Bijlage 2: Participatie en communicatiestrategie Strategisch Kompas Druten
Tekst van het document
20 december 2022 versie 2 Jolanda Zondag
Participatie- en Communicatiestrategie DRUTEN 2040 1. Aanleiding Gemeente Druten gaat een toekomstvisie opstellen. Hoe ziet Druten er in 2040 uit? Deze toekomstvisie is belangrijk omdat er veel complexe vraagstukken en grote opgaven liggen. Deze langlopende opgaven vragen om een visie op de toekomst. Deze geeft op belangrijke thema’s de richting aan waarop we ons als gemeente willen ontwikkelen. Het is een koers, die we ook wel ons Strategisch Kompas noemen. Het is een richting en dus zeker niet in beton gegoten. De toekomstvisie is geen eindpunt, maar een startpunt. Het nadenken over de toekomst van Druten doen het bestuur en de gemeentelijke organisatie niet alleen. We gaan hiervoor actief in gesprek met inwoners, organisaties, bedrijven, verenigingen en andere betrokkenen. Zij dromen, denken en werken mee aan de toekomst van Druten. Samenhang met beleidsvisies In het Strategisch Kompas beschrijven we onze visie op de toekomst, ruim 15 jaar vooruit. Dit koersdocument vormt, als een soort paraplu, de overkoepelende koers voor een aantal belangrijke pijlers zoals de Omgevingsvisie, de Sociale Visie, de Organisatievisie. Deze visies vertalen de toekomstvisie (strategisch beleid) naar tactisch beleid, via uitvoeringsnota’s naar operationeel beleid. Een integrale toekomstvisie helpt prioriteren en helpt bij het maken van afwegingen en keuzes.
Eén van die pijlers die nu ook in ontwikkeling is, is het opstellen van een Omgevingsvisie. Dit traject is al gestart. Om ervoor te zorgen dat het Strategisch Kompas de stip op de horizon vormt voor de Omgevingsvisie is besloten om de processen om te komen tot beide visies, waar kan, samen te laten oplopen. In communicatie betekent dit dat we voortdurend alert moeten zijn op de verschillen en raakvlakken van deze beide trajecten.
Toekom st-visie
Stratgie: strategisch kompas
tactisch: Coalitieprogramma Collegeprogramma
omgevin gs-visie uitvoeringsnota
woon zorg visie
economisc he visie
organisati e-visie
uitvoerings -nota
1
20 december 2022 versie 2 Jolanda Zondag Kaders 1.1 Uitgangspunten voor participatie en communicatie 1. Iedereen moet de kans krijgen om mee te praten, maar kan niet verplicht worden. 2. Zo veel mogelijk verschillende betrokkenen moeten in staat zijn om mee te praten. 3. We gaan actief naar de diverse kernen toe. 4. Iedereen die wil, kan de resultaten terugvinden. Bij burgerparticipatie gaat het er niet om een representatieve samenstelling van de reacties te krijgen. Daarvoor zouden we een onderzoek moeten laten doen door een speciaal onderzoeksbureau. Wat we nastreven met dit traject is diversiteit en zo veel mogelijk inwoners en ondernemers bereiken. 1.1 Niveau van participatie Op de afbeelding hieronder is de zogenaamde participatieladder te zien. Hoe hoger op de ladder, hoe meer invloed er kan worden uitgeoefend. Graag betrekken we de hele gemeente bij het opstellen van het Strategisch Kompas. Tijdens dit participatietraject is het participatieniveau raadplegen en adviseren. Met deze participatieniveaus kan iedereen zijn of haar input geven en meedenken over de belangrijke thema’s. De plaats op de participatieladder bepalen betrokkenen zelf. Sommige inwoners willen bijvoorbeeld wel geïnformeerd worden, maar niet actief meedoen. Wij geven inwoners ruimte om mee te denken, maar ze moeten zelf de verantwoordelijkheid nemen om daar gebruik van te maken.
1.2 Doelgroepen en belanghebbenden We betrekken graag de hele gemeente bij het opstellen van het Strategisch Kompas. Iedereen die dat wil, kan meedenken én meepraten. En we maken gebruik van kennis en initiatieven uit onze samenleving. Bijvoorbeeld door het betrekken van ‘lokale specialisten’, zoals onze ondernemers, zorginstellingen of verenigingen op het gebied van groen, cultuur of historie. We willen de input van onze jonge inwoners borgen, hier organiseren we een passende activiteit voor. Met de communicatie richten we ons op de volgende doelgroepen: Alle mensen (in- en extern), organisaties, verenigingen die betrokken zijn of mogelijk betrokken worden in het proces DRUTEN 2040. Intern: - ambtelijke organisatie (WDW) - college van B&W - gemeenteraad Extern: - Inwoners van gemeente Druten - Bedrijven - Ketenpartners - Organisaties en instellingen (zorg, wonen, energie) - Verenigingen
2
20 december 2022 versie 2 Jolanda Zondag - Belangenorganisaties - Samenwerkingsverbanden Naast (direct) betrokkenen zijn er ook belanghebbenden die we mee willen/moeten nemen in de communicatie. - (besturen van) buurgemeenten - (besturen van) Rijk van Nijmegen - (Bestuur van) Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen - Provincie Gelderland
2. Participatiestrategie In dit traject willen we zoveel mogelijk kwalitatieve input ophalen bij een zo groot mogelijke diversiteit aan doelgroepen. We kiezen ervoor om gedurende het gehele traject álle doelgroepen breed te betrekken. Dit betekent dat er géén aparte klankbordgroep met representanten wordt samengesteld. Gedurende het proces monitoren we of er aanvullende (doelgroep- of themagerichte) activiteiten nodig zijn. Input participatietraject Omgevingsvisie In het voorjaar van 2022 haalden we breed wensen en ideeën op voor de Omgevingsvisie. Daarop is besloten om éérst een Strategisch Kompas Druten 2040 te ontwikkelen, en daarna verder te gaan met de ontwikkeling van de Omgevingsvisie. De input van voorjaar 2022 wordt meegenomen in de ontwikkeling van het Strategisch Kompas Druten 2040. We willen voorkomen dat we inwoners opnieuw dezelfde vragen stellen. 3 fases De participatieaanpak bestaat op hoofdlijnen uit drie belangrijke fases: 1. Ophalen - mei/juni 2023 – We gaan Dromen voor Druten: themagericht input ophalen bij diverse doelgroepen. Dat doen we met themagerichte gesprekken waar we spreken over opgaven, kansen en mogelijkheden voor de verschillende thema’s én over de huidige en wenselijke positie van Druten in de regio. Ook organiseren we een activiteit specifiek voor jongeren en kinderen. 2. Verdiepen - sept 2023 In de zomer voeren we botsproeven uit.
Hierbij kijken we hoe de dromen botsen met de eerder gemaakte keuzes in beleid, visies, en coalitieprogramma’s. De botsproefsessies leveren wellicht diverse botsingen op. Deze leggen we botsingen leggen we voor aan stakeholders, ketenpartners en inwoners breed.
3. Teruggeven en toetsen - okt/nov 2023 De participatieactiviteiten, zoals de sessies met stakeholders en brede doelgroep zijn gericht op het toetsen van: • Herkent de samenleving zich in het concept Strategisch Kompas? • Wordt de gegeven input uit het participatietraject van zowel het Strategisch Kompas als de Omgevingsvisie herkend in de concept visie van het Stategisch Kompas.
Rol van de gemeenteraad
3
20 december 2022 versie 2 Jolanda Zondag De gemeenteraad is actief aanwezig bij het participatietraject als luisterend oor. Door betrokkenheid te tonen en zichtbaar geïnteresseerd te zijn, motiveert de gemeenteraad de deelnemers en werkt aan het vertrouwen. Hiermee is de gemeenteraad ambassadeur van het traject en toetst zij tussentijds bij participanten hoe zij het proces ervaren. De rol van toehoorder kan voor andere betrokkenen als onduidelijk worden ervaren, dus het is belangrijk dat raadsleden helder maken dat zij informatie en ideeën komen aanhoren. De eigen mening wordt opschort tot de besluitvorming.
3. Communicatiestrategie De communicatiestrategie richt zich op een viertal paden. Gezien de stappen die al genomen zijn in het proces Omgevingsvisie, lopen deze paden grotendeels parallel aan elkaar. Zo versterken ze elkaar ook. De paden zijn: informatie, actie, eindproduct en draagvlak. Informatie: Dit pad richt zich op uitleg over: Wat is Druten 2040? Hoe ziet het proces eruit? Waarom doen we dit? Waar draagt het toe bij? Hoe verhoudt zich dit tot andere trajecten/documenten. Waar is informatie te vinden? We leggen duidelijk uit hoe het Strategisch Kompas samenhangt met de Omgevingsvisie en communiceren over het totale proces. Actie: Het actiepad roept doelgroepen op mee te doen. Meedoen wordt zo makkelijk en laagdrempelig mogelijk gemaakt, onder andere door naar doelgroepen toe te gaan en eenvoudige digitale toepassingen. Eindproduct: Het proces DRUTEN 2040 wordt afgesloten met een concreet product. Dit eindproduct – het Strategisch Kompas - wordt breed verspreid en krijgt veel aandacht. Zo wordt duidelijk wat de toekomstvisie voor Druten is. Maar ook wat er met alle input is gedaan. Hier stopt het communicatietraject niet. Op dat moment moet ook duidelijk worden hoe het vervolgtraject eruitziet. Draagvlak: Dit pad verbindt alle andere paden.
Het laat zien dat de gemeente het belangrijk vindt dat inwoners een stem hebben, zij deze stem ook inzetten en mee (kunnen) bepalen hoe Druten er in de toekomst uitziet. Het versterkt het gevoel van samen bouwen.
4. Stijl van communiceren 4.1. Kenmerken • Betrouwbaar en toegankelijk: - Open en transparant: Veilig en vertrouwd (AVG-proof) - Informatie toegankelijk voor iedereen • Laagdrempelig en eenvoudig • Uitnodigend en verrassend 4.2. Naam Belangrijk is om een heldere, korte naam te hebben die duidelijk aangeeft waar het over gaat en dat simpel versterkt wordt door een beeldmerk. We stellen voor om DRUTEN 2040 voor het hele proces te gebruiken. Deze kunnen we actiegericht aanvullen met bijv.: Dromen voor DRUTEN 2040.
4
20 december 2022 versie 2 Jolanda Zondag Strategisch Kompas is de naam van het eindproduct. DRUTEN 2040 is het proces om te komen tot een toekomstvisie voor Druten. Het eindproduct van dit proces is het Strategisch Kompas waarin deze toekomstvisie staat. Kanttekening: DRUTEN 2040 kan de indruk wekken dat het alleen over Druten gaat i.p.v. over alle dorpen in de hele gemeente. In de boodschappen, beelden en participatievormen geven we voldoende aandacht dat het over de hele gemeente gaat. 4.3. Beeldmerk Voor DRUTEN 2040 kiezen we voor een krachtig beeldmerk dat terugkomt in alle middelen en in stijl aansluit bij het logo/kleurgebruik van Druten. 4.4. Taal en tone of voice Dat het een proces en eindproduct is van alle Drutenaren benadrukken we door woorden te gebruiken die dit ondersteunen: samen, droom mee, doe mee, denk mee, praat mee, we hebben u nodig, uw stem doet ertoe, we willen de denk- en daadkracht in onze gemeente benutten, u bepaalt mee hoe de toekomst van onze gemeente eruit gaat zien, niet alleen mooie plannen samen maken maar het ook samen doen. We gebruiken korte teksten en vooral veel visuals, beelden en quotes.
6. Kernboodschap en afzender 6.1 Kernboodschap In een korte kernboodschap beschrijven we DRUTEN 2040. Dit is een basistekst die geheel of in delen gebruikt kan worden. Voorbeeld: Trots op gemeente Druten. Dat mogen we met z’n allen zijn. We wonen, werken en recreëren in een mooie, veilige gemeente in het hart van Maas&Waal. Een gemeente waar iedereen meetelt en er aandacht is voor elkaar en onze leefomgeving. Een goede basis voor een mooie toekomst. Maar hoe ziet Druten er in 2040 uit. Wat voor een gemeente willen we dan zijn? Hoe leven we dan in Afferden, Deest, Druten, Horssen en Puiflijk Wat vindt u belangrijk? We staan voor grote opgaven waarin we ook onze buurgemeenten en de regio voor nodig hebben. Hoe ziet die samenwerking er in 2040 uit? Samen met u gaan we in 2023 een toekomstvisie voor Druten opstellen. We doen dit onder de naam DRUTEN 2040. Deze toekomstvisie is ons Strategisch Kompas. Het geeft focus en sturing op het beleid en het helpt ons om keuzes te maken. Dit gebruiken we bijvoorbeeld bij het opstellen van de Omgevingsvisie. Maar niet alleen voor ons als gemeentelijke organisatie, het biedt ook een leidraad voor de politiek en voor alle initiatieven en ideeën van inwoners, organisaties, bedrijven en verenigingen.
6.2. Afzender De burgemeester is bestuurlijk opdrachtgever. Dat betekent dat de burgemeester in principe afzender is van de boodschap/communicatie. Omdat het een breed gedragen proces is waar bestuurlijk ook besluitvorming over plaatsvindt, is het logischer om de gemeenteraad ook als afzender te benoemen.
5
20 december 2022 versie 2 Jolanda Zondag
7. Communicatie- en Participatiemiddelen Om de diverse doelgroepen te bereiken, zetten we verschillende communicatie- en participatiemiddelen in. Deze worden in de communicatie en participatiekalender verder uitgewerkt. We maken het mensen gemakkelijk om mee te doen, online én offline. Zo kan iedereen meedenken op een moment en manier die hem of haar goed uitkomt. Hierbij wordt uiteraard rekening gehouden met laaggeletterden en jongeren. De basis voor alle communicatie vormt de projectenpagina op de website Druten.nl. Op deze pagina staat voor alle in- en externe doelgroepen alle informatie toegankelijk, up-to-date en begrijpelijk bij elkaar (open en transparant).
6