Bijlage 2. Bouwstenen economische visie Druten 2030 - Deel B bouwstenen rapportage
Tekst van het document
De belangrijkste bezoekreden in Druten is de omgeving en de natuur: de Waal, dijken, uiterwaarden, boomgaarden en de bijbehorende fietsen wandelpaden. Druten maakt deel uit van verschillende fietsknooppunten en wandelroutes, wat ervoor zorgt dat bezoekers uit heel Nederland het gebied bezoeken. Hierbij is ook de verbinding met Nijmegen belangrijk (Romeinen, WO2). Als ze de mooie omgeving en
doelgroep verblijft voornamelijk in kleinschalige verblijfsrecreatie zoals Bed&Breakfast’s.
natuur hebben leren kennen, keren ze regelmatig op een later moment nog een keer terug naar het gebied.
Als naar de herkomst van de bezoekers wordt gekeken, valt op dat er in Druten voornamelijk bezoekers uit eigen land komen (88%). Een klein gedeelte van de bezoekers komt uit Duitsland (6%) en België (4%). Het aandeel zakelijke overnachtingen is beperkt in Druten.
Sterkte
Zwakte
45
•
Groene gemeente met aantrekkelijk landschap (groen en water) voor natuurbeleving
•
Geen uitgesproken toeristische profilering
•
Vanuit historisch DNA veel (cultureel en industrieel) erfgoed en karakteristieke panden
•
Beperkt verblijfsaanbod zorgt voor laag aantal overnachtingen in gemeente
(bv. Boldershofkapel, kerken, oude rechtbank of steenfabriek/keramische industrie)
•
Beperkt dagrecreatief aanbod (bijv. trekkers of slechtweervoorzieningen) waardoor er
•
Veerdam vormt toeristische trekpleister, cluster activiteiten en fietsvoetveer
voor bezoekers niet veel te doen is (bijv. jongeren, groepen, gezinnen etc.)
•
Ruimte voor nevenactiviteiten agrarische ondernemers
•
Bereikbaarheid per OV is beperkt (kortingspas voor ouderen niet geldig)
•
Veel evenementen (Dickens Dag, Leste Mert, Dag van Druten, Zeeltje Festival)
•
Spagaat oriëntatie, marketing en promotie
•
BooQI als toeristische informatieboekje op zakformaat
•
Weinig tot geen verbinding tussen toeristisch-recreatief aanbod in Druten en omgeving
•
Bereikbaarheid Veerdam onder druk op piekmomenten
•
Beperkte en versnipperde informatievoorziening recreatief-toeristisch aanbod (zowel offline als online) en kernkwaliteiten groen-blauw (landschap, cultuurhistorie) worden nog weinig in de etalage gezet
Kans •
Toerisme en recreatie
Vrijetijdseconomie is groeimarkt, toename binnenlands toerisme (short-breaks) en
•
verwijzingen naar centrum)
Bedreiging •
recreëren in de regio •
•
Basis niet overal op orde (beperkte fietspaden, voorzieningen dijk Tiel-Nijmegen,
Toenemende binnenlandse concurrentie o.a. van evenementen en vergelijkbare fietsgebieden
Vergrijzing zorgt voor toename markt 65+’ers (toenemende koopkracht, mobiliteit o.a.
•
Verstedelijking zet aantrekkelijkheid landschap onder druk
door elektrische fiets)
•
Cultureel aanbod en voorzieningen onder (financiële) druk
Vrijetijdseconomie als alternatieve invulling VAB’s; toenemende vraag naar recreatie-
•
Sterke toeristische profilering door West Maas & Waal, zwakke profilering Wijchen en
activiteiten die passen in buitengebied (bv. streekwinkels etc.)
•
Campertoerisme en fietstoerisme zijn groeimarkten
•
Toenemende vraag nieuwe vormen van toerisme (duurzaam toerisme, digital detox, zorgtoerisme) biedt kansen voor cross-sectorale verbindingen
•
Groeiende zakelijke markt zorgt voor behoefte bijzondere locaties
•
Regionale promotie en arrangementsvorming fietsstreek Maas & Waal
•
Regionale programma’s gericht op versterken bieden kansen om regionaal aan te haken
•
Behoefte authenticiteit, onthaasten, zingeving passen bij Druten
Beuningen t.a.v. Land van Maas en Waal
•
Financiële situatie gemeenten onder druk door corona en toename taken
46
06 Bouwsteen 6: Buitengebied
45 47
6.1
Buitengebied in beeld
Ondernemers in het buitengebied van de gemeente Druten zijn georganiseerd via ZLTO Maas en Waal (samen met gemeente West Maas en Waal). Circa 80 % van de ondernemers in Druten is lid van ZLTO. De figuur rechtsboven laat zien dat er een diverse agrarische structuur is in de gemeente Druten. Het grootste gedeelte van de ondernemingen houdt zich bezig met veeteelt, waarvan voornamelijk melkvee en varkens. De teelt van eenjarige gewassen richt zich voornamelijk op teelt van granen, peulvruchten en zaden, bij meerjarige gewassen gaat dit voornamelijk om appels en peren. Het aantal banen in deze sector neemt de afgelopen gestaag af.
Aantal ondernemingen agrarische activiteit Druten (bron: vastgoeddata) 0
en hogere investeringen doen. Om rendabel te kunnen blijven is schaalvergroting vaak een van de weinige opties. Ook wordt er tegenwoordig vaak gezocht naar alternatieve inkomstenbronnen, zoals aanbod van horeca, of dag- of verblijfsrecreatie.
20
30
40
50
60
Teelt van sierplanten
Teelt van meerjarige gewassen Akker en/of tuinbouw i.c.m. fokken en houden van dieren Teelt van eenjarige gewassen Dienstverlening voor de landbouw Fokken en houden van dieren
Aantal ondernemingen neemt af, areaal blijft gelijk De figuur rechtsonder laat zien dat het aantal landbouwbedrijven de afgelopen tien jaar afneemt, zowel in Druten, als in de Regio Arnhem/Nijmegen en de provincie Gelderland. Het areaal van de landbouwbedrijven in Druten blijft echter redelijk stabiel, wat laat zien dat er sprake is van schaalvergroting in de landbouw. Landelijke trends laten deze ontwikkeling van schaalvergroting ook zien en het is vaak een strategie van ondernemers om op lange termijn te kunnen voortbestaan. Door toenemende eisen van de overheid, moeten boeren steeds meer
10
Ontwikkeling aantal landbouwbedrijven en areaal geïndexeerd (2010 = 1.00) (CBS) 1,00 0,90 0,80 0,70 0,60 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Gelderland (PV)
Arnhem/Nijmegen (CR)
Druten
Areaal Druten
70
48
Opgaven buitengebied De belangrijkste opgaven voor het buitengebied zijn: • Schaalvergroting of transformatie. Met de logische vervolgvraag als er voor transformatie wordt gekozen: hoe wordt er omgegaan met de vrijkomende agrarische bebouwing? Momenteel is het beleidskader vanuit Rivierenland het vigerende beleid, maar vanuit
•
Duurzaamheid. De agrarische sector is bij uitstek een sector waar al jaren wordt gewerkt aan duurzaamheid en circulariteit. Hier zijn we trots op. Met de Gebiedscoöperatie Maas en Waal is een samenwerkingsverband ontstaan tussen gemeente en bewoners/ondernemers om regie te houden op de ontwikkeling en realisatie van energieprojecten.
de sector komen signalen dat dit beleid te krap en te weinig flexibel is. Door de strenge regelgeving is het aantal aanvragen beperkt. Ontwikkelruimte voor verbreding van de activiteiten vormt hierbij een belangrijk onderdeel. Huisvesting arbeidsmigranten. Anno 2021 wordt er gewerkt aan een nieuw kader voor de huisvesting van arbeidsmigranten. Het is duidelijk dat arbeidsmigranten onmisbaar zijn voor de agrarische
•
Veiligheid. Ondermijning en verkeersveiligheid zijn een zorgpunt. Op het moment dat bedrijven stoppen, leegstand ontstaat of financiële problemen ontstaan ligt ondermijning op de loer. Er is weinig zicht op ondermijnende activiteiten en met de centrale ligging in Nederland vormt dit een gevaar. De verkeersveiligheid ligt vooral op de binnenwegen onder druk. Agrarisch verkeer, fietsers/wandelaars en auto’s komen elkaar tegen op smalle wegen
•
sector in Druten en goede huisvesting is daarbij een vereiste.
met onveilige bermen, wat soms tot hachelijke situaties leidt.
49 47
07 Bouwsteen 7: Trends en ontwikkelingen
Krapte op de arbeidsmarkt
Centru m
Aantrekkelijkheid van het dorp
48 50
We spreken van krapte op de arbeidsmarkt als de vraag naar
De sfeeraspecten (het niet-tastbare product van een stad) en
werk groter is dan het aanbod. Werkgevers hebben dan veel
de productaspecten (het tastbare product) vormen over het
vacatures die ze niet kunnen vullen. In de huidige situatie is dat
algemeen het 'overall imago' van een stad.
met name in de zorg, ICT en andere technische werkvelden. De steden en dorpen met het sterkste overall imago zijn de Voor Druten is de krapte op de arbeidsmarkt een zeer
steden die hoog scoren op sfeer- en productaspecten.
herkenbare trend, met name binnen de zorg en technisch
Opvallend is dat een historische binnenstad én een breed en
opgeleiden. Een voorbeeld van een huidig initiatief is het
aantrekkelijk cultuuraanbod, hoog in het vaandel staan.
TechLokaal, met de opgave om kinderen al op de bassischool kennis te laten maken met techniek. Daarna zet dit door op de
Druten kan inspelen op de kunst, cultuur en het erfgoed dat
middelbare school. Hierdoor raken ze meer betrokken bij de
het bezit om het 'overall imago' te verbeteren en de
mogelijkheden in de technische sector.
aantrekkelijkheid van Druten te vergroten.
Economie Next economy Next economy houdt een dynamische economie in die ervan uit gaat dat economische veranderingen het gevolg zijn van het aanpassingsgedrag van producenten en consumenten aan maatschappelijke en technologische veranderingen.
In Druten kan men hier goed op in spelen vanuit meerdere perspectieven, zowel vanuit de bedrijven terreinen gezien de robotisering als vanuit het centrum met de trend in digitalisering en online verkoop.
49 51
Vergrijzing (sectorspecifiek)
Ontwikkeling van nevenactiviteiten
De groep 65+’ers neemt sterk toe de komende jaren. Dit
Agrarische bedrijven hebben het lastig. Er worden
biedt kansen voor zowel dagrecreatie als verblijfsrecreatie
steeds meer regels opgelegd door de overheid en
en de combinatie hiervan.
bedrijfsopvolging is niet meer zo vanzelfsprekend als vroeger. Het agrarisch gebied is dan ook volop in transitie.
Hierbij kunnen aanbieders in Druten inspelen op de behoeften van deze doelgroep (hoge kwaliteit, bereikbaar, hoge service,
Ook in Druten biedt toerisme mogelijkheden voor
makkelijk informatie). Dagrecreatief aanbod moet aansluiten
agrarische bedrijven om aanvullende inkomsten te genereren,
op verblijfsaanbod (zoals short-breaks) en de aantrekkelijke en
of een volledige transitie naar toerisme door te gaan. Hierbij is
uitgebreide landschappen in Druten, met wandel- en
het belangrijk om te realiseren dat dit niet voor iedereen
fietsnetwerk, in Druten biedt een goede basis voor verzilvering
is weggelegd. Het is aan gemeente om te bepalen wanneer dit
van deze doelgroep .
wel/ niet mogelijk is. Op dit moment worden hier wel
Toerisme en recreatie Behoefte aan hoge kwaliteit In combinatie met belevingseconomie zorgt ervoor dat een goed verhaal en concept steeds belangrijker wordt. Luxe, comfort, een persoonlijke touch en flexibiliteit zijn belangrijke waarden hierin. Zo kunnen lokale geschiedenis, kunst en cultuur of de agrarische sector van Druten zorgen voor extra beleving. Ga maar eens na welk gedeelte u van uw vakantie doorvertelt. Slapen bij de boer of overnachten op de heide in luxe plaggenhutten zijn manieren om aanbod in de toekomst aan te laten sluiten bij steeds hogere kwaliteitseisen van de consument, ook binnen Druten.
mogelijkeheden voor geboden.
Logistieke verdozing
Centru Bedrijventerreinen m
Verduurzaming circulariteit
50 52
De circulaire economie gaat er vanuit dat producten van nu de De grote distributiecentra, die vaak op blokkendozen lijken,
grondstoffen zijn voor later: na gebruik kunnen producten
bieden banen en economische kansen. Ze zijn big business.
gedemonteerd worden en de materialen opnieuw gebruikt.
Maar ze verlagen ook de kwaliteit en uitsraling van het
Productiebedrijven zoeken in toenemende mate een plek bij
landschap,
elkaar om reststromen uit te wisselen. Het zijn niet alleen de grote bedrijven, er is ook vraag naar kleinere, goedkopere
Druten heeft aantrekkelijke landschappen, waardoor het
ruimtes in/aan randstedelijk gebied, waar starters en scale-ups
vinden van de juiste afweging in de logisiteke verdozing binnen
in de circulaire economie verbindingen kunnen leggen.
het landschap van belang is. Druten kan hier een voorbeeld voor zijn. Enkele grote bedrijven (zowel agrarisch als industrie) die hier een
Bedrijventerreinen Robotisering De arbeidsmarkt verandert. Robotisering – het proces waarbij werkzaamheden worden overgenomen door robots – vindt op grote schaal plaats. In sommige sectoren meer dan in andere, maar niemand kan er echt omheen. Ook in de logistiek wordt een sterke automatiserings- en robotiseringsslag verwacht. Dit betekent een toenemende ruimtevraag. Dit hangt samen met
een hoogwaardige digitale infrastructuur, met glasvezel. Ook in Druten speelt een hoogwaardige digitale infrastructuur, met glasvezel en een goede mobiele bereikbaarheid een belangrijke rol, voor vraag en aanbod van personeel en de kwaliteit voor de vestigingslocatie.
inspiratierol in kunnen vervullen.
Duurzaamheid en vergroening
Centru m
Onderscheidend zijn
51 53
Er is groeiende aandacht voor en bekendheid/
In de detailhandel zijn onderscheidende concepten steeds
betrokkenheid met duurzaamheid. Het belang van dit thema
belangrijker. Onder andere door de komst van online winkelen
groeit binnen vele sectoren. Ook binnen centra van steden en
is de concurrentie groot. Een beleving toevoegen aan
dorpen is dit een belangrijk aandachtspunt, mede ook om
het winkelconcept kan hierin belangrijk zijn. Dit geldt ook voor
sfeer aan te brengen.
dorpscentra. Ondernemers in Druten horen elkaar te inspireren om
Voor Druten is de vergroening van het centrum, met name de
deze beleving toe te voegen aan het aanbod, denk aan het
markt, een optie om de dorpssfeer te verbeteren. Het maakt
kunst en cultureel aanbod dat Druten heeft. Wellicht kunnen
het centrum groener en kan zorgen voor een gezellige sfeer
de evenementen hier ook een rol in spelen. Anderzijds
tijdens de markt, en in zijn algemeenheid.
kunnen experience-shops ook kansrijk zijn voor bijvoorbeeld een koppeling met de agrarische sector, bijvoorbeeld een
Centrum Digitalisering De economie en de arbeidsmarkt veranderen. Mede door de digitalisering groeit het belang van innovatie. De ene sector is gevoeliger voor de dynamiek dan de andere sector. In het centrum van Druten is vraag naar betere samenwerking tussen de verschillende ondernemers. Corona heeft deze vraag versterkt. Digitalisering kan hier een rol in spelen, door middel van het opzetten van een platform voor ondernemers binnen Druten. Dit kan een versterkende werking hebben op het centrum en biedt kansen om ook in deze tijd de samenwerking te verbeteren.
pluktuin of fruittocht.
SEINPOST ADVIESBUREAU B.V. Brugstraat 1A 5211 VS 's Hertogenbosch
088 - 210 02 00 info@seinpost.com www.seinpost.com
Lars Pijlman Brigitte Huisman Luc van den Boogaart Demi Karssen