Bijlage 2. GR WDW jaarrekening incl. controleverklaring 2023
Tekst van het document
WDW
Jaarstukken 2023
Flynth Audit B.V. geheel document digitaal
1
gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden J.S.
02-05-2024
2
Voorwoord Context Voor u liggen de jaarstukken 2023 van de gemeenschappelijke regeling Werkorganisatie Druten Wijchen (WDW). De jaarstukken vormen de verantwoording over het jaar 2023, zoals neergelegd in de begroting 2023. De begroting van de WDW omvat de budgetten voor personele kosten en alles wat het personeel nodig heeft om de werkzaamheden uit te kunnen voeren, zoals huisvesting, ICT en voertuigen. De programmabudgetten maken deel uit van de afzonderlijke programmabegrotingen van Druten en van Wijchen. In de kern is de opgave van de WDW terug te voeren op ondersteuning van de besturen en gemeenteraden en de dienstverlening aan inwoners en bedrijven in het verzorgingsgebied, de gemeenten Druten en Wijchen. In de beleidsmatige verantwoording over het begrotingsjaar 2023 staan we stil bij de dienstverlening en de professionalisering ervan. Dit is terug te vinden in respectievelijk paragraaf 1.1 en 1.3. Vanaf 2018 voeren we tweejaarlijks een inwoners- en ondernemerspeiling uit. Tot op heden laat de ervaren kwaliteit globaal een gelijkblijvend resultaat zien. In 2023 is gestart met project monitoren klantsignalen uit de agenda Dienstverlening 2021-2024. Dit is onderdeel van het actieplan doorontwikkeling WDW.
In 2024 zal een 3 –meting worden gedaan en wordt onderzocht of we gedurende het jaar continu feedback kunnen vragen aan inwoners en bedrijven, zodat we onze dienstverlening continu kunnen verbeteren. We blijven innovatief werken aan het verder dichtbij brengen van onze dienstverlening bij inwoners en ondernemers. Denk hierbij aan onderwerpen als het digitaal geboorteaangifte kunnen doen, extra verkiezingsrondes, het terugdringen van wachtlijsten bij de sociale teams maar ook het continu verbeteren van onze informatievoorziening. Samenvattende terugblik op 2023 De WDW was ook in 2023 weer volop in beweging. Naast de grote hoeveelheid reguliere werkzaamheden is er zowel binnen de gemeenten, regionaal en intern weer veel (extra’s) opgepakt. Van harmonisatie en standaardisatie van werkprocessen, het opzetten van een programma Vluchtelingen als pilot voor programmatisch werken, plannen voor woningbouw en een ombuigingsproject voor de begrotingen van beide gemeenten. Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt is het de WDW gelukt om de formatie op de meeste onderdelen goed op orde te krijgen en houden. Formatieplekken die lastig in te vullen zijn gelden niet alleen voor de WDW maar sluiten aan bij het landelijke beeld. Denk hierbij aan juridische functies, boa’s en vergunningenverleners. Intern heeft er in 2023 een organisatie-breed Medewerker-onderzoek plaatsgevonden.
Dit onderzoek gaf een mooi beeld over waar deze toch jonge organisatie staat. Trots kunnen we zijn op heel hoge scores voor sociale veiligheid en onderlinge samenwerking. Met uitdagingen als proces gericht denken en werken op thema’s die afdeling overstijgend zijn, gaan we graag aan de slag vanaf 2024. Zorgelijk is het gegeven dat veel van onze collega’s al een geruime tijd een hoge werkdruk ervaren. Enerzijds komt dit door ambitie, betrokkenheid en moeilijk nee kunnen zeggen en anderzijds door het krijgen van nieuwe, extra taken of het stapelen van ambities en slecht prioriteren. Moeilijk te vervullen vacatures op cruciale plekken in de organisatie versterken de ervaren werkdruk. Het managementteam ziet dit als een enorme uitdaging en schone taak om dit met de organisatie beter te gaan doen. Denk hierbij aan verbetermaatregelen als het versterken van de sturing, het verbeteren van het bestuurlijk samenspel, verstevigen van het projectmatig werken en integraal management.
3
Het project Hybride werken is volledig afgerond en geïmplementeerd en een nieuw salarissysteem is live gegaan bij de start van 2023. Regionaal is er een Samenwerkingsoverleg op het i-domein geformeerd waar de governance van is uitgewerkt en vastgesteld. Deze governance heeft als doel om meer gezamenlijk en in samenhang de i-dienstverlening te continueren en te verbeteren en om meer grip en uitvoering te krijgen op het projectenportfolio. We hebben ons voorbereid op de omgevingswet en deze geïmplementeerd. De wet vraagt om nieuwe werkwijzen die impact hebben op bijna de gehele organisatie. Ziekteverzuim Over geheel 2023 is een verdere daling van het ziekteverzuim ten opzichte van 2022 zichtbaar. Omschrijving Ziekteverzuimpercentage 2022 Ziekteverzuimpercentage 2023
Q1
Q2
Q3
Q4
8,20
5,95
4,74
5,85
6,86
4,93
4,54
5,45
WDW heeft vanaf begin 2023 goed ingezet op het eigen regie model. Door de inzet van een interim Casemanager Verzuim en Inzetbaarheid en vanaf 1 november 2023 een vaste Casemanager Verzuim en Inzetbaarheid wordt de organisatie ondersteund om actief en procesmatig te sturen op verzuim. Daarnaast wordt er steeds frequenter gebruik gemaakt van coaching door de vitaliteitscoach om met name stress en werkgerelateerd verzuim te voorkomen. Er wordt hierin door de casemanager nauw samen gewerkt met de betreffende leidinggevende en de Arbodienst, waaronder de bedrijfsarts. De eigen regie op verzuim en het inzetten van preventieve interventie is terug te zien in een dalend verzuimcijfer. Lang en extra lang verzuim blijft een aandachtspunt. Om dit terug te dringen gaan we meer preventief te werk. Ook zetten we tijdig geschikte interventies in voor een sneller en duurzaam herstel in samenwerking met de Arbodienst. Tot slot zal verdere ontwikkeling van het vitaliteitsbeleid en de uitvoering van het plan van aanpak van de RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie) hieraan bijdragen. Hoge kosten van inhuur De kosten van inhuur zijn ook in 2023 nog steeds fors. De krapte op de arbeidsmarkt draagt hieraan bij, maar ook de toenemende werkdruk waarin het soms lijkt of alles steeds sneller en meer moet.
Al eerder is aangegeven dat de WDW haar toegestane formatie op orde heeft en blijft zich inzetten de bezetting zo volledig mogelijk te krijgen, de krappe arbeidsmarkt blijft hier een forse uitdaging. Deze lijn zal in 2024 worden doorgezet. Er komt een nieuw inhuurproces om meer grip te krijgen op het proces, de kosten en de wettelijke inkoopregels bij inhuur. Tevens is intern een recruiter benoemd met als doel om meer nieuwe medewerkers aan te stellen op vacante formatieplekken. Een uitgewerkt proces on- en off-boarding draagt hierin bij. Binden en boeien van bestaande en nieuwe medewerkers is een blijvende doelstelling. De WDW heeft echter het vertrouwen een aantrekkelijke werkgever te zijn waar het plezierig werken is. De uitkomsten van het medewerker onderzoek laten dit goed zien. De uitkomsten uit het onderzoek kennen naast een aantal positieve scores (sociale veiligheid en inhoud van het werk) ook serieuze aandachtsgebieden, zoals meer aandacht voor het persoonlijk functioneren (beoordelen), loopbaanondersteuning en –ontwikkeling, duidelijke communicatie over beleidsverandering en besluitvorming, bevorderen van de integrale samenwerking tussen teams in het eigen domein én domeinoverstijgend en over de hoge werkdruk. Focus, structuur en aandacht voor de medewerkers zijn de uitdagingen voor de komende jaren.
4
Financieel resultaat 2023 Per saldo houden we ten opzichte van de actuele begroting van ruim € 51 miljoen een bedrag van € 1,9 miljoen over. Na dotatie van € 122k in het kwaliteitsfonds en €250k in de reserve verlof, resteert een bedrag van € 1,5 miljoen. Dit bedrag vloeit terug naar beide gemeenten: Overzicht verrekening (Bedragen x 1.000) Afrekening binnen de sleutel Afrekening buiten de sleutel Totaal afrekening gemeenten
Druten
Wijchen
35,2% € 556 -€ 117 € 439
64,8% € 1.024 € 45 € 1.136
Totaal
€ 1.580 -€ 72 € 1.508
In de tweede Bestuursrapportage hebben we de verwachting uitgesproken € 600k over te houden vanwege voordeel op ICT, rente en opleidingsbudget. Daarnaast zagen we in de 2e Bestuursrapportage ruimte op het bedrijfsvoeringsbudget, maar vanwege risico’s en onder andere op het gebied van de verlofstanden, de mate van gebruik en het dan nog onvoorziene karakter van de regelingen vervroegde uitdiensttreding (RVU) en verlofsparen, hebben we het bedrijfsvoeringsbudget neutraal gerapporteerd. Uiteindelijk blijkt bij de jaarrekening dat we inderdaad geld hierop overhouden en dat de risico’s zich slechts in beperkte mate hebben voorgedaan. In grote lijnen houden we € 1,1 miljoen over op onze personeelskosten, waarvan € 0,5 miljoen budget pas eind 2023 beschikbaar kwam maar daardoor nauwelijks nog kon worden ingezet. Daarnaast houden we vooral door uitgestelde investeringen en een subsidieafrekening € 0,5 miljoen over op ICT. Deels komt dit door het gebrek aan interne capaciteit om de projecten vanuit de verschillende beleidsvelden goed te begeleiden, als ook doordat complexe projecten regionaal in samenwerking met de IRvN worden opgepakt. Het resultaat bestaat dus vooral uit incidentele posten. Ondanks dit positieve resultaat, blijft het niet kunnen invullen van vacatures zijn weerslag houden op de werkdruk van het personeel.
Deze werkdruk ontstaat natuurlijk ook door extra taken en inzet waar niet altijd direct extra formatie mee gemoeid is. Voor een analyse op de verschillen ten opzichte van de begroting verwijzen we naar paragraaf 7.3. Leeswijzer In deze jaarrekening volgen we de opbouw zoals voorgeschreven in de BBV. Aangezien binnen de WDW geen belastingen worden opgelegd, geen kapitaalgoederen worden onderhouden en geen eigen grondbeleid wordt gevoerd, nemen we de paragrafen over die onderwerpen niet op.
5
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................. 3 Jaarverslag ............................................................................................................ 7 1.
2.
3.
Programma Dienstverlening ........................................................................... 8 1.1
Wat wilden we bereiken? ....................................................................... 8
1.2
Wat hebben we ervoor gedaan? ............................................................. 8
1.3
Wat heeft het gekost? ........................................................................... 8
1.4
Wat hebben we bereikt? ....................................................................... 10
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................ 13 2.1
Waar liggen de financiële risico’s? ......................................................... 13
2.2
Kengetallen financiële positie ................................................................ 14
Paragraaf Financiering ................................................................................. 15 3.1
Financiering ........................................................................................ 15
3.2
Rekening courant ................................................................................ 15
3.3
Kasgeldlimiet en renterisiconorm .......................................................... 15
4.
Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................. 16
5.
Paragraaf verbonden partijen ........................................................................ 19
Jaarrekening ......................................................................................................... 21 6.
7.
8.
Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................... 21 6.1
Inleiding ............................................................................................ 21
6.2
Verantwoordelijkheid directie ................................................................ 21
6.3
Bevindingen ....................................................................................... 22
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening .......................... 24 7.1
Inleiding ............................................................................................ 24
7.2
Waarderingsgrondslagen balans ............................................................ 24
7.3
Grondslagen van resultaatbepaling ........................................................ 25
Baten en lasten ........................................................................................... 26 8.1 Rekening van baten en lasten .................................................................. 26 8.2 Baten en lasten per taakveld ................................................................... 28 8.3 Toelichting verschillen baten en lasten ten opzichte van begroting ............... 28 8.4 Baten en lasten structureel versus incidenteel ........................................... 30
9.
Balans en toelichting.................................................................................... 32 9.1
Activa ................................................................................................ 34
9.2
Passiva .............................................................................................. 37
9.3
Niet in de balans opgenomen verplichtingen ........................................... 40
10
EMU........................................................................................................... 41
11
Wet normering topinkomens ......................................................................... 42
6
Jaarverslag
7
1.
Programma Dienstverlening
1.1
Wat wilden we bereiken?
Met de vorming van de WDW bundelen de gemeenten hun ambtelijke krachten in de uitvoering van gemeentelijke taken. Vergaande ondersteuning met eigentijdse ICT-toepassingen moet leiden tot dienstverlening, die beter en goedkoper is.
Waarderingscijfer inwoners dienstverlening algemeen Waarderingscijfer ondernemers dienstverlening algemeen
6,8 6,7 6,5 6,9 6,6 6,8 6,9 6,7 6,8 6,7 6,9 6,6 6,9 6,9 6,5 6,9 6,7 6,5
In 2023 heeft geen meting plaatsgevonden maar is wel volop ingezet op de verdere verbetering van onze dienstverlening. In 2024 geven wij dit een vervolg.
1.2
Wat hebben we ervoor gedaan?
De werkorganisatie is formeel belast met alle taken die op grond van wet- en regelgeving aan de gemeentebesturen zijn toegekend. De uitvoering ziet in ieder geval toe op: a. beleidsvoorbereiding; b. uitvoering van beleid en wettelijke regelingen; c. toezicht op aan derden uitbesteed werk; d. handhaving van wet- en regelgeving; e. het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen, voor zover de werkorganisatie hiertoe bevoegd dan wel hiervoor gemachtigd is; f. het verrichten van feitelijke handelingen; g. het verrichten van bedrijfsvoeringstaken op het gebied van personeel, informatie, juridische zaken, organisatie, financiën, administratie, communicatie en huisvesting; h. toezicht op de naleving van de Leerplichtwet 1969. De meerwaarde van de WDW ligt met name in de manier waarop we de werkprocessen van hierboven genoemde taken inrichten en vormgeven. De uitdaging ligt daarbij vooral op kwaliteit van dienstverlening, eigentijdse dienstverlening en efficiëntie. In paragraaf 1.4 nemen we u op hoofdlijnen mee in de veranderopgave van de WDW en het doorontwikkelingsplan dat daaraan invulling moet geven.
1.3
Nl 2022
Druten 2022
Wijchen 2022
NL 2020
Druten 2020
Wijchen 2020
NL 2018
Druten 2018
Wijchen 2018
De kwaliteit van dienstverlening van de WDW is in 2018 via een inwoners- en ondernemers-peiling gemiddeld gewaardeerd. In 2020 is een 2e en in 2022 een 3 e meting uitgevoerd Gemiddeld genomen leidt dit tot een waardering van 6,9 voor beide gemeenten waarmee onze organisatie gemiddeld 0,3 meer scoort dan het landelijk gemiddelde. Zie hiervoor onderstaande tabel
Wat heeft het gekost?
De kosten van de werkorganisatie bestaan uit personeelskosten en alles wat het personeel nodig heeft om het werk uit te kunnen voeren, zoals ICT, vervoersmiddelen en huisvesting. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen lasten binnen en buiten een verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel betreft de verhouding tussen de hoogte van de inbreng budgetten door de beide gemeenten. De verrekening van eventuele besparingen of nadelen binnen de geoormerkte kosten van de verdeelsleutel, die de werkorganisatie
8
realiseert, vindt plaats op basis van deze verdeelsleutel. Als gevolg daarvan kunnen middelen naar rato terugvloeien naar of - andersom - ten laste komen van de individuele gemeentelijke begrotingen. Om de berekening van de verdeelsleutel zo zuiver mogelijk te maken, worden buiten de verdeelsleutel budgetten ingebracht, waarbij de gemeenten Druten en Wijchen duidelijk anders georganiseerd zijn. Voorbeelden hiervan zijn de buitendienst en het zwembad (personeel). Afwijkingen van kosten buiten de verdeelsleutel worden specifiek verrekend met de desbetreffende gemeente. In hiernavolgende tabel worden zowel de structurele als de incidentele baten en lasten (binnen en buiten de verdeelsleutel) in beeld gebracht. Overzicht baten en lasten (Bedragen x 1.000)
Jaarverslag Begroting
Jaarverslag
Verschil
2022
2023
2023
€ 43.811 € 43.659
€ 51.124 € 51.238
€ 49.665 € 49.567
-€ 1.459 € 1.672
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
€ 151
-€ 115
€ 98
-€ 213
Onttrekking bestemmingsreserves
-€ 151
€ 114
-€ 98
€ 213
€0
€0
€0
€0
Totaal baten Totaal lasten
Gerealiseerd resultaat
In bovenstaand resultaat is de afrekening van € 1.508k retour naar de gemeenten reeds verwerkt.
9
1.4
Wat hebben we bereikt?
Algemeen De veranderopgave van de WDW ligt in het bereiken van meerwaarde op de doelstellingen. Daarvoor voert de WDW op meerdere niveaus in de organisatie veranderingen door. Op hoofdlijn liggen deze op het gebied van digitalisering en ICT, efficiëntere en geharmoniseerde werkprocessen en ontwikkeling van medewerkers voor wat betreft houding, gedrag en vaardigheden. Doorontwikkelingsplan WDW Op hoofdlijn wil de WDW inzetten op de volgende fase in onze organisatieontwikkeling. De basis is grotendeels op orde. De volgende fase betreft werk maken van de dienstverlening en ICT-infrastructuur conform het bedrijfsplan. Op hoofdlijn: 1. Vaste contactpersonen in onze kernen. 2. Meer accounthouder- en partnerschap. 3. Co creatie als standaard afweging. We zetten hierin de volgende stap. 4. Nieuwe vormen van dienstverlening. Vooral met online toepassingen, digitaal, aan huis of in de wijk. Met de vraag waar we toegevoegde waarde kunnen creëren. 5. Meer werken vanuit een integraal strategisch kader en de bedoeling. Dienstverlening is een onderwerp van continue verbetering. We kijken welke processen, systemen en werkwijzen eenvoudiger kunnen. 6. Meer data gedreven werken. Goed gebruik van onze data helpt ons de juiste keuzes te maken. Bovenstaande, meer op onze externe dienstverlening gerichte, onderwerpen dragen een interne ontwikkelingsslag met zich mee.
Competentie-ontwikkeling medewerkers De opgaven waar we voor staan vragen kwaliteiten van mensen waar zij niet altijd over beschikken. De hoofdlijn is met Colleges en Raden besproken tijdens eerdere informatiesessies. Hiervoor gaan we trainingen en opleidingen intensiveren gericht op gewenste houding en gedrag. In 2023 is de WDW-academie verder uitgebouwd waarin de ontwikkeling naar een bestuurlijk sensitieve, publieke professional centraal staat. Organisatie en zelforganisatie De versterking van zelforganisatie heeft wederom verdere impuls gekregen. Teams worden gevolgd op de voortgang in hun ontwikkeling. Daar waar het kan komen er meer vrijheidsgraden, daar waar het niet kan intensiveren we de aansturing, om de ontwikkeling op zelf organiserend gedrag vlot te trekken. Daarmee wordt de ontwikkeling naar zelforganisatie ook meer maatwerk per team. Teamcoaches hebben een nadrukkelijke rol in het zelf organiserend leerproces. Inmiddels zien we dat een aantal teams zelfstandig verder kunnen zonder teamcoach en andere teams juist meer aandacht nodig hebben ICT Het Informatiebeleidsplan is in 2023 op enkele onderdelen uitgevoerd. De afhankelijkheid van ketenpartners als leveranciers en de iRvN en de beschikbaarheid van capaciteit en tijd bij de interne organisatie maken dat het lastig is om hier een versnelling in te maken.
Goed portfoliomanagement moet de WDW hierin gaan helpen vanaf 2024. Inkooporganisatie Het inhuurproces is geactualiseerd en op onderdelen verbeterd en er is een aanzet gemaakt voor een contractregister. Duidelijk zichtbaar is dat de drie
10
inkoopfunctionarissen een goede bijdrage leveren aan monitoring en sturing op contract en inkoopkosten, de advies- of trekkersrol bij aanbestedingen en de naleving van de comptabiliteitswetgeving. Externe ontwikkelingen en extra taken Voor wat betreft de externe ontwikkelingen vindt u hieronder een opsomming van thema’s die op dit moment spelen. Deze thema’s leiden in het algemeen tot extra taken en kosten voor de WDW-organisatie. Het daadwerkelijk opvoeren van eventuele meerkosten doen wij bij de perspectiefnota’s, zodat de Raden een integrale afweging kunnen maken. Regionale samenwerking We zien dat opgaven steeds vaker complex van aard en gemeentegrensoverstijgend zijn. Voorbeelden hiervan zijn de energietransitie, klimaatadaptatie en netcongestie. Daarom werken we steeds vaker regionaal samen. Regionaal samenwerken vergroot de gezamenlijke denk- en stootkracht, maar vraagt ook meer van onze medewerkers. Duurzaamheid Ook in 2023 hebben we ingezet op duurzaamheid. Het duurzaam opwekken van energie (zonnevelden en wind) komt steeds meer van de grond. Een aantal projecten is in uitvoering en een aantal projecten is nog in ontwikkeling. In het kader van de Regionale Energie Strategie zijn er afspraken gemaakt met de gemeente Druten en Wijchen. Intern is een aanzet gemaakt met de CO2-prestatieladder.
In 2023 is een nulmeting uitgevoerd en is verder invulling gegeven aan de CO2-prestatieladder. Inmiddels (begin 2024) heeft een audit plaatsgevonden, waarbij de gemeenten Druten en Wijchen zijn gecertificeerd. Woningbouwopgave De Versnelling van de woningbouwopgave heeft ook in 2023 gevraagd om daadkrachtige inzet om de ambities waar te maken. Omdat het woningtekort hoger is dan aanvankelijk gedacht is een extra versnelling van de bouwopgave noodzakelijk. Voor Druten betekent dit ca. 910 woningen en voor Wijchen ca. 2.700 woningen. Dat dit extra inspanningen in de volle breedte van de WDW vraagt is evident. In 2020 en 2021 is hiervoor al extra capaciteit toegekend. Of dat toereikend is zullen we van jaar tot jaar en van project tot project blijven bezien. Indien blijkt dat de capaciteit onvoldoende is, gaan wij tijdig met de beide gemeenten in gesprek. Financiële rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van boekjaar 2023 dient de directie zelf expliciet een rechtmatigheidsverantwoording op- en vast te stellen. In deze jaarrekening is dit uitgewerkt in een aparte paragraaf. Deze verantwoording is gebaseerd op de gegevens van de interne controle, de zogenaamde verbijzonderde interne controle. De accountant geeft enkel een oordeel over de getrouwheid van de verslaglegging.
ICT, digitalisering en onlinedienstverlening in het kader van wettelijke verplichtingen Invoering van de wettelijk verplichte opgaven: Wet Open Overheid, Wet elektronische publicaties en Wet modernisering bestuurlijk elektronisch verkeer is projectmatig opgepakt en krijgt een vervolg in 2024. Dit proces verloopt spoedig maar de WDW merkt dat op onderdelen van de WOO het nog zoeken is over hoe dit georganiseerd gaat worden met als doel: openbaar, tenzij. Een taalcoach helpt ons bij het verbeteren van de kwaliteit van informatievoorziening. Vluchtelingenproblematiek De oorlog in Oekraïne heeft een enorme stroom aan vluchtelingen in Europa teweeg gebracht. Voor de ontheemden uit Oekraïne is huisvesting noodzakelijk. Naast huisvesting brengt dit ook andere taken met zich mee. Denk aan zorg, handhaving onderwijs etc. De impact op de organisatie is groot en zal ook de komende jaren een permanent beslag
11
leggen op delen van onze organisatie. Dit wordt verder versterkt door ander groepen vluchtelingen en statushouders waar de taakstellingen steeds verder oplopen. De gemeente wordt hiervoor door het rijk gecompenseerd. De enorme versnelling die op dit dossier gemaakt is, heeft er wel toe geleid dat niet alle inkooptrajecten rechtmatig zijn verlopen. Soms was de dienst eerder geregeld vanuit noodzaak dan het verplichte, wettelijke contract. Hierover doen wij verslag in de rechtmatigheidsparagraaf.
12
2.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen is het vermogen van de Gemeenschappelijke Regeling WDW om onvoorziene niet-structurele financiële tegenvallers op te kunnen vangen teneinde haar taken te kunnen voortzetten.
2.1
Waar liggen de financiële risico’s?
Volgens artikel 15 van de Gemeenschappelijke Regeling Werkorganisatie Druten-Wijchen (GR) ligt de financiële verantwoordelijkheid bij de beide gemeenten. De gemeenten dragen er zorg voor dat de werkorganisatie te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan al haar verplichtingen jegens derden te voldoen. De financiële risico’s zijn dan ook voor rekening van beide gemeenten. In totaal bedraagt de benodigde weerstandscapaciteit € 535k. Dat bedrag is samengesteld uit de onderstaande (grootste) risico’s voor de WDW. Langdurig ziekteverzuim blijft een punt van aandacht voor de WDW, ook al zien we in 2023 een positieve ontwikkeling hierop. Als ziekteverzuim langdurig is, wordt daarvoor ingehuurd. De WDW heeft middelen om inhuur ten gevolge van ziekteverzuim op te vangen (€ 250k). Aanvullend op deze middelen zijn voor 2021 t/m 2023 respectievelijk (€ 430k, € 287k, en € 143k) opgenomen. Vanaf 2024 zijn hier geen aanvullende middelen meer voor beschikbaar gesteld. Uitgangspunt daarbij is dat de dalende trend zich doorzet. Het risico bestaat echter dat dit onvoldoende in de praktijk wordt gebracht. Kans: 50% Financieel gevolg: € 750k Risico: € 375k Met de invoering van de AVG loopt de WDW risico. Op het moment dat er een incident plaatsvindt met overtreding van de AVG kan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een boete opleggen. De kans daarop is klein.
De AP gaat in geval van een datalek eerst in gesprek met partijen voordat een officieel onderzoek wordt gestart. Als er eventueel een officieel onderzoek wordt gestart hoeft dat niet te leiden tot een boete. Een boete opleggen gebeurt alleen in het uiterste geval. De boete kan oplopen tot 4% van de “wereldwijde” omzet met een maximum van € 20mln. Kans: 10% Financieel gevolg: € 1,3mln Risico: € 130k Het coronavirus lijkt inmiddels grotendeels achter ons te liggen. Vanuit de crisisorganisatie corona, zijn we overgegaan in de crisisorganisatie t.b.v. de opvang vluchtelingen. Het inzetten van vast personeel op deze taken leidt ertoe dat extra personeel nodig is om de bestaande taken uit te kunnen voeren. Het risico bestaat dat de organisatie onvoldoende gecompenseerd wordt hiervoor. Kans 10% Financieel gevolg: € 300k Risico: € 30k Volgens artikel 19 van de GR worden reserves en voorzieningen overeenkomstig de door het bestuur daartoe uitgevaardigde richtlijnen gevormd. Deze richtlijnen zijn opgenomen in de nog door het bestuur vast te stellen Nota reserves en voorzieningen. De werkorganisatie houdt in haar begroting rekening met bestemmingsreserves ter afdekking van toekomstige tekorten en met afschrijvingsreserves ter afdekking van kapitaallasten.
13
2.2
Kengetallen financiële positie
In het Besluit begroting en verantwoording (BBV) zijn kengetallen voor de financiële positie benoemd. Deze kengetallen moeten verplicht worden opgenomen in deze paragraaf. Realisatie 2022
Begroot 2023
Realisatie 2023
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
4,3%
4,3%
3,5%
4,3%
4,3%
3,5%
Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie
5,6% 0,3% n.v.t.
3,1% 0,0% n.v.t.
12,1% -2,0% n.v.t.
Belastingcapaciteit
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Kengetallen:
Het voornaamste kengetal waarop gestuurd wordt binnen de WDW is de structurele exploitatieruimte. De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte Werkorganisatie Druten-Wijchen heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Voor 2023 presenteren we een negatief getal. Dit wordt veroorzaakt doordat de positieve afrekening met de gemeenten al is verwerkt in voorliggende jaarrekening. De netto schuldquote is vrij laag. Dat komt omdat er geen leningen lopen binnen de WDW. Alles wordt gefinancierd via de exploitatiebijdragen van de gemeenten. De solvabiliteit is laag vanwege het feit dat de WDW door de gemeenten in beginsel maximaal wordt gedekt voor de jaarlijkse lasten. In 2023 stijgt de solvabiliteit omdat is besloten om het positieve jaarresultaat tot een bedrag van € 122.000 af te wikkelen op het Kwaliteitsfonds resp. tot een bedrag van € 250.000 af te wikkelen op de reserve Verlof.
Ultimo 2023 is de financiële positie van de WDW in basis onvoldoende, echter is dit voor de WDW geen probleem vanwege het feit dat het financieringsrisico volledig bij de gemeenten ligt.
14
3.
Paragraaf Financiering
De paragraaf financiering gaat over de manier waarop de Werkorganisatie Druten Wijchen wordt gefinancierd en de risico’s die zich daarbij voordoen. De Financiële verordening (o.g.v. artikel 212 Gemeentewet) bevat het beleid hiervoor.
3.1
Financiering
De beide gemeenten dragen er zorg voor dat de Werkorganisatie te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan al haar verplichtingen te voldoen. Op basis van de door het bestuur vastgestelde begroting ontvangen de gemeenten een factuur voor de bijdrage van het betreffende jaar. Deze bijdrage wordt in kwartaaltermijnen geïncasseerd. In 2023 zijn alle kwartaalbijdragen tijdig geïncasseerd en kon de Werkorganisatie aan haar verplichtingen voldoen. De WDW neemt bij het aantrekken van middelen de kaders in acht zoals vastgelegd in de Treasurystatuten van de gemeenten Druten en Wijchen (o.g.v. artikel 10 van de Financiële verordening). In onderhavig boekjaar heeft de WDW geen externe financieringen aangetrokken. De deelnemende gemeenten zorgen voor het werkkapitaal van de WDW. Er is geen sprake van rentelasten. De gehanteerde omslagrente is nihil.
3.2
Rekening courant
De Werkorganisatie heeft bij de Bank Nederlandse Gemeenten een rekening courant. Vooralsnog is hier geen kredietarrangement aan verbonden. Dit betekent dat een negatief saldo niet is toegestaan. In 2023 heeft dan ook geen roodstand plaatsgevonden. Op grond van art. 2 Wet FIDO (Wet financiering decentrale overheden) worden overtollige liquiditeiten bij ’s Rijks schatkist aangehouden. Op grond van art. 7, lid 2 Regeling schatkistbankieren decentrale overheden is op de Werkorganisatie Druten Wijchen voor de periode 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023 een drempelbedrag van € 1.000.000 van toepassing.
3.3
Kasgeldlimiet en renterisiconorm
De Wet FIDO bevat een kasgeldlimiet en een renterisiconorm die een grens stelt aan financiering op korte termijn respectievelijk lange termijn. Het is de Werkorganisatie niet toegestaan om een negatief banksaldo te hebben of anderszins geld te lenen. Daarom doet zich geen renterisico voor en zijn de kasgeldlimiet en de renterisiconorm niet van toepassing.
15
4.
Paragraaf Bedrijfsvoering
De paragraaf bedrijfsvoering biedt inzicht in de beleidsvoornemens inzake de bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering bestaat uit de onderdelen personeel, informatisering, automatisering, communicatie, organisatie, financieel beheer en beleid (waaronder de administratieve organisatie, treasury, planning en control en de interne controle) en facilitaire dienstverlening. De kwaliteit van onze bedrijfsvoering bepaalt mede het welslagen van onze dienstverlening. Op hooflijnen streeft de WDW naar: 1. Het door ontwikkelen van de organisatie. 2. Systeemimplementatie, ICT-ontwikkeling, procesharmonisatie en procesverbeteringen. 3. De kwaliteit van Dienstverlening (dichtbij en op maat). 4. De doorontwikkeling van zelforganisatie. Actieplan Doorontwikkeling WDW Met het actieplan Doorontwikkeling WDW is een mooie stap gezet in de doorontwikkeling van onze organisatie. Met het actieplan bepalen we de focus en zorgen we ervoor dat we klaar zijn voor de toekomst. De herijking van de managementstructuur is naar verwachting in 2024 op papier afgerond. Financiële rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van boekjaar 2023 moet de Werkorganisatie een (financiële) rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. Met deze rechtmatigheidsverantwoording legt de directie expliciet verantwoording af (aan het bestuur) over de naleving van regels voor het financiële reilen en zeilen van de organisatie.
Daarbij geeft de directie aan of de bestedingen (ontvangsten en uitgaven) van de Werkorganisatie hebben plaatsgevonden conform de geldende financiële wet- en regelgeving. In principe verschuiven daarmee een aantal werkzaamheden van de accountant naar de Werkorganisatie zelf. Dit leidt tot meer werkzaamheden binnen de interne controle van de Werkorganisatie. We schatten op dit moment in dat we de invoering van de financiële rechtmatigheidsverantwoording binnen de huidige formatie kunnen uitvoeren. In 2023 is sprake van financiële rechtmatigheidsfouten die de verantwoordingsgrens (€ 499.390 begroot) en de rapportagegrens (€ 24.970) conform de financiële verordening overschrijden. Zie hoofdstuk 6 Rechtmatigheidsverantwoording. Voor wat betreft het begrotingscriterium zien we in 2023 zowel op programmaniveau, als op de individuele kredieten geen budgetoverschrijding. Wel zien we een onderschrijding in de lasten van € 1.672k en een onderschrijding van de baten van € 1.459k, wat op zichzelf ook onrechtmatig is. Omdat deze onderschrijdingen al grotendeels waren aangekondigd in de laatste Bestuursrapportage en ook vanuit bestaand beleid ontstaan, worden deze onderschrijdingen conform de richtlijnen uit de financiële verordening als acceptabel gezien. In 2023 is sprake van rechtmatigheidsfouten waarbij niet is voldaan aan het voorwaardencriterium.
Het betreft onterecht niet Europees aanbestede inhuur van personeel voor een totaalbedrag van € 660.863. Na constatering van deze onrechtmatigheden gedurende 2023, is direct actie ondernomen en is gestart met het herinrichten van het inhuurproces. Op 28 februari 2024 heeft het MT een vernieuwd centraal inhuurproces vastgesteld, waarbij team Inkoop alle trajecten van inhuur personeel gaat begeleiden. Daarmee verwachten wij het risico op toekomstige onrechtmatige inhuur van personeel in voldoende mate te beperken.
16
Tenslotte zijn in 2023 ten aanzien van het Misbruik- en Oneigenlijk gebruik criterium geen rechtmatigheidsfouten geconstateerd. Fraude Fraude kan een groot effect hebben op de reputatie van de werkorganisatie en kan tot grote financiële schade leiden. Het bestuur is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit. Het bestuur is zich hier terdege van bewust, gezien de aanwezige diverse interne beheersingsmaatregelen – zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiële en niet-financiële indicatoren – om de kans op fraude en overtreding van weten regelgeving zo veel mogelijk te beperken. Om meer zekerheid te krijgen dat alle frauderisico’s in beeld zijn en ter voorkoming van daadwerkelijke fraude is een (formele) frauderisicoanalyse opgesteld. Eind 2023 is een concept beleid t.a.v. Misbruik en Oneigenlijk gebruik en Fraude opgesteld. Dit zal naar verwachting begin 2024 worden vastgesteld. Verder beschikt de werkorganisatie over beschreven procedures ten aanzien van de samenwerking met derden en een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid.
Er is voldoende controle technische functiescheiding in het betalingsproces, wat ervoor zorgt dat een betaling altijd door ten minste twee verschillende medewerkers wordt gecontroleerd alvorens er daadwerkelijk betaald wordt. Om de onderkende frauderisico’s van onterecht uitgaande gelden alsmede het doorbreken van interne beheersingsmaatregelen door het management verder te mitigeren is het niet mogelijk voor management/directie/bestuur om te betalen. Zichtbare monitoring op de werking en naleving van het beleid is onderdeel van de verbijzonderde interne controle (hierna: VIC). In de VIC worden onder andere de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van onderkende fraude- en corruptierisico’s te mitigeren: - Een detailcontrole op de inkopen en aanbestedingen om vast te stellen dat deze conform de geldende Europese aanbestedingsregels en Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed; - Door middel van het uitvoeren van een steekproef vaststellen dat voor de facturen die in rekening zijn gebracht bij de werkorganisatie ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij; - Door middel van het uitvoeren van een steekproef vaststellen dat de betalingen van deze facturen ook naar het juiste bankrekeningnummer zijn overgemaakt. Op basis van de vorenstaande interne beheersingsmaatregelen alsmede de uitgevoerde VIC komen geen aanwijzingen van fraude en/of corruptie naar voren.
Uit de VIC zijn wel aandachtspunten naar voren gekomen, die momenteel worden meegenomen in de op te stellen frauderisicoanalyse om zo daadwerkelijke fraude in de toekomst te voorkomen. WOO Op 1 mei 2022 is de Wet Open Overheid (WOO) in werking getreden. Deze wet richt zich op een transparante overheid en vraagt een cultuurverandering rond de omgang met informatie. Bepaalde informatie moet verplicht en actief openbaar gemaakt worden. Dit raakt een groot aantal processen in onze gemeente. Ook informatieverzoeken aan de overheid (voorheen WOB-verzoek) vallen onder de nieuwe wet. Om aan de nieuwe eisen te kunnen voldoen, moet onze gemeentelijke informatiehuishouding op orde zijn, de juiste it-voorzieningen aanwezig en vooral bekend zijn wat de wet voor ambtenaar en bestuurder betekent. Het grijpt in op het dagelijks handelen van een groot deel van onze organisatie en heeft daarmee de komende jaren een flinke impact op onze bedrijfsvoering. In 2027 moet de WOO geïmplementeerd zijn, met nog 3 jaar extra voor het op orde krijgen van het informatiebeheer.
17
Het WOO-proces is inmiddels bekend bij de stakeholders in de organisatie. Bij Informatiemanagement en Informatiebeheer is een coördinator benoemd om dit proces te begeleiden. Voor de WDW is het van belang om het aantal WOO-verzoeken goed te monitoren. Enerzijds om de verzoeken tijdig af te handelen en om een goede inschatting te kunnen maken van de benodigde capaciteit. Het bovenliggende doel van de WDW is om te leren van de WOO-verzoeken om hiermee de kwaliteit van de informatie en borging indien nodig te verbeteren.
18
5.
Paragraaf verbonden partijen
Binnen de context van de gemeenschappelijke regelingen heeft de WDW de formeel juridische status van een bedrijfsvoeringorganisatie. Verbonden partijen van de WDW zijn de gemeenten Druten en Wijchen, met dien verstande dat geen sprake is van zuivere verbonden partijen in de zin van de BBV.
19
Jaarrekening
20
Jaarrekening 6.
Rechtmatigheidsverantwoording
6.1
Inleiding
Tot en met 2022 gaf de accountant naast de getrouwheid een oordeel over de rechtmatigheid van de WDW. Met ingang van 2023 geeft de directie een rechtmatigheidsverantwoording af. Het bestuur heeft hiervoor regels vastgelegd in de financiële verordening 2023.
6.2
Verantwoordelijkheid directie
De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het bestuur toe in hoeverre deze criteria zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming zijn met door het bestuur vastgestelde kaders en met bepalingen in relevante wet- en regelgeving. De kaders zijn de begroting en financiële- en controleverordeningen. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het bestuur op 18 maart 2024 vastgestelde normenkader van relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording kent een grensbedrag. Deze grens is door het bestuur bepaald en bedraagt 1% van de begrote totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. De grens is daarmee vastgesteld op € 499.390.
21
6.3
Bevindingen
De directie is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Er is een afwijking geconstateerd op inhuur van personeel. Daarnaast zijn er afwijkingen op de baten en lasten ten opzichte van de begroting gerealiseerd, maar die zijn acceptabel conform de door het bestuur vastgestelde financiële verordening. De geconstateerde afwijkingen: (Bedragen x .000)
Begrotingsonrechtmatigheid
Fouten
Onduidelijkheden
€ n.v.t. € n.v.t. € n.v.t. € 1.672.000
€ n.v.t. € n.v.t. € n.v.t. € n.v.t.
€ 1.459.000
€ n.v.t.
€ 3.131.000 € 499.390 € 3.131.000 € 3.131.000
€ n.v.t. € € n.v.t. € n.v.t.
Resterende begrotingsonrechtmatigheden
€0
€ n.v.t.
Waarvan toegelicht in paragraaf bedrijfsvoering > € 24.970
€ n.v.t.
€ n.v.t.
Voorwaarden criterium
Bedrag
Toelichting
€ 660.863
Inhuur personeel onterecht niet Europees aanbesteed
M&O criterium
Bedrag
Toelichting
Geen bevindingen
€ n.v.t.
n.v.t.
A. B. C.
Overschrijding lasten programma 1 Overschrijding investeringsbudgetten Ongeautoriseerde reservemutaties Overige afwijkingen niet tijdig gewijzigd in de D1. begroting/gemeld aan bestuur: Onderschrijding van de lasten op programma 1. Overige afwijkingen niet tijdig gewijzigd in de D2. begroting/gemeld aan bestuur: Onderschrijding van de baten op programma 1. Totaal begrotingsonrechtmatigheden
Verantwoordingsgrens € 499.390 Op te nemen in rechtmatigheidsverantwoording
Acceptabel deel overschrijdingen A en B volgens E. financiële verordening (zie bij toelichting baten en lasten)
Bevindingen rond 1. aanbestedingsonrechtmatigheden
In de paragraaf Bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met het bestuur aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het bestuur ook beschreven welke actie zij onderneemt om vermelde afwijking in de toekomst te voorkomen.
22
23
7.
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
7.1
Inleiding
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeente (BBV) daarvoor geeft. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het betreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen de nominale waarde. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover deze op balansdatum gerealiseerd zijn. Lasten en verliezen worden in acht genomen zodra deze bekend zijn geworden respectievelijk te voorzien zijn. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeid-gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet gedacht worden aan componenten zoals verlofaanspraken en dergelijke.
7.2
Waarderingsgrondslagen balans
Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingspijs verminderd met afschrijvingen. Materiële vaste activa Materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingspijs inclusief bijkomende kosten verminderd met bijdragen van derden en afschrijvingen, maar maximaal tegen (duurzaam) lagere marktwaarde. Materiële vaste activa worden lineair afgeschreven op basis van ingeschatte levensduur, waarbij geen restwaarden worden gehanteerd. Uitzettingen met rentetyp. looptijd korter dan 1 jaar De kortlopende vorderingen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde onder aftrek van een voorziening voor het risico van oninbaarheid. Overlopende activa De overlopende activa zijn gewaardeerd tegen nominale waarde onder aftrek van een voorziening voor het risico van oninbaarheid. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Op grond van art. 2 Wet FIDO (Wet financiering decentrale overheden) worden overtollige liquiditeiten bij ’s Rijks schatkist aangehouden. Eigen vermogen Onder het eigen vermogen zijn opgenomen de algemene reserves, de bestemmingsreserves, de afschrijvingsreserves evenals het saldo van de rekening van
24
baten en lasten. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden opgenomen tegen nominale waarde van de voor de afwikkeling van de voorziening verwachte noodzakelijke uitgaven. Normenkader Op deze jaarrekening is het door het bestuur op 18 maart 2024 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving van toepassing. Het normenkader betreft de inventarisatie van de relevante regelgeving. De inventarisatie beperkt zich tot regelgeving die relevant is voor financiële beheershandelingen.
7.3
Grondslagen van resultaatbepaling
Baten en lasten In de rekening worden de baten en lasten op dezelfde wijze gerangschikt als in de begroting. Zowel de baten als de lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Mutaties van reserves worden conform de verslaggevingsvoorschriften afzonderlijk in de staat van baten en lasten gepresenteerd. Vennootschapsbelasting Gemeenschappelijke regelingen zijn belastingplichtig ‘indien en voor zover zij een onderneming drijven’. Indien sprake is van een ondernemingsactiviteit dient te worden beoordeeld of een vrijstelling van toepassing is. Indien de activiteiten van de WDW al kwalificeren als onderneming in fiscale zin, zijn de resultaten vrijgesteld op grond van de zogenoemde samenwerkingsvrijstelling. Deze vrijstelling is van toepassing indien is voldaan aan de volgende cumulatieve voorwaarden: 1. De activiteiten worden verricht voor de in het samenwerkingsverband deelnemende gemeenten; 2. Indien de gemeenten de werkzaamheden zelf zouden hebben uitgevoerd, zou geen sprake zijn van VPB-plicht; 3. De afnemers dragen naar rato van afname bij in de kosten (‘evenredigheidseis’). De activiteiten van WDW voldoen aan deze voorwaarden.
De activiteiten worden immers verricht voor de gemeenten Druten en Wijchen (deelnemers in het samenwerkingsverband) en de activiteiten zouden niet tot belastingplicht hebben geleid indien de gemeente de activiteiten zelf zou hebben verricht. In dat geval zou immers sprake zijn van interne activiteiten. Daarnaast voldoet de overeengekomen kostenverdeelsleutel aan de evenredigheidseis. Derhalve zijn de resultaten vrijgesteld van vennootschapsbelasting.
25
8.
Baten en lasten
8.1 Rekening van baten en lasten In dit hoofdstuk zijn de totalen van alle baten en lasten per programma opgenomen. Op grond van de BBV zijn de cijfers per programma exclusief de mutaties in de reserves weergegeven. Dit geeft het gerealiseerd resultaat voor bestemming weer. Na verwerking van de mutaties in de reserves wordt ten slotte het gerealiseerd resultaat na bestemming weergegeven. In dit resultaat is de afrekening van € 1.508k naar de gemeenten reeds verwerkt.
26
Bedragen x (€ 1.000) Overzicht baten en lasten
Begroting
Jaarverslag
2023
2023
Verschil
Jaarverslag 2022
Baten binnen de verdeelsleutel Druten (35,2%)
13.174
12.618
-556
11.480
Wijchen (64,8%)
24.252
23.228
-1.024
21.134
Doorbelasting personeel Druten Wijchen
2.236
1.736
-500
1.754
Doorbelasting projecturen
546
490
-56
522
Voorziening personeel
73
220
147
193
Bijdragen derden
659
883
224
433
-
243
243
20
40.941
39.418
-1.523
35.537
Druten
3.513
3.630
117
2.778
Wijchen
Rente Totaal baten binnen de verdeelsleutel Baten buiten de verdeelsleutel
6.391
6.346
-45
5.288
Doorbelasting personeel Druten Wijchen
191
143
-48
72
Bijdragen derden
88
128
40
136
Totaal baten buiten de verdeelsleutel
10.183
10.247
64
8.274
TOTAAL BATEN
51.124
49.665
-1.459
43.811
Loonsom
26.054
25.935
119
23.493
Inhuur
7.050
5.529
1.521
4.447
Overige personeelskosten
1.007
1.200
-193
1.155
Huisvesting
1.311
1.482
-171
1.211
I&A
4.863
4.369
494
4.291
771
806
-35
789
41.056
39.320
1.736
35.386
Loonsom
7.133
7.106
27
5.408
Inhuur
1.984
2.196
-212
1.898
Overige personeelskosten
57
33
24
54
Huisvesting
0
0
0
0
Lasten binnen de sleutel
Overige kosten Totaal lasten binnen sleutel Lasten buiten sleutel
I&A Overige kosten Totaal lasten buiten sleutel
0
0
0
0
1.009
912
97
914
10.183
10.247
-64
8.274
27
TOTAAL LASTEN
51.238
49.567
1.672
43.659
Gerealiseerd Totaal baten/Lasten
-115
98
213
151
Dotatie aan reserves
-250
-372
-122
-586
Onttrekking aan reserves
364
274
-91
435
Totaal mutatie reserves
114
-98
-213
-151
0
0
0
0
RESULTAAT
8.2 Baten en lasten per taakveld Omschrijving (Bedragen x 1.000)
Actuele Realisatie begroting 2023 2023 2023
Jaarverslag Prim.begr. 2022
Verschil
Baten 0.10 Reserves 0.4 Overhead 0.5 Treasury Totaal baten
435 43.790 20 44.245
323 40.895 0 41.218
364 51.124 0 51.488
274 49.422 243 49.939
91 1.701 -243 1.550
586 43.659 0 44.245
250 40.968 0 41.218
250 51.238 0 51.488
372 49.567 0 49.939
-122 1.672 0 1.550
0
0
0
0
0
Lasten 0.10 Reserves 0.4 Overhead 0.5 Treasury Totaal lasten Resultaat van de rekening van baten en lasten
8.3 Toelichting verschillen baten en lasten ten opzichte van begroting
Bedragen x (€ 1.000)
Personeelskosten (voordeel t.o.v. begroting) Personeel t.l.v. programmagelden Druten en Wijchen. Doorbelasting projectenuren. Bijdrage derden (o.a. detacheringen, loonkostensubsidies). Baten: Vrijval voorziening personeel. Saldo Personeelskosten na doorbelastingen (baten) Toelichting verschillen personeelskosten Extra ingebrachte budgetten uit 2e Bestuursrapportage november vanaf 2023, waar nog beperkt invulling aan gegeven kon worden. Voordeel op onderuitputting personeelskosten, reeds gemeld in 2e Bestuursrapportage 2023. Ruimte op het opleidingsbudget Formatiekosten buiten sleutel, met name personeel zwembad Druten en buitendienst Wijchen Overig Huisvesting (nadeel t.o.v. begroting) Meerkosten gas en elektra Overig
Binnen sleutel
Buiten sleutel Druten
Buiten sleutel Wijchen
Totaal verschil
1.447 -500 -56
-97 0 0
-64 -48 0
1.287 -548 -56
224 147
14 0
26 0
264 147
1.262
-83
-86
1.094
550
550
642 108
642 108
-37 -171 -179 8
-83 0
-19 0
-102 -37 -171 -179 8
28
Binnen sleutel
Buiten sleutel Druten
I&A onderschrijding (voordeel t.o.v. begroting) Afwikkeling subsidie provincie implementatie WDW Vanwege uitstel van investeringen zijn de kapitaallasten binnen ICT lager dan begroot. Daarnaast hebben we een inhaalslag gemaakt qua harmonisatie van de software. Daarbij zijn oude applicaties uitgefaseerd. Hierdoor hebben we minder onderhoudskosten (oude contracten zijn weggevallen). Vanwege discussie over indexatie van bestaande contracten waren we hierin tijdens de Bestuursrapportage voorzichtig in de voorspelling naar het eindresultaat 2023.
494 160
0
Overige kosten (voordeel t.o.v. begroting) Meerkosten externe adviezen en abonnementen.
-35 -74
Programma dienstverlening minder externe kosten. Huisvesting werf Druten, met name elektra. In Wijchen zijn zonnepanelen geplaatst, die voor gunstige afrekening zorgen. Voordeel op wijkbeheer en materieel Overig
39
Rente (voordeel t.o.v. begroting) De vergoeding van de aangehouden bedragen binnen het schatkistbankieren leidt tot rentebaten, waarmee in de begroting geen rekening was gehouden.
243 243
243
Reserves Inzet kwaliteitsfonds Reserve verlof t.b.v. doorlopende verlofverplichtingen Geen dotatie aan de reserve frictiekosten omdat dit budget volledig is ingezet in 2023 voor frictiekosten. Lager benodigde onttrekking uit frictiekostenbudget, t.b.v. frictiekosten 2023.
-213 -122 -250
-213
Bijdrage Druten Wijchen Bovenstaande afwijkingen leiden tot een verlaagde bijdrage van de deelnemende gemeenten ten opzichte van de begroting.
-1.580
117
-45
-1.508
-1.580
117
-45
-1.508
Bedragen x (€ 1.000)
Buiten sleutel Wijchen 0
334
Totaal verschil 494 160
334 -35
132
62 -74 39
-40 5
76 26 30
36 26 35
0
0
243
250 -91
Conclusie Per saldo blijven de kosten ruim binnen de vastgestelde begroting. Dit leidt tot een terugbetaling aan de deelnemende gemeenten.
29
8.4 Baten en lasten structureel versus incidenteel Overzicht baten en lasten (Bedragen x 1.000) Baten binnen de verdeelsleutel Druten (35,2%) Wijchen (64,8%) Doorbelasting personeel Druten Wijchen Doorbelasting projecturen Voorziening personeel Bijdrage derden Rente Totaal baten binnen de verdeelsleutel
Structureel
Incidenteel
Begroot
Werkelijk
12.643 23.274 -190 546 0 305 0 36.579
12.465 22.947 -143 489 0 488 0 36.247
-178 -327 47 -57 0 183 0 -332
531 978 2.426 0 73 354 0 4.362
Baten buiten de verdeelsleutel Druten Wijchen Doorbelasting personeel Druten Wijchen Bijdrage derden Totaal baten binnen de verdeelsleutel
3.513 6.315 191 88 10.107
2.555 6.270 143 128 9.096
-958 -113 -48 40 -1.078
0 76 0 0 76
1.075 76 0 0 1.151
1.075 0 0 0 1.075
TOTAAL BATEN
46.686
45.342
-1.410
4.438
4.322
-116
Lasten binnen de sleutel Formatie in dienst Inhuur
24.704 4.481
25.077 3.650
-440 898
1.350 2.569
858 1.879
492 690
Overige personeelskosten
1.007
1.200
-193
0
0
0
Huisvesting I&A Overige kosten Totaal lasten binnen sleutel
1.311
1.482
-171
0
0
0
4.611 728 36.842
4.225 780 36.413
386 -52 429
252 43 4.214
144 26 2.907
108 17 1.307
Lasten buiten sleutel Formatie in dienst Inhuur Overige personeelskosten Huisvesting I&A Overige kosten Totaal lasten buiten sleutel
6.878 1.964 57 0 0 1.009 9.908
6.851 2.196 33 0 0 912 9.992
94 -232 24 0 0 97 -17
255 20 0 0 0 0 275
255 0 0 0 0 0 255
0 20 0 0 0 0 20
46.749
46.405
412
4.489
3.162
1.327
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
-64
-1.062
-999
-51
1.161
1.212
Dotaties aan reserves Onttrekkingen aan reserves Inzet bestemmingsreserve
0 63 63
0 64 64
0 0 0
-250 301 51
-372 210 -162
-122 -91 -213
Gerealiseerd resultaat
0
-999
-999
0
999
999
TOTAAL LASTEN
Saldo
Begroot Werkelijk
Saldo
153 -378 281 -697 1.879 -547 1 1 220 147 395 41 243 243 3.171 -1.191
30
De onder incidenteel verantwoorde lasten betreffen de uitgaven voor de incidenteel beschikbaar gestelde budgetten. Hieronder een uiteenzetting van de verschillende onderdelen, met de afwijking t.o.v. het beschikbaar gestelde bedrag. Primitief Begrotingswijziging 2023 186 324 0 1.075 -9 73 0 363 0 0 0 2.426 250 4.188
Begroot actueel
Realisatie
Saldo
510 1.075 -9 73 363 0 2.426 4.438
510 1.075 36 220 359 243 1.946 4.389
0 0 45 147 -4 243 -480 -49
2.426 210 865 363 20
143 35 51 25 8 73 2.426 210 865 363 20
0 18 51 25 8 0 1.946 102 499 359 0
143 17 0 0 0 73 480 108 366 4 20
Sociaal team druten 3x 0,67 fte uitbreiding
179
179
179
0
Kosten implementatiebudget ICT
42 49
42 49
42 0
0 49
4.230
4.489
3.229
1.260
-250 0 0
0 -122 -250
Bedragen x € 1.000 Bijdrage Druten en Wijchen Integraal plan Afrekening IRvN overname activa Mobiliteitskosten (frictie) t.l.v. voorzieningen Detacheringen Rente Doorbelasting personeel Wijchen Druten Totaal baten Incidenteel aanvullend budget ziekteverzuim Programma dienstverlening Kasteelcoordinator Wijchen Aanvulling formatie kasteel Wijchen Overige kosten materieel Mobiliteitskosten (frictie) t.l.v. voorzieningen Inhuur t.l.v. programmagelden Wijchen Druten Integraal plan automatisering Integraal plan formatie Detacheringen Inzet realisatie flexwonen
143 35 51 25 8 73
Formatie kabels en leidingen Totaal lasten
259
Dotaties reserves Frictiekosten personeel Kwaliteitsfonds Reserve verlof
-250 0 0
Onttrekkingen reserves Afschrijvingsreserve ICT Inzet reserve Implementatiebudget Frictiekosten personeel
9 0 250
42
9 42 250
9 42 159
250 -122 -250 0 0 0 0 -91
Saldo Reserves
9
42
51
-162
-213
Saldo incidenteel
0
0
0
999
999
31
9.
Balans en toelichting
Dit betreft de balans n resultaatverdeling.
Activa
(x € 1.000)
31-12-2023
31-12-2022
Materiële vaste activa Materiële vaste activa met een economisch nut Gebouwen
573
-
Vervoermiddelen
978
933
Machines, apparaten en installaties
628
603
Overige mat. vaste activa
1.275
1.307
Totaal vaste activa
3.454
2.843
Vorderingen op openbare lichamen
1.846
1.826
Schatkistbankieren
2.077
8.575
Totaal uitzettingen met rentetyp. looptijd korter dan 1 jaar
3.923
10.401
Banksaldi
688
438
Totaal liquide middelen
688
438
Vooruitbetaalde kosten
191
57
Nog te ontvangen bedragen
471
3.253
Totaal Overlopende activa
662
3.310
8.727
16.992
Vaste activa
Vlottende activa Uitzettingen met rentetyp. looptijd korter dan 1 jaar
Liquide middelen
Overlopende activa
Totaal generaal
32
Passiva
(x € 1.000)
31-12-2023
31-12-2022
Vaste passiva Algemene reserves
0
0
Bestemmingsreserves
755
583
Afschrijvingsreserve
301
374
Resultaat boekjaar
0
0
1.056
957
682
0
682
0
1.341
1.059
Omzetbelasting
117
1.734
Overige schulden
2.629
2.599
Totaal vlottende passiva
4.087
5.392
Schulden aan openbare lichamen
2.324
278
Vooruit ontvangen bedragen Rijk
306
0
Overige vooruit ontvangen bedragen
18
0
Vooruit gefactureerde bedragen
0
10.030
Totaal Vaste passiva Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s Voorziening personele verplichtingen
Vlottende passiva Netto-vlott. schulden met rentetyp. looptijd < 1 jaar Crediteuren
Overlopende passiva
Overige nog te betalen bedragen
254
335
Totaal Overlopende passiva
2.902
10.643
Totaal generaal
8.727
16.992
33
9.1
Activa
Vaste activa
Materiele vaste activa Dit betreffen materiële vaste activa met een economisch nut: gebouwen, vervoermiddelen, machines en overige investeringen.
Recapitulatie verloop vaste activa Bedragen (x € 1.000)
Investering
Aanschafwaarde desinvestering
Cum. Afschrijving desinvestering
-
573
-
Vervoermiddelen
933
239
Machines, apparaten en installaties
603
Omschrijving
Boekwaarde 1-1-2023
Afschrijvingen
Boekwaarde 31-12-2023
-
-
573
-
-
-194
978
114
-
-
-89
628
1.307
267
-
-
-299
1.275
2.843
1.193
-
-
-582
3.454
2.843
1.193
-
-
-582
3.454
Materiele vaste activa met een economisch nut Gebouwen
Overige
Totaal vaste activa
Waardering en afschrijving vaste activa Investeringen boven een bedrag van € 20.000 worden geactiveerd. Afschrijving vindt lineair plaats op basis van de verwachte economische levensduur, variërend van 5 tot 20 jaar: Transportmiddelen > 3.500 kg: 6-10 jaar Transportmiddelen < 3.500 kg: 7 jaar Aanhangers: 15 jaar Ondersteunende middelen openbare werken: 6-20 jaar ICT software: 5 jaar Gebouwen: 20 tot 40 jaar. De in 2018 door de deelnemende gemeenten ingebrachte activa volgen de afschrijvingstermijnen zoals bepaald bij aanschaf door de betreffende gemeenten.
34
Investeringen versus kredieten In onderstaande tabel zetten we de investeringen van 2023 af tegen de opgenomen kredieten in de begroting. Investering (bedragen *€ 1.000)
Begroting
Realisatie
Restant
Sneeuwploeg 7 en 8: JK 275 inhuur
0
0
0
Schaftmateriaal wagen 3 en 10: 67-WB-VJ / WZ-VR-51
28
19
8
voertuig 7: Buitenploeg (breed) VT-775-T
40
0
40
Voertuig 22: Zwerfafvalteam buiten Fuso VX-034-V
64
64
0
Strooier 1: Epoke SE 3800 inhuur Remmits
53
53
0
Voertuig 6 Bomenploeg VTX-33-G (V-283-DX)
45
45
0
Verbouwing hybride werken
600
573
27
Thuiswerkplek
367
39
328
Geo-basisregistraties en ruimtelijke info
30
10
19
IC T kosten invoering Omgevingswet
35
34
1
Impl. nieuwe wetgeving o.a. WOO en WMEBV
26
0
26
Personele informatievoorziening (PSA)
99
81
18
Datagedreven werken
135
0
135
Implementatie Office 365
100
0
100
Uitbreiding hybride vergadermiddelen overige ruimt
25
22
3
Tablets - computers raadsleden
35
0
35
Harmonisatie sociaal domein vanaf 2022
61
48
13
Implementatie IDU proces
75
0
75
C onversies archiefbescheiden naar JOIN
60
49
11
Inhuur projectleiders IC T miv 2023
75
0
75
Aanschaf en implementatie Tool P&C cyclus
25
0
25
Aanbesteding e-formulieren
70
6
64
GT-connect
115
0
115
C astor en GeoNis en ArcGis
25
24
1
Mega E-worker Druten
43
43
0
Rolbezem
0
0
0
GMS punten Druten
0
0
0
Schaftmat. wagen 2 en 6: WL-BR-91 / WT-XH-88
-1
-5
4
Voertuig 21: Zwerfafvalteam C entrum
44
44
0
Reserve strooivoertuig (verv. Iveco VX-848-H)
56
0
56
Strooier 2: Aanhangwagenstrooier SH 3800 trekker
59
0
59
Strooimanagementsysteem
0
0
0
voertuig 14: E-worker zwerfafval VTP-73-T
43
43
0
2.432
1.193
1.239
We zien een behoorlijk aantal begrote kredieten doorschuiven naar 2024. Voor de ICTprojecten geldt dat krapte in de organisatie en bij partijen waar we afhankelijk van zijn leiden tot verminderde capaciteit om de projecten de begeleiden.