CConstaterende datdruten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 12: Quickscan flora en fauna

Raad openbaar Druten 30 september 2021, gemeente drutenBij agendapunt: Bestemmingsplan Hogeweg 4 Horssen6.283 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

BURO SRO OOST B.V. T.a.v. dhr. E. Stevens Sweerts de Landasstraat 50 6525 AJ Nijmegen Datum

20 november 2019

Kenmerk

BE/2019/640/r

Uw kenmerk

Email d.d. 11-10-2019

Auteur(s)

ing. M.J. Visschers

Collegiale toets

ing. C.J. Blom

Oriënterend onderzoek naar beschermde flora en fauna aan de Hogeweg 4 te Horssen Aan de Hogeweg 4 te Horssen is een woning met schuren gesitueerd. De initiatiefnemers zijn voornemens alle bestaande bebouwing op de planlocatie te saneren en hier twee nieuwe woningen te realiseren. Een deel van het plangebied blijft agrarisch en voor de rest van het plangebied voorziet het bestemmingsplan niet in de beoogde ontwikkeling en dient derhalve te worden gewijzigd van agrarisch naar wonen. De beoogde ontwikkeling heeft mogelijk een negatief effect op beschermde flora en fauna (soortenbescherming), beschermde natuurgebieden (gebiedsbescherming) en/of beschermde houtopstanden. Ten behoeve van de beoogde ontwikkeling geldt de wettelijke verplichting onderzoek te verrichten naar de aanwezigheid van beschermde flora en fauna en de mogelijke effecten van de ruimtelijke ingreep daarop. Middels voorliggend ecologisch oriënterend onderzoek is de (potentiële) aanwezigheid van beschermde flora en fauna en de betekenis van de planlocatie voor deze soorten in kaart gebracht. Buro SRO Oost B.V. begeleidt de ruimtelijke procedure en heeft Blom Ecologie B.V. verzocht de planlocatie te onderzoeken op aanwezigheid van beschermde flora en fauna en deze vervolgens te toetsen aan de effecten van de werkzaamheden en het geldende bestemmingsplan.

Onderzoeksdoelen Middels dit oriënterende onderzoek worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord: • Is het bestemmingsplan dat wordt opgesteld voor het project zoals hiervoor omschreven uitvoerbaar zoals het bepaalde in de Wro (art. 3.1.6 Bro)? • Welke, krachtens de Wet natuurbescherming, beschermde flora en fauna zijn (potentieel) aanwezig op de planlocatie? • Welke negatieve effecten treden op voor (potentieel) aanwezige flora en fauna als gevolg van de beoogde ruimtelijke ingreep? • Heeft de beoogde ruimtelijke ingreep een negatief effect op het de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden of de wezenlijke kenmerken en waarden van Natuurnetwerk Gelderland? • Heeft de beoogde ruimtelijke ingreep een negatief effect op houtopstanden die middels de Wet natuurbescherming zijn beschermd? • Dienen er vervolgstappen in het kader van de Wet natuurbescherming te worden genomen, en zo ja, welke?

Planlocatie De planlocatie is gelegen aan de Hogeweg 4 te Horssen (figuur 1). Het betreft een agrarisch perceel met daarop een woning en een aantal opstallen. Op het perceel staan enkele solitaire bomen en is omringt door grasweides. De bebouwing op het perceel ziet er als volgt uit: 

    

de woning (A) is opgetrokken uit gemetselde muren zonder spouw. De woning heeft een schuin rieten dak met aan de noord en zuidzijde een later aangebouwd bijgebouw met golfplatendaken; direct aan de woning zit een oude stal (B) opgetrokken uit gemetselde muren met een hoog schuin lopend dak bestaande uit golfplaten. De zolder van de stal bestaat uit houten balken en werd voorheen als hooizolder gebruikt; de oude stal (C) is opgetrokken uit gemetselde muren en is aan de noordzijde voor een deel open. Het dak bestaat voor een deel uit metalen roestende golfplaten en voor een deel uit dakpannen; de grote schuur (D) is opgetrokken uit gemetselde muren en heeft een hoog schuin dakpannen dak. De zolder bestaat uit een hoge ruimte met houten balken; de overkapping (E) is opgetrokken uit damwandplaten met een metalen frame en een damwandplaten dak; daarnaast staat nog een overkapping (F) opgetrokken uit damwandplaten met een golfplaten dak; de oude stal (G) bestaat uit gemetselde muren en heeft een damwandplaten dak. Aan de stal zit aan de noordzijde een overkapping bestaande uit damwandplaten; de vervallenschuur (H) is opgetrokken uit hout en heeft een golfplaten dak.

In figuur 2 en bijlage 1 zijn een aantal foto’s opgenomen die een impressie geven van de planlocatie en de directe omgeving hiervan. De directe omgeving van de planlocatie wordt gekenmerkt door landelijkgebied. De planlocatie is omringd door agrarische velden en ligt op een afstand van circa 3,1 km ten noorden van de Maas. Op circa 2,2 km naar het noorden ligt de N322 en in de omgeving liggen een aantal grote plassen waaronder de Groen Heuvels.

Figuur 1

2

De planlocatie (rood omkaderd) is gelegen aan de Hogeweg 4 te Horssen (bron kaartmateriaal: arcgis.com).

Figuur 2

Fotografische indruk van de planlocatie en de directe omgeving hiervan.

Functieverandering en effecten De beoogde ingrepen zijn permanent van karakter. De beoogde ontwikkeling betreft het saneren val een bestaande bebouwing en het realiseren van twee nieuwe woningen. Hierbij zijn geen kapwerkzaamheden beoogd. Een deel van het plangebied blijft de bestemming agrarisch behouden, voor het andere deel vindt er een functieverandering plaats van agrarisch naar wonen. Onderstaand volgt een korte opsomming van de ingrepen en effecten:     

saneren van de bebouwing: algemene sloopwerkzaamheden en afvoer sloopmateriaal; verwijderen terreininrichting, waaronder gedeelte van het groen: graafwerkzaamheden, transport (afvoer) van materiaal en groen; egaliseren terrein: graafwerkzaamheden en grondtransport; realisatie nieuwbouw: algemene bouwwerkzaamheden; revitalisatie terrein en aanleg verharding: allerhande (straat- en hoveniers) werkzaamheden.

Figuur 3

3

Visuele representatie van de beoogde situatie (bron: Croonen Architecten).

Methode Dit oriënterend onderzoek verkent alle relevante vakgebieden met betrekking tot de Wet natuurbescherming. Hierbij wordt een beoordeling gegeven van de aanwezigheid van specifieke potentie voor beschermde flora en fauna op de planlocatie, de betekenis van de planlocatie voor de aanwezige soorten en de effecten van de voorgenomen ingrepen op de soorten. Dit onderzoek bestaat uit een veldbezoek en raadpleging van externe bronnen. Veldbezoek Het veldbezoek is een momentopname van de aanwezige flora en fauna. Tijdens het veldbezoek is de planlocatie nauwkeurig onderzocht, waarbij ook gelet werd op sporen en delen of restanten van planten en/of dieren. Het veldbezoek heeft plaatsgevonden op 16 oktober 2019 en is uitgevoerd door ing. M. Visschers. De weersomstandigheden tijdens het veldbezoek waren; droog, 7/8 bewolkt, 13 Celsius en windkracht 1-2 (Bft). Externe bronnen Vaak zijn er al gegevens bekend over een planlocatie en de directe omgeving hiervan. Deze gegevens worden onder andere beheerd in rapporten en naslagwerken en door de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF). Raadpleging van externe bronnen levert vaak nuttige aanvullende informatie op en biedt daarmee een vollediger beeld van de (mogelijk) aanwezige flora en fauna.

Wet natuurbescherming Per 1 januari 2017 zijn drie voormalige wetten; de Flora- en faunawet samen met de Boswet en de Natuurbeschermingswet 1998, vervangen door de Wet natuurbescherming (Wnb). Bevoegdheden zijn met het ingaan van deze wet overgedragen van het rijk naar de provincie. Algemene zorgplicht In de Algemene zorgplicht (art. 1.11) wordt voorgeschreven dat nadelige gevolgen voor flora en fauna voorkomen moet worden. Het uitgangspunt van de Algemene zorgplicht is dat het doden, verwonden, verontrusten of beschadigen van flora en fauna wordt vermeden. Deze zorgplicht geldt voor iedereen. (a) Soortenbescherming De soortenbescherming is opgedeeld in de volgende beschermingsregimes: Vogelrichtlijnsoorten (art. 3.1), Habitatrichtlijnsoorten (art. 3.5) en Andere soorten (art. 3.10). Hierin worden ook rust- en voortplantingsverblijfplaatsen en het functioneel leefgebied beschermd. Bij negatieve effecten op soorten in de specifieke soortenbescherming geldt een ontheffingsplicht. Van de verboden als bedoeld in Andere soorten art. 3.10 eerste lid kan door bevoegd gezag vrijstelling verleend worden voor het opzettelijk doden of vangen van individuen en voor het opzettelijk beschadigen of vernielen van vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen voor bepaalde soorten.

In de verordening Ruimte van de provincie Gelderland is voor de volgende soorten vrijstelling opgenomen in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen: Tabel 1 Vrijgestelde soorten in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen in de provincie Gelderland. Aardmuis Gewone bosspitsmuis Ondergrondse woelmuis Bastaardkikker

Gewone pad

Ree

Bosmuis

Haas

Rosse woelmuis

Bruine kikker Dwergmuis Dwergspitsmuis

Huisspitsmuis Kleine watersalamander Konijn

Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuis Vos

Egel

Meerkikker

Woelrat

(b) Gebiedsbescherming Naast de specifieke soortenbescherming kent Nederland ook gebiedsbescherming, waarbij bepaalde gebieden extra bescherming genieten. Het gaat hier hoofdzakelijk om Natura 2000gebieden en het Natuurnetwerk Gelderland. In deze gebieden mogen in principe geen werkzaamheden binnen de grenzen uitgevoerd worden. Voor werkzaamheden in Natura 2000gebieden is bij mogelijke effecten een Voortoets vereist en binnen het Natuurnetwerk Gelderland

4

geldt het ‘nee, tenzij’-principe. In bepaalde gevallen dient er natuurcompensatie uitgevoerd te worden. Ten aanzien van Natura 2000-gebieden kunnen ook externe effecten als stikstofdepositie en licht- of geluidsuitstraling van invloed zijn. Ten aanzien van het Natuurnetwerk Gelderland geldt dat externe werking geen toetsingskader is. Bij negatieve effecten op beschermde natuurgebieden geldt een ontheffingsplicht. (c) Houtopstanden Houtopstanden onder de Wnb betreffen zelfstandige eenheden van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, met een oppervlakte van 1000 m2 of meer, of een rijbeplanting met meer dan 20 bomen. Het is verboden een houtopstand geheel of gedeeltelijk te vellen of te doen vellen, met uitzondering van het periodiek vellen van griend- of hakhout, zonder voorafgaande melding daarvan bij gedeputeerde staten. Ingeval een houtopstand geheel of gedeeltelijk is geveld, dient deze binnen drie jaar herplant te worden.

Het vellen van houtopstanden is niet meldingsplichtig in het kader van de Wnb als het één van de volgende typen houtopstanden betreft: a) houtopstanden binnen de bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom; b) houtopstanden op erven of in tuinen; c) fruitbomen en windschermen om boomgaarden; d) naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, indien niet ouder dan twintig jaar; e) kweekgoed; f) uit populieren of wilgen bestaande: (1) wegbeplantingen, (2) beplantingen langs waterwegen en/of (3) eenrijige beplantingen langs landbouwgronden; g) het dunnen van een houtopstand; h) uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn bedoeld voor de productie van houtige biomassa, indien zij: (1) ten minste eens per tien jaar worden geoogst, (2) bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per beplantingseenheid, zijnde een aaneengesloten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee meter, en (3) zijn aangelegd na 1 januari 2013. Beoordeling (a) soortenbescherming Op basis van het veldbezoek en de bureaustudie wordt per soortgroep besproken wat de potentie van de planlocatie en de directe omgeving daarvan is en welke effecten daarop te verwachten zijn ten gevolge van de beoogde ontwikkeling.

Voor een aantal van de nationaal beschermde soorten (beschermingsregime ‘Andere soorten’) geldt vrijstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen (zie soortenbescherming). In de voorliggende beoordeling is specifiek gelet op de potentiële aanwezigheid van beschermde soorten waarvoor geen vrijstelling geldt c.q. soorten waarvoor een ontheffingsplicht noodzakelijk is. Vaatplanten In de directe omgeving van de planlocatie is het voorkomen van beschermde vaatplanten niet bekend (NDFF 2009-2019. Gedurende het veldbezoek zijn geen beschermde planten en/of sporen hiervan aangetroffen. Ter plaatse van de planlocatie is slechts sprake van inheemse of aangeplante kruiden zonder beschermde status. Enkele waargenomen soorten betreffen: akkerdistel, grote brandnetel, paarse dovenetel, scherpe boterbloem en zwarte nachtschade. Op de muren van de bebouwing is geen (beschermde) muurvegetatie aangetroffen. Op het plangebied zijn enkele solitaire bomen en struiken aanwezig waaronder: appelbomen, gewone braam en paardenkastanje. De beoogde ontwikkeling leidt niet tot aantasting van beschermde en/of kwetsbare vegetatie. Beschermde planten stellen over het algemeen specifieke eisen aan hun milieu, zoals kalkhoudende schrale grond of stikstofarme blauwe graslanden. De planlocatie is een oud agrarisch perceel met een sterk verstoorde zandbodem.

Gelet op de functie, ligging en het gebruik van het perceel in relatie tot de habitatpreferentie van kwetsbare en zeldzame soorten wordt de aanwezigheid hiervan niet verwacht. Daarnaast zijn beschermde planten niet aangetroffen gedurende het veldbezoek, waarmee negatieve effecten ten aanzien van beschermde vaatplanten derhalve kunnen worden uitgesloten.

5

Grondgebonden zoogdieren Tijdens het veldbezoek zijn, behouden sporen van marterachtigen, geen sporen aangetroffen van (beschermde) zoogdieren. In de omgeving, binnen een straal van 3 km, is onder andere de aanwezigheid van de volgende soorten vastgesteld: aardmuis, bever, bosmuis, bruine rat, das, dwergmuis, egel, gewone bosspitsmuis, haas, huismuis, huisspitsmuis, konijn, mol, ree, rode eekhoorn, rosse woelmuis, steenmarter, tweekleurige bosspitsmuis, veldmuis en vos (Broekhuizen et al., 2016; NDFF 2009-2019). Voor de volgende soorten geldt dat deze beschermd zijn onder de Wet natuurbescherming en geen vrijstelling geldt in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen: bever, das, rode eekhoorn en steenmarter. Door de afwezigheid van potentieel geschikt water in en om de planlocatie kan derhalve de aanwezigheid van de bever worden uitgesloten. Grondgebonden zoogdieren, zoals de das, prefereren een leefomgeving waarin voldoende voedsel, rust- en voortplantingsmogelijkheden aanwezig zijn. Op het plangebied is geen geschikt habitat aanwezig voor de das. Tevens zijn er geen groene structuren binnen het plangebied aanwezig welke de das kan gebruiken als migratieroute van en naar leefgebied. Het is mogelijk (hoewel onwaarschijnlijk) dat de das voorkomt in de omgeving van de planlocatie.

De ontwikkeling leidt echter niet tot aantasting van essentiële habitatonderdelen (foerageergebied/ migratieroutes) en/of verstoring van vaste verblijfplaatsen. Derhalve negatieve effecten ten aanzien van de das worden uitgesloten. Nestbomen zijn van de rode eekhoorn zijn niet waargenomen. Als gevolg van de ontwikkeling worden geen bomen gekapt. Negatieve effecten tan aanzien van de rode eekhoorn zijn derhalve uitgesloten. Marterachtigen zoals steenmarter en de kleine marterachtigen komen in allerlei verschillende habitattypen voor. Het voorkeurshabitat van de steenmarter betreft een kleinschalig parklandschap. De soort wordt voornamelijk aangetroffen nabij steden, dorpen en boerderijen. In het bijzonder heeft de steenmarter een voorkeur voor steenachtige biotopen en schuilplaatsen, zoals steengroeven, rotsige hellingen en gebouwen (Zoogdierverenging Steenmarter, 2019). Daarbij is de aanwezigheid van elementen als groenstroken, heggen, bosjes, greppels en bermen die kunnen dienen als foerageer- en jachtgebied van belang. De kleine marterachtige zoals de bunzing, hermelijn en wezel gebruiken veelal oude holen van konijnen, muizen, ratten en mollen als verblijfplaats (Zoogdiervereniging Bunzing, 2019; Zoogdiervereniging Hermelijn, 2019; Zoogdierenvereniging Wezel, 2019).

Ze maken gebruik van structuurrijke elementen als houtwallen, struwelen, hagen en bosschages om dekking in te vinden. Voornamelijk woelmuizen en woelratten staan op het menu maar ook worden er sporadisch vogels, eieren, insecten, kikkers en jonge konijnen gegeten. Op de planlocatie en in de omgeving zijn meerdere structuren aanwezig die geschikt kunnen zijn als onderdeel van het leefgebied van marterachtigen. Daarnaast zijn in meerdere opstallen en onder overkappingen zijn sporen (pootafdrukken en uitwerpselen) aangetroffen die afkomstig zijn van marterachtige (figuur 4).

Figuur 4

6

Sporen van marterachtigen

Het voorkomen van bunzing, hermelijn of wezel is niet beschreven in de verspreidingsdatabase NDFF. Kleine marterachten zijn moeilijk waar te nemen doordat zij een grotendeel verscholen leven leiden. Het is derhalve mogelijk dat aanwezigheid van deze soorten nog niet is bevestigd in dergelijke databases. Om te bepalen wat de functie is van het plangebied en om te bevestigen of marterachtigen daadwerkelijk gebruik maken van het plangebied is het noodzakelijk aanvullend onderzoek uit te voeren. Gelet op het gebruik van de locatie en de afwezigheid van gunstige migratieroutes en/of afwezigheid geschikt leefgebied in de directe omgeving van de locatie is het aannemelijk dat andere soorten van de Habitatrichtlijn en niet vrijgestelde Andere soorten hoogstens slechts incidenteel op de locatie voorkomen. De planlocatie heeft mogelijk een functie voor algemene soorten. Dit betreft met name egel, konijn, mol en veldmuis. Dergelijke soorten zijn dermate opportunistisch dat in de directe omgeving voldoende vergelijkbaar habitat aanwezig is waar ze zich al dan niet tijdelijk kunnen ophouden. Bovendien geldt voor dergelijke algemene soorten vrijstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen.

Op en rondom de planlocatie zijn, behoudens bovengenoemd, geen holen, nesten of sporen aangetroffen die duiden op de aanwezigheid van beschermde zoogdiersoorten die buiten de Verordening uitvoering Wet natuurbescherming van de provincie vallen (zie Wnb art 3.10). Effecten op beschermde zoogdieren zijn uitgesloten. Vleermuizen Laanvormige bomenrijen, oude bomen met gaten en scheuren, (oude) gebouwen met kieren en spleten en/of structuurrijke groenelementen kunnen een functioneel onderdeel zijn van een vleermuishabitat (BIJ12 kennisdocument Gewone dwergvleermuis, 2017; Limpens et al., 1997; Dietz et al., 2011). In de omgeving is het voorkomen bekend van onder andere: gewone dwergvleermuis, rosse vleermuis en ruige dwergvleermuis (Broekhuizen et al., 2016; Limpens et al., 1997; NDFF 2009-2019). Onder de Wet natuurbescherming zijn alle in Nederland voorkomende vleermuizen als Habitatrichtlijnsoorten beschermd. Als gevolg van de ontwikkeling worden geen bomen gekapt met holten die kunnen dienen als vaste rust- en of verblijfplaats van boombewonende vleermuizen. De te slopen bebouwing is nauwkeurig geïnspecteerd op de aan- dan wel afwezigheid van geschikte invliegopeningen.

Alle gevels en daken van de betreffende bebouwing zijn gecontroleerd op eventuele openingen als open stootvoegen, kierende daklijsten, ontbrekende/scheefliggende pannen, ontbrekende specie en overige gevelafwerkingen die vleermuizen toegang kunnen verlenen tot een open dakruimte, spouwmuur en/of anderszins aanwezige ruimte. Een dergelijke ruimte c.q. verblijfplaats moet voldoen aan een geschikt microklimaat, met een constante (lage) temperatuur, een hoge luchtvochtigheid en weinig invloed van weersomstandigheden. De woning bestaat uit gemetselde muren zonder spouw en draagt een dak bestaande uit riet en golfplaten. Doordat er in de tijd uitbreidingen van de originele bouw hebben plaatsgevonden zijn er potentieel geschikte verblijfplaatsen ontstaan. Potentiele invliegopeningen die naar deze mogelijke verblijfplaatsen leiden zijn zeer beperkt aanwezig. Desalniettemin kan niet worden uitgesloten dat vleermuizen gebruik maken van de woning als vaste rust- en /of verblijfplaats. Schuur D biedt meer potentie voor vleermuisverblijfplaatsen. Dit pand is opgetrokken uit gemetselde muren en draagt een pannendak. De beglazing ontbreekt op enkele plaatsen in het pand. Op de zolder van deze schuur zijn in een rechte lijn onder de nokbalk uitwerpselen aangetroffen (figuur 5).

Deze verspreiding van uitwerpselen atypisch voor bijvoorbeeld muizen waardoor het de aanwezigheid van vleermuizen indiceert. Insectenvleugelresten zoals typerend is voor grootoorvleermuizen zijn echter niet aangetroffen.

7

Figuur 5

Uitwerpselen in en lijn onder de nokbalk van schuur D.

Daarnaast zijn in de gevel op meerdere plaatsen openingen aanwezig (ontbrekend specie en/of scheuren) die leiden naar achterliggende ruimten. En bieden o.a. scheefliggende pannen toegang tot dakruimte (figuur 6).

Figuur 6

Openingen die toegang kunnen verschaffen tot potentiele vaste rust en/of verblijfplaats.

Op basis van de karakteristieken van de bebouwing waaronder de beperkte hoogte, is de potentie voor (massa)winterzwermen uitgesloten. Het is niet uit te sluiten dat de bebouwing op planlocatie gebruikt wordt door vleermuizen die in bebouwing leven zoals gewone dwergvleermuis, laatvlieger en ruige dwergvleermuis. De sloop van de bebouwing kan leiden tot een negatief effect voor verschillende vleermuissoorten. Om dit uit te sluiten is aanvullen onderzoek d.m.v. vijf veldbezoeken tussen april-oktober nodig, waarbij er 3 voorjaarsbezoeken dienen plaats te vinden en 2 najaarsbezoeken (Vleermuisprotocol, 2017). Hoewel het vooralsnog niet bekend is dat vleermuizen de planlocatie gebruiken als vaste rusten/of verblijfplaats bestaat de mogelijkheid dat vleermuizen de planlocatie gebruiken als foerageergebied en/of (in mindere mate) vliegroute. Ten gevolge van de beoogde ontwikkeling worden deze niet aangetast. In de luwte van opgaande vegetatie of bebouwing kunnen vliegbewegingen en foerageeractiviteiten van vleermuizen plaatsvinden. Vleermuizen jagen op insecten waarbij ze opportunistisch gebruik maken van een groot netwerk aan jachtgebieden. De

8

omvang en het gebruik van een gebied alsmede de jachttechniek en prooien verschillen per soort. Gedurende het foerageren verspreiden vleermuizen zich diffuus over het landschap waarbij veelal gebruik wordt gemaakt van bosranden, bomenlanen, oeverzones of andere structuurrijke zones. Tijdens de werkzaamheden kunnen negatieve effecten optreden voor passerende en jagende vleermuizen in de directe omgeving als gevolg van lichtgebruik. Vleermuizen kunnen verblind en daardoor gedesoriënteerd raken als gevolg van felle verlichting. Sterk verlichte locaties worden gemeden door vleermuizen. Tijdens en na de beoogde ontwikkeling dient bij voorkeur geen verlichting te worden toegepast. Bij voorkeur de werkzaamheden uitvoeren tussen zonsopkomst en zonsondergang. Mocht verlichting noodzakelijk zijn wordt vleermuisvriendelijke verlichting geadviseerd. Amfibieën Tijdens het veldbezoek zijn geen amfibieën aangetroffen op de planlocatie. Amfibieën leven in zowel een aquatisch (m.n. lente/zomer) als een terrestrisch (m.n. herfst/winter) habitat. Beide habitatonderdelen dienen op korte afstand van elkaar te liggen. De planlocatie is voor een deel verhard en wordt intensief gebruikt, waardoor veel verstoringen optreden. Tevens is er geen oppervlaktewater aanwezig op de planlocatie.

In de omgeving, binnen een straal van 2 km is de aanwezigheid bekend van de bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad, kleine watersalamander en poelkikker. (Creemers & Van Delft, 2009; NDFF 2009-2019). Voor de poelkikker geldt dat deze beschermd is onder de Wet natuurbescherming en geen vrijstelling geldt in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Echter door de afwezigheid van geschikt habitat kan aanwezigheid van deze soort derhalve worden uitgesloten. Het is niet uit te sluiten dat algemene soorten, zoals de bruine kikker en gewone pad, gedurende de terrestrische (herfst/winter) periode voorkomen binnen de planlocatie. Deze dieren vallen echter onder de vrijstelling voor ruimtelijke ontwikkelingen (zie Wet natuurbescherming). Negatieve effecten op beschermde amfibieën zijn derhalve uitgesloten. Reptielen Reptielen worden niet verwacht op de planlocatie aangezien deze over het algemeen verbonden zijn aan structuurrijke en weinig verstoorde biotopen. In de omgeving, binnen een straal van 2 km, is geen aanwezigheid van reptielen bekend (Creemers & Van Delft, 2009; NDFF 2009-2019). Negatieve effecten op beschermde reptielen zijn derhalve uitgesloten. Vissen Op de planlocatie en binnen de invloedssfeer van de beoogde ontwikkeling bevindt zich geen oppervlaktewater. Negatieve effecten op (beschermde) vissen zijn derhalve uitgesloten.

Insecten, libellen en andere ongewervelden Op de planlocatie zijn gedurende het veldbezoek geen (sporen en/of delen van) beschermde vlinders, libellen of andere ongewervelden aangetroffen. Op de planlocatie zijn geen plantensoorten aangetroffen die specifiek voor een beschermde ongewervelde een waardplant vormen. Ook is er geen sprake van oud hout, zure vennetjes of andere specifieke omstandigheden die duiden op de mogelijke aanwezigheid van beschermde insecten of andere ongewervelden. Negatieve effecten op de soortgroep zijn uitgesloten. Vogels Op de planlocatie en de directe omgeving hiervan zijn tijdens het veldbezoek de volgende soorten waargenomen: spreeuw, vink, bonte specht, houtduif, koolmees, huismus, merel, pimpelmees. Vogels - Jaarrond beschermde nestlocaties (cat. 1 t/m 4) Gedurende het veldbezoek zijn sporen als braakballen, plukplaatsen, horsten, holen of uitwerpselen aangetroffen van soorten met een jaarrond beschermd leefgebied en/of nestlocatie. In meerder schuren zijn sporen van uilen met jaarrond beschermde nesten (kerkuil en steenuil) aangetroffen. De sporen betreffen krijtsporen (in diverse schuren) en braakballen in schuur C figuur 7). Nestlocaties zijn niet waargenomen. Om vast te stellen welke functie het plangebied voor uilen bezit en of de ontwikkeling leidt tot negatieve effecten ten aanzien van uilen, dient aanvullend onderzoek te worden uitgevoerd.

9

Figuur 7

Krijtsporen en braakballen in schuur C.

Er zijn geen nesten aangetroffen in de bomen op en rondom de planlocatie. De aanwezigheid van in bomen broedende soorten als buizerd, sperwer en ransuil kan uitgesloten worden. De sloop en nieuwbouw leidt aannemelijk niet tot afname van geschikt leefgebied van uilen en roofvogelsoorten. Grote gele kwikstaart broedt langs stromende watergangen in dichte vegetatie langs natuurlijke oevers of in kunstwerken als bruggen of stuwen. Voor deze soort is binnen de planlocatie geen functioneel leefgebied aanwezig. Huismussen nestelen hoofdzakelijk onder pannendaken met dakgoot. Geregeld worden ook daken met golfplaten gebruikt. In de directe omgeving van het nest dienen jaarrond groene heggen aanwezig te zijn, alsmede zand, grind, badwater en voldoende foerageergebied (BIJ12 kennisdocument Huismus, 2017). Ten tijde van het veldbezoek zijn huismussen waargenomen op de planlocatie en in de directe omgeving. Op schuur D is een roepende huismus waargenomen. Een dergelijke gedraging indiceert de verdediging van een territorium en/of de aanwezigheid van een nestlocatie. Het dak op deze schuur is potentieel geschikt als nestlocatie. De aanwezigheid van nesten kan derhalve niet worden uitgesloten. Het golfplaten dak op de woning is niet toegankelijk voor mussen doordat deze is dichtgemaakt. De overige bebouwing is niet geschikt als nestlocatie voor huismussen.

De sloop van de bebouwing binnen het plangebied leidt tot zeer beperkte aantasting van groene delen en resulteert niet in afname van essentieel leefgebied. Van aantasting van functioneel leefgebied van de huismus is derhalve geen sprake. Ten aanzien van huismuisnesten dient aanvullend onderzoek te worden uitgevoerd. De gierzwaluw leeft evenals de huismus in de directe omgeving van mensen en broedt tevens als koloniebroeder in gevels en onder (pannen)daken (BIJ12 kennisdocument Gierzwaluw, 2017). De soort is vaak te vinden in woonwijken en is vrij zeldzaam in landelijk gebied. Enkel de bouwstructuur van schuur D is geschikt voor de gierzwaluw. De andere bebouwing is per definitie ongeschikt door de afwezigheid van een juiste aanvliegroute op ten minste 3 m hoogte en afwezigheid van dakbeschot waardoor geen nest geplaatst kan worden. Doordat alleen schuur D beperkte potentie biedt en er in de directe omgeving geen verder bebouwing met potentie aanwezig is, kunnen gierzwaluwen geen contact onderhouden met soortgenoten. Dit contact is cruciaal bij deze koloniebroeder. Hierdoor kan de aanwezigheid van gierzwaluw op de planlocatie uitgesloten worden. Ten aanzien van uilen en huismussen dient aanvullend onderzoek te worden uitgevoerd om vast te stellen wat de functie van de planlocatie is voor deze soorten.

Van overtreding van verbodsbepalingen ten aanzien van jaarrond beschermde nestlocaties en essentiële habitatonderdelen van andere soorten is geen sprake.

10

Vogels - Algemene broedvogels en categorie 5 (beschermde nestlocatie gedurende broedperiode en bij ecologisch zwaarwegende redenen) De planlocatie voorziet in beperkt voedselaanbod en structuurrijke schuilgelegenheden voor algemene soorten. De struiken, bomen en bebouwing vormen voor algemene broedvogels zoals merel, duiven en kleine zangvogels geschikte nestlocaties. Gedurende het broedseizoen zijn de nesten en de functionele leefomgeving van voornoemde soorten beschermd. Het broedseizoen vangt aan onder bepaalde klimatologische omstandigheden en betreft indicatief de periode 15 maart t/m 15 juli. Ten aanzien van algemene broedvogels en categorie 5 soorten kunnen de werkzaamheden worden opgestart buiten het broedseizoen en/of na het ongeschikt maken van de planlocatie. Indien de beoogde werkzaamheden in het broedseizoen worden opgestart dient de locatie voorafgaand aan de werkzaamheden geïnspecteerd te worden door een ter zake deskundige.

Beoordeling (b) gebiedsbescherming De planlocatie maakt geen deel uit van een beschermd gebied en/of locatie betreffende: Natura 2000 en het Natuurnetwerk Gelderland. Op een afstand van circa 3,9 km ligt het Natura 2000gebied ‘Rijntakken’ (figuur 8). Op een afstand van circa 640 m ligt het Natuurnetwerk Gelderland (figuur 9).

Figuur 8

11

De planlocatie ligt op een afstand van 3,9 km tot het Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’ (bron: nationaal Georegister PDOK).

Figuur 9

De planlocatie ligt op een afstand van circa 640 m tot het Natuurnetwerk Nederland/Gelderland/Brabant (bron: nationaal Georegister PDOK).

Ondanks dat de beoogde ontwikkeling buiten een beschermd gebied uitgevoerd wordt, kunnen er nog steeds effecten optreden. Voor een aantal effecten (trillingen, geluid, optische verstoring etc.) geldt dat de afstand tot de omliggende Natura 2000-gebieden per definitie te groot is. Ten aanzien van het Natuurnetwerk Gelderland geldt dat externe werking geen toetsingskader is. Een toename in stikstofdepositie kan een negatief effect sorteren op kwetsbare en gevoelige habitattypen. De beoogde ontwikkeling betreft de sanering alle bestaande bebouwing en de realisatie van twee nieuwe woningen, wat ten opzichte van de huidige situatie mogelijk leidt tot een significante (beperkte) toename in het aantal verkeersbewegingen. De nieuwbouw zal met hogere isolatiewaarden en hoogrenderende stookinstallaties een relatief lage stikstofuitstoot hebben. Ten opzichte van de huidige situatie, doordat een deel van het plangebied de agrarische functie verliest, wordt verwacht dat er sprake zal zijn van een afname in stikstofemissie op het perceel. Gedurende de werkzaamheden kan er een beperkte en tijdelijke toename in stikstofemissie verwacht worden ten gevolge van het gebruik van mobiele werktuigen (het ‘projecteffect’).

Gezien de afname in stikstofemissie, het projecteffect en de relatief beperkte afstand tot Natura 2000-gebieden (3,9 km) zijn negatieve gevolgen voor relevante Natura 2000gebieden niet op voorhand uit te sluiten. Derhalve dient er een AERIUS-berekening uitgevoerd te worden.

Beoordeling (c) houtopstanden Er zijn geen kapwerkzaamheden beoogd op de planlocatie. Mochten er toch kap- of rooiwerkzaamheden plaatshebben, vallen deze onder type b. Het kappen/verwijderen van houtopstanden op de planlocatie is derhalve niet meldingsplichtig in het kader van de Wet natuurbescherming.

12

Conclusies Samenvatting (a) Soortenbescherming De planlocatie heeft behoudens mogelijk marterachtigen, vleermuizen, uilen en huismussen geen essentiële betekenis voor beschermde soorten. Er dient aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden naar de volgende soorten of soortgroepen: marterachtigen, vleermuizen, uilen en huismussen. De planlocatie is mogelijk geschikt leefgebied voor algemene zoogdieren, foeragerende vleermuizen, amfibieën, insecten en broedvogels welke niet beschermd zijn (behoudens de Algemene zorgplicht) onder de Wet natuurbescherming. (b) Gebiedsbescherming De planlocatie maakt geen onderdeel uit van een Natura 2000-gebied of het Natuurnetwerk Gelderland. Gelet op de aard van de werkzaamheden, de afstand tot de gebieden en de beoogde situatie is van externe werking op omliggende Natura 2000-gebieden geen sprake. Een Voortoets en/of ‘nee, tenzij’-toets is niet noodzakelijk. (c) Houtopstanden Op de planlocatie zijn geen houtopstanden aanwezig waarvoor bij kap een meldingsplicht geldt in het kader van de Wet natuurbescherming.

+

-

-

-

+/-

-

-

n

n

n

broedvogels (j)

Geschikt habitat Vogelrichtlijnsoort

broedvogels (a)

vissen

reptielen

amfibieën

Soortenbescherming - = ongeschikt + = geschikt n (nee)/ j (ja) / m (maatregelen)

vaatplanten

Legenda

vleermuizen

Overzicht van de functie van het plangebied voor beschermde flora en fauna en ook de verwachtte effecten naar aanleiding van de beoogde ingrepen en de eventueel daarop te nemen vervolgstap. grondgebonden zoogdieren

Tabel 2

+

+

n

j

Geschikt habitat Habitatrichtlijnsoort

-

-

Geschikt habitat Andere soort

-

+

Soortspecifiek onderzoek noodzakelijk

n

j

Gebiedsbescherming

afstand

effecten

nader onderzoek

Natura 2000

3,9 km

mogelijk

AERIUS

Natuurnetwerk Gelderland

640 m

geen

n.v.t.

Houtopstanden

aanwezig

kap

melding

Struiken

ja

nee

n.v.t.

Bomen

ja

nee

n.v.t.

j

Uitvoerbaarheid De beoogde ontwikkeling leidt (met voorbehoud ten aanzien van marterachtigen, vleermuizen, uilen, huismussen en de AERIUS-berekening) niet tot aantasting van beschermde natuurwaarden en/of beschermde gebieden. Voorafgaand aan de werkzaamheden dient met aanvullend onderzoek te worden vastgesteld of de te slopen bebouwing een relevante functie heeft voor marterachtigen, vleermuizen, uilen en huismussen. Mogelijk dient in het verlengde hiervan een ontheffing te worden aangevraagd. Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden dient rekening te worden gehouden met de (mogelijke) aanwezigheid van foeragerende vleermuizen en algemene broedvogels. Voor deze soorten dienen eventueel maatregelen te worden getroffen om effecten te voorkomen. De aanwezigheid van beschermde soorten en hun leefgebied vormen geen bezwaar voor de beoogde ontwikkeling (vrijstellingsbesluit). Gezien het voorgaande onderzoek is er geen reden om aan te nemen dat eventueel benodigde ontheffingen, mits de juiste maatregelen worden getroffen en een wettelijk belang kan worden aangevoerd, niet verkregen zouden kunnen worden.

13

Conclusie De beoogde ontwikkeling leidt, mits er geen negatieve effecten blijken uit aanvullende onderzoeken, AERIUS-berekening en enkele algemene maatregelen worden getroffen ten aanzien van de Algemene zorgplicht en algemene broedvogels, niet tot overtreding van de Wet natuurbescherming. De conclusie is dan ook dat de ontwikkeling aan de Hogeweg 4 te Horssen uitvoerbaar is zoals bepaald in de Wro (art. 3.1.6 Bro).

Vervolgstappen • Ten aanzien van marterachtigen dient er een aanvullend onderzoek te worden uitgevoerd naar de aanwezigheid en het gebruik van de bebouwing en de planlocatie. Het onderzoek richt zich met name op steenmarter. Het aanvullende onderzoek dient te worden uitgevoerd gedurende 6 weken tussen april t/m augustus óf gedurende 12 weken tussen september en maart met behulp van cameraval, marterbox, sporenbuis, en/of nestkast (conform de Handreiking Kleine Marterachtigen, 2017) • Voor de beoogde ontwikkeling dient aanvullend onderzoek naar vleermuizen uitgevoerd te worden. Een aanvullend onderzoek naar vleermuizen wordt uitgevoerd middels vijf gerichte veldbezoeken in de periode 15 april t/m 30 september. De planlocatie heeft potentie voor zomer-, kraam- en paarverblijfplaatsen van gewone dwergvleermuis, laatvlieger en ruige dwergvleermuis. • Ten aanzien van uilen dient er een aanvullend onderzoek uitgevoerd te worden naar de aanof afwezigheid van rust en/of verblijfplaatsen of overige functionele onderdelen van het leefgebied op de planlocatie. Het aanvullende onderzoek betreft 3 gerichte veldbezoeken in de periode 1 februari t/m 30 april (optimaal 15 februari t/m 15 april). Het aanvullende onderzoek betreft gerichte veldbezoeken in de avondschemer, vanaf een halfuur na zonsondergang tot middernacht.

De inventarisatie vindt plaats door het afspelen van roepgeluiden middels een geluidsdrager, inspectie van de verblijfplaats(en), zichtwaarnemingen en navraag bij betrokken en/of relevante instanties. • Voor de beoogde ontwikkeling dient aanvullend onderzoek naar huismus uitgevoerd te worden. Een aanvullend onderzoek naar huismus wordt uitgevoerd middels twee gerichte veldbezoeken in de periode 1 april t/m 15 mei of middels vier gerichte veldbezoeken in de periode 10 maart t/m 20 juni. Een technische inspectie wordt uitgevoerd middels het lichten van dakpannen en inventariseren van nestlocaties buiten het broedseizoen, tussen 15 september en 1 maart. Bij een technische inspectie bestaat er de kans dat oude nesten ook meegenomen worden. • Voor de beoogde ontwikkeling dient rekenkundig inzichtelijk te worden gemaakt of er sprake is van een verhoging van stikstofdepositie binnen kwetsbare habitats van Natura 2000gebieden. Dit kan middels de AERIUS calculator.

Te treffen maatregelen • Tijdens de werkzaamheden moet voorzichtig worden gehandeld met alle voorkomende flora en fauna (Algemene zorgplicht). • Wanneer ondanks zorgvuldig handelen, onderzoek en advies schade lijkt te ontstaan voor beschermde flora en fauna, dient direct contact opgenomen te worden met een ter zake deskundige. • Alle aanwezige vegetatie of bodemmateriaal (takken, stronken) gefaseerd verwijderen. Dit om bodembewonende dieren de kans te bieden in de nabijgelegen omgeving een ander leefgebied te benutten. • Er wordt gelegenheid gegeven aan dieren, die tijdens de werkzaamheden worden gevonden, te vluchten of zich te verplaatsen naar een schuilplaats buiten het bereik van de werkzaamheden. • De planlocatie tijdens de werkzaamheden en in de nieuwe situatie bij voorkeur niet verlichten en in de periode april-oktober de werkzaamheden tussen zonsopgang en zonsondergang uitvoeren (buiten schemerperiodes). Mocht verlichting noodzakelijk zijn hierbij een

14

vleermuisvriendelijke verlichtingswijze toepassen (amberkleurig nederwaarts richten, toepassen geconvergeerde lichtbundel).

licht,

lichtbundel

• Mogelijke overwinteringslocaties van amfibieën (vorstvrije structuren als stenenstapels, houtwallen, dichte struwelen etc.) dienen verwijderd of ongeschikt gemaakt te worden buiten de overwinteringsperiode oktober – april. • De werkzaamheden opstarten/uitvoeren buiten het broedseizoen van vogels (medio maart t/m medio juli). Als de werkzaamheden in het broedseizoen worden uitgevoerd dient voor de aanvang door een ter zake deskundig gecontroleerd te worden of er broedvogels aanwezig zijn. E.e.a. op aanwijzing van deskundige. Als dit niet mogelijk is dienen de potentiële nestlocaties buiten het broedseizoen ongeschikt gemaakt te worden.

Literatuur BIJ12, 2017. Kennisdocument Gewone dwergvleermuis Pipistrellus pipistrellus, versie 1.0. Publicatie: BIJ12, Utrecht. BIJ12, 2017. Kennisdocument Gierzwaluw Apus apus, versie 1.0. Publicatie: BIJ12, Utrecht. BIJ12, 2017. Kennisdocument Huismus Passer domesticus, versie 1.0. Publicatie: BIJ12, Utrecht. BIJ12, 2017. Kennisdocument Steenuil Athene noctua, versie 1.0. Publicatie: BIJ12, Utrecht. Bouwens, S (Zoogdiervereniging). 2017. Handreiking Kleine Marters in relatie tot soortenbescherming. Den Bosch Broekhuizen, S., K. Spoelstra, J.B.M. Thissen, K.J. Canters & J.C. Buys (redactie) 2016. Atlas van de Nederlandse zoogdieren. – Natuur van Nederland 12. Naturalis Biodiversity Center & EIS Kenniscentrum Insecten en andere ongewervelden, Leiden. Creemers, R.C.M & J.J.C.W. van Delft (RAVON) (redactie), 2009. De amfibieën en reptielen van Nederland. -Nederlandse fauna 9. Nationaal Natuurhistorisch Museum Naturalis, European Invertebrate Survey - Nederland, Leiden. Diepenbeek, A., 1999. Veldgids Diersporen. KNNV Uitgeverij 5e druk 2015, Zeist. Dietz, C., O. von Helversen, D. Nill & P.H.C. Lina, 2011. Vleermuizen: alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika: biologie, kenmerken en bedreigingen. Tirion Natuur, Utrecht. Limpens, H., K. Mostert & W. Bongers, 1997. Atlas van de Nederlandse vleermuizen. Onderzoek naar verspreiding en ecologie. KNNV Uitgeverij, Utrecht.

Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus, Zoogdiervereniging, 2017 Vleermuisprotocol 2017, maart 2017. www.netwerkgroenebureaus.nl en www.zoogdiervereniging.nl

Geraadpleegde websites www.arcgis.com www.bij12.nl www.gldanders.planoview.nl/planoview/ www.nationaalgeoregister.nl www.natura2000.eea.europa.eu www.ndff.nl www.ravon.nl www.ruimtelijkeplannen.nl www.synbiosys.alterra.nl www.verspreidingsatlas.nl www.vleermuisprotocol.nl www.wilde-planten.nl www.zoogdiervereniging.nl

15

We hopen u met deze rapportage voldoende te hebben geïnformeerd. Mochten er desondanks vragen zijn kunt u vrijblijvend contact opnemen. Met vriendelijke groet,

Blom Ecologie B.V., ing. M.J. Visschers Auteur

Blom Ecologie B.V., ing. C.J. Blom Collegiale toets

Bijlage 1 Fotografische impressie Bijlage 2 Vervolgstappen Wet natuurbescherming

© BLOM ECOLOGIE B.V. ZANDWEG 46A - 4181 PM WAARDENBURG Niets uit deze rapportage mag zonder schriftelijke toestemming van de opdrachtgever en Blom Ecologie B.V. worden gebruikt door derden. Onder gebruik worden alle vormen van kopie, openbaarmaking en elke andere toepassing begrepen. Deze rapportage mag alleen gebruikt worden voor het doel waarvoor het is samengesteld. Blom Ecologie B.V. is niet aansprakelijk voor schade die voortkomt uit toepassing van de resultaten van werkzaamheden en/of gegevens verkregen van Blom Ecologie B.V.

16

Bijlage 1 Fotografische impressie

17

Figuur 1

De planlocatie is gelegen aan de Hogeweg 4 te Horssen. De omgeving kan worden aangemerkt als landelijk.

Figuur 2

Op de planlocatie zijn een woonhuis en diverse agrarische opstallen gesitueerd. Behoudens een siertuin en enkele solitaire bomen is rondom voornamelijk agrarisch grasland gesitueerd.

18

Figuur 3

De initiatiefnemers zijn voornemens alle agrarisch opstellen te saneren ten behoeve van de realisatie van twee woningen.

Figuur 4

Het perceel is in het verleden in gebruik geweest ten behoeve van agrarische activiteiten.

19

Figuur 5

Momenteel vindt er geen bewoning of (agrarische) bedrijfsvoering plaats op het perceel.

Figuur 6

De solitaire boen op de planlocatie blijven behouden in de nieuwe bomen.

Bijlage 2 Vervolgstappen Wet natuurbescherming Als uit het oriënterend onderzoek is gebleken dat effecten op beschermde soorten naar aanleiding van de beoogde ingreep niet uitgesloten zijn, dient een vervolgonderzoek te worden uitgevoerd. Uit dit vervolgonderzoek blijkt of desbetreffende soort aanwezig is en welke functie de planlocatie al dan niet heeft voor de soort. Met onderstaand stappenplan, overgenomen uit ‘Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’ van het Ministerie van Economische Zaken, wordt inzichtelijk gemaakt welke consequenties dit heeft voor het project.

20

Stap 4b. Is er sprake van een wettelijk belang? Vogelrichtlijnsoort In het kader van de Vogelrichtlijn zijn een aantal belangen waarvoor een ontheffing kan worden aangevraagd. De beoogde ingreep/ontwikkeling dient een dergelijk belang te dienen (Schema 4b ja/nee). De belangen zijn onderstaand weergeven (conform Wet natuurbescherming art. 3.3, lid 4b).

Habitatrichtlijnsoort In het kader van de Habitatrichtlijn zijn een aantal belangen waarvoor een ontheffing kan worden aangevraagd. De beoogde ingreep/ontwikkeling dient een dergelijk belang te dienen (Schema 4b ja/nee). De belangen zijn onderstaand weergeven (conform Wet natuurbescherming art. 3.8, lid 5b).

21

Andere soort Ten aanzien van Andere soorten zijn een aantal belangen waarvoor een ontheffing kan worden aangevraagd. De beoogde ingreep/ontwikkeling dient een dergelijk belang te dienen (Schema 4b ja/nee). De belangen zijn onderstaand weergeven (conform Wet natuurbescherming art. 3.10, lid 2).

22

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=5d5fe678-1b18-4b26-988b-6829805498d4