Bijlage 1 Zienswijzenota zonnepark Oude Weide - geanonimiseerd.pdf
Tekst van het document
Zienswijzenota gemeenteraad Druten Datum
12 november 2021
Aan
Gemeenteraad Druten
Van
Mr. J.N. Gerritsen Beantwoording zienswijzen weigering VVGB zonnepark Oude Weide
Betreft
Nr.
Reclamant
1.
Inwoner 1
2.
Ontvangstdatum
Ontvankelijk
30 augustus 2021
Ja
30 augustus 2021
Ja
Rechtsom
3.
Inwoner 2
1 september 2021
Ja
4.
Achmea
31 augustus 2021
Ja
Reclamant
Samenvatting
Beantwoording
Conclusie zienswijze
1.
i. De opbrengst grondverkoop aan Solisparks Oude Weide is door
Mest vanaf het perceel waar de aanvraag omgevingsvergunning
reclamant 1 geherinvesteerd in voorzieningen op de bedrijfslo-
voor het zonnepark op ziet, werd en wordt vervoerd met een tank-
catie aan de Laarstraat van reclamant 1, zodat een deel van de
wagen over de Maas en Waalweg en grasafvoer bij grasoogst via de
bedrijfsactiviteiten aan de Distelbergsestraat zou kunnen wor-
Van Heemstraweg. Het is dan ook niet aannemelijk dat er (met regelmaat) transportbewegingen plaatsvonden en plaatsvinden vanaf
1
Ongegrond
Zienswijzenota gemeenteraad Druten den verplaatst en gestaakt. Op deze manier zouden de transport-
het perceel naar het dorp Afferden, laat staan dat sprake zou zijn
bewegingen voor de inwoners van Afferden kunnen worden ge-
van overlast als gevolg hiervan voor de inwoners van het dorp.
halveerd; deze transportbewegingen zorgen voor veel overlast. Bovendien vormen beslissingen in de bedrijfsvoering van bedrijven De gemeenteraad trekt zich de belangen van de inwoners van
gevestigd in de omgeving van het voor het zonnepark beoogde per-
Afferden bij de halvering van de transportbewegingen onvol-
ceel geen belangen die meewegen in de beoordeling van de aan-
doende aan en betrekt deze ten onrechte niet in de afweging
vraag omgevingsvergunning voor zonnepark Oude Weide en geldt
rondom de VVGB.
als uitgangspunt dat er beslist moet worden op de aanvraag omgevingsvergunning zoals deze is ingediend (vgl. ABRvS 29 juli 2020 ECLI:NL:RVS:2020:1830). Aanpassingen in de bedrijfsactiviteiten in de omgeving, waaronder transportbewegingen, staan los van deze aanvraag, zodat deze buiten beschouwing blijven bij de beoordeling van de vraag of de omgevingsvergunning voor zonnepark Oude Weide verenigbaar is met de goede ruimtelijke ordening.
1.
ii. Het belang van de bedrijfsvoering van reclamant 1 – betref-
Het bedrijfsbelang van reclamant 1 speelt een rol als ‘onderdeel van
fende een bedrijf dat al generaties in de gemeente Druten is ge-
de omgeving’ in de goede ruimtelijke orde-afweging van de aan-
vestigd – met betrekking tot Zonnepark Oude Weide is buiten
vraag omgevingsvergunning van het zonnepark. Het financieel-be-
beschouwing gelaten in de afweging rondom de VVGB het zon-
drijfsmatige belang en het feit dat het bedrijf van reclamant 1 al ge-
nepark.
ruime tijd ter plaatse gevestigd is, vormen geen belangen die in deze
Ongegrond
ruimtelijke afweging plegen te worden betrokken. 2.
i. In reactie op ad 1 weigering ovvgb
Op grond van artikel 3.1.6. lid 1 onder e Bro jo. artikel 5.20 Bor bevat
Op grond van artikel 6.5 tweede lid van het Bor, kan de VVGB
een omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan
slechts worden geweigerd in het belang van een goede ruimte-
een beschrijving van de wijze waarop burgers en maatschappelijke
lijke ordening en niet vanwege het feit dat omwonenden onvol-
organisaties zijn betrokken bij de voorbereiding van het besluit.
doende en te laat zouden zijn betrokken bij het project door initiatiefnemer.
De gemeente Druten hanteert participatiebeleid inhoudende dat van een initiatiefnemer specifieke inspanningen worden verlangd, gericht op het informeren van omwonenden en het verwerven of 2
Ongegrond
Zienswijzenota gemeenteraad Druten vergroten van het maatschappelijk draagvlak voor de gewenste ontwikkeling. In dit kader zij verwezen naar de Routekaart Energieneutraal Druten 2040 en in het bijzonder naar de Bijlage E, de ‘Gelderse Tien’ (het Gelderse Model voor wind- en zonneontwikkeling dat als leidraad dient voor bij de selectie van locaties voor wind- en zonneenergie) die van toepassing wordt verklaard. In deze Gelderse Tien is onder meer opgenomen: “5. Elk plan dient een ruimtelijk beeldkwaliteitsplan en een participatieplan te bevatten. Een participatieplan gaat zowel over procesparticipatie - waarom, waar, onder welke voorwaarden - als over financiële participatie: verdeling van lasten én lusten met de omgeving. 6. Het terugvloeien van de opbrengsten in de omgeving, zeggenschap over de wijze waarop dat gebeurt en eventueel (mede-)eigenaarschap zijn essentieel voor de acceptatie van wind- en zonneparken. Uitgangspunten zijn:
een faire vergoeding voor direct omwonenden;
een bijdrage aan een omgevingsfonds, waarvan de reikwijdte, hoogte en bestedingsdoelen de uitkomst zijn van het participatieproces met de omgeving;
het recht van bewoners en lokale of regionale maatschappelijke organisaties om voor minimaal 50% mede-ontwikkelaar en -eigenaar te worden. Voorwaarde is daarbij dat zij financieel en organisatorisch een volwaardige bijdrage leveren;
een bijdrage aan de lokale en regionale werkgelegenheid door dit bij het vergeven van opdrachten als één van de selectiecriteria te laten meewegen;
3
Zienswijzenota gemeenteraad Druten
een gezonde business case voor de grondeigenaar en ontwikkelaar.”
Daarnaast volgt uit de Leidraad Zonne-energie Gemeente Druten d.d. maart 2020 – zoals reclamant 2 zelf ook aanhaalt – Bij punt 3.2a op pagina 11: “De initiatiefnemer informeert de omgeving en faciliteert de procesparticipatie actief en in een vroegtijdig stadium.” Volgens vaste rechtspraak geldt weliswaar (vgl. ABRvS 27 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2015:1702) dat de omstandigheid dat geen maatschappelijk draagvlak bestaat, niet betekent dat een bestemmingsplan (of een omgevingsvergunning in afwijking daarvan) niet in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening, maar dat neemt niet weg dat, bijvoorbeeld op grond van gemeentelijk beleid, van een initiatiefnemer kan worden verlangd dat hij inspanningen verricht die zijn gericht op (onder meer) het vergroten van maatschappelijk draagvlak. Als de initiatiefnemer een dergelijke verplichting niet nakomt, kan dat (wél) een reden zijn om de gevraagde medewerking aan de betreffende ruimtelijke ontwikkeling niet te verlenen. (Vgl. ook ABRvS 1 april 2020, ECLI:NL:RVS:2020:958, BR 2020, 53, m.nt. K. Meijering & S.M. Schipper). Als er gemeentelijk beleid is wat betreft de te verrichten inspanningen om draagvlak te genereren en als dat beleid niet voldoende is nageleefd, kan dat een reden zijn om de medewerking aan de ruimtelijke ontwikkeling niet te verlenen.
4
Zienswijzenota gemeenteraad Druten 2.
ii. In reactie op ad 1 weigering ovvgb
Uit het verslag van het participatieproces, als bijlage 9 toegevoegd
De omwonenden zijn wel degelijk betrokken bij het project en
aan de ruimtelijke onderbouwing (p.3), volgt dat individuele ge-
hebben ook invloed gehad op de vormgeving van het project. De
sprekken met (direct-)omwonenden zijn gevoerd op basis van het
landschappelijke inpassing is op basis van hun wensen op meer-
ingediende plan. Tijdens de gesprekken met omwonenden is het
dere belangrijke onderdelen aangepast.
landschapsplan verder uitgewerkt. Er wordt vermeld dat omwonen-
Ongegrond
den een doorslaggevende stem in de uitwerking van het landIn dit kader wordt door reclamant verwezen naar bijlage I met
schapsplan krijgen.
daarin een mailwisseling met omwonenden en een verslag van het participatieproces.
De ‘Gelderse Tien’ (Routekaart Energieneutraal Druten 2040, Bijlage E) stelt als eis: “Een participatieplan gaat zowel over procesparticipatie - waarom, waar, onder welke voorwaarden - als over financiële participatie: verdeling van lasten én lusten met de omgeving” en – zoals eveneens expliciet door reclamant 2 benoemd – schrijft de Leidraad Zonne-energie Gemeente Druten d.d. maart 2020 vroegtijdige procesparticipatie voor. Uit het verslag van het participatieproces volgt alleen dat de omwonenden zijn betrokken bij het ingediende landschapsplan en het verder uitwerken daarvan, terwijl op basis van de Gelderse Tien volgt dat procesparticipatie inhoudt dat men mee moet kunnen praten over ‘waar’ het zonnepark komt en waarom (daar) en niet alleen achteraf onder welke voorwaarden. Bovendien was het landschapsplan – zij het in concept – reeds ingediend op het moment dat het gesprek met de omwonenden werd aangegaan. Hieruit volgt in de visie van de raad dat de omwonenden te laat zijn betrokken bij de landschappelijke inpassing van het project.
2.
iii. In reactie op ad 2 weigering ovvgb
Uit jurisprudentie volgt weliswaar in het algemeen dat de omstandigheid dat niet iedere omwonende tevreden wordt gesteld, niet 5
Ongegrond
Zienswijzenota gemeenteraad Druten Volgens reclamant betekent het enkele feit dat een aantal bewo-
betekent dat er in de omgeving onvoldoende draagvlak is voor het
ners aan de Scharenburg en Oude Weisestraat zich niet kunnen
realiseren van een zonnepark (ABRvS 1 april 2020, ECLI:NL:RVS:
vinden in het project, niet betekent dat er onvoldoende draag-
2020:958, BR 2020, 53, m.nt. K. Meijering & S.M. Schipper).
vlak zou zijn op grond waarvan de vergunning zou moeten worden geweigerd.
In het onderhavige geval is de ontevredenheid evenwel breder gedragen onder direct omwonenden (onder wie reclamanten onder 3
In dit kader wijst reclamant op de visie van de minister over zgn.
en 4)
‘burenplanologie’: dit is volgens de minister in strijd met het recht, omdat hiermee wordt miskend dat het bevoegd gezag ,
Van zgn. ‘burenplanologie’ is geen sprake op het moment dat het
met toepassing van de beoordelingsregels, heeft te beslissen op
bevoegd gezag erop toeziet dat voldoende inspanningen zijn ver-
ingekomen aanvragen en dat deze verantwoordelijkheid niet kan
richt om draagvlak onder omwonenden te creëren.
worden afgeschoven op omwonenden. Zie verder beantwoording punt 2.ii. 2.
iv. In reactie op ad 3,4,5 weigering ovvgb
iv. a) & b):
Reclamant zet uiteen waarom er geen nadelige invloed is van de
Reclamant redeneert dat indien de grond op het beoogde perceel
zonnepanelen in het grondwaterbeschermingsgebied. Daartoe
niet meer bemest wordt en er geen gewasbeschermingsmiddelen
beschrijft reclamant eventuele risico’s met bijbehorende mitige-
meer zullen worden ingezet, het plaatsen van de zonnepanelen al-
rende maatregelen. Uitgangspunt ex artikel 2.37 omgevingsver-
daar geen groter risico vormt dan de situatie waarin bemest werd
ordening provincie Gelderland is dat een nieuwe ontwikkeling
en daarmee wordt voldaan aan artikel 2.37 van de omgevingsveror-
geen groter risico mag vormen voor de kwaliteit van het grond-
dening van de provincie Gelderland.
water dan de huidige situatie. De raad is van mening dat wel degelijk grotere risico’s in het leven zullen worden geroepen in geval van plaatsing van de zonnepanelen a) Aan artikel 2.37 is in de eerste plaats voldaan doordat op het
(met name voor het drinkwater) ten opzichte van de wijze van ge-
perceel van zonnepark Oude Weide de afgelopen 20 jaar onder
bruik van het perceel de afgelopen 20 jaar. De raad meent dat de
andere maïs is verbouwd en de grond derhalve is bemest en er
schadelijkheid van het gebruik in de afgelopen jaren genuanceerd
gewasbeschermingsmiddelen zijn ingezet. Het nieuwe gebruik
moet worden:
van het perceel vormt als nieuwe ontwikkeling derhalve geen
-
groter risico ten opzichte van de voorafgaande situatie.
In de eerste plaats wordt mest opgenomen door planten en komt dit niet terug in grond- of drinkwater.
6
Ongegrond
Zienswijzenota gemeenteraad Druten -
Op het perceel waarop het merendeel van de afgelopen ja-
b) Daarnaast zal het zonnepark niet zorgen voor een aantasting
ren maïs verbouwd is, zijn – in de tweede plaats – niet of
van het bodemleven, maar zal het juist een boost geven aan de
nauwelijks gewasbeschermingsmiddelen ingezet.
biodiversiteit. Voort volgt de raad reclamant niet in de beweerdelijke boost die het c) verder zullen eventuele risico’s volledig worden weggenomen
zonnepark moet geven aan de biodiversiteit. In dit kader wordt ver-
of anders erg beperkt. Zo is het volgens reclamant niet aanneme-
wezen naar verschillende wetenschappelijke publicaties (zie voet-
lijk dat er een onacceptabele hoeveelheid zink uitloogt uit de dra-
noten 1 & 2). De panelen dekken de bodem af, waardoor de foto-
gers.
synthese wordt beïnvloed en daardoor de productie van organisch materiaal in de bodem. Herstel van het bodemprofiel neemt veel
d) de provincie Gelderland en Vitens hebben geen bezwaren te-
tijd in beslag. Ook de opstelling van de zonnepanelen is van invloed
gen het zonnepark. Het is volgens reclamant onjuist dat de ge-
op de bodemkwaliteit: op basis van de grotere negatieve impact op
meenteraad, die geen bevoegd gezag is voor grondwaterbe-
de bodem onder panelen, heeft een zonnepark in zuid opstelling de
schermingsgebieden, ongemotiveerd en in weerwil van de feiten
voorkeur boven een zonnepark in oost-west opstelling, zoals waar-
stelt dat er teveel onduidelijkheden zijn en er mogelijk risico’s
van sprake is in het onderhavige geval.1 Voorts zal het reinigend ver-
zijn. Temeer omdat er wel een VVGB is afgegeven voor zonne-
mogen van bodem en grondwatersysteem bij zonneparken worden
park Larendeel, dat in hetzelfde grondwaterbeschermingsgebied
aangetast als gevolg van de lagere biomassa (schimmels en bacte-
ligt met als enige verschil dat het project Larendeel een zuid-op-
riën) en kortere verblijftijden van water en opgeloste stoffen.2 c):
1
‘Zonneparken en bodemafdekking, trade-offs of win-win bij energieopwekking en bodemfuncties?’ door co-auteurs: L. Kok MSc., projectmedewerker duurzame ontwikkelingbij het RIVM; Dr. N. van Eekeren, senior onderzoeker bij het Louis Bolk Instituut; Prof. Dr. W.H, van der Putten, afdelingshoofd Terrestrische Ecologie bij het NIOO-KNAW en Hoogleraar Functionele Biodiversiteit bij WUR; Ir. G.J. van den Born, beleidsonderzoeker bij het P8L; Drs. A.J. Schouten, bodemonderzoeker bij het RIVM en Dr. M. Rutgers, bodemonderzoeker bij het RIVM en zie ook Rubisco of PV, isn’t that the question?, Hoe grondgebonden zonneparken effecten hebben op bodem en grondwater, door co-auteurs: Dr. M. Rutgers, projectcoördinator en onderzoeker bij het centrum Duurzaamheid, Milieu en Gezondheid van het RIVM; Drs. T. Schouten, onderzoeker bij het centrum Duurzaamheid, Milieu en Gezondheid van het RIVM en Ir. I. Beekman, MPM, afdelingshoofd bij het centrum Milieukwaliteit van het RIVM, p. 15, nr. 17. 2
Rubisco of PV, isn’t that the question?, Hoe grondgebonden zonneparken effecten hebben op bodem en grondwater, door co-auteurs: Dr. M. Rutgers, proiectcoördinator en onderzoeker bij het centrum Duurzaamheid, Milieu en Gezondheid van het RIVM; Drs. T. Schouten, onderzoeker bij het centrum Duurzaamheid, Milieu en Gezondheid van het RIVM en Ir. I. Beekman, MPM, afdelingshoofd bij het centrum Milieukwaliteit van het RIVM, p. 14, nr. 10. 7
Zienswijzenota gemeenteraad Druten stelling hanteert en zonnepark Oude Weide een oost-west op-
De raad acht het niet aannemelijk dat alle risico’s – zoals reclamant
stelling. Hierbij oppert reclamant een aanpassing van het project
stelt – zullen worden weggenomen, zoals het risico dat bij regenval
naar een zuid-opstelling en verwijst hiertoe naar Bijlage II.
(en zeker in geval van een beschadiging aan de panelen) zware metalen zullen kunnen vrijkomen vanuit de zonnepanelen en zo in het grondwater/drinkwater terecht kunnen komen.3 d): De raad is de bevoegde instantie als het aankomt op het al dan niet afgeven van een VVGB en van deze bevoegdheid maakt zij gemotiveerd gebruik. Het college is gehouden te beslissen op de aanvraag omgevingsvergunning zoals deze is ingediend, zodat de raad dient te beslissen of aan díe aanvraag omgevingsvergunning planologische medewerking wordt verleend of niet. Voor de geopperde aanpassing van het project door reclamant (de andere opstelling van de zonnepanelen), zal een nieuwe vergunningaanvraag moeten worden ingediend. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, in onder meer de uitspraken van 21 augustus 2013, ECLI:NL:RVS:2013:793 en 27 november 2013, ECLI:NL:RVS: 2013:2139, moet bij de totstandkoming van besluiten op aanvraag die ingevolge artikel 3.10 van de Wabo worden voorbereid met de uniforme openbare voorbereidingsprocedure, zoals neergelegd in afdeling 3.4 van de Awb, in beginsel op de aanvraag worden beslist zoals die is ingediend en met het ontwerp van het besluit ter inzage is gelegd. Na het ter inzage leggen van het ontwerpbesluit is het niet
3
https://www.welt.de/wirtschaft/article176294243/Studie-Umweltrisiken-durch-Schadstoffe-in-Solarmodulen.html en zie ook ‘Zonneparken natuur en landbouw’, een onderzoek uitgevoerd door Wageningen Environmental Research in opdracht van en gefinancierd door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, in het kader van het Beleidsondersteunend onderzoekthema ‘Ecologische Basiskwaliteit Land’ (projectnummer BO-43-021.01-024), Rapport 2945 ISSN 1566-7197, Wageningen, april 2019, pagina 23. 8
Zienswijzenota gemeenteraad Druten meer geoorloofd de aanvraag nog te wijzigen en aan te vullen zonder dat een nieuwe ontwerpbesluit ter inzage wordt gelegd, tenzij de wijziging van ondergeschikte aard is dan wel aannemelijk is dat daardoor geen derden worden benadeeld (vgl. ook ABRvS 3 maart 2021, ECLI:NL:RVS:2021:443, m.nt. A. Collignon). Of een wijziging van een bouwplan al dan niet van onderschikte aard is, wordt naar vaste rechtspraak (vgl. bijv. ABRvS 2 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:554, r.o. 2.2) beoordeeld aan de hand van de volgende criteria: -
de aard en omvang van de wijzigingen, zowel op zichzelf beschouwd als (met name) in relatie tot het gehele bouwplan en de omgeving;
-
het al dan niet wijzigen van de uiterlijke verschijningsvorm van het gehele bouwplan;
-
de ruimtelijke uitstraling van de wijzigingen.
Bij een zuid-opstelling is sprake van een stijler aflopende hellingshoek; daardoor zijn i) de afstand tussen de rijen panelen en ii) het zicht op de achterkanten/onderkanten van de tafels belangrijk aandachtspunten en verschillen ten opzichte van de oorspronkelijke opstelling; Een wijziging van de oostwest-opstelling naar de zuid-opstelling is dan ook niet van ondergeschikte aard (met name wat betreft de uiterlijke verschijningsvorm en ruimtelijke uitstraling) en ook is niet op voorhand aannemelijk dat daardoor geen derden zullen worden benaderd; dat zal opnieuw aan onderzoek moeten worden onderworpen. 9
Zienswijzenota gemeenteraad Druten
3. / 4.
Reclamanten 3 en 4 stellen zich op het standpunt dat – naast de
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat er sprake moet zijn van
in de ontwerp weigering van de verklaring van geen bedenkingen
“een evenwichtige eigendomsverdeling in een gebied waarbij ge-
genoemde redenen – de VVGB ook geweigerd zou moeten wor-
streefd wordt naar 50 % eigendom van de productie van de lokale
den vanwege het feit dat de financiële participatie in het project
omgeving (burgers en bedrijven)." Dit percentage komt ook terug in
volgens hen met te weinig waarborgen omkleed is.
de Leidraad Zonne-energie gemeente Druten d.d. maart 2020 en staat als voorwaarde opgenomen in Bijlage E, de ‘Gelderse Tien’,
Men wil onder meer via de buurtkrant de regio een mogelijkhe-
bij Routekaart Energieneutraal Druten 2040:
den geven mee te investeren. Anders dan bij een coöperatief model is het benodigde percentage met het uitgeven van de obliga-
“[…] het recht van bewoners en lokale of regionale maatschappelijke
ties zoals initiatiefnemer voorstelt, onvoldoende gewaarborgd.
organisaties om voor minimaal 50% mede-ontwikkelaar en -eigenaar te worden. Voorwaarde is daarbij dat zij financieel en organisatorisch een volwaardige bijdrage leveren;” Het creëren van draagvlak in de vorm van het aanbieden én bereiken van financiële participatie van omwonenden is een inspanningsverplichting. Hoewel er nooit zekerheid is dat het percentage van 50% mede-eigenaarschap wordt gehaald, dient hiertoe wel een toereikend aanbod te worden gedaan. Nu er een ondergrens van 50% procent mede-eigenaarschap geldt op basis van de Routekaart Energieneutraal Druten 2040 (in plaats van alleen een streefdoel), is het ‘enkel’ aanbieden van obligaties niet als een toereikend aanbod te beschouwen. Daarnaast geldt als voorwaarde dat financieel en organisatorisch een volwaardige bijdrage kan worden geleverd. Gevolg van de keuze van uitgifte van obligaties, is dat initiatiefnemer te maken heeft met meerdere obligatiehouders in plaats van met één andere gelijkwaardige eigenaar (zoals een coöperatie) die meebepaalt.
10
Gegrond
Zienswijzenota gemeenteraad Druten Deze keuze maakt dat de raad eveneens vraagtekens plaatst bij de ‘organisatorische volwaardige bijdrage’ die omwonenden kunnen leveren.
11