Bijlage 3 Sportakkoord 2023-2026 Druten
Tekst van het document
2023-2026
Lokaal Sportakkoord Druten II 2023-2026 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2. Resultaten sportakkoord Druten 2020-2022 3. Lokaal Sportakkoord Druten ΙΙ 2023-2026 4. Financiering 5. Monitoring en evaluatie 6. Communicatie
2023-2026
2
1. Aanleiding herijking sportakkoord Druten 2023-2026 In navolging op het Nationaal Sportakkoord en het Gelders Sportakkoord is in september 2020 het Drutense sportakkoord ondertekend. Sport- en beweegaanbieders, onderwijs, zorg, welzijn en maatschappelijke organisatie uit de gemeente Druten droegen bij aan het ontstaan van het akkoord en de realisatie van de ambities. In het Lokaal Sportakkoord Druten staan ambities waar we samen mee aan de slag gaan. Centraal staat dat we alle inwoners van de gemeente Druten een gelukkig en gezond leven gunnen. Sport en bewegen speelt hierbij een belangrijke rol. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om te kunnen sporten en bewegen.
Het herijkte sportakkoord is opgesteld door de coördinator sport en preventie, Ashley Reinink (a.reinink@drutenwijchen.nl) van de Werkorganisatie Druten Wijchen/ Gemeente Druten. In samenwerking met het kernteam, een werkgroep en een vragenlijst aan onze partners, is het herijkte sportakkoord tot stand gekomen. Een belangrijk punt kwam tijdens deze sessies en bij de resultaten van de vragenlijst naar voren: de inhoud van het Lokaal Sportakkoord Druten 1.0 staat niet ter discussie. Het fundament van het akkoord is goed, nu bouwen we hierop voort.
In de jaren 2020 tot en met 2022 is er gewerkt aan de beschreven acties uit het akkoord. Het ministerie van Volksgezondheid, welzijn en sport stelde budget beschikbaar om deze acties waar te maken. In de periode 2023-2026 stelt zij opnieuw gelden beschikbaar. Waarbij gemeenten één voorwaarde meekregen: maak een herijkt lokaal sportakkoord.
2023-2026
3
2. Resultaten sportakkoord Druten 2020-2022 We blikken eerst kort terug op het sportakkoord Druten in de jaren 2020 tot en met 2022. Kernteam Sportakkoord Druten Vanaf de start van het sportakkoord Druten in 2020 is er een kernteam aangesteld. Het kernteam beheert het uitvoeringsbudget en beoordeelt aanvragen, organiseert sportcafés en is het aanspreekpunt voor het lokaal sportakkoord Druten. Het kernteam bestond de afgelopen jaren uit de volgende organisaties: Actief Maas en Waal, MeerVoormekaar, GGD Gelderland-Zuid, Hockeyclub Druten, gemeente Druten en de adviseur Lokale Sport. Het kernteam werd door een externe kartrekker geleid. Werkgroepen Bij de start van het sportakkoord Druten zijn drie werkgroepen gestart. 1. Heel Druten Sport en Beweegt 2. Sportieve en gezonde Drutense jeugd 3. Druten Verenigt De werkgroepen zijn samen met de samenwerkingspartners verantwoordelijk voor het uitvoeren van de acties. In de periode van het sportakkoord hadden we te maken met de Coronapandemie. Hierdoor bleek het voor sommige werkgroepen lastig om te starten of om voldoende werkgroepleden te vinden. Er zijn mooie resultaten geboekt als
het gaat om gerealiseerde of lopende acties vanuit het sportakkoord. Leden van de werkgroepen weten elkaar ook buiten de overleggen om goed te vinden. Uitgevoerde acties uit het sportakkoord In de afgelopen periode ontving het kernteam verschillende aanvragen voor uitvoeringsbudget. Dit budget hebben zij toegekend aan nieuwe ideeën die bijdragen aan een actie of doelen uit het akkoord. Een overzicht van alle uitgevoerde acties: 1.
2. 3.
4. 5.
6.
We maakten het sport- en beweegaanbod in de gemeente Druten zichtbaar door het platform www.meedoeninmaasenwaal.nl op te zetten. We ontwikkelden een eerste editie van Max Vitaal voor inwoners uit de gemeente Druten vanaf 50 jaar. We maakten het mogelijk om beweegmaatjes in te zetten door de inzet van Bruggenbouwers van MEE Gelderse Poort. Tijdens welzijnsbezoeken worden ouderen gevraagd naar de behoefte van sport en bewegen. In 2022 is er een eerste editie van de sport- en beweegdag voor ouderen in sporthal De Heuvel georganiseerd. Sinds 1 mei 2023 is de gemeente Druten aangesloten bij het
Volwassenenfonds Sport en Cultuur. 7. We realiseerden een beweegvriendelijk consultatiebureau. 8. Er werden verschillende services door verschillende verenigingen aangevraagd voor deskundigheidsbevordering. 9. Er worden verschillende clinics gehouden door verenigingen voor laagdrempelige kennismaking. 10. We organiseerden meerdere sportcafés en themabijeenkomsten voor sporten beweegaanbieders. 11. Bij de Beweegtuin in Afferden kan een trainer 2 jaar lang begeleiding geven door een bijdrage uit het sportakkoord.
Het sportakkoord heeft verschillende partners bij elkaar gebracht om beleid uit te voeren op gebied van sport binnen de gemeente. Daarnaast is er een goede samenwerking met gemeenten in de buurt, zoals West Maas en Waal en Wijchen. We wisselen kennis en ervaringen uit en organiseren soms samen bijeenkomsten.
Andere resultaten Er zijn ook nog andere resultaten uit de evaluatie met het kernteam en de vragenlijst gekomen. Acties zijn meer in samenhang opgepakt en hebben een duurzaam karakter. De samenwerking tussen en met de verschillende sportaanbieders is versterkt door het samen oppakken van actiepunten. De uitgevoerde acties hebben bijgedragen aan de zichtbaarheid en het belang van sport en bewegen, bij inwoners en bij samenwerkingspartners. Ook is het sportakkoord een vliegwiel voor beleid binnen de gemeente Druten. 2023-2026
4
2023-2026
Beweegtuin in Afferden
5
3. Lokaal Sportakkoord Druten II 2023-2026 Inleiding In de periode 2020-2022 legden we de basis van het sportakkoord Druten. Partners geven aan dat deze basis nog stevig staat. We bouwen daarom verder aan een herijkt sportakkoord met een paar accentverschillen en thema’s waar in Hoofdlijnen Sportakkoord 2 meer aandacht voor wordt gevraagd. Dit herijkte sportakkoord is een aanvulling op het sportakkoord dat er nu is. We scherpen sommige acties aan. Daar gaan we in het najaar samen met de partners mee aan de slag. De input uit de gehouden vragenlijst en de evaluatie met het kernteam en een werkgroep gebruiken we voor dit herijkt sportakkoord. Daarin nemen we ook de demografische gegevens mee. Sommige acties binnen het sportakkoord Druten zijn nog niet concreet genoeg. We gaan daar mee aan de slag.
De basis van het sportakkoord Druten Samenstelling kernteam Het kernteam bestaat uit medewerkers van Actief Maas en Waal, Hockeyclub Druten, GGD Gelderland-Zuid, MeerVoormekaar en de gemeente Druten. We gaan graag door met deze samenwerking en willen we graag uitbreiden met een partner uit de lokale commerciële sport en
een lid die de doelgroep ouderen vertegenwoordigd. Het kernteam blijft verantwoordelijk voor de uitvoering van het sportakkoord Druten. De coördinator sport en preventie is kartrekker van het sportakkoord. De coördinator sport en preventie legt daarnaast ook de verbinding met de lokale uitvoering van GALA en het integrale plan van aanpak voor de Brede SPUK. Werkgroepen Bij het maken van het Lokaal Sportakkoord Druten is gekozen voor het werken met werkgroepen die met de drie thema’s aan de slag gaan. Tijdens het uitvoeren van het sportakkoord is gebleken dat de werkgroep Heel Druten Sport en Beweegt het meest actief is. Het kernteam is tevreden met de inzet van deze werkgroep en zoekt naar mogelijkheden om de andere twee thema’s op te pakken. Zo gaan we acties samen oppakken met partners die zich hiervoor in willen zetten, in plaats van een werkgroep die de betreffende acties gaat oppakken. Inzet lokale functionarissen Vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties zijn zes profielen waar functionarissen op ingezet kunnen worden. In de gemeente Druten zijn combinatiefunctionarissen Onderwijs actief. Zowel op muziek, sport en G-sport. De komende jaren blijft deze
inzet bestaan. We onderzoeken of een buurtsportcoach voor volwassenen mogelijk is. De verschillende functionarissen zetten we in binnen de thema’s van het sportakkoord. De komende jaren is de Adviseur Lokale Sport verbonden aan het sportakkoord. Samen met deze adviseur onderzoeken we hoe we de clubondersteuning in de gemeente Druten kunnen versterken. We onderzoeken daarbij ook de mogelijkheden voor een verenigingsondersteuner.
We organiseren elk jaar minimaal een café. Het café is thematisch ingericht en we geven initiatieven, goede voorbeelden en deskundigheidsbevordering een podium. Met de preventie- en sportcafés zorgen we voor verbinding tussen preventie en sport binnen het GALA. We gebruiken de cafés ook om acties concreter en duidelijker te maken.
Relatie met Gezond en Actief Leven Akkoord In Druten wordt gewerkt aan een integraal plan van aanpak voor de Brede SPUK. Het sportakkoord valt onder de Brede SPUK en dus onder het integrale plan. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is hier ook onderdeel van. Hierin zijn sport en bewegen en gezondheid belangrijke thema’s. Functionarissen uit de Brede Regeling Combinatiefuncties kunnen ingezet worden op thema’s uit het GALA. Het plan van aanpak is in september 2023 klaar. Organisatie preventie- en sportcafés In 2022 is het eerste preventie- en sportcafé georganiseerd. 2023-2026
6
De tactiek Demografische gegevens Uit de demografische gegevens van de gemeente Druten blijkt dat vergrijzing optreedt. Zie het figuur hieronder. We verwachten dat 19,8% van de Drutense inwoners in 2050 75 jaar en ouder is. Tegelijkertijd daalt het aantal inwoners in de leeftijd 45-64 fors. Deze ontwikkeling zal invloed hebben op sportverenigingen. Denk bijvoorbeeld aan het aantal vrijwilligers dat ouder wordt of verder gaat dalen. Ook is het van belang om na te denken of het huidige sportaanbod nog wel past bij de vergrijzing. Vitale inwoners én sportverenigingen zijn van belang voor een gezond Druten. We zien een afname van sportparticipatie onder jongeren tussen de 15 en 29 jaar. Uit de resultaten van de vragenlijst blijkt ook dat er veel uitval is van jongeren tussen de 12 en 18 jaar. We zetten ons in dit akkoord gerichter in voor de doelgroepen: 12 tot 18-jarigen 50 tot 64-jarigen Senioren, 65+ We blijven ons daarnaast inzetten voor kwetsbare doelgroepen en de (jongste) jeugd tot 12 jaar. Vaardig in bewegen De basis voor een sportief, gezond en actief leven begint op jonge leeftijd. Ieder kind moet de mogelijkheid hebben om zich sportief en gezond te ontwikkelen. Plezier en ontwikkeling staat hierbij centraal.
Bevolking naar leeftijdsklassen 2022 versus 2050 Druten, aantal
Figuur 2 Prognose bevolking Druten. Bron: www.druten-wijchen.incijfers.nl Wat gaan we doen? - We gaan aan de slag met het verhogen van de sportdeelname en het beperken van sportuitval bij jongeren. Samen met het jongerenwerk, Actief Maas en Waal en Pax Christi College gaan we hier mee aan de slag. - We zetten meer in op motorische ontwikkeling en veelzijdig bewegen bij kinderen. Bijvoorbeeld door bewegen en leren met elkaar te verbinden. Dit is onderdeel van het convenant Actief Maas en Waal. We ondersteunen waar mogelijk vanuit het sportakkoord. - We gaan inzetten op meer beweging bij de (jongste) jeugd tot 12 jaar. We gaan verder met Sjors Sportief. Ook blijven we clinics met sportverenigingen aanbieden. Gezonde leefstijl Een gezonde leefstijl heeft te maken
met verschillende zaken. Voldoende bewegen en een gezonde omgeving zijn twee van deze zaken. Ook gezonde voeding en een rookvrije generatie hoort hierbij. We promoten gezond ouder worden. We leggen daarin ook de verbinding met valpreventie bij ouderen. We werken daarom nauw samen met de partners uit het gezondheidsdomein. Wat gaan we doen? - We hebben meer aandacht voor gezonde voeding op sportclubs. - We ondersteunen initiatieven die zich hard maken voor het verminderen van alcoholgebruik en het rookvrij opgroeien op sportclubs. - We versterken en vergroten het (structureel) sport- en beweegaanbod voor volwassenen en ouderen. Het is hierbij essentieel dat er voldoende 2023-2026
laagdrempelig en (voor iedereen) passend aanbod is dat aansluit op hun behoeftes en mogelijkheden (bijvoorbeeld financieel, op passend niveau en bereikbaarheid). Inclusie en diversiteit Iedereen moet kunnen sporten en bewegen. We willen dat iedere inwoner op zijn of haar eigen niveau kan bewegen of sporten. De bereikbaarheid en toegankelijkheid van aanbod is belangrijk. Wat gaan we doen? - Sport en bewegen moet sociaal voor iedereen toegankelijk zijn. Iedereen moet zich welkom voelen. Het maakt niet uit welke afkomst, geaardheid, beperking of anderzijds. We steunen initiatieven die hieraan bijdragen. - We zijn aangesloten bij het Kindpakket en het Volwassenenfonds Sport en Cultuur om sport en bewegen financieel toegankelijk te maken. - We zetten in op laagdrempelige (indien mogelijk gratis) activiteiten waar inwoners aan mee kunnen doen.
7
Ruimte voor de sport De gemeente Druten heeft veel natuur, een aantrekkelijke omgeving en is toegankelijk. Daarbij hoort een beweegvriendelijke omgeving met voldoende wandel- en fietsmogelijkheden en speeltuinen waar beweging wordt aangemoedigd. Het gaat niet alleen om de openbare ruimte, maar ook om een sportinfrastructuur dat klaar is voor de toekomst. Wat gaan we doen? - We helpen bij het toekomstbestendig maken van sportaccommodaties. - We nemen de beweegvriendelijke omgeving mee in ontwikkelplannen binnen het ruimtelijke domein. Bijvoorbeeld in het speelruimtebeleid. - We laten inwoners kennismaken met de beweegvriendelijke omgeving. Vitale sportaanbieders Onze sport- en beweegaanbieders zijn een belangrijk onderdeel binnen het sportakkoord. De verenigingen komen steeds meer onder druk te staan. We zien dat de gemeente Druten de komende jaren vergrijst. Het is een uitdaging voor verenigingen om leden vast te houden, voldoende vrijwilligers te houden en genoeg inkomsten te genereren. Wat gaan we doen? - We zetten in op passende clubondersteuning aan sportaanbieders. Met sportaanbieders bespreken we wat zij nodig hebben. 2023-2026
- We helpen sportaanbieders bij deskundigheidsbevordering, bijvoorbeeld door services aan te bieden. - We zetten het platform www.meedoeninmaasenwaal.nl meer in om het sport- en beweegaanbod, goede voorbeelden en activiteiten en evenementen te laten zien. - We ondersteunen initiatieven die bijdragen aan aanpassingen van het huidige sportaanbod bij sportaanbieders, zodat inwoners ook op latere leeftijd nog van hun sport kunnen genieten. Sociaal veilige sport Iedere inwoner in de gemeente Druten moet zich veilig voelen om met plezier te sporten en sport te beleven. Ongewenste situaties als discriminatie en grensoverschrijdend gedrag vormen een bedreiging om met plezier te kunnen sporten. We gaan voor een veilige en verantwoorde sportomgeving waarin iedereen kan deelnemen en zich gewaardeerd voelt. Wat gaan we doen? - We gaan aan de slag met een plan van aanpak om sociale veiligheid en integriteit aan te moedigen en te ondersteunen. - We maken sportverenigingen attent op de regeling voor het aanvragen van gratis VOG’s voor vrijwilligers. - We helpen clubs met het onder de aandacht brengen van basiseisen van een veilig sportklimaat.
8
4. Financiering
6. Communicatie
De gemeente Druten ontvangt de volgende bedragen voor het lokaal Sportakkoord in de periode 2023-2026:
In de periode van het huidige sportakkoord hebben we ingezet op communicatie. Er werden nieuwsbrieven verzonden, een filmpje opgenomen en op social media kanalen van partijen berichten gedeeld. Communicatie op maat is belangrijk. We bekijken of alle vormen van communicatie ook daadwerkelijke alle partners bereikt. Voor de herijking van het sportakkoord Druten hebben we een stappenplan communicatie opgesteld om de betrokken partners op de hoogte te brengen. Tijdens de nationale sportweek geven we hier ook extra aandacht aan. Het platform www.meedoeninmaasenwaal.nl zetten we in om het sport- en beweegaanbod, goede voorbeelden, activiteiten en evenementen te laten zien. Op de gemeentelijke website richten we een pagina in om het sportakkoord zichtbaar te maken en delen we initiatieven.
2023 € 14.376,67
2024 € 14.376,42
2025 € 14.376,42
Sport- en beweegaanbieders, inwoners en andere organisaties kunnen budget aanvragen voor het bekostigen van een initiatief. In het kort zijn de volgende voorwaarden aan een aanvraag voor uitvoeringsbudget verbonden: • De activiteit sluit aan bij in ieder geval een van de drie thema’s uit het sportakkoord.
2026 € 11.053,91
• Uitgaven dienen het collectief en zijn niet bedoeld om individuele organisaties en hun kernactiviteiten te financieren. • Het gaat om een aanjaagbudget; stimuleren/opstarten/aanjagen. Zoveel mogelijk om acties duurzaam te maken.
5. Monitoring en evaluatie In de voorwaarden van het aanvragen van uitvoeringsbudget staat dat de kartrekker van de activiteit na afloop een kort verslag of terugkoppeling stuurt aan het kernteam. Deze informatie gebruiken we voor monitoring en evaluatie. In het kernteam is monitoring en evaluatie onderwerp van gesprek. Minimaal een keer per jaar voeren we binnen het kernteam een evaluerend gesprek. Daarbij maken we gebruik van de reflectietool Lokaal Sportakkoord Druten die door het Kenniscentrum Sport en Bewegen is opgesteld.
Met het integraal Gezond en Actief Leven Akkoord dat de gemeente Druten maakt, is monitoring en evaluatie een thema. Het sportakkoord wordt hierin meegenomen en in samenhang geëvalueerd. Een rol ligt hierbij weggelegd voor de coördinator sport en preventie.
2023-2026
9