Bijlage 2: Bijlagen bij motivering_Bijlage 5 Quickscan Natuur
Tekst van het document
Quickscan Natuur Kloosterweg 28 te Horssen Oriënterend onderzoek natuur in het kader van de Omgevingswet
Colofon
Status:
Definitief
Project:
2024-0771
Datum:
7 juni 2024
Samensteller:
ing. J. van Hoorn
Collegiale toets:
ing. M.M.G. Vincken
Opdrachtgever:
Buro Waalbrug
Contactpersoon:
S. Rijcken
Disclaimer Blom Ecologie B.V. is niet aansprakelijk voor schade die voortkomt uit toepassing van de resultaten van werkzaamheden en/of gegevens verkregen van Blom Ecologie B.V. Niets uit deze rapportage mag zonder schriftelijke toestemming van de opdrachtgever en Blom Ecologie B.V. worden gebruikt door derden. Onder gebruik worden alle vormen van kopie, openbaarmaking en elke andere toepassing begrepen. Deze rapportage mag alleen gebruikt worden voor het doel waarvoor het is samengesteld.
Inhoud Samenvatting
4
1 Inleiding
6
1.1
Planlocatie
7
1.2
Beoogde ruimtelijke ingreep
9
2 Methode
11
2.1
Uitvoering onderzoek
11
2.2
Houdbaarheid en toepassing
11
3 Beoordeling
12
3.1
Soortenbescherming
12
3.2
Specifieke zorgplicht Soorten
20
3.3
Gebiedsbescherming
21
3.4
Houtopstanden
22
4 Conclusie en vervolg
23
4.1
Conclusie
23
4.2
Effecten
23
4.3
Vervolgstappen en maatregelen
23
Samenvatting Aan de Kloosterweg 28 te Horssen is een boerenerf met woning, schuur en weiland gesitueerd. De initiatiefnemer is voornemens de bestaande schuur op de planlocatie deels te slopen ten behoeve van de realisatie van een extra woning. Tevens wordt de terreininrichting ten zuiden van de te slopen schuur verwijderd ten behoeve van de realisatie van een (fruit)boomgaard en een bloem- en kruidrijk grasland. De beoogde ruimtelijke ingreep is getoetst aan het onderdeel Natuur onder de Omgevingswet. Er wordt voldaan aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in het kader van de Omgevingswet onderdeel natuur. In onderstaande tabellen wordt weergegeven welke functies en effecten zijn beoordeeld, en welke vervolgstappen en maatregelen worden geadviseerd. Soortgroep
Bescherming
Mogelijke functie
Vervolgstap (H4.3)
Planten
n.v.t.
Grondgebonden zoogdieren Vleermuizen Gewone dwergvleermuis Ruige dwergvleermuis Laatvlieger Gewone grootoorvleermuis Amfibieën
n.v.t.
HR
Verblijfplaats
Vleermuisonderzoek
n.v.t.
Reptielen
n.v.t.
Vissen Insecten en andere ongewervelden Vogels (cat. 1 t/m 4)
n.v.t.
Vogels (Algemeen en cat. 5)
n.v.t.
n.v.t. n.v.t.
Vleermuizen algemeen
Potentie
Onderbouwing
Massawinterverblijfplaats (gewone dwergvleermuis) Essentiele vliegroute
Nee
Geen hoge bebouwing met bufferende vermogen
Nee
Geen aantasting van lijnvormige structuren
Essentieel foerageergebied
Nee
Geen aantasting van houtopstanden met struweel en oppervlaktewater
Vleermuissoort
Zomer
Kraam
Paar
Massawinter
Gewone dwergvleermuis
Ja
Nee
Ja
Nee
Ruige dwergvleermuis
Ja
Nee
Ja
Nee
Laatvlieger
Ja
Nee
Nee
Nee
Gewone grootoorvleermuis
Ja
Nee
Ja
Nee
Gebiedsbescherming
Afstand
Mogelijke effecten
Natura 2000 Gelders Natuurnetwerk Groene Ontwikkelingszone Weidevogelgebied Ganzen rustgebied Beschermingszone natte landnatuur
2,5 km 260 m 5m 5,4 km 4 km 2,4 km
Geen Geen Geen Geen Geen Geen
Vervolgstap (H4.3)
4
Houtopstanden Eenheid van >1000 m Bomenrij van >20 bomen 2
Onderdeel
Uitzondering
Afwezig Afwezig
n.v.t. n.v.t.
Zorgplicht
Vervolgstap (H4.4)
Algemene zorgplicht Specifieke zorgplicht soorten Specifieke zorgplicht Natura 2000-gebieden Specifieke zorgplicht houtopstanden
Ja Ja Nee Nee
Vervolgstap (H4.3)
5
1 Inleiding Aan de Kloosterweg 28 te Horssen is een boerenerf met woning, schuur en weiland gesitueerd. De initiatiefnemer is voornemens de bestaande schuur op de planlocatie deels te slopen ten behoeve van de realisatie van één extra woning. Het vigerende plan voorziet niet in de beoogde ruimtelijke ingreep en dient derhalve te worden gewijzigd. De beoogde ruimtelijke ingreep heeft mogelijk een negatief effect op beschermde flora en fauna (soortenbescherming), beschermde natuurgebieden (gebiedsbescherming) en/of beschermde houtopstanden. Ten behoeve van de beoogde ruimtelijke ingreep geldt de wettelijke verplichting onderzoek te verrichten naar de aanwezigheid van beschermde flora en fauna en de mogelijke effecten van de ruimtelijke ingreep daarop. Buro Waalbrug begeleidt de ruimtelijke procedure en heeft Blom Ecologie verzocht de planlocatie te onderzoeken op aanwezigheid van beschermde soorten, gebieden en houtopstanden. Vervolgens wordt getoetst of de beoogde ruimtelijke ingreep voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties is in het kader van natuurwetgeving en/of provinciaal beleid. Onderzoeksdoelen • Voldoet de wijziging van het omgevingsplan aan de eis dat voldaan moet worden aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (Omgevingswet art.
4.2)? • Welke beschermde flora en fauna zijn (potentieel) aanwezig op de planlocatie en welke negatieve effecten kunnen optreden als gevolg van de beoogde ruimtelijke ingreep? • Heeft de beoogde ruimtelijke ingreep een negatief effect op de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden of de wezenlijke kenmerken en waarden van provinciaal aangewezen beschermde gebieden? • Leidt de beoogde ruimtelijke ingreep tot kap van beschermde houtopstanden? • Dienen er vervolgstappen in het kader van natuurwetgeving en/of provinciaal aangewezen beschermde gebieden te worden genomen, en zo ja, welke?
Figuur 1.1
De planlocatie is gelegen aan de Kloosterweg 28 te Horssen.
6
1.1
Planlocatie De planlocatie is gelegen aan de Kloosterweg 28 te Horssen (figuur 1.2). De planlocatie betreft een boerenerf met één woning, een schuur met daarin een stal en een weiland ten zuiden van de bebouwing. De woning staat los van de schuur en is opgebouwd uit baksteenmuren met luchtspouw. De dakbedekking bestaat uit dakpannen met dakbeschot. De schuur is opgebouwd uit baksteenmuren zonder luchtspouw. De dakbedekking bestaat uit golfplaten zonder dakbeschot. De noordzijde van het perceel bestaat uit bebouwing, bestrating, enkele groenstructuren en een dierenweide. Ten zuiden van de bebouwing is een weiland gelegen welke begraasd wordt door een pony en een paard. Ten zuiden van het weiland is een sloot gelegen. De groenstructuren ten noorden van de bebouwing hebben een hoog onderhoudsbeeld. Het weiland ten zuiden van de bebouwing bestaat voornamelijk uit kort gegraasd gras. In figuur 1.3 en bijlage 1 zijn een aantal foto’s opgenomen die een impressie geven van de planlocatie en de directe omgeving hiervan.
Figuur 1.2 De planlocatie (rood omkaderd) is gelegen aan de Kloosterweg 28 te Horssen. De directe omgeving van de planlocatie wordt gekenmerkt door agrarisch gebied met enkele woningen en bedrijven. De planlocatie is in het buitengebied van Horssen gelegen op circa 1,4 km afstand ten noordoosten van de dorpskern. In de directe omgeving van de planlocatie zijn enkel sloten en weteringen gelegen. Op een afstand van circa 500 m afstand ten zuiden van de planlocatie is het Goor gelegen. Natuurgebied ‘Eendenkooi’ is op circa 1,5 km afstand ten westen van de planlocatie gelegen. Op circa 300 m afstand ten noorden is de Broeksche Leigraaf gelegen. De dichtstbijzijnde provinciale weg is de N322, op een afstand van circa 740 m ten noorden van de planlocatie.
7
Figuur 1.3 Op de planlocatie is men voornemens om de schuur te slopen ten behoeve van de realisatie van een extra woning.
Figuur 1.4 Ten behoeve van de realisatie van een fruitboomgaard en een bloem- en kruidenrijk grasland wordt de terreininrichting ten zuiden van de te slopen schuur verwijderd.
8
Figuur 1.5 Fotografische indruk van de omgeving van de planlocatie.
1.2
Beoogde ruimtelijke ingreep De beoogde ruimtelijke ingreep betreft het slopen van de schuur ten behoeve van de realisatie van een extra woning. De schuur wordt niet volledig gesloopt. Er blijft in ieder geval een deel van de schuur behouden ten oosten van de huidige woning. Ten behoeve van de realisatie van een fruitboomgaard en een kruiden- en bloemrijk grasland wordt de terreininrichting ten zuiden van de te slopen schuur verwijderd. De woning op het perceel en de groenstructuren ten noorden van de woning en de schuur worden niet aangetast in de beoogde ruimtelijke ingreep. Het vigerende plan voorziet niet in deze beoogde ruimtelijke ingreep, waardoor een planwijziging benodigd is. Onderstaand volgt een korte opsomming van de ingrepen en effecten: • slopen van de schuur: algemene sloopwerkzaamheden en afvoer sloopmateriaal; • verwijderen terreininrichting, waaronder gedeelte van het groen: graafwerkzaamheden, transport (afvoer) van materiaal en groen; • egaliseren terrein: graafwerkzaamheden en grondtransport; • realisatie nieuwbouw: algemene bouwwerkzaamheden; • revitalisatie terrein en aanleg verharding: allerhande (straat- en hoveniers) werkzaamheden.
9
Figuur 1.6 Visuele representatie van de beoogde situatie (bron: Buro Waalbrug).
10
2 Methode Dit oriënterend onderzoek verkent de relevante vakgebieden met betrekking tot de Omgevingswet onderdeel natuur. Hierbij wordt een beoordeling gegeven van de aanwezigheid van specifieke potentie voor beschermde flora en fauna op de planlocatie, de betekenis van de planlocatie voor de aanwezige soorten en de effecten van de voorgenomen ingrepen op de soorten. Dit onderzoek bestaat uit een veldbezoek en raadpleging van externe bronnen. De reikwijdte bestaat uit de Omgevingswet en de provinciale omgevingsverordening. Zie voor het juridisch kader bijlage 2 van dit rapport.
2.1
Uitvoering onderzoek Het veldbezoek is een momentopname van de aanwezige flora en fauna. Op basis van dit veldbezoek wordt een inschatting gemaakt omtrent de mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten. Tijdens het veldbezoek is de planlocatie nauwkeurig onderzocht, waarbij ook gelet werd op sporen en delen of restanten van planten en/of dieren. Het veldbezoek heeft plaatsgevonden op 22 mei 2024 en is uitgevoerd door ing. J. van Hoorn en ing. M. Smit. De weersomstandigheden tijdens het veldbezoek waren; droog, 8/8 bewolkt, 15 Celsius en windkracht 3 (Bft). Vaak zijn er al gegevens bekend over een planlocatie en de directe omgeving hiervan. Deze gegevens worden onder andere beheerd in rapporten en naslagwerken en door de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). In de NDFF wordt hierbij een zoekgebied met straal van circa 2 km aangehouden rondom de planlocatie. Afhankelijk van het karakter en ligging van de planlocatie kan een afwijkende afstand aangehouden worden. De NDFF is geraadpleegd op d.d. 3 juni 2024. Raadpleging van externe bronnen levert vaak nuttige aanvullende informatie op en biedt daarmee een vollediger beeld van de (mogelijk) aanwezige flora en fauna. In het kader van de Omgevingswet is door BIJ12 de Beschermde Soorten Indicator (BeSI) ontwikkeld. De indicator geeft per locatie de te verwachten soorten en effecten op verblijfplaatsen en leefgebied.
Tot dusver blijken de resultaten van de BeSI ontoereikend, er wordt geen volledig beeld van de te verwachten soorten en effecten verkregen. Blom Ecologie volgt de ontwikkeling van de BeSI nauwgezet en zal de indicator toepassen indien de BeSI toereikend is. Momenteel biedt de NDFF het meest complete inzicht in de verspreiding van soorten. Ten behoeve van voorliggende quickscan is de BeSI niet geraadpleegd.
2.2 Houdbaarheid en toepassing De beoogde ruimtelijke ingreep wordt getoetst aan de actuele wetgeving en provinciale verordening. Een quickscan Natuur heeft een houdbaarheid van 3 jaar, mits binnen deze periode de omstandigheden op de planlocatie, de wetgeving en de provinciale verordening niet wezenlijk veranderen.
11
3 Beoordeling 3.1
Soortenbescherming Op basis van het veldbezoek en de bureaustudie wordt per soortgroep besproken wat de potentie van de planlocatie en de directe omgeving daarvan voor het voorkomen van soorten is, en welke effecten daarop te verwachten zijn ten gevolge van de beoogde ruimtelijke ingreep. Voor een aantal van de nationaal beschermde soorten geldt vrijstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. In de voorliggende beoordeling is specifiek gelet op de potentiële aanwezigheid van beschermde soorten waarvoor geen vrijstelling geldt. Planten Binnen een straal van 2 km van de planlocatie is het voorkomen bekend van de volgende beschermde planten: tonghaarmuts en wolfskers (NDFF 2019-2024). Tonghaarmuts is op circa 1,9 km afstand ten noordoosten van de planlocatie waargenomen. Tonghaarmuts is een mos welke groeit op rijke schors van bomen op luchtvochtige plekken. Deze pioniersoort komt vooral voor in vochtige, jonge wilgenbossen en in jonge aanplant van zomereik. Gezien de soort gevoelig is voor uitdroging, is het van belang dat de groeiplaats zich in halfschaduw bevindt (NDFF Tonghaarmuts, 2024). De planlocatie betreft een boerenerf met aan de noordzijde een sterk onderhouden tuin welke deels bestaat uit bestrating en deels uit aangeplante bomen en struiken. Dit deel van de planlocatie wordt niet aangetast in de beoogde ruimtelijke ingreep.
Rondom de te slopen schuur bevindt zich een grindpad. Het weiland ten zuiden van de bebouwing bestaat voornamelijk uit kort begraasd gras met enkele aangeplante schietwilgen. Dit deel van de planlocatie kent geen beschaduwing. Tonghaarmuts kan aangetroffen worden op jonge schietwilgen, echter is dit zelden op een onbeschaduwde locatie. Tevens worden de schietwilgen in de beoogde ontwikkeling niet aangetast, waardoor negatieve effecten op de tonghaarmuts uitgesloten kunnen worden. Wolfskers groeit voornamelijk op half beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselarme tot voedselrijke, vaak kalkrijke en humushoudende grond zoals langs bosranden, bospaden, stenige plaatsen, kapvlaktes en ruderale terreinen. De planlocatie betreft een boerenerf met woning, schuur en weiland. De noordzijde van het perceel bestaat uit een tuin welke wordt onderhouden volgens een hoog kwaliteitsbeeld. Rondom de te slopen schuur is een grindpad gelegen, welke intensief gebruikt wordt. De zuidzijde van de planlocatie bestaat uit weiland welke begraasd wordt. Gezien het ontbreken van geschikte groeiplaatsen kunnen negatieve effecten op de wolfskers uitgesloten worden. Ter plaatse van de planlocatie is slechts sprake van inheemse of aangeplante planten zonder beschermde status. Enkele waargenomen soorten betreffen: jakobskruiskruid, kruipende boterbloem, madelief, paardenbloem en smalle weegbree.
Op de muren van de bebouwing is geen (beschermde) muurvegetatie aangetroffen. Ten noorden van de bebouwing op de planlocatie zijn enkele bomen en struiken gelegen. Deze worden echter niet aangetast in de beoogde ruimtelijke ingreep. De beoogde ruimtelijke ingreep leidt niet tot aantasting van beschermde en/of kwetsbare vegetatie. Gelet op de functie, ligging en het gebruik van het perceel in relatie tot de habitatpreferentie van kwetsbare en zeldzame soorten wordt de aanwezigheid hiervan niet verwacht. Daarnaast zijn beschermde planten niet aangetroffen gedurende het veldbezoek. Hiermee kan worden uitgesloten dat er sprake is van het opzettelijk vernielen van beschermde planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied. Grondgebonden zoogdieren Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid bekend van de volgende zoogdieren: bever, bosmuis, das, egel, haas, huisspitsmuis, konijn, ree, rosse woelmuis, veldmuis, vos, wezel en woelrat (NDFF 20192024). Voor de volgende soorten geldt dat deze beschermd zijn en dat er geen vrijstelling geldt in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen: bever, das en wezel. Derhalve wordt een beoordeling ten aanzien van deze soorten meegenomen. 12
Tijdens het veldbezoek zijn geen sporen aangetroffen van (beschermde) zoogdieren. De bever is waargenomen op een afstand van circa 400 m ten zuidoosten van de planlocatie (NDFF 20192024). De bever komt voor bij beken, kanalen, meren en rivieren in het overgangsgebied tussen water en land, waar de aanwezigheid van struiken en bomen een vereiste is (BIJ12 kennisdocument Bever, 2017). Struiken en bomen worden omgeknaagd om zo bij de jonge takken en bladeren te komen welke als voedsel dienen en om takken te gebruiken voor het bouwen van een burcht. De planlocatie bevat geen geschikt oppervlakte water voor de bever. De sloot ten zuiden van de planlocatie bevat veel vegetatie waardoor de doorgang hier bemoeilijkt wordt (figuur 3.1). Tevens wordt de planlocatie intensief gebruikt waardoor er veel verstoring optreedt. Door bovengenoemde kan essentieel leefgebied voor de bever op de planlocatie worden uitgesloten. De das is op circa 1,2 km afstand ten oosten van de planlocatie waargenomen (NDFF 2019-2024). De das komt voor in kleinschalige akker- en weidelandschappen waar voldoende beschutting is in de vorm van bosjes, houtwallen, singels en heggen (BIJ12 kennisdocument Das, 2017). Hierbij is het belangrijk dat het gebied weinig wordt verstoord.
Op de planlocatie is sprake van een hoge mate aan menselijke verstoring en voldoende beschutting ontbreekt waardoor vaste rust- of verblijfplaatsen voor dassen uitgesloten kunnen worden. Echter zijn er in de omgeving van de planlocatie wel enkele locaties gelegen welke geschikt zijn als rust- of verblijfplaats. De planlocatie is middels slootkanten en agrarische percelen bereikbaar en zou mogelijk als foerageergebied kunnen dienen. Ook zou de slootkant ten zuiden van de planlocatie als migratieroute kunnen functioneren. Echter blijft een groot deel van het weiland behouden in de beoogde ruimtelijke ingreep en zijn er genoeg agrarische percelen gelegen in de directe omgeving van de planlocatie welke als alternatief foerageergebied zouden kunnen dienen. Tevens wordt de sloot niet aangetast in de beoogde ruimtelijke ingreep, waardoor een mogelijke migratieroute behouden blijft. Derhalve kunnen essentiële functies voor en daarmee negatieve effecten op de das worden uitgesloten. De wezel is waargenomen op een afstand van circa 1,3 km ten noordwesten van de planlocatie (NDFF 2019-2024). De wezel komt voor in kleinschalig landschap, waarbij voldoende beschutting van groot belang is. De wezel wijkt niet verder dan circa 5 m van beschutting af, gezien de soort erg kwetsbaar is voor predatie.
Rustplaatsen van de wezel bevinden zich in goed beschutte structuren zoals houtstappels, takkenhopen of holen van andere dieren (BIJ12 kennisdocument Kleine marterachtigen, 2024). De planlocatie betreft een boerenerf met woning, schuur en weiland. Op het weiland ontbreken beschuttingsstructuren en zowel in de te slopen schuur als op de rest van de planlocatie is sprake van een hoge mate aan menselijke verstoring. Daarnaast zijn er op de planlocatie geen holen of andere geschikte verblijfplaatsen aangetroffen. De oevers van de watergang ten zuiden van de planlocatie bieden genoeg beschutting om te kunnen dienen als migratieroute (figuur 3.1). Echter wordt deze watergang niet aangetast in de beoogde ruimtelijke ingreep en blijven eventuele migratieroutes behouden. Daarnaast zijn er in de directe omgeving genoeg alternatieve migratieroutes voorhanden in de vorm van slootkanten met oeverbegroeiing. Door bovengenoemde kan op de planlocatie essentieel leefgebied en daarmee negatieve effecten voor de wezel uitgesloten worden. Door voornoemde is het uitgesloten dat er sprake is van een essentiële functie op de planlocatie voor soorten van de Habitatrichtlijn en niet vrijgestelde andere soorten.
Op en rondom de planlocatie zijn geen holen, nesten of sporen aangetroffen die duiden op de aanwezigheid van beschermde zoogdiersoorten die buiten de vrijstelling van de provinciale Omgevingsverordening vallen. Er is ten aanzien van grondgebonden zoogdieren geen sprake van overtreding van verbodsbepalingen.
13
Figuur 3.1 Met vegetatie overwoekerde sloot ten zuiden van de planlocatie. Vleermuizen Binnen een straal van 2 km is het voorkomen bekend van de gewone dwergvleermuis (NDFF 2019-2024). Onder de Habitatrichtlijn zijn alle in Nederland voorkomende vleermuizen beschermd (Bal art. 11.46). Laanvormige bomenrijen, oude bomen met gaten en scheuren, (oude) gebouwen met kieren en spleten en/of structuurrijke groenelementen kunnen een functioneel onderdeel zijn van een vleermuishabitat. Ongeacht de mogelijke aanwezigheid van vleermuisverblijfplaatsen kunnen vleermuizen gebruikmaken van de planlocatie tijdens vliegbewegingen en foerageeractiviteiten. Hier dienen in het kader van de algemene zorgplicht mogelijk maatregelen genomen te worden (zie H4.3). Op de planlocatie zijn alle bomen geïnspecteerd op de aanwezigheid van boomholten, loshangende bastdelen, scheuren, spleten of andere openingen welke kunnen dienen als verblijfplaats. In de bomen op en nabij de planlocatie zijn geen boomholten of andere potentiële verblijfplaatsen aangetroffen. Daarnaast worden er geen bomen gekapt in de beoogde ruimtelijke ingreep. De ontwikkeling resulteert derhalve niet in het wegnemen van verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen. De te slopen schuur is nauwkeurig geïnspecteerd op de aan- dan wel afwezigheid van potentiële verblijfplaatsen en geschikte invliegopeningen.
Alle gevels en daken van de betreffende bebouwing zijn gecontroleerd op eventuele openingen als open stootvoegen, kierende daklijsten, scheefliggende dakpannen, ontbrekende specie en overige gevelafwerkingen die vleermuizen toegang kunnen verlenen tot een open dakruimte en/of spouwmuur. De schuur is opgebouwd uit baksteenmuren zonder luchtspouw. De dakbedekking bestaat uit golfplaten zonder dakbeschot, welke ondersteund wordt door houten balken. Tussen de houten balken en het golfplaten dak zijn wegkruipplekken aanwezig. Tevens zijn er donkere wegkruipplekken aangetroffen tussen het golfplaten dak en de baksteenmuren op de zolder (figuur 3.2). Daarnaast kan de gewone grootoorvleermuis vrij hangen aan houten balken en is daardoor niet afhankelijk van wegkruipplekken. Hierbij is het van belang dat er geen directe lichtverstoring aanwezig is. De te slopen schuur is aan de oostzijde te betreden via openingen aan de bovenzijde (figuur 3.3). Daarnaast is de planlocatie gelegen in landelijk gebied en bevat de zolderruimte van de te slopen schuur houten balken (figuur 3.4). Door bovengenoemde is het mogelijk dat de beoogde ruimtelijke ingreep resulteert in het wegnemen van vleermuisverblijfplaatsen.
Gebaseerd op de bekende verspreidingsgegevens, de ligging van de planlocatie en het type bebouwing is er potentie voor verblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en gewone grootoorvleermuis (tabel 3.1). Om aan- of afwezigheid van vleermuizen vast te stellen dient aanvullend onderzoek plaats te vinden middels veldbezoeken in de periode april-september (zie H4.3).
14
Naast de mogelijkheid dat vleermuizen de planlocatie gebruiken als verblijfplaats, bestaat de mogelijkheid dat vleermuizen de planlocatie gebruiken als foerageergebied en/of vliegroute. Echter worden groenstructuren in de beoogde ruimtelijke ingreep zeer beperkt aangetast. Daarnaast zijn er in de directe omgeving veel alternatieve groenstructuren welke kunnen dienen als foerageergebied of migratieroute. Wegens bovengenoemde redenen worden er geen essentiële vliegroutes of foerageergebieden aangetast. Tabel 3.1
Samenvatting van de beoordeling van verblijfplaatsen, essentiële vliegroute en foerageergebied voor verschillende vleermuissoorten.
Vleermuissoort
Potentie
Onderbouwing
Gewone dwergvleermuis
Ja
Geschikte wegkruipplekken in bebouwing
Ruige dwergvleermuis
Ja
Geschikte wegkruipplekken in bebouwing
Laatvlieger
Ja
Geschikte wegkruipplekken in bebouwing
Gewone grootoorvleermuis
Ja
Planlocatie ligt binnen landelijk gebied en bebouwing is toegankelijk
Meervleermuis
Nee
Buiten bekende verspreiding
Watervleermuis
Nee
Geen bomenkap
Rosse vleermuis
Nee
Geen bomenkap
Tweekleurige vleermuis
Nee
Buiten bekende verspreiding en afwezigheid van zeer hoge bebouwing voor paarverblijfplaatsen
Vleermuizen algemeen
Potentie
Onderbouwing
Massawinterverblijfplaats (gewone dwergvleermuis) Essentiele vliegroute
Nee
Geen hoge bebouwing met bufferende vermogen
Nee
Zeer beperkte aantasting van lijnvormige structuren
Essentieel foerageergebied
Nee
Geen aantasting van houtopstanden met struweel en oppervlaktewater
Tabel 3.2
Samenvatting van de potentie voor vleermuissoorten op de planlocatie.
Vleermuissoort
Zomer
Kraam
Paar
Massawinter
Gewone dwergvleermuis
Ja
Nee
Ja
Nee
Ruige dwergvleermuis
Ja
Nee
Ja
Nee
Laatvlieger
Ja
Nee
Nee
Nee
Gewone grootoorvleermuis
Ja
Nee
Ja
Nee
15
Figuur 3.2 Wegkruipplekken tussen baksteenmuur en golfplaten dak.
Figuur 3.3 De oostzijde van de te slopen schuur is toegankelijk via beluchtingsgaten aan de bovenzijde, ten hoogte van de zolder.
16
Figuur 3.4 Zolderruimte met weinig lichtverstoring en houten balken. Amfibieën Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid bekend van de volgende amfibieënsoorten: bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander en rugstreeppad (NDFF 2019-2024). Voor de rugstreeppad geldt dat deze beschermd is en dat er geen vrijstelling geldt in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Amfibieën leven zowel in een aquatische als terrestrische omgeving. Deze omgevingen betreffen voortplantingswater, foerageergebieden en overwinteringsstructuren. Deze habitatonderdelen dienen op korte afstand van elkaar te liggen. Tijdens het veldbezoek zijn geen amfibieën aangetroffen op de planlocatie. De planlocatie bestaat grotendeels uit weiland en het noordelijke deel van de planlocatie wordt intensief gebruikt waardoor hier veel verstoring optreedt. Ten zuiden van de planlocatie bevindt zich een smalle, vegetatierijke sloot. Echter wordt deze sloot niet aangetast in de beoogde ruimtelijke ingreep. De rugstreeppad komt vooral voor op en rondom ruderale terreinen. Belangrijk voor de aanwezigheid van de soort zijn goed vergraafbare grond en ondiepe poelen. Deze elementen zijn op de planlocatie beiden niet aanwezig, gezien de planlocatie voornamelijk bestaat uit weiland en verharding zijn. Er is derhalve geen geschikt leefgebied voor de rugstreeppad aanwezig.
Hoewel er geen geschikt leefgebied voor de rugstreeppad aanwezig is op de planlocatie, kan er spontane kolonisatie plaats vinden tijdens de bouwwerkzaamheden wanneer er ondiepe poelen en hopen met vergraafbaar zand ontstaan. Derhalve dienen er enkele maatregelen getroffen te worden om dit te voorkomen (zie H4.3). Gezien de beoogde ruimtelijke ingreep van beperkte omvang is, is het voldoende om tijdens de werkzaamheden eventueel aanwezig zand af te dekken en te voorkomen dat er poelen ontstaan. Reptielen Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid van inheemse reptielen niet bekend (NDFF 2019-2024). Reptielen zijn over het algemeen verbonden aan structuurrijke en weinig verstoorde biotopen als heidevelden, bosgebied en natuurlijke oevers. Door de afwezigheid van structuurrijke biotopen en de hoge mate van menselijke verstoring is het voorkomen van beschermde reptielen binnen de planlocatie uitgesloten. Er is ten aanzien van reptielen geen sprake van overtreding van verbodsbepalingen.
17
Vissen Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid bekend van de grote modderkruiper (NDFF 2019-2024). De grote modderkruiper is op circa 890 m ten zuidoosten van de planlocatie waargenomen (NDFF 20192024). Ten zuiden van de planlocatie bevindt zich een smalle, vegetatierijke sloot welke niet in verbinding staat met oppervlaktewater van bekende waarnemingen van de grote modderkruiper (NDFF 2019-2024). De modderkruiper komt voor in ondiepe, vegetatierijke sloten met een sliblaag van 10 tot 30 cm (BIJ12 kennisdocument Grote modderkruiper, 2021). Hoewel de sloot ten zuiden van de planlocatie mogelijk geschikt is als leefgebied voor de grote modderkruiper, treden er in de beoogde ruimtelijke ingreep geen negatieve effecten op ten aanzien van de grote modderkruiper. De sloot bevindt zich buiten de planlocatie en wordt niet aangetast. Mogelijk leiden de beoogde werkzaamheden (tijdelijk) tot verstoringen (geluid/trillingen), echter zijn er in de watergangen voldoende uitwijkmogelijkheden voorhanden buiten de verstoringszone. Er is ten aanzien van vissen geen sprake van overtreding van verbodsbepalingen. Insecten en andere ongewervelden Binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid van beschermde insecten of ongewervelden niet bekend (NDFF 2019-2024). De teunisbloempijlstaart is niet waargenomen binnen een straal van 2 km in de afgelopen 10 jaar.
Echter is de soort de laatste jaren flink in opmars en reikt zijn verspreidingsgebied inmiddels ten zuidoosten van de lijn Rotterdam – Zwolle. Het betreft een zwervende soort waardoor deze lastig waar te nemen is en waarnemingen in de NDFF aannemelijk ontbreken. Derhalve wordt deze soort ook meegenomen in de beoordeling. De teunisbloempijlstaart komt vooral voor op open plekken in bosrijke omgevingen, in bermen en op braakliggende terreinen. Waardplanten voor de soort zijn basterdwederik, teunisbloem, kattenstaart en wilgenroosje (Vlinderstichting, 2024). Deze soorten zijn op de planlocatie niet aangetroffen. Gezien het ontbreken van waardplanten en geschikt habitat op de planlocatie, kunnen negatieve effecten op de teunisbloempijlstaart worden uitgesloten. Op de planlocatie zijn gedurende het veldbezoek geen (sporen en/of delen van) beschermde vlinders, libellen of andere ongewervelden aangetroffen. Op de planlocatie zijn geen plantensoorten aangetroffen die specifiek voor een beschermde ongewervelde een waardplant vormen. Ook is er geen sprake van oud hout, zure vennetjes of andere specifieke omstandigheden die duiden op de mogelijke aanwezigheid van beschermde insecten of andere ongewervelden. Er is ten aanzien van insecten en andere ongewervelden geen sprake van overtreding van verbodsbepalingen.
Vogels Op de planlocatie en de directe omgeving hiervan zijn tijdens het veldbezoek de volgende soorten waargenomen: boerenzwaluw, ekster, houtduif, huismus en spreeuw. Gedurende het veldbezoek zijn geen nesten aangetroffen van vogelsoorten met een jaarrond beschermde nestlocatie en/of leefgebied. Binnen een straal van 100 meter van de planlocatie is vastgestelde aanwezigheid van nestlocaties van jaarrond beschermde vogels niet bekend (NDFF 2019-2024). Vogels - Jaarrond beschermde nestlocaties (cat. 1 t/m 4) Huismussen zijn sterk geassocieerd met mensen. De nestplaats is in de regel gebonden aan bebouwing. Voor zijn voedsel is de huismus sterk afhankelijk van wat de mens hem al dan niet bewust biedt. Deze voedselbron moet continu aanwezig zijn. De huismus heeft een sterke binding met mensen en komt tot broeden in of tegen gebouwen in dorpen en steden, in en bij boerderijen, maneges, kinderboerderijen en andere vormen van bebouwing in het landelijk gebied. Op plekken waar menselijke bebouwing wordt afgewisseld met groenvoorzieningen zijn meer huismussen dan op plekken waar geen groen aanwezig is (BIJ12 Kennisdocument Huismus, 2023). De gierzwaluw heeft als oorspronkelijk rotsbewoner de rotsen ingeruild voor bebouwing.
De soort broedt daardoor hoofdzakelijk in stedelijk gebied in donkere holtes van ventilatieschachten, spleten in muren en onder (pannen)daken (BIJ12 Kennisdocument Gierzwaluw, 2023). Doordat de soort niet direct vanuit zijn nest kan opstijgen, moet hij zich naar beneden kunnen laten vallen.
18
Het nest dient hierdoor een vrije aanvliegroute van minimaal 1 meter breed, en minimaal 3 meter onder de nestopening te bevatten. Hierbij dienen zo min mogelijk belemmerende elementen, zoals bomen, aanwezig te zijn. Voedselvluchten kunnen op vele kilometers (tot wel 1000 km) van het nest plaatsvinden, waardoor het foerageergebied niet nader te definiëren is. De planlocatie betreft een boerenerf met woning, schuur en weiland. De woning is bekleed met dakpannen en bevat dakbeschot, waardoor er ruimte is voor nestlocaties onder de dakpannen. Er zijn hier echter geen huismussen of nestlocaties aangetroffen. De woning blijft behouden in de beoogde ruimtelijke ontwikkeling en het deel van de schuur welke grenst aan de woning blijft ook behouden. Derhalve zal er geen verstoring van mogelijke nestlocaties optreden tijdens de beoogde werkzaamheden. De schuur bevat een golfplaten dak zonder dakbeschot, welke toegankelijk is via beluchtingsgaten aan de oostzijde van de schuur. Er zijn echter geen nesten of geschikte wegkruipplekken aangetroffen welke kunnen dienen als verblijfplaatsen voor huismussen en gierzwaluwen. Het voorkomen van nestlocaties van huismus en gierzwaluw op de planlocatie kan derhalve uitgesloten worden. Tijdens het veldbezoek zijn huismussen waargenomen in de groenstructuren ten noorden van de te slopen schuur.
Gezien deze groenstructuren in de beoogde ruimtelijke ingreep niet aangetast worden resulteert dit niet in afname van essentieel leefgebied. Derhalve is er van aantasting van essentieel leefgebied van de huismus geen sprake. De te slopen schuur is niet toegankelijk voor uilen wegens het ontbreken van openingen van voldoende grootte. Tevens zijn er geen sporen gevonden in de vorm van braakballen. Er zijn geen grote nesten of horsten aangetroffen in de bomen op en rondom de planlocatie. De aanwezigheid van in bebouwing en bomen broedende soorten als buizerd, kerkuil, steenuil, sperwer en ransuil kan uitgesloten worden. De planlocatie bestaat voor een groot deel uit begraasd weiland zonder verdere aanwezigheid van groenstructuren. Dit kan mogelijk dienen als foerageergebied van uilen en roofvogels. Echter is de planlocatie gelegen in een buitengebied welke gekenmerkt wordt door agrarische percelen en groenstructuren. Derhalve zijn er genoeg alternatieve foerageergelegenheden in de directe omgeving van de planlocatie en is er geen sprake van essentieel leefgebied van uilen en roofvogelsoorten.
Figuur 3.4 Openingen tussen golfplaten dak en baksteenmuren zijn afgedicht met vogelschroot. Vogels - Algemene broedvogels en cat. 5 De planlocatie voorziet in beperkt voedselaanbod en structuurrijke schuilgelegenheden voor algemene soorten. De struiken, bomen en bebouwing vormen voor algemene broedvogels zoals merel, duiven en kleine zangvogels geschikte nestlocaties. De struiken en bomen worden echter niet aangetast. De boerenzwaluw is tijdens het veldbezoek waargenomen boven de planlocatie. 19
De boerenzwaluw is een typische boerenlandvogel welke boven weilanden, waterlichamen en andere landschapselementen foerageert. Nesten van modder worden vaak in veestallen, schuren en overkappingen gemaakt. Tijdens het veldbezoek zijn echter geen nesten aangetroffen. Derhalve is er geen sprake van aantasting van nestplaatsen. Gedurende het broedseizoen zijn de nesten en de functionele leefomgeving van vogels beschermd. Het broedseizoen vangt aan onder bepaalde klimatologische omstandigheden en betreft indicatief de periode 15 maart t/m 15 juli. Ten aanzien van algemene broedvogels en categorie 5 soorten kunnen de sloopwerkzaamheden worden opgestart buiten het broedseizoen. Indien de beoogde werkzaamheden in het broedseizoen worden opgestart dient de locatie voorafgaand aan de werkzaamheden geïnspecteerd te worden door een ter zake deskundige. Exoten Er geldt een Europees verbod op bezit, handel, kweek, transport en import van schadelijke exotische planten en dieren onder de Unielijst. Op de planlocatie zijn gedurende het veldbezoek en de bureaustudie (NDFF 2019-2024) geen soorten aangetroffen die vallen onder de Unielijst Exoten. Tevens zijn er geen exoten aangetroffen welke niet zijn opgenomen onder de Unielijst Exoten waarvoor maatregelen of vervolgstappen voor geadviseerd worden.
3.2 Specifieke zorgplicht Soorten Binnen een straal van 100 m zijn waarnemingen bekend van de volgende Vrl art. 4.2 en bijlage 1-soorten, Rode Lijst-soorten, Hrl bijlage II, IV en V soorten en nationaal beschermde soorten: boerenzwaluw, huismus en huiszwaluw (NDFF 2019-2024). Voor de huiszwaluw geldt dat deze nog niet in de soortenbescherming (H3.1) beoordeeld is. Voor alle activiteiten die uitgevoerd worden en mogelijk negatieve gevolgen kunnen hebben, moeten deze negatieve gevolgen zoveel mogelijk voorkomen, beperkt of ongedaan gemaakt worden. De planlocatie bestaat uit een boerenerf met woning, schuur en weiland. Tijdens het veldbezoek is er onderzoek gedaan naar aanwijzingen van de aanwezigheid op de locatie waar de activiteit verricht wordt of in de directe omgeving van de locatie. Hierbij zijn geen nesten aangetroffen, waardoor aanwezigheid van deze soort kan worden uitgesloten. Er is wat betreft de bovenstaande soorten geen sprake van nadelige effecten op soorten van de Habitatrichtlijn en Rode Lijst ten gevolge van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling. Gezien het bovenstaande zijn er geen preventieve maatregelen benodigd.
20
3.3 Gebiedsbescherming Natura 2000 De planlocatie maakt geen deel uit van een Natura 2000-gebied. Op een afstand van circa 2,5 km ligt het Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’ (figuur 3.5).
Figuur 3.5 De planlocatie ligt op een afstand van circa 2,5 km tot het Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’ (bron: nationaal Georegister PDOK). De beoogde ruimtelijke ingreep betreft het deels slopen van de huidige schuur ten behoeve van de realisatie van een extra woning. Ondanks dat deze buiten een Natura 2000-gebied uitgevoerd wordt, kunnen er nog steeds effecten optreden. Voor een aantal effecten (trillingen, geluid, optische verstoring etc.) geldt dat de afstand tot de omliggende Natura 2000-gebieden per definitie te groot is om te resulteren in negatieve effecten. Een toename in stikstofdepositie kan een negatief effect sorteren op stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden. Ten opzichte van de huidige situatie leidt de beoogde ruimtelijke ingreep in de gebruiksfase tot een beperkte toename in het aantal verkeersbewegingen. De nieuwbouw zal zonder gasaansluiting in de gebruiksfase geen stikstofuitstoot hebben. Gedurende de aanlegfase kan er een beperkte en tijdelijke stikstofemissie verwacht worden ten gevolge van het gebruik van mobiele werktuigen en bijbehorende verkeersbewegingen. Per 2 november 2022 geldt dat de algemene bouwvrijstelling onbruikbaar is en dat activiteiten van de bouwsector onderdeel moeten zijn van de beoordeling.
Gezien er sprake is van een grote afstand (2,5 km) tussen de planlocatie en het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied en er een provinciale weg tussen de planlocatie en het Natura 2000-gebied is gelegen wordt op voorhand uitgesloten dat er sprake is van een verhoging van de stikstofdepositie in stikstofgevoelige habitattypen of leefgebieden binnen Natura 2000-gebieden. Een stikstofonderzoek middels de AERIUS Calculator kan derhalve achterwege blijven. Ten aanzien van de specifieke zorgplicht Natura 2000-gebieden hoeven er geen maatregelen getroffen te worden.
21
Provinciaal aangewezen gebieden De planlocatie maakt geen deel uit van een beschermd gebied betreffende het Gelders Natuurnetwerk, Groene Ontwikkelingszone, Weidevogelgebied, Ganzenrustgebied of Beschermingszone natte landnatuur. Op een afstand van circa 260 m ligt het Gelders Natuurnetwerk en op een afstand van circa 5 m ligt de Groene Ontwikkelingszone (figuur 3.6). Op een afstand van circa 5,4 km ligt Weidevogelgebied (geen kaartweergave). Ganzenrustgebied is gelegen op een afstand van circa 4 km van de planlocatie (geen kaartweergave). Op een afstand van circa 2,4 km ligt de Beschermingszone natte landnatuur (geen kaartweergave). Ten aanzien van provinciaal aangewezen gebieden geldt dat externe werking geen toetsingskader is.
Figuur 3.1 De planlocatie ligt op een afstand van circa 260 m tot het Gelders Natuurnetwerk en op circa 5 m afstand tot de Groene Ontwikkelingszone (bron: gldanders.planoview.nl).
3.4 Houtopstanden Houtopstanden In de beoogde ingreep zijn geen kapwerkzaamheden voorzien. Ten aanzien van de specifieke zorgplicht houtopstanden hoeven er geen maatregelen getroffen te worden.
22
4 Conclusie en vervolg 4.1
Conclusie In de beoogde ruimtelijke ingreep aan de Kloosterweg 28 te Horssen wordt voldaan aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in het kader van de Omgevingswet onderdeel natuur.
4.2 Effecten De beoogde ruimtelijke ingreep leidt niet tot overtreding van verbodsbepalingen omtrent gebiedsbescherming en houtopstanden. Er dienen enkele algemene maatregelen worden getroffen ten aanzien van de algemene zorgplicht, foeragerende vleermuizen, algemene broedvogels en mogelijke kolonisatie door rugstreeppadden. Voorafgaand aan de werkzaamheden dient met aanvullend onderzoek te worden vastgesteld of de te slopen bebouwing een relevante functie heeft voor de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en gewone grootoorvleermuis (soortenbescherming). Indien er sprake is van overtreding van verbodsbepalingen kan bevoegd gezag onder voorwaarden een omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit verlenen. De voorwaarden betreffen: er is geen andere bevredigende oplossing, er is sprake van een wettelijk belang (vleermuizen: er is sprake van een reden van sociale of economische aard) en er wordt geen afbreuk gedaan aan de gunstige staat van instandhouding van de soort (een robuust en ruim maatregelenpakket van tijdelijke en permanente voorzieningen wordt hiertoe voorgesteld en uitgevoerd).
Wegens het voorgaande onderzoek is er geen reden om aan te nemen dat eventueel benodigde omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit, mits de juiste maatregelen worden getroffen, er sprake is van een gedegen alternatievenafweging en een wettelijk belang kan worden aangevoerd, niet verkregen zouden kunnen worden. Hiermee mag geconcludeerd worden dat voldaan wordt aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
4.3 Vervolgstappen en maatregelen Vervolgstappen • Voor de beoogde ruimtelijke ingreep dient aanvullend onderzoek naar gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en gewone grootoorvleermuis uitgevoerd te worden. Een aanvullend onderzoek naar vleermuizen wordt uitgevoerd middels minimaal vijf gerichte veldbezoeken in de periode 15 april t/m 30 september, conform het meest actuele Vleermuisprotocol (NGB). Hiervan dienen drie rondes in het voorjaar en twee rondes in het najaar plaats te vinden. De potentie van de planlocatie voor verschillende typen verblijfplaatsen en vleermuissoorten wordt in tabel 3.1 en 3.2 uiteengezet. Er is geen sprake van aantasting van een mogelijk essentieel foerageergebied of essentiële vliegroute. • De beoogde ruimtelijke ingreep leidt niet tot aantasting van gebiedsbescherming en houtopstanden. Derhalve is het uitvoeren van aanvullend onderzoek hiernaar niet noodzakelijk. Algemene zorgplicht • Tijdens de werkzaamheden moet voorzichtig worden gehandeld met alle voorkomende flora en fauna (algemene zorgplicht). • Wanneer ondanks zorgvuldig handelen, onderzoek en advies schade lijkt te ontstaan voor beschermde flora en fauna, dient direct contact opgenomen te worden met een ter zake deskundige. • Eventueel aanwezige vegetatie of bodemmateriaal (takken, stronken) voorafgaand aan de werkzaamheden gefaseerd verwijderen.
Dit om grondgebonden dieren de kans te bieden zelfstandig de planlocatie te verlaten.
23
• Er wordt gelegenheid gegeven aan dieren, die tijdens de werkzaamheden worden gevonden, te vluchten of zich te verplaatsen naar een schuilplaats buiten het bereik van de werkzaamheden. • De planlocatie tijdens de werkzaamheden en in de nieuwe situatie niet verlichten en in de periode april-oktober de werkzaamheden tussen zonsopgang en zonsondergang uitvoeren (buiten schemerperiodes). Mocht verlichting noodzakelijk zijn hierbij een vleermuisvriendelijke verlichtingswijze toepassen (amberkleurig licht, lichtbundel nederwaarts richten, toepassen geconvergeerde lichtbundel). • De sloopwerkzaamheden opstarten of uitvoeren buiten het broedseizoen van vogels (indicatief medio maart t/m medio juli). Als dit niet mogelijk is dienen de potentiële nestlocaties van algemene broedvogels ruim voorafgaand aan het broedseizoen ongeschikt of ontoegankelijk gemaakt te worden. E.e.a. op aanwijzing van deskundige. Als werkzaamheden in het broedseizoen worden uitgevoerd die mogelijk resulteren in het wegnemen of verstoren van broedgevallen dient voor aanvang door een ter zake deskundig gecontroleerd te worden of er broedvogels aanwezig zijn. Specifieke zorgplicht Voor rugstreeppad dient het terrein gedurende de ontwikkeling ongeschikt gehouden te worden (bijv.
aanbrengen puinbed, voorkomen ontstaan puinhopen, egaliseren terrein e.d.) en/of ontoegankelijk gemaakt te worden voor de soort gedurende de bouwwerkzaamheden. Het ontoegankelijk maken dient bij voorkeur voor de migratie- en voortplantingsperiode plaats te vinden. Dit kan bijvoorbeeld door het plaatsen van schermen van stevig plastic of worteldoek van 50 centimeter hoog en minimaal 10 centimeter ingegraven in de grond. De voorzieningen die getroffen zijn om het gebied ontoegankelijk te maken moeten zodanig geplaatst en beheerd worden dat ze hun functie ten allen tijden kunnen vervullen. Zie voor meer instructies bijlage 4.
24
Bronvermelding Geraadpleegde documenten (BIJ12, 2017-2024) Kennisdocument Bever (Castor fiber) (2017) Kennisdocument Das (Meles meles) (2017) Kennisdocument Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) (2017) Kennisdocument Gewone grootoorvleermuis (Plecotus auritus) (2017) Kennisdocument Gierzwaluw (Apus apus) (2023) Kennisdocument Grote modderkruiper (Misgurnus fossilis) (2021) Kennisdocument Huismus (Passer domesticus) (2023) Kennisdocument Kleine marterachtigen (Bunzing – Hermelijn - Wezel) (2024) Kennisdocument Rugstreeppad (Epidalea calamita) (2017) Kennisdocument Ruige dwergvleermuis (Pipistrellus nathusii) (2017) Geraadpleegde websites atlas.bij12.nl gldanders.planoview.nl nationaalgeoregister.nl ndff.nl ravon.nl verspreidingsatlas.nl vleermuisprotocol.nl vlinderstichting.nl wilde-planten.nl zoogdiervereniging.nl Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4
Fotografische impressie Juridisch kader Vervolgstappen soortenbescherming Ecologie rugstreeppad
25
Bijlage 1
Fotografische impressie
Figuur 1
De planlocatie is gelegen aan de Kloosterweg 28 te Horssen en bestaat uit een woning, schuur en weiland. De beoogde ruimtelijke ingreep betreft het deels slopen van de schuur ten behoeve van de realisatie van een extra woning. Tevens wordt de terreininrichting ten zuiden van de te slopen schuur verwijderd.
Figuur 2
De te slopen schuur bestaat uit diverse ongebruikte stallen en opbergruimtes.
26
Figuur 3
De planlocatie bestaat grotendeels uit weiland.
Figuur 4
Enkele groenstructuren aan de noordzijde van de planlocatie, welke behouden blijven in de beoogde ruimtelijke ingreep.
27
Bijlage 2 Juridische kaders Zorgplicht De zorgplicht is in de omgevingswet opgedeeld in de algemene zorgplicht (afd. 1.3 Ow) en de specifieke zorgplicht waarbij de specifieke zorgplicht verder opgedeeld kan worden in de Specifieke zorgplicht Natura 2000 (art. 11.6 Bal), Specifieke zorgplicht houtopstanden (art. 11.116 Bal) en Specifieke zorgplicht soorten (art 11.27 Bal). De Specifieke zorgplicht Natura 2000 en Specifieke zorgplicht houtopstanden worden bij de betreffende hoofdstukken beschreven. Algemene zorgplicht Voor alle soorten in Nederland geldt dat er sprake is van een algemene zorgplicht (Ow afdeling 1.3). Hierin wordt voorgeschreven dat nadelige gevolgen voor flora en fauna voorkomen moeten worden. Het uitgangspunt van de algemene zorgplicht is dat het doden, verwonden, verontrusten of beschadigen van flora en fauna wordt vermeden. Deze zorgplicht geldt voor iedereen. Specifieke zorgplicht soorten De Specifieke zorgplicht soorten heeft betrekking op het beschermen van specifieke planten- en diersoorten en is gericht op het behoud van biodiversiteit. Degene die een activiteit verricht is verplicht: 1. Alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen. 2. Voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken. 3.
Als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd. Hiervoor moet er voorafgaand aan de te verrichten activiteit, worden nagegaan of er op de locatie waar de activiteit wordt verricht of in de directe nabijheid van de locatie aanwijzingen zijn van de aanwezigheid van: -
-
“van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten, genoemd in bijlage I bij de vogelrichtlijn, en niet in de bijlage genoemde, geregeld in Nederland voorkomende trekvogelsoorten als bedoeld in artikel 4 tweede lid van die richtlijn. van nature in Nederland in het wild levende dieren of planten van soorten, genoemd in de bijlage II, IV en V bij de habitatrichtlijn; dieren of planten van soorten, genoemd in bijlage IX of in de rode lijsten, bedoeld in artikel 2.19, vierde lid, onder a, onder 4°, van de wet; en voor die soorten belangrijke leefgebieden of natuurlijke habitats;”
De aanwezigheid van de bovenstaande soorten wordt met behulp rapporten, naslagwerken en de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) bepaald. In de NDFF wordt een zoekgebied met straal van circa 100 m aangehouden rondom de planlocatie. Afhankelijk van het karakter en ligging van de planlocatie kan een afwijkende afstand aangehouden worden. Bij de aanwezigheid van een of meerdere soorten worden de mogelijk negatieve gevolgen van de beoogde realisatie beoordeeld. Hierbij wordt beoordeeld op de soorten en hun nest, voortplantingsplaats, rustplaats, eieren en standplaats. Mocht er aanwijzing zijn op nadelige gevolgen voor de soorten dan zijn er passende preventieve maatregelen benodigd om de nadelige gevolgen te voorkomen en dienen deze gemonitord te worden. Mochten er toch nadelige gevolgen optreden, dient de activiteit gestaakt te worden of passende herstelmaatregelen getroffen worden als staken van de activiteit redelijkerwijs niet meer mogelijk is.
28
Flora- en fauna activiteit De soortenbescherming is opgedeeld in de volgende beschermingsregimes: Vogelrichtlijnsoorten (Bal art. 11.37), Habitatrichtlijnsoorten (Bal art. 11.46) en Andere soorten (Bal art. 11.54). Het is verboden om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna activiteit te verrichten (Ow art. 5.1 lid 2). Hierin worden rust- en voortplantingsverblijfplaatsen en het functioneel leefgebied beschermd. Opzettelijk verstoren als bedoeld onder de Habitatrichtlijn wordt gedefinieerd als: “elke opzettelijke verstoring die van invloed kan zijn op de overlevingskansen, het voortplantingssucces of het voortplantingsvermogen van een beschermde soort, of die leidt tot een verkleining van het leefgebied of tot verplaatsing of verdringing van de soort”. Bij overtreding van een verbodsbepaling geldt de plicht tot een vergunning flora- en fauna activiteit conform de bepalingen in het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (art. 8.74 lid j, lid k en lid l). Vogelrichtlijn (Bal art. 11.37) 1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt voor: a. het opzettelijk doden of opzettelijk vangen van van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn; b.
het opzettelijk vernielen of opzettelijk beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld onder a, of het opzettelijk wegnemen van nesten van die vogels; c. het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels als bedoeld onder a; of d. het opzettelijk storen van vogels als bedoeld onder a. 2. Het verbod geldt niet, als: a. het verrichten van die activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is voldaan aan de artikelen 9, eerste en tweede lid, en 13 van de vogelrichtlijn; of b. de activiteit uitvoering geeft aan: 1) een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de vogelrichtlijn of artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of 2) een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de habitatrichtlijn. 3) Het verbod op het opzettelijk storen van vogels, bedoeld in het eerste lid, onder d, geldt niet, als het storen niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de vogelsoort. Habitatrichtlijn (Bal art. 11.46) 1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt voor: a.
het in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk doden of opzettelijk vangen van in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onder a, bij de habitatrichtlijn, bijlage II bij het verdrag van Bern of bijlage I bij het verdrag van Bonn; b. het opzettelijk verstoren van dieren als bedoeld onder a; c. het in de natuur opzettelijk vernielen of rapen van eieren van dieren als bedoeld onder a; d. het beschadigen of vernielen van de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld onder a; en e. het opzettelijk plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onder b, bij de habitatrichtlijn of bijlage I bij het verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied. 2. Het verbod geldt niet als: a. het verrichten van de activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is voldaan aan artikel 16, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of b. de activiteit uitvoering geeft aan: 1) een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de vogelrichtlijn of artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of 2) een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de habitatrichtlijn. 29
3) Onder de soorten, bedoeld in het eerste lid, onder a, worden niet begrepen de soorten,
bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn. Andere soorten (Bal art. 11.54) 1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt voor: a. het opzettelijk doden of vangen van in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in bijlage IX, onder A; b. het opzettelijk beschadigen of vernielen van de vaste voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren als bedoeld onder a; en c. het opzettelijk in hun natuurlijke verspreidingsgebied plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van vaatplanten van de soorten, genoemd in bijlage IX, onder B. 2. Het verbod geldt niet als: a. het gaat om het doden of vangen van de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis, of om het beschadigen of vernielen van hun vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen, voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden; b. het verrichten van de activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is voldaan aan de eisen die zijn opgenomen artikel 8.74l van het Besluit kwaliteit leefomgeving; of c.
de activiteit deel uitmaakt van: 1) een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de vogelrichtlijn of artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of 2) een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de habitatrichtlijn. Natuurlijk verspreidingsgebied Individuen, populaties en groeiplaatsen die zich buiten het natuurlijk verspreidingsgebied bevinden, vallen buiten het beschermingsregime van soortenbescherming. Het natuurlijk verspreidingsgebied wordt gedefinieerd als het gebied welke een soort op eigen kracht heeft bezet of waarin deze is geherintroduceerd binnen het verspreidingsgebied waar de soort van nature voorkwam. Het beschermingsregime geldt dus niet voor ingezaaide planten of dieren welke zijn losgelaten, ontsnapt of vanuit elders zijn meegelift. Om te bepalen of een plant of dier voorkomt binnen zijn natuurlijke verspreidingsgebied wordt gebruik gemaakt van de Verspreidingsatlas en naslagwerken. Wel geldt onverminderd de Algemene zorgplicht. Vogelrichtlijn Onder de Vogelrichtlijn zijn alle in gebruik zijnde nesten en broedgevallen van vogels beschermd. Het is van alle vogelsoorten verboden om nesten te beschadigen of te vernielen.
Daarnaast gelden onder provinciale aanwijzingen categorieën waarin de nesten en rustplaatsen van specifieke vogelsoorten jaarrond bescherming genieten, dus ook in de periode dat deze niet in gebruik zijn. Rustplaatsen zijn conform de Richtsnoeren van de Europese Commissie gedefinieerd als zijnde essentiële zones voor het bestaan van een dier of groep van dieren wanneer ze niet-actief zijn.
30
Tabel 4.1
Vogelsoorten onder categorie 1 t/m 4: nesten en rustplaatsen jaarrond beschermd. Vogelsoorten onder categorie 5: nesten en rustplaatsen jaarrond beschermd, indien er sprake is van ecologisch zwaarwegende redenen.
Vogelsoorten onder categorie 1 t/m 4 Boomvalk Buizerd Gierzwaluw Grote gele kwikstaart
Havik Huismus Kerkuil Oehoe
Ooievaar Ransuil Roek Slechtvalk
Sperwer Steenuil Wespendief Zwarte wouw
Kleine bonte specht Kleine vliegenvanger Koolmees Kortsnavelboomkruiper Oeverzwaluw Pimpelmees Raaf Ruigpootuil Spreeuw
Tapuit Torenvalk Zeearend Zwarte kraai Zwarte mees Zwarte roodstaart Zwarte specht
Vogelsoorten onder categorie 5 Blauwe reiger Boerenzwaluw Bonte vliegenvanger Boomklever Boomkruiper Bosuil Brilduiker Draaihals Eider
Ekster Gekraagde roodstaart Glanskop Grauwe vliegenvanger Groene Specht Grote bonte specht Hop Huiszwaluw IJsvogel
Provinciale vrijstelling Van de verboden als bedoeld in Andere soorten Bal art. 11.54 kan door bevoegd gezag vrijstelling verleend worden voor het opzettelijk doden of vangen van individuen en voor het opzettelijk beschadigen of vernielen van voortplantingsplaatsen of vaste rustplaatsen voor bepaalde soorten (Bkl 8.74l). Voor alle soorten in Nederland geldt dat er sprake is van een algemene zorgplicht (Ow afdeling 1.3). Hierin wordt voorgeschreven dat nadelige gevolgen voor flora en fauna voorkomen moeten worden. Het uitgangspunt van de algemene zorgplicht is dat het doden, verwonden, verontrusten of beschadigen van flora en fauna wordt vermeden. Deze zorgplicht geldt voor iedereen. In de Omgevingsverordening van de Provincie Gelderland is voor de volgende soorten vrijstelling opgenomen in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen: Tabel 4.2
Vrijgestelde soorten in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen in de provincie Gelderland.
Vrijgestelde soorten Aardmuis
Gewone bosspitsmuis
Ondergrondse woelmuis
Bastaardkikker
Gewone pad
Ree
Bosmuis
Haas
Rosse woelmuis
Bruine kikker
Huisspitsmuis
Tweekleurige bosspitsmuis
Dwergmuis
Kleine watersalamander
Veldmuis
Dwergspitsmuis
Konijn
Vos
Egel
Meerkikker
Woelrat
Gebiedsbescherming In Nederland zijn natuurgebieden aangewezen met een beschermde status. Deze natuurgebieden betreffen hoofdzakelijk Natura 2000-gebieden en provinciaal beschermde gebieden. Natura 2000-gebieden Voor werkzaamheden in Natura 2000-gebieden is bij alle mogelijke effecten een Voortoets vereist. Met de Voortoets wordt bepaald of de plannen mogelijk negatieve effecten hebben op de doelstellingen van Natura 2000-gebieden. Ten aanzien van Natura 2000-gebieden kunnen ook externe effecten als stikstofdepositie en licht- of geluidsuitstraling van invloed zijn. Bij negatieve effecten op beschermde natuurgebieden dient een vergunning voorhanden te zijn.
31
Bij de afwezigheid van significant negatieve effecten maar mogelijke kans op verslechtering moeten voor de Specifieke zorgplicht Natura 2000-gebieden (art. 11.6 Bal) stappen voor de algemene bescherming ondernomen worden. De beoordeling van de Specifieke zorgplicht Natura 2000-gebieden zal derhalve in de voortoets beschreven worden. Provinciaal beleid Onderstaande teksten zijn gebaseerd op de meest recente versie van de Omgevingsverordening. Gelders Natuurnetwerk Binnen het Gelders Natuurnetwerk geldt het ‘nee, tenzij’-principe. Het uitgangspunt is dat een bestemmingsplan geen nieuwe activiteiten mogelijk maakt die de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang van het Gelders Natuurnetwerk aantasten. Uitzonderingen hierop betreffen ruimtelijke ontwikkelingen met een groot openbaar belang waarbij er geen reële alternatieven zijn. Bij aantasting van de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang geldt een compensatieplicht. Groene Ontwikkelingszone Een nieuwe ontwikkeling in de Groene Ontwikkelingszone is toegestaan als uit onderzoek blijkt dat de kernkwaliteiten of ontwikkelingsdoelen per saldo en naar rato van de ingreep worden versterkt en de samenhang niet verloren gaat. Deze onderbouwing dient te worden vastgelegd in een versterkingsplan.