwak siltig, bruingrijs, Edelmanboor
200 Klei, zwak siltig, neutraalgrijs, Edelmanboor
250
250
280
300
310
250
250
Klei, zwak siltig, donkergrijs, Edelmanboor Zand, matig grof, zwak siltig, zwak grindig, beigegrijs, Edelmanboor
Klei, zwak siltig, donkergrijs, Edelmanboor 300
300
Projectcode: 19596.001 Getekend volgens NEN 5104
Pagina 2 van 2
Profielen boringen
05
Boring: Datum veldwerk:
Boring:
17-6-2022
0
0
weiland
Datum veldwerk: 0
06 17-6-2022 0
Klei, matig zandig, zwak humeus, donker grijsbruin, Edelmanboor
weiland Klei, matig zandig, zwak humeus, donkerbruin, Edelmanboor
40
50
Klei, zwak zandig, donker grijsbruin, Edelmanboor
50 70
Klei, matig zandig, grijsbruin, Edelmanboor
100
100
140
140
Klei, zwak siltig, grijsbruin, Edelmanboor
150
150
160 180
200
200
250
260
250
250
Zand, matig grof, zwak siltig, zwak grindig, grijsbeige, Edelmanboor
Klei, zwak siltig, donkergrijs, Edelmanboor 300
300
Klei, zwak siltig, bruingrijs, Edelmanboor Klei, zwak siltig, grijsbruin, Edelmanboor
220
Klei, zwak siltig, neutraalgrijs, Edelmanboor
Klei, zwak siltig, grijsbruin, Edelmanboor
300
300
Projectcode: 19596.001 Getekend volgens NEN 5104
Bijlage 7
B01.
B02.
Berekende k-waarden
Bijlage 7
B03.
B04.
Berekende k-waarden
Bijlage 7
B05.
B06
Berekende k-waarden
Bijlage 9 Resultaat digitale watertoets
Digitale Watertoets Res ultaat van de check gedaan op 05-07-2022
Digitale watertoets De watertoets helpt u om aan de hand van de locatie van uw ruimtelijke plan en een aantal vragen te toets en of u de belangen van het Waters chap raakt. Indien dit het geval is krijgt u teks t en uitleg over het vervolg proces .
VOOR DE ACTIVITEIT DIGITALE WATERTOETS IS OP BASIS VAN DE GEGEVEN ANTWOORDEN NODIG: 1.
Normale procedure
2.
pers leidingen
3.
rioolwaterzuivering
OP BASIS VAN ONDERSTAANDE LOCATIE
05-07-2022, 13:43
P agina 1 van 9
https://dewatertoets.nl
Digitale Watertoets VRAGEN EN ANTWOORDEN UIT DE CHECK 1.
Gaat het plan uits luitend over functiewijziging van bes taande bebouwing zonder fys ieke aanpas s ing van bebouwing en ruimte? nee
2.
Is het totale plangebied groter dan 3500 m² ? ja
3.
Gaat het plan over activiteiten die kunnen leiden tot verontreiniging van het oppervlaktewater? (Bij twijfel: vink 'ja' aan) nee
4.
a_watergangen nee
5.
a_watergangen_zone nee
6.
b_watergangen_met_zonering nee
7.
c_watergangen_met_zonering nee
8.
buitenbes chermings zone_waterkering nee
9.
kern_en_bes chermings zone_waterkering nee